Orzeczenie · 2021-05-18

II OSK 2497/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-05-18
NSAAdministracyjneWysokansa
PESELdane osoboweprawo administracyjnedostęp do informacjiidentyfikacja osobyinteres prawnyskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister odmówił udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych A. R., wskazując na brak wystarczających danych do jednoznacznej identyfikacji osoby oraz brak należytego udokumentowania interesu prawnego przez skarżącego. Skarżący argumentował, że potrzebuje danych do postępowania cywilnego i że organ powinien samodzielnie pozyskać informacje, np. od pracodawcy A. R. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie przedstawił danych pozwalających na zindywidualizowanie osoby, a dane o zawodzie czy miejscu zatrudnienia nie są gromadzone w PESEL. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym z uwagi na stan epidemii, oddalił ją. Sąd uznał, że choć WSA błędnie ocenił interes prawny skarżącego, to ostateczne rozstrzygnięcie o odmowie udostępnienia danych było prawidłowe. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dostarczenia danych umożliwiających wyodrębnienie konkretnej osoby z rejestru PESEL, a organ nie ma obowiązku prowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu pozyskania tych danych. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wskazując, że prawo do sądu nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom formalnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie obowiązku wnioskodawcy w zakresie identyfikacji osoby przy wnioskowaniu o dane z rejestru PESEL oraz ograniczeń prawa do sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o dane z rejestru PESEL i nie obejmuje innych form dostępu do informacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek samodzielnego poszukiwania danych umożliwiających identyfikację osoby, której dane adresowe mają zostać udostępnione z rejestru PESEL, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wystarczających danych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ma takiego obowiązku. Ciężar wykazania danych identyfikujących spoczywa na wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Ustawa o ewidencji ludności nakłada na wnioskodawcę obowiązek dostarczenia danych pozwalających na wyodrębnienie konkretnej osoby z rejestru PESEL. Organ nie jest zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w celu pozyskania tych danych, a jedynie może wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków.

Czy odmowa udostępnienia danych adresowych z rejestru PESEL z powodu braku możliwości jednoznacznej identyfikacji osoby narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP i EKPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do sądu nie jest prawem absolutnym i może podlegać ograniczeniom formalnym. Wnioskodawca miał możliwość zaskarżenia decyzji, a fakt, że rozstrzygnięcie nie spełnia jego oczekiwań, nie stanowi naruszenia prawa do sądu.

Uzasadnienie

Prawo do sądu obejmuje możliwość uzyskania rozstrzygnięcia w ramach właściwej procedury. Formułowanie wymogów formalnych, takich jak konieczność wykazania danych identyfikujących, nie narusza prawa do sądu ani art. 6 EKPC. Skarga została rozpoznana przez WSA, a brak możliwości wszczęcia postępowania cywilnego z powodu braku adresu pozwanego jest odrębną kwestią.

Czy dane dotyczące miejsca pracy lub zawodu mogą być podstawą do jednoznacznej identyfikacji osoby w rejestrze PESEL?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ rejestr PESEL nie gromadzi informacji o miejscu pracy ani zajmowanym stanowisku.

Uzasadnienie

Dane gromadzone w rejestrze PESEL są określone w ustawie i nie obejmują informacji o zawodzie czy miejscu zatrudnienia, co uniemożliwia ich wykorzystanie do identyfikacji w tym rejestrze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T. G. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (9)

Główne

ustawa o ewidencji ludności art. 46 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Warunkiem udostępnienia danych z rejestru PESEL jest legitymowanie się przez wnioskodawcę interesem prawnym, który musi mieć oparcie w konkretnej normie prawa materialnego, a wnioskodawca musi dostarczyć informacje pozwalające na wyodrębnienie konkretnej osoby.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa o ewidencji ludności art. 8

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Określa katalog danych osobowych gromadzonych w rejestrze PESEL, które mogą być wykorzystane do identyfikacji.

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4

Umożliwia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w szczególnych okolicznościach.

Konstytucja RP art. 45 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące postępowania administracyjnego.

k.p.c.

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania cywilnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca nie przedstawił danych pozwalających na jednoznaczną identyfikację osoby z rejestru PESEL. • Organ nie ma obowiązku samodzielnego poszukiwania danych identyfikacyjnych. • Prawo do sądu nie jest absolutne i podlega ograniczeniom formalnym.

Odrzucone argumenty

Organ powinien samodzielnie zwrócić się do pracodawcy w celu pozyskania danych. • Odmowa udostępnienia danych narusza prawo do sądu i prawo do ochrony dóbr osobistych. • WSA błędnie ocenił interes prawny skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, iż uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby • dane dotyczące miejsca pracy nie są przydatne dla potrzeb zindywidualizowania osoby wskazanej we wniosku, bowiem w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o miejscu pracy • przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania • prawo do sądu zagwarantowane w Konstytucji RP nie jest prawem absolutnym i może podlegać ustawowym ograniczeniom

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Marta Laskowska - Pietrzak

członek

Zofia Flasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku wnioskodawcy w zakresie identyfikacji osoby przy wnioskowaniu o dane z rejestru PESEL oraz ograniczeń prawa do sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o dane z rejestru PESEL i nie obejmuje innych form dostępu do informacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do danych osobowych i obowiązkami obywateli w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kto odpowiada za identyfikację osoby we wniosku o dane z PESEL? Sąd wyjaśnia obowiązki obywatela.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst