II OSK 2496/12

Naczelny Sąd Administracyjny2014-03-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
wymeldowaniedoręczenieterminodwołanieKPAobowiązek informacyjnyskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną F. Z. od wyroku WSA w Krakowie, uznając, że prawidłowo stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu, mimo braku osobistego odbioru korespondencji przez stronę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. Z. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. F. Z. twierdził, że nie został powiadomiony o decyzji, ponieważ wysłano ją na adresy, pod którymi nie przebywał. Sąd pierwszej instancji i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że strona miała obowiązek zawiadomić organ o zmianie adresu, a doręczenie zastępcze było skuteczne. Skarżący nie wykazał też należytej staranności w prowadzeniu sprawy, ignorując informacje o możliwości wglądu do akt.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną F. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który z kolei oddalił skargę strony na postanowienie Wojewody Małopolskiego. Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Charsznica o wymeldowaniu F. Z. z miejsca stałego pobytu. Decyzja ta została wysłana na adresy, pod którymi strona nie przebywała i których nie odebrała, mimo dwukrotnego awizowania. F. Z. twierdził, że nie został powiadomiony o decyzji i dowiedział się o wymeldowaniu dopiero po ponad roku. Sąd pierwszej instancji uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, nawet licząc od daty, kiedy strona rzekomo dowiedziała się o decyzji. NSA podzielił tę argumentację, podkreślając obowiązek strony wynikający z art. 41 K.p.a. do zawiadamiania o zmianie adresu. Sąd wskazał, że F. Z. poinformował organ o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania, ale nie podał nowego adresu, co nie zwalniało go z obowiązku informowania o zmianach. NSA podkreślił również brak należytej staranności strony, która mimo informacji o wydaniu decyzji i możliwości wglądu do akt, oświadczyła, że sprawa jej nie interesuje. W konsekwencji, NSA uznał, że zastosowano prawidłowo tryb doręczenia zastępczego, a odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, oddalając skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie na dotychczasowy adres jest skuteczne, jeśli strona nie dopełniła obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, a pismo zostało doręczone zgodnie z przepisami o doręczeniu zastępczym.

Uzasadnienie

Strona ma obowiązek informować organ o każdej zmianie adresu. Niewykonanie tego obowiązku powoduje, że pismo doręczone pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Dodatkowo, strona nie wykazała należytej staranności, ignorując możliwość zapoznania się z aktami sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 41 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek strony do zawiadomienia organu o każdej zmianie swojego adresu w toku postępowania. Zaniedbanie tego obowiązku powoduje, że pismo doręczone pod dotychczasowy adres ma skutek prawny.

k.p.a. art. 41 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny, jeśli strona zaniedbała obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczenia zastępczego, w tym pozostawienia pisma w oddawczej placówce pocztowej lub w budynku, gdy adresat nie odbierze go w terminie.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez WSA.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniesienia odwołania.

u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Podstawa prawna decyzji o wymeldowaniu.

P.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy orzekania o kosztach zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona miała obowiązek zawiadomić organ o zmianie adresu. Doręczenie zastępcze było prawidłowe. Strona nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu sprawy. Odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Odrzucone argumenty

Decyzja o wymeldowaniu nie została prawidłowo doręczona skarżącemu. Organ I instancji miał wiedzę, że skarżący nie przebywa pod adresami, na które wysłano decyzję.

Godne uwagi sformułowania

Złożenie jednak takiego wyjaśnienia nie znosi jeszcze obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 1 i 2 K.p.a. Zasadnie, zatem organ prowadzący przesłuchanie skarżącego poinformował go, jak wynika z treści protokołu, o skutkach doręczenia korespondencji pod dotychczasowy adres. Tymczasem, skarżący pomimo uzyskania informacji o wydaniu takiej decyzji i informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, oświadczył w dniu 1 lutego 2010 r. pracownikom organu, że sprawa ta go nie interesuje i nie dotyczy.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Maciej Dybowski

sędzia

Zdzisław Kostka

sędzia del. NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad prawidłowego doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście obowiązku informowania o zmianie adresu przez stronę i skutków jego zaniedbania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podania nowego adresu przez stronę po opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń i obowiązków stron, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy ignorowanie urzędowych pism może prowadzić do niechcianego wymeldowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2496/12 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2014-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Dybowski
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 1470/11 - Wyrok WSA w Krakowie z 2012-05-31
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 41 par. 1 i 2, art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 13 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz /spr./ sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej F. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1470/11 w sprawie ze skargi F. Z. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 2496 / 12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę F. Z. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Wójt Gminy Charsznica orzekł o wymeldowaniu F. Z. z miejsca stałego pobytu M.– C. ul. R. nr [...]. Powyższą decyzję wysłano stronie na adres M.– C. ul. R. nr [...] oraz M.– C. ul. S. nr [...], pod żadnym z nich jej jednak nie odebrała. Przesyłki awizowano dwukrotnie.
W dniu 1 lutego 2010 r. w Urzędzie Gminy w Charsznicy sporządzono notatkę służbową na okoliczność poinformowania F. Z., że nowy dowód osobisty, który otrzymał zostanie anulowany, z uwagi na wymeldowanie z dotychczasowego miejsca stałego pobytu, a więc nieaktualności danych adresowych. Nadto został on poinformowany o prawie wglądu do akt sprawy o wymeldowaniu, na co oznajmił pracownikom organu, iż nie będzie nic przeglądał ani podpisywał oraz oświadczył, że ta sprawa go nie interesuje i nie dotyczy.
W dniu 13 września 2011 r. F. Z. złożył pismo zatytułowane "zażalenie", domagając się w nim zweryfikowania decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., bowiem nie został o tej decyzji powiadomiony.
Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. Wojewoda Małopolski na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 129 § 2 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) stwierdził, iż odwołanie F. Z. od decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia i w związku z powyższym pozostawiono je bez rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego decyzja o wymeldowaniu została doręczona stronie w trybie art. 42 i art. 43 K.p.a. w dniu 18 stycznia 2010 r., a więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 lutego 2010 r. Wniesienie zatem w dniu 13 września 2011 r. odwołania nastąpiło ponad rok po terminie.
Skargę na powyższe postanowienie złożył F. Z., stwierdzając, że decyzja organu I instancji została wysłana na adresy, pod którymi nie przebywał, a o wymeldowaniu dowiedział się w dniu 4 sierpnia 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Wskazując na stan faktyczny sprawy oraz na warunek wniesienia odwołania w ustawowym terminie (art. 129 K.p.a.) i instytucję przywrócenia terminu, Sąd pierwszej instancji przedstawił regulację dotyczącą doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym przewidzianą w art. 39- 44 K.p.a. Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie decyzja Wójta Gminy Charsznica nie została odebrana przez skarżącego i przesyłkę awizowano w dniu 11 stycznia 2010 r., a powtórnie w dniu 18 stycznia 2010 r. Nie podjętą w terminie korespondencję poczta zwróciła do organu. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji w dniu 13 września 2011 r., czyli już po terminie do jego złożenia, który upłynął bezskutecznie w dniu 8 lutego 2010 r., a nie jak błędnie przyjął organ odwoławczy w dniu 7 lutego 2010 r. Pomyłka ta jednak zdaniem Sądu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skarżący nie złożył przy tym prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, nawet gdyby przyjąć najbardziej korzystną wersję dla skarżącego i termin do wniesienia odwołania liczyć od dnia 4 sierpnia 2011 r., kiedy to jak twierdzi dowiedział się on o swoim wymeldowaniu, to odwołanie złożone w dniu 13 września 2011 r. wniesione zostało również po terminie.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył F. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, tj.
1. art. 41 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący mimo zawiadomienia organu I instancji o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania, zaniechał obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu,
2. art. 41 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż doręczenie decyzji Wójta Gminy Charsznica w przedmiocie wymeldowania na adresy, co do których organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący tam nie przebywa i nie będzie w stanie odebrać wysłanej decyzji, jest właściwe.
3. art. 44 K.p.a. poprzez uznanie, iż pozostawienie w drzwiach mieszkania pod adresami, w których organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący nie przebywa, zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru przez skarżącego, jest równoznaczne ze skutecznym jego doręczeniem.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części.
W uzasadnieniu kasacji skarżący zakwestionował fakt prawidłowego doręczenia mu decyzji w przedmiocie wymeldowania, stwierdzając, że organ I instancji miał wiedzę, iż skarżący nie przebywa pod adresami, na które wysłano tę decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. stwierdzić należało, że słusznie zauważa w niej jej autor, iż strona skarżąca poinformowała organ, że nie będzie przebywać pod dotychczasowym adresem, jednakże wadliwie wywodzi z tego faktu skutki prawne w postaci nadania decyzji organu I instancji pod błędny adres i brak jej doręczenia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przesłuchany w charakterze strony F. Z. wyjaśnił w protokole z dnia 18 listopada 2009 r., że w dniu 19 listopada 2009 r. opuści dom przy ulicy S. w M. –C. i nie wie jeszcze, gdzie będzie mieszkał oraz, że z tego względu nie może podać adresu do korespondencji. Złożenie jednak takiego wyjaśnienia nie znosi jeszcze obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 1 i 2 K.p.a. Zgodnie z treścią powyższych norm prawnych obowiązkiem strony jest zawiadomienie w toku postępowania organu administracji o każdej zmianie swego adresu, a zaniedbanie tego obowiązku powoduje, iż pismo doręczone pod dotychczasowy adres ma skutek prawny. Zasadnie, zatem organ prowadzący przesłuchanie skarżącego poinformował go, jak wynika z treści protokołu, o skutkach doręczenia korespondencji pod dotychczasowy adres. Podzielić również należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż skarżący nie dołożył minimum staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Uwzględniając, bowiem sytuację faktyczną skarżącego, w której nie może on podać żadnego adresu do korespondencji przyjąć należało, iż osoba dbająca prawidłowo o swoje interesy i zainteresowana wynikiem prowadzonej przez organ administracyjny sprawy, podejmie wszelkie działania celem uzyskania informacji o sposobie jej rozstrzygnięcia, chociażby w siedzibie organu. Tymczasem, skarżący pomimo uzyskania informacji o wydaniu takiej decyzji i informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, oświadczył w dniu 1 lutego 2010 r. pracownikom organu, że sprawa ta go nie interesuje i nie dotyczy. Skarżący nie skorzystał też z prawa do zapoznania się z aktami sprawy.
W tej sytuacji przyjąć trzeba, iż prawidłowo zastosowano w sprawie tryb doręczenia tzw. zastępczy, a organ odwoławczy zasadnie uznał, że złożone od tej decyzji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Trafnie, zatem Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w działaniu organu żadnych takich uchybień, które pozwalałyby zakwestionować legalność postanowienia Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2011 r. Z powyżej przedstawionych przyczyn, podniesione w rozpoznawanej kasacji zarzuty naruszenia art. 41 § 1, art. 41 § 2 i art. 44 K.p.a. okazały się być chybione.
Ze wskazanych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, wobec nie stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za świadczoną pomoc prawną, należną od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI