II OSK 2494/23

II OSK 2494/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Robert Sawuła /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 125/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-03-23
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 28, art. 80 i art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. G. i P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 125/23 w sprawie ze skargi N. G. i P. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 listopada 2022 r. nr 493/2022, znak: WOB.7721.41.2019.NOGI w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 125/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę N. G. i P. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, dalej: "MWINB", z dnia 29 listopada 2022 r. nr 493/2022, znak: WOB.7721.41.2019.NOGI, w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili:
I. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędne przyjęcie, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrał cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący obowiązani są dokonać rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję pawilonu handlowego o wym. 18.06 m x 4.05 m i konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego na działce nr [...], obr. [...] w Z. - wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy obiekt o tych rozmiarach nie istnieje;
II. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia w części dotyczącej kwalifikacji rozmiaru i charakteru obiektu będącego mającego być przedmiotem rozbiórki;
III. naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania poprzez uznanie jako stronę postępowania Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie, w sytuacji w której ewentualnie stroną tego postępowania winno być Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji poprzedzających zaskarżony wyrok i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm prawem przepisanych. Ponadto skarżący wnieśli o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonego wyroku w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego i merytoryczne odniesienie się do zapadłego rozstrzygnięcia w części dotyczącej kwalifikacji rozmiaru i charakteru obiektu będącego mającego być przedmiotem rozbiórki.
Sąd pierwszej instancji przedstawił obszerną analizę ustalenia dokonanego przez organ odwoławczy w zakresie związania z gruntem obiektu pełniącego funkcję pawilonu handlowego. Zaaprobował ustalenie organu odwoławczego, według którego, obiekt ten jest trwale związany z gruntem za pomocą punktowych betonowych fundamentów. To, zdaniem Sądu pierwszej instancji przesądza, że nie może być traktowany (jak oceniał to organ I instancji) jako obiekt tymczasowy. Przywołał stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1261/15 1, zgodnie z którym, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia.
Sąd pierwszej instancji w pełni poparł przytoczone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał za trafne stanowisko organu odwoławczego kwalifikujące sporny obiekt jako budynek.
Organ odwoławczy uznał także, że pawilon, z uwagi na trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i dachu, jest budynkiem. Ocena ta spowodowała wydanie przez MWINB decyzji reformatoryjnej. Nakazem objęto budynek, a nie obiekt tymczasowy.
Jednocześnie jak podniesiono w skardze i w skardze kasacyjnej, organ odwoławczy, w innym miejscu uzasadnienia decyzji, określił pawilon jako obiekt tymczasowy. Było to jednorazowe stwierdzenie, zawarte w szerszym wywodzie wykazującym sprzeczność lokalizacji obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "SKOCZNIA", przyjętego uchwałą nr LI/678/2014, Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014 r.
Biorąc pod uwagę treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji oraz całość uzasadnienia, należy uznać, że to jednorazowe użycie określenia "obiekt tymczasowy" stanowiło uchybienie niemające istotnego wpływu na wynik sprawy.
Jednocześnie należy podkreślić, że uchybienie to nie zostało powtórzone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawierającym rozważania własne Sądu pierwszej instancji. Zostało jedynie przytoczone w części historycznej uzasadnienia, stanowiącej odzwierciedlenie przebiegu postępowania administracyjnego.
W związku z tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, w zakresie kwalifikacji obiektu, w sposób uniemożliwiający odtworzenie procesu decyzyjnego i merytoryczne odniesienie się nie jest zasadny.
O naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a. nie świadczy także brak odniesienia się do zarzutu skargi, według którego, organ odwoławczy, nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego pełniącego funkcję pawilonu handlowego o wymiarach 18,06 m x 4,05 m, pomimo że obiekt o w/w rozmiarach nie znajduje się na przedmiotowej działce. Zdaniem skarżących bowiem "organ dysponuje wiedzą co do zmiany tych rozmiarów i pomimo możliwości prawnych i faktycznych nie dokonuje korekty stanu faktycznego w tym zakresie".
Odnotować zatem trzeba, że wymiary obiektu (18,06 m x 4,05 m) zostały podane w protokole kontroli z dnia 2 sierpnia 2018 r. Następnie dokładnie te wymiary zostały wskazane w sentencji i uzasadnieniu decyzji PINB z dnia 27 grudnia 2018 r. Wymiary te nie zostały zakwestionowane w odwołaniu złożonym przez pełnomocnika skarżących (reprezentującego skarżących również w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz w postępowaniu kasacyjnym).
W trakcie postępowania odwoławczego, na zlecenie organu odwoławczego pracownicy PINB w Zakopanem przeprowadzili oględziny obiektu w dniu 19 sierpnia 2020 r. Spisano protokół do którego załączono szkic na podkładzie geodezyjnym. Z dokumentacji fotograficznej oraz szkicu na podkładzie geodezyjnym nie wynika aby rozmiary budynku zmieniły się w stosunku do wymiarów ustalonych w trakcie kontroli w dniu 2 sierpnia 2018 r.
Ponadto, w sentencji decyzji MWINB nakazano rozbiórkę budynku o wymiarach takich, jak podał organ pierwszej instancji. Jak już wyżej wskazano, wydanie decyzji o charakterze refomatoryjnym było efektem kwalifikacji obiektu jako budynku, a nie jako obiektu tymczasowego. Wymiary budynku nie miały istotnego znaczenia dla zmiany kwalifikacji budynku. Nie były także przedmiotem kontrowersji w trakcie postępowania administracyjnego.
Podkreślić warto, że kwestionując prawidłowość ustalonych przez organy i Sąd pierwszej instancji rozmiarów obiektu handlowego, skarżący nie podali jakie wymiary ten budynek, ich zdaniem, rzeczywiście posiada.
Niezależnie od tego stwierdzić należy, że istotne okoliczności, pozwalające na identyfikację budynku zostały w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wskazane. Nie ma także podstaw do przyjęcia, że stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie nie poddaje się kontroli instancyjnej.
W konsekwencji nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. błędne przyjęcie, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrał cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący obowiązani są dokonać rozbiórki obiektu budowlanego pełniącego funkcję pawilonu handlowego o wym. 18.06 m x 4.05 m i konstrukcji drewnianej, zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...] w Z. - wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy obiekt o tych rozmiarach nie istnieje.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania poprzez uznanie jako stronę postępowania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie, dalej także: "RZGW", w sytuacji w której ewentualnie stroną tego postępowania winno być Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Regionalne zarządy gospodarki wodne są jednostkami organizacyjnymi wchodzącymi w skład Wód Polskich (art. 239 ust. 3 Prawa wodnego). To, że zaskarżona decyzja została doręczona Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Krakowie nie oznacza, że doszło do błędnego ustalenia stron postępowania. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy odnotował przesłanie do akt pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 maja 2022 r. Nie traktował zatem RZGW jako strony. Decyzja została zaś doręczona Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Krakowie jako terenowej jednostce organizacyjnej Wód Polskich (§ 2 ust. 3 Załącznika STATUT PAŃSTWOWEGO GOSPODARSTWA WODNEGO WODY POLSKIE do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2506).
Niezależnie od tego, konieczne jest spostrzeżenie, że na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może skutecznie powołać się tylko zainteresowana strona. Natomiast podanie w rozdzielniku decyzji, jako strony, terenowej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.