II OSK 2494/22

II OSK 2494/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska - Rzepecka /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II SAB/Wr 108/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-06-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody [...] oraz L. G., H. P., G. B. i R. B., J. D. i M. D., B. D. i K. D., T. G. i A. S., D. H. i P. H., M. K. i A. K., K. S. i M. S., J. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 108/22 w sprawie ze skarg M. C., L. G., H. P., G. B. i R. B., J. D. i M. D., B. D. i K. D., T. G. i A. S., D. H. i P. H., M. K. i A. K., K. S. i M. S., J. S. i M. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wr 108/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skarg M. C., L. G., H. P., G. B. i R. B., J. D. i M. D., B. D. i K. D., T. G. i A. S., D. H. i P. H., M. K. i A. K. K. S. i M. S., J. S. i M. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na wydane przez Starostę S. postanowienie z [...] września 2020 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z drogą wewnętrzną i infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb [...], gmina M.: I. stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. przyznał od Wojewody [...] sumę pieniężną na rzecz: M. C. – 500 zł, L. G. i H. P. – 500 zł, G. B. i R. B. – 500 zł, J. D. i M. D. – 500 zł, B. D. i K. D. – 500 zł, T. G. i A. S. – 500 zł, D. H. i P. H. – 500 zł, M. K. i A. K. – 500 zł, K. S. i M. S. – 500 zł, J. S. i M. S. – 500 zł; V. zasądził od Wojewody [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz: M. C. – 317 zł, L. G. i H. P. – 334 zł, G. B. i R. B. – 334 zł, J. D. i M. D. – 334 zł, B. D. i K. D. – 334 zł, T. G. i A. S. – 334 zł, D. H. i P. H. – 334 zł, M. K. i A. K. – 334 zł, K. S. i M. S. – 334 zł, J. S. i M. S. – 334 zł.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli Wojewoda [...] oraz L. G., H. P., G. B. i R. B., J. D. i M. D., B. D. i K. D., T. G. i A. S., D. H. i P. H., M. K. i A. K., K. S. i M. S., J. S. i M. S.
Wojewoda [...] zaskarżył ww. wyrok w części, tj. co do pkt IV sentencji, zarzucając mu w tym zakresie, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie skarżącym od Wojewody [...] sum pieniężnych w kwocie 500 zł w sytuacji braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, z jakich powodów i przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zdecydował się na zastosowanie tego rodzaju środka, podczas gdy przyznanie sumy pieniężnej jest jedynie fakultatywne i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, co powoduje, że rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie wykracza poza granice uznania przewidzianego przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. i przez co ma charakter arbitralny.
Na podstawie przywołanego zarzutu, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 czerwca 2022 r. w części, tj. w zakresie pkt IV sentencji tego wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiając argumentację na jej poparcie.
L .G., H. P., G. B. i R. B., J. D. i M. D., B. D. i K. D., T. G. i A. S., D. H. i P. H., M. K. i A. K., K. S. i M. S., J. S. i M. S. zaskarżyli ww. wyrok w części, co do pkt IV w zakresie orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o przyznaniu od Wojewody [...] sumy pieniężnej dla osób: L. G. i H. P. – w wysokości 500 zł, G. B. i R. B. – w wysokości 500 zł, J. D. i M. D. – w wysokości 500 zł, B. D. i K. D. – w wysokości 500 zł, T. G. i A .S. – w wysokości 500 zł, D. H. i P. H. – w wysokości 500 zł, M. K. i A. K. – w wysokości 500 zł, K. S. i M. S. – w wysokości 500 zł, J. S. i M. S. – w wysokości 500 zł, oraz co do pkt V w zakresie orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o przyznaniu od Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania sądowego dla osób: L. G. i H. P. – w wysokości 334 zł, G. B. i R. B. – w wysokości 334 zł, J. D. i M. D. – w wysokości 334 zł, B. D. i K. D. – w wysokości 334 zł, T. G. i A. S. – w wysokości 334 zł, D. H. i P. H. – w wysokości 334 zł, M. K. i A. K. – w wysokości 334 zł, K. S. i M. S. – w wysokości 334 zł, J. S. i M. S. – w wysokości 334 zł.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. z dnia 9 grudnia 2021 r., Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a., co nastąpiło poprzez pominięcie części dokonanych przez organ administracji ustaleń faktycznych wynikających z akt sprawy, na skutek niewłaściwie przeprowadzonej kontroli działania organów administracji i braku wszechstronnej oceny materiałów sprawy, w związku z czym WSA we Wrocławiu bezpodstawnie orzekł o przyznaniu jednej sumy pieniężnej współwłaścicielom lokali (w parach), których bezczynność/przewlekłość organu dotyczy, nieprawidłowo dopatrując się interesu prawnego "co do własności tej samej nieruchomości", pomimo tego, że organ drugiej instancji (wojewoda) orzekał indywidualnie w sprawie każdego współwłaściciela osobno. Spowodowało to nieprawidłowe przyznanie współwłaścicielom lokali łączonej sumy pieniężnej i jednego łączonego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w sytuacji gdy każdy z nich powinien otrzymać własne orzeczenie o przyznanej adekwatnej sumie pieniężnej i przyznaniu zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
b) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe wykonanie obowiązku kontroli przez Sąd, ponieważ WSA nie przeprowadził całościowej analizy stanu faktycznego sprawy, co przekładało się na braki uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanej decyzji, a konieczny do wyjaśnienia brakujący zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konsekwencją braku kontroli był również brak koniecznej części stanu faktycznego jako podstawy uzasadnienia WSA, z uwagi na fakt, że uzasadnienie WSA nie zawiera stanowiska Sądu co do ustalenia części stanu faktycznego co do legitymacji oraz statusu strony skarżącej w zakresie podstaw do przyznania łączonej sumy pieniężnej i łączonych kosztów postępowania na rzecz współwłaścicieli lokali, zamiast sum orzeczonych indywidualnie. Powyższe skutkowało niewyczerpującym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych w zakresie podstawy łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego i legitymacji procesowej i nieustaleniem braku wpływu ich statusu prawnego w postaci współwłasności nieruchomości, na orzeczenie o przyznaniu stosownej sumy pieniężnej, która powinna być przyznawana indywidualnie,
c) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przekroczenie zakresu uznania sędziowskiego poprzez orzeczenie o wysokości przyznanej sumy pieniężnej bez oceny istnienia kryteriów do przyznania określonej sumy, tj. bez powołania się na konkretne okoliczności przebiegu postępowania administracyjnego, rażące naruszenie prawa, szczególne okoliczności sprawy i oczywistość szkody, które przemawiały o zasądzeniu konkretnej sumy pieniężnej, a także poprzez pominięcie pogłębionej analizy w uzasadnieniu wyroku, charakteru i funkcji, jaką przyznana suma ma spełniać, co skutkowało orzeczeniem o wysokości zaniżonej, symbolicznej jedynie sumy pieniężnej w oderwaniu od rażącego charakteru przewlekłości organu oraz okoliczności sprawy. Jak również poprzez przyznanie jednej sumy pieniężnej i jednego zwrotu kosztów postępowania na rzecz współwłaścicieli poprzez zupełnie dowolne uznanie ich wspólnego interesu prawnego;
2. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., rażące naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, przez którego nieuwzględnienie WSA we Wrocławiu uznał, że w sprawie istnieje jeden interes prawny współwłaścicieli ze względu na własność tej samej nieruchomości i orzekł na tej podstawie o wspólnych/łączonych kosztach postępowania i łączonej sumie pieniężnej.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej:
a) pkt IV wyroku w zakresie orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o przyznaniu od Wojewody [...] sumy pieniężnej dla osób:
- L .G. i H. P. – w wysokości 500 zł
- G. B. i R. B. – w wysokości 500 zł,
- J. D. i M. D. – w wysokości 500 zł,
- B. D. i K. D. – w wysokości 500 zł,
- T. G. i A. S. – w wysokości 500 zł,
- D. H. i P. H. – w wysokości 500 zł,
- M. K. i A. K. – w wysokości 500 zł,
- K. S. i M. S. – w wysokości 500 zł,
- J. S. i M. S. – w wysokości 500 zł,
b) pkt V wyroku w zakresie orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu o przyznaniu od Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania sądowego dla osób:
- L. G. i H. P. – w wysokości 334 zł
- G. B. i R. B. – w wysokości 334 zł,
- J. D. i M. D. – w wysokości 334 zł,
- B. D. i K. D. – w wysokości 334 zł,
- T. S. i A .S. – w wysokości 334 zł,
- D. H. i P. H. – w wysokości 334 zł,
- M. K. i A. K. – w wysokości 334 zł,
- K. S. i M. S. – w wysokości 334 zł,
- J. S. i M. S. – w wysokości 334 zł,
i przekazanie w zakresie uchylonym sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, ewentualnie w przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzi, że nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego – o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie zaskarżonego wyroku w pkt. 1 lit. a i pkt 1 lit. b powyżej i orzeczenie reformatoryjne poprzez podwyższenie i zasądzenie od Wojewody [...] sumy pieniężnej dla każdej z osób: L. G., H. P., G. B., R. B., J. D., M. D., B. D., K. D., T. G., A. S., D. H., P. H., M. K., A. K., K. S., M. S., J. S., M. S. oraz poprzez przyznanie na rzecz każdego skarżącego od Wojewody [...] zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu według norm prawem przepisanych.
Skarżący kasacyjnie wnieśli też o zasądzenie na rzecz każdego z nich zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i zwrotu opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.
Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. postawionego w obu skargach kasacyjnych, ponieważ uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy jego treści nakazane art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu wystarczającym do wyjaśnienia i umotywowania podjętego przez sąd I instancji rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie ewentualnej kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie ważne wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonał prawidłowej oceny stanu sprawy i słusznie stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się zarówno bezczynności jak i przewlekłego prowadzenia postępowania, uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia odnośnie przyznania skarżącym sumy pieniężnej w kwocie po 500 zł. w punkcie IV wyroku. To, że sąd wojewódzki nie wyjaśnił szczegółowo dlaczego w ogóle zastosował ten środek prawny, który jest jedynie fakultatywny (skarga kasacyjna organu) i dlaczego przyznał łączną sumę pieniężną i zasądził łączne koszty postępowania (skarga kasacyjna 18 osób) nie oznacza naruszenia wyżej wymienionego przepisu.
Chybiony jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zakres takiej kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. O naruszeniu tych przepisów można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem. Żadna z takich sytuacji w sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został wydany po rozpatrzeniu skarg M. C. i 18 innych osób na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na wydane przez Starostę S. postanowienie z [...] września 2020 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z drogą wewnętrzną i infrastrukturą techniczną, na działce nr [...], obręb [...], gmina M. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przeprowadził zatem kontrolę stanu znacznej opieszałości organu w rozpoznaniu złożonego zażalenia, która jest objęta zakresem właściwości tego sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu "działalności" powyższego organu administracji publicznej sąd I instancji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu dopuścił się o bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I sentencji wyroku), uznał, że bezczynność i przewlekłość wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Natomiast wobec wydania postanowienia rozpoznającego złożone w niniejszej sprawie zażalenie, umorzył w tym zakresie postępowanie, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Oprócz tego na wniosek skarżących, zgodnie z przyznaną mu kompetencją (sąd "może") i nie będąc przecież związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), przyznał skarżącym sumę pieniężną w kwocie po 500 zł (pkt IV sentencji wyroku), na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnął zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. Wynika z tego wyraźnie, że sąd wojewódzki zastosował środki przewidziane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony co do przyznanych kwot pieniężnych i zwrotu kosztów postępowania. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. Stosowanie środków określonych w tym przepisie wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość/bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. (...) sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdę, straty itd.), jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1029/21, LEX nr 3227255). W zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. Oznacza to, że kontrola w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zastosowanego środka pieniężnego polega przede wszystkim na ocenie zachowania ustawowych granic stosowanej instytucji materialnoprawnej, a ponadto, czy wybór oparty został na obiektywnych kryteriach wynikających z celu stosowanych norm. Podkreślić przy tym trzeba, że uznanie sądowe cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3194/21, LEX nr 3198477).
W niniejszej sprawie sąd wojewódzki przyznał skarżącym kasacyjnie sumę pieniężną w kwocie 500 zł, stwierdzając, że "kwota ta uwzględnia nie do końca kompensacyjną rolę takiego świadczenia (istotna jest tu jej rola oddziałująca dyscyplinująco na organ administracji), a także sytuację skarżących, w przypadku których niewątpliwie można mówić o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji oraz aparatu Państwa." Słusznie sąd I instancji nie przyznał każdemu ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 5.000 zł, żądanej w skardze , uznając ją za wygórowaną. Jak trafnie wskazał - strona może w tym zakresie dochodzić odszkodowania od organu na zasadach ogólnych. Właściwe było też zasądzenie solidarnie kwoty 500 zł z uwagi na wspólny interes prawny wywodzący się z własności tej samej nieruchomości. Wobec dyskrecjonalnej władzy sądu w tym zakresie, umotywowania wysokości przyznanej sumy pieniężnej, jak również nieprzekroczenia wskazanych w art. 149 § 2 p.p.s.a. zasad, rozstrzygnięcie sądu wojewódzkiego w tym zakresie również należało uznać za zgodne z przepisami prawa.
Przechodząc do zarzutów dotyczących zasądzonych od Wojewody [...] zwrotów kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, to ich zasądzenie (zastępstwa radcy prawnego) podyktowane było tym, że złożono 19 skarg na bezczynność i przewlekłość tej samej treści. Nie ulega wątpliwości, że ta powtarzalność spraw wymagała od pełnomocnika mniejszego nakładu pracy, to uzasadnia przyznanie wynagrodzenia w wysokości niższej od podstawowej. Stąd miarkowanie zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego było zasadne.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) – orzekł jak w sentencji.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.