II OSK 2493/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, która została wybudowana samowolnie i była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków. Oczyszczalnia została wybudowana samowolnie, bez wymaganego zgłoszenia, i była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji indywidualnej kanalizacji na tym terenie. NSA uznał, że brak było możliwości legalizacji obiektu i oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków. Sprawa wywodziła się z decyzji PINB dla m.st. Warszawy, która nakazała rozbiórkę oczyszczalni wybudowanej samowolnie na nieruchomości przy ul. [...] w W. Mazowiecki WINB uchylił decyzję PINB i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę, uznając, że obiekt jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji indywidualnej kanalizacji. WSA w Warszawie oddalił skargę D. K., a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że oczyszczalnia została wybudowana bez wymaganego zgłoszenia, a brak zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym uniemożliwił jej legalizację, co uzasadniało nakaz rozbiórki. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez WSA, uznając, że wszystkie istotne okoliczności zostały wyjaśnione, a rozbiórka była jedynym możliwym sposobem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli obiekt jest sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania zaświadczenia o zgodności, legalizacja jest niemożliwa i należy orzec nakaz rozbiórki.
Uzasadnienie
Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest urządzeniem budowlanym. Jej budowa wymaga zgłoszenia. W przypadku samowoli budowlanej, legalizacja jest możliwa tylko wtedy, gdy obiekt jest zgodny z przepisami prawa budowlanego i planistycznymi. Brak zgodności z planem miejscowym, potwierdzony odmową wydania zaświadczenia, uniemożliwia legalizację i obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 3
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 51 § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 49b § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 49b § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 49b § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
u.p.b. art. 3 § pkt 9
Ustawa Prawo budowlane
u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samowolna budowa przydomowej oczyszczalni ścieków bez wymaganego zgłoszenia. Sprzeczność lokalizacji oczyszczalni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał indywidualnej kanalizacji. Brak możliwości legalizacji obiektu z uwagi na brak zgodności z planem miejscowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 P.u.s.a., art. 7, 77 § 1, 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 138 § 2, 107 § 3 k.p.a.). Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g., art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 u.p.b., art. 49b ust. 1, 2, 3 u.p.b., pkt 5c planu miejscowego). Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przez niepełne uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy inwestor zrealizował przydomową oczyszczalnię ścieków samowolnie, zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisu art. 51 jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Nakaz rozbiórki można orzec wówczas, gdy z ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego wynika, że doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko poprzez rozbiórkę. Organ nadzoru budowlanego nie ocenia samodzielnie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z miejscowym planem tylko opiera się w tej kwestii na zaświadczeniu wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Marta Laskowska - Pietrzak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania art. 50-51 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej i braku możliwości legalizacji z powodu niezgodności z planem miejscowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z planem miejscowym zakazującym indywidualnej kanalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie zgodności z planami zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników i inwestorów.
“Samowola budowlana i oczyszczalnia ścieków – kiedy rozbiórka jest nieunikniona?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2493/20 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-09-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/ Marta Laskowska - Pietrzak Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane VII SA/Wa 1160/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-02-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak Protokolant asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1160/19 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2019 r. nr 332/19 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1160/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2019 r., nr 332/19 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 12 marca 2019 r. Nr 332/19 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1296) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1201) - po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy Nr IVOT/58/2018 z 20 lutego 2018 r., nakazującej D. K. dokonanie całkowitej rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka ew. nr [...] z obrębu [...]) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazał D. K. dokonanie całkowitej rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W.. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że w związku z pismem Wydziału Ochrony Środowiska dla [...] Urzędu m.st. Warszawy z 19 października 2016 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy przeprowadził w dniu 2 grudnia 2016 r. czynności kontrolne na terenie nieruchomości o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. W czasie kontroli stwierdzono, że na ww. posesji usytuowany jest m.in. parterowy, murowany budynek mieszkalny jednorodzinny. Według oświadczenia właściciela budynku, D. K., woda do obiektu doprowadzona jest z sąsiedniego (przyległego) budynku przy ul. [...] w W., a ścieki odprowadzane są do oczyszczani ścieków bytowo-gospodarczych z osadnikiem gnilnym o pojemności 2 m3 i drenażem rozsączającym o długości 48 mb, który wykonano w 2014 r. Zgodnie z parametrami technicznymi dla oczyszczalni z drenażem rozsączającym o pojemności osadnika 2m3 i maksymalnie czterech stałych użytkownikach, maksymalny średniodobowy przepływ ścieków wynosi 0,6 m3 na dobę (opis techniczny oczyszczalni ścieków). Ustalono, że ww. przydomowa oczyszczalnia ścieków została wybudowana bez uprzedniego zgłoszenia budowy tego obiektu właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z powyższym PINB dla m.st. Warszawy postanowieniem Nr IVOT/340/2016 z dnia 6 grudnia 2016 r. nałożył na D. K. obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów dotyczących przydomowej oczyszczalni ścieków, tj.: zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; projektu zagospodarowania działki lub terenu wykonanego przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane; inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną przedmiotowego obiektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przy piśmie z 26 stycznia 2017 r. D. K. dostarczył postanowienie Zarządu [...] m.st. Warszawy Nr 1/P/2017 z 11 stycznia 2017 r., którym odmówiono mu wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowej oczyszczalni ścieków z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru G., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu zażalenia D. K. na postanowienie Nr 1/P/2017, postanowieniem z 24 maja 2017r. (KOC/1311/Zs/17) utrzymało je w mocy. Z uwagi na powyższe PINB dla m.st. Warszawy stwierdził, że brak jest możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. i decyzją Nr IVOT/58/2018 z 20 lutego 2018 r. nakazał D. K. dokonanie jej całkowitej rozbiórki. Po rozpoznaniu odwołania D. K. od powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę wymagała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor - D. K. nie zgłosił zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków przy ul. [...] w W. i tym samym nie ulega wątpliwości, że zrealizował ją samowolnie, co wynika z protokołu oględzin z 2 grudnia 2016 r. Organ odwoławczy stwierdził, że PINB dla m.st. Warszawy zasadnie zatem przeprowadził postępowanie legalizacyjne w przedmiotowej sprawie, jednak skorzystał z nieadekwatnego do stanu faktycznego tej sprawy trybu postępowania administracyjnego. Decyzja organu I instancji z 20 lutego 2018 r. została wydana na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane, przewidującego możliwość legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez uprzedniego zgłoszenia jego budowy. Natomiast zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego, wyrażoną m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2017 r. sygn. akt: II OSK 634/16, przydomowa oczyszczalnia ścieków, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 tej ustawy (urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem). Jak wskazał organ odwoławczy, w sytuacji, gdy inwestor zrealizował przydomową oczyszczalnię ścieków samowolnie, zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, odnoszący się do przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy. Istotą postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisu art. 51 jest natomiast doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. W postępowaniu tym organy nadzoru budowlanego badają prawidłowość spornych robót pod względem ich zgodności z przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną oraz przepisami planistycznymi. W celu legalizacji przydomowej oczyszczalni ścieków konieczne było zatem ustalenie jej zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że Zarząd [...] m.st. Warszawy postanowieniem nr 1/P/2017 z 11 stycznia 2017 r. odmówił D. K. wydania zaświadczenia o zgodności oczyszczalni ścieków z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miasta Stołecznego Warszawy z [...] r. W postanowieniu Zarząd stwierdził bowiem, że działka ew. nr [...] z obrębu [...] stanowiąca nieruchomość przy ul. [...] w W., według zapisów tego planu, znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług oznaczonym symbolem 62 MN(U). W myśl zaś pkt 5c powołanego planu, na tym terenie zakazuje się lokalizowania kanalizacji indywidualnej oraz zbiorników bezodpływowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu zażalenia D. K. na postanowienie Nr 1/P/2017, postanowieniem z 24 maja 2017 r. (KOC/1311/Zs/17) utrzymało je w mocy, a WSA w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1501/18 oddalił skargę inwestora na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr [...] (wyrok jest prawomocny od dnia 8 stycznia 2019r.). Jak stwierdził organ, zlokalizowanie przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]. Zgodność budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jest zaś warunkiem koniecznym do legalizacji spornego urządzenia w myśl art. 50-51 Prawa budowlanego Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Gdy natomiast wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zastosowanie ma wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakaz rozbiórki. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nakazanie rozbiórki przedmiotowej oczyszczalni ścieków jest jedynym sposobem doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem, bowiem obowiązujące na terenie działki przy ul. [...] w W. przepisy planistyczne wprost przewidują zakaz lokalizowania tam urządzeń tego typu. Zdaniem organu odwoławczego należało zatem uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z 20 lutego 2018 r., jako wydaną w oparciu o błędną podstawę prawną i orzec o nakazaniu dokonania rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do argumentów odwołania wskazujących na brak możliwości odprowadzania ścieków bytowych z nieruchomości D. K. do miejskiej sieci kanalizacji, organ zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma MPWiK w m.st. Warszawie S.A. z 22 czerwca 2017 r. wynika, że "Istnieje możliwość realizowania ww. odcinka sieci kanalizacyjnej na własny koszt po zaakceptowaniu Porozumienia dotyczącego budowy urządzenia kanalizacyjnego stanowiącego odcinek przewodu kanalizacyjnego, łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną bądź przyłącze kanalizacyjne, położone na nieruchomości Inwestora, z istniejącą siecią kanalizacyjną wchodzącą w skład Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A" w części leżącej poza granicą nieruchomości gruntowej inwestora." D. K. złożył skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 marca 2019 r., zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, - przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a, 107 § 3 k.p.a. przez brak należytego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji oraz brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę bowiem nie zasługiwała ona uwzględnienie. Mając na uwadze przedmiot kontroli w niniejszej sprawie (decyzja rozbiórkowa wydana w myśl art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazująca skarżącemu rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków przy ul. [...] w W.), Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2018 r. poz. 1201) budowa przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 roboty takie wymagają natomiast dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Sąd za bezsporne w niniejszej sprawie uznał, że skarżący przed wykonaniem spornej inwestycji takiego zgłoszenia nie dokonał. Organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania w sprawie przydomowej oczyszczalni ścieków nakazał skarżącemu rozbiórkę oczyszczalni na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, który to przepis ma zastosowanie do obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi bądź pomimo wniesienia przez organ sprzeciwu. Przydomowa oczyszczalnia ścieków stanowi urządzenie budowlane, przez które - w świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego – należy rozumieć urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków. Sąd uznał, że MWINB prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, bowiem do urządzeń budowlanych zrealizowanych bez wymaganego zgłoszenia zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, nie zaś art. 49b tej ustawy. Sąd podkreślił jednocześnie, że rozbiórka w postępowaniu prowadzonym w przedmiotowym trybie nie ma charakteru bezwzględnego, w pierwszej kolejności organy nadzoru budowlanego powinny bowiem wyczerpać możliwości zmierzające do legalizacji wykonanych robót budowlanych. Nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane w sytuacji, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki można orzec wówczas, gdy z ustaleń dokonanych w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego wynika, że doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób, jak tylko poprzez rozbiórkę. Taką właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd zauważył, że nieruchomość przy ul. [...] w W., na której zrealizowano przydomową oczyszczalnię ścieków, objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] r. nr [...]. W pkt 5c planu przewidziano zakaz lokalizowania na tym terenie kanalizacji indywidualnej oraz zbiorników bezodpływowych. W związku z takim zapisem planu Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z 11 stycznia 2017 r. Nr 1/P/2017 odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia o zgodności przedmiotowej oczyszczalni ścieków z miejscowym planem, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymało je w mocy postanowieniem z 24 maja 2017 r. Sąd zwrócił uwagę, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie zostało przez skarżącego zaskarżone. Skoro pozostaje ono w obrocie prawnym, to nie można zarzucić organom nadzoru budowlanego naruszenia prawa, polegającego na stwierdzeniu braku możliwości legalizacji inwestycji z uwagi na jej sprzeczność z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu dla oceny legalności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego bez wpływu pozostały również argumenty wskazujące na sprzeczność pkt 5c miejscowego planu z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zauważyć trzeba, że uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy z [...] r. nr [...] zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] była kontrolowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z 6 grudnia 2018 r. sygn. IV SA/Wa 1501/18 oddalił skargę skarżącego. Wyrokiem tym Sąd był związany w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił, że realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków została dokonana samowolnie, bez uprzedniego zgłoszenia, co uzasadniało zastosowanie trybu przewidzianego w art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Z uwagi na sprzeczność inwestycji z treścią obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak było możliwości legalizacji wykonanych robót budowlanych i doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem w inny sposób, aniżeli poprzez rozbiórkę. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł skargę kasacyjną podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych polegające na bezpodstawnym oddaleniu skargi i nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia, ponieważ organ odwoławczy (Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) naruszył następujące przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez brak właściwej oceny zebranych w sprawie dowodów, co doprowadziło do jej niewłaściwego rozstrzygnięcia, b) art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 138 § 2 k.p.a. przez niewydanie decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na to, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, c) art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z treści którego nie wynika w sposób jasny i jednoznaczny podstawa faktyczna i prawna rozstrzygnięcia. 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie niepełnego uzasadnienia wyroku, z treści którego nie wynika w sposób jasny i jednoznaczny, dlaczego Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego. Skarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) lit a) P.p.s.a. w związku z: 1) art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przez niepodzielenie argumentacji Skarżącego, że miał on obowiązek zapewnienia czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, zwłaszcza w sytuacji w której nie miał możliwości zapewnienia odpływu ścieków ze swojej posesji w inny sposób, 2) art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez bezpodstawne uznanie, że nakazanie Skarżącemu dokonania całkowitej rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków znajdowało oparcie w tych przepisach podczas gdy istniała podstawa do zalegalizowania obiektu budowlanego, 3) art. 49b ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez bezpodstawne wyprowadzenie wniosku, że nie było podstaw do dokonania legalizacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków na podstawie tego przepisu, 4) pkt 5c wskazanego w treści uzasadnienia wyroku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] (uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] r. nr [...]), który zakazuje na przedmiotowym obszarze lokalizacji kanalizacji indywidualnej, przez jego błędną wykładnię polegającą na dojściu do wniosku, że przydomowa oczyszczalnia ścieków skarżącego stanowi kanalizację indywidualną w rozumieniu tego postanowienia planu miejscowego. Na podstawie powyżej sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania sądowego, a tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przytoczył argumentację, która w jego ocenie czyni postawione zarzuty uzasadnionymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez D. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie ulega wątpliwości, że przydomowa oczyszczalnia ścieków została zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia. Nie ulega też wątpliwości, że aby dokonać legalizacji samowolnie zrealizowanej przydomowej oczyszczalni ścieków skarżący kasacyjnie powinien przedstawić zaświadczenie wydane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej o zgodności zrealizowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kasacyjnie zaświadczenia takiego nie przedstawił. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. skarżącemu kasacyjnie odmówiono wydania zaświadczenia o zgodności oczyszczalni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak nakaz rozbiórki oczyszczalni. Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez oddalenie skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zostały naruszone art. 7 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały przez organy administracji wyjaśnione. Materiał dowodowy był wystraczający dla wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena materiału dowodowego dokonana przez organy administracji nie nosi cech dowolności i zasadnie została zaakceptowana przez Sąd I instancji. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. W sprawie nie zaistniały okoliczności, które obligowałyby organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji. Uzasadnienie decyzji organów I i II instancji pozwala na ustalenie okoliczności istotnych dla oceny prawidłowości tych decyzji i brak jest podstaw do ich kwestionowania w tym zakresie. Za niezasadny, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać również należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd I instancji sporządzając uzasadnienie wyroku nie naruszył wymogów wynikających z art. 141 § 1 P.p.s.a. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zaskarżona decyzja nie dotyczyła obowiązku zapewnienia czystości i porządku, tylko kwestii spełnienia wymogów legalizacji samowolnie zrealizowanej przydomowej oczyszczalni ścieków. Realizacja obowiązku zapewnienia czystości i porządku nie oznacza wyłączenia obowiązku realizacji inwestycji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie nakazu całkowitej rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków. Jak to już zostało na wstępie wskazane wobec niezaistnienia przesłanek do zalegalizowania oczyszczalni organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wydania nakazu rozbiórki. Analogicznie ocenić należy zarzut naruszenia art. 49b ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Odnośnie do kwestii wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania i zgodności oczyszczalnie z przepisami tego planu stwierdzić należy, że została ona rozstrzygnięta postanowieniem Zarządu [...] m.st. Warszawy nr 1/P/2017 z dnia 11 stycznia 2017 r. Jeśli w ocenie skarżącego kasacyjnie postanowienie to naruszało prawo, to nic nie stało na przeszkodzie wniesieniu zażalenia do organu II instancji. W przypadku utrzymania przez organ odwoławczy w mocy postanowienia organu I instancji istniała też możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ nadzoru budowlanego nie ocenia samodzielnie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z miejscowym planem tylko opiera się w tej kwestii na zaświadczeniu wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI