II OSK 2488/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-04
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęfarma fotowoltaicznaOZEplanowanie przestrzennemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegogrunty rolnezmiana przeznaczenia terenuNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że budowa farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, mimo nowelizacji przepisów dotyczących OZE.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej. Głównym zarzutem było naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza działkę pod użytki rolne, a planowana inwestycja miała charakter przemysłowy. Spółka argumentowała, że nowelizacja ustawy o OZE ułatwia lokalizację takich inwestycji na gruntach rolnych. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że nawet przy zmianach przepisów, inwestycja musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a planowana farma fotowoltaiczna naruszała jego postanowienia dotyczące przeznaczenia terenu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Opolskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Spółka argumentowała, że planowana inwestycja jest zgodna z nowymi przepisami dotyczącymi odnawialnych źródeł energii (OZE), które mają ułatwiać lokalizację takich obiektów, nawet na gruntach rolnych. Organy administracji oraz WSA uznały jednak, że inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) wsi [...], który przeznacza działkę pod użytki rolne z dopuszczeniem jedynie zabudowy towarzyszącej rolnictwu. Planowana farma fotowoltaiczna została zakwalifikowana jako inwestycja o charakterze przemysłowym, co prowadziłoby do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu. NSA podzielił stanowisko sądów niższych instancji, podkreślając, że mimo liberalizacji przepisów dotyczących OZE, inwestycje te muszą być zgodne z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet w zmienionym brzmieniu, nie zwalnia z obowiązku przestrzegania MPZP i nie pozwala na dowolną zmianę przeznaczenia terenu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa farmy fotowoltaicznej o charakterze przemysłowym na gruncie przeznaczonym pod użytki rolne narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli nowelizacja przepisów dotyczących OZE liberalizuje zasady lokalizacji takich inwestycji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że inwestycja musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który określa podstawowe i uzupełniające przeznaczenie terenu. Planowana farma fotowoltaiczna, ze względu na swój przemysłowy charakter, prowadziłaby do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z rolniczego na przemysłowy, co jest niedopuszczalne w świetle obowiązującego planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 10 § ust. 2a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten, nawet w zmienionym brzmieniu, nie zwalnia z obowiązku zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie pozwala na dowolną zmianę przeznaczenia terenu.

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W kontekście lokalizacji urządzeń fotowoltaicznych na gruntach rolnych, przepis ten nie oznacza automatycznego dopuszczenia inwestycji wbrew MPZP.

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania terenu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nakłada obowiązek usunięcia braków w projekcie.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie zagospodarowania terenów przeznaczonych na użytki rolne. Realizacja farmy fotowoltaicznej na gruntach rolnych prowadzi do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu z funkcji rolniczej na przemysłową, co jest niedopuszczalne w świetle MPZP. Nowelizacja przepisów dotyczących OZE nie zwalnia z obowiązku zgodności z MPZP i nie pozwala na dowolną zmianę przeznaczenia terenu.

Odrzucone argumenty

Argumenty spółki dotyczące błędnej wykładni art. 7 Konstytucji RP, art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b., art. 19 nowelizacji OZE, art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Argumenty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA i organ II instancji (brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nierozpoznanie istoty sprawy, brak uzasadnienia decyzji).

Godne uwagi sformułowania

planowana inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW narusza postanowienia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: MPZP) w zakresie zagospodarowania terenów przeznaczonych na użytki rolne, a jej realizacja prowadziłaby do faktycznej zmiany przeznaczenia omawianego terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową. Nawet jeśli przedmiotowe przedsięwzięcie mieści się w wyłączeniu, o jakim mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., to okoliczność ta nie przesądza automatycznie o zgodności przedsięwzięcia z MPZP, z pominięciem przeznaczenia danego terenu. Nie wynika z nich natomiast możliwość realizacji tego typu inwestycji w dowolnym miejscu w oderwaniu od postanowień obowiązujących aktów prawa miejscowego.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot - Mładanowicz

przewodniczący

Jerzy Stankowski

członek

Piotr Broda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokalizacji farm fotowoltaicznych na gruntach rolnych w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz wpływu nowelizacji przepisów o OZE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza teren pod użytki rolne, a planowana inwestycja ma charakter przemysłowy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy MPZP dopuszcza lub nie reguluje kwestii lokalizacji farm fotowoltaicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu farm fotowoltaicznych i ich lokalizacji, co budzi wiele kontrowersji. Wyrok NSA wyjaśnia kluczowe kwestie zgodności z planowaniem przestrzennym, co jest istotne dla inwestorów i samorządów.

Farma fotowoltaiczna na roli? NSA stawia granice – zgoda z planem kluczowa!

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2488/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/
Jerzy Stankowski
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Op 151/23 - Wyrok WSA w Opolu z 2023-07-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2023 poz 977
art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2a, art. 15 ust. 3 pkt 3a, art. 61 ust. 3,
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stankowski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 10 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Op 151/23 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 3 marca 2023 r. nr IN.I.7721.9.7.2023.MS/AŻ w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno – budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Op 151/23 oddalił skargę S. Sp. z o.o. w K. (dalej: spółka) na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 3 marca 2023 r. nr w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 4 października 2022 r. spółka wystąpiła do Starosty Opolskiego (dalej: Starosta) o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym [...]. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r. Starosta nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków i nieprawidłowości przedłożonego projektu.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2023 r., Starosta działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: k.p.a. odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce o numerze ewidencyjnym [...] k.m. 3 w miejscowości K., obręb [...], gmina [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ I instancji wyjaśnił, iż planowana farma fotowoltaiczna ma być usytuowana na działce oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] k.m. 3 w [...], a zgodnie z informacją z rejestru gruntów nieruchomość ta stanowi grunty orne klasy V oraz VI i w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem "R". Starosta zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1873), dalej: "nowelizacja OZE", zmieniono brzmienie art. 10 ust. 2a ustawy z dnia 27 marca 20023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm.), dalej: u.p.z.p. Obecnie obowiązujący przepis stanowi, że jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem: 1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, Vlz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 oraz z 2021 r. poz. 922 i 1641); 2) urządzeń innych niż wolnostojące. Rada Gminy Łubniany w dniu 30 stycznia 2012 r. uchwałą Nr XII/86/12 uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi [...], w którym nie przewidziano terenów oraz stref pod budowę urządzeń fotowoltaicznych. Następnie lokalny prawodawca w dniu 29 października 2014 r., uchwałą Nr XLI1/294/14, uchwalił zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Łubniany, w której wyznaczono teren oznaczony symbolem "ES", tj. obszar, na którym dopuszcza się lokalizację farm fotowoltaicznych. Tereny "ES" zlokalizowano we wsiach: K., M., G. i L. Natomiast na obszarze wsi [...] nie przeznaczono żadnych terenów pod budowę farm fotowoltaicznych. Z powyższych względów Starosta uznał, że zgodnie z art. 19 ust. 1 nowelizacji OZE brzmienie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. zostaje w wersji dotychczasowej, tj. "jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie". W konsekwencji stwierdził, że nie można zastosować art. 5 nowelizacji OZE w zmienionym brzmieniu.
Dalej organ I instancji wskazał, że analiza przedłożonego do zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wskazuje, iż w omawianym przypadku mamy do czynienia z urządzeniem wytwarzającym energię z odnawialnych źródeł, niestanowiącym urządzeń infrastruktury technicznej. Ponadto farmy fotowoltaicznej nie można również zakwalifikować jako urządzenie towarzyszące związane z siecią napowietrzną i podziemną infrastruktury technicznej.
W wyniku wniesionego przez spółkę odwołania Wojewoda Opolski decyzją z 3 marca 2023 r. nr In.I.7721.9.7.2023.MS/AŻ utrzymał zaskarżone rozstrzygniecie w mocy. Za zasadne organ odwoławczy uznał stanowisko Starosty, że inwestycja jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowani przestrzennego - § 63 ust. 2 m.p.z.p. stanowi, iż zasadą zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki jest zachowanie podstawowej funkcji terenów określonej w pkt 1, są to zatem tereny użytków rolnych - połowę uprawy rolnicze, sady i ogrodnicze uprawy gruntowe, zaś uzupełniające przeznaczenie to obiekty i urządzenia towarzyszące zabudowie rolniczej, z wyłączeniem budynków mieszkalnych. Stąd dopuszczając przedmiotową inwestycją, organ I instancji zezwoliłby na zmianę przeznaczenia terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową. W ocenie Wojewody Opolskiego rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji jest w okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy prawidłowe, bowiem inwestor nie doprowadził przedłożonego projektu do zgodności z obowiązującym regulacjami przestrzennymi.
Skargę na decyzję organu II instancji wywiodła spółka zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, 4) art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami procesowymi; 5) art. 6 k.p.a. "poprzez pominięcie w swoich rozważaniach takich aktów prawnych jak Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE (Dz. Urz. UE L Nr 140, str. 16 ze zm.), dalej: "Dyrektywa 2009/28/WE", jak również ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii; 6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji; 7) art. 35 ust. 3 i 5 pkt 1 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; 8) art. 15 ust. 3 pkt 3a w zw. z art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. poprzez jego pominięcie w subsumcji stanu faktycznego w zakresie wymogów i uprawnień odnoszących się do lokalizacji planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wojewódzkiego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, z kolei ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd wojewódzki powtórzył za organami administracyjnymi rozpoznającymi sprawę, iż obszar inwestycji to teren użytków rolnych. W m.p.z.p. nie przewidziano terenów przeznaczonych pod budowę farm fotowoltaicznych. W § 63 ust. 2 planu ustalono natomiast zasady zabudowy i zagospodarowania dla terenu objętego wnioskiem, w tym zachowanie podstawowej funkcji terenów. Sąd zaakcentował, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła niezgodność planowanej inwestycji z m.p.z.p. stanowiąca przeszkodę do załatwienia wniosku strony w sposób przez nią oczekiwany. Niewątpliwie planowana inwestycja nie ma żadnego związku z tak określonym w planie przeznaczeniem terenu (użytki rolne), a jej realizacja prowadziłaby do faktycznej zmiany przeznaczenia omawianego terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową. Zasadnie przy tym argumentowały organy, że objęta wnioskiem farma fotowoltaiczna o mocy do 1 MW nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej. Z tego powodu postanowieniem z dnia 7 listopada 2022 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 1 i ust. 3 p.b., Starosta nałożył na inwestora obowiązek usunięcia w tym zakresie nieprawidłowości w projekcie zagospodarowania terenu, który to obowiązek nie został jednak wykonany.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) w zw. z art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez błędną jego wykładnię, tj. przyjęcie, że przedsięwzięcie polegające na budowie farmy fotowoltaicznej nie może zostać zrealizowane na terenie, którego przeznaczenie podstawowe to użytki rolne wobec czego jej realizacja prowadziłaby do faktycznej zmiany przeznaczenia omawianego terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową pomimo, że 10 ust. 2a u.p.z.p. wprost umożliwia sytuowanie inwestycji takich jak projektowana na terenach o przeznaczeniu rolnym wobec czego zaakceptowanie stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu prowadziłoby do wniosku, że celem wybudowania projektowanej inwestycji konieczna byłaby zmiana przeznaczenia danego obszaru na przemysłową co czyniłoby ww. przepisy pustymi i pozbawionymi normy prawnej, wobec czego zarówno organy obu instancji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie uznały normy prawnej wynikającej z ww. przepisów, która ograniczyła władztwo planistyczne gmin;
2) art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że norma wywodzona z ww. przepisów nie umożliwia sytuowania inwestycji takich jak projektowana, ponieważ ustanawia ona jedynie zasady uchwalania studiów planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz planów miejscowych, a także, że nawet jeśli inwestycja mieści się w wyłączeniu, o jakim mowa w art. 10 ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to okoliczność ta nie świadczy - niejako automatycznie - o zgodności takiej inwestycji z planem, z pominięciem przeznaczenia danego terenu czy obszaru. W tej sytuacji nie było potrzeby kompleksowego analizowania możliwości realizacji inwestycji w kontekście rozwiązań przyjętych w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pominął zarzuty skarżącej, choć nie dokonał badania czy przedmiotowa inwestycja mieści się w zakresie władztwa planistycznego gminy ad hoc przyjmując, że dla sytuowania projektowanej inwestycji konieczna byłaby uprzednia zmiana studium i planu miejscowego, pomimo, że wobec podwyższenia górnej granicy mocy zainstalowanej z 100 kW na 500 kW wraz z wyjątkiem ustanowionym w art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. odnośnie urządzeń fotowoltaicznych sytuowanych na określonych gruntach rolnych, uregulowanie sytuowania urządzeń OZE o mocy zainstalowanej do 500kW lub 1000 kW odnośnie urządzeń fotowoltaicznych sytuowanych na określonych gruntach rolnych jest całkowicie wyłączone z władztwa planistycznego gmin, wobec czego nie jest możliwym, aby inwestycja taka jak projektowana była sprzeczna z planem miejscowym dla wsi [...] a twierdzenie, że dla sytuowania inwestycji wymagana jest uprzednia zmiana przeznaczenia terenu jest wprost sprzeczne z brzmieniem art. 10 ust. 2a u.p.z.p;
3) art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z § 63 m.p.z.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że projektowana inwestycja nie stanowi urządzenia infrastruktury technicznej ani też obiektów i urządzeń towarzyszących zabudowie rolniczej wobec czego nie jest zgodna z planem miejscowym, co uniemożliwia sytuowanie projektowanej inwestycji na działce o numerze ewidencyjnym [...] k.m. 3 w miejscowości [...], obręb [...], Gmina [...], pomimo, że skarżąca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie podnosiła takiego zarzutu i ww. norma nie stanowiła podstawy sytuowania projektowanej inwestycji, a wobec ograniczenia władztwa planistycznego gminy na zasadzie art. 10 ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. sprzeczność projektowanej inwestycji z planem miejscowym nie jest możliwa;
4) art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w zw. z art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że dla sytuowania inwestycji wymagana jest uprzednia zmiana przeznaczenia terenu z rolnego na przemysłowe co jest wprost sprzeczne z brzmieniem art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p/;
5) art. 19 nowelizacji OZE poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku przyjęcia za własne i prawidłowe stanowiska organu i przyjęcie, że art. 5 Ustawy nowelizującej OZE na zasadzie art. 19 nowelizacji OZE względem istniejących planów miejscowych w dniu złożenia wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na budowę stosuje się w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 17 września 2021 r. pomimo, że norma intertemporalna art. 19 nowelizacji OZE odnosi się wyłącznie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin i nie obejmuje swoim zakresem planów miejscowych, względem których nowelizacja weszła w życie już z dniem 30 października 2021 r. na zasadzie ogólnej normy intertemporalnej, tj. art. 22 zdanie pierwsze nowelizacji OZE;
6) art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi jedynie podstawę działania organów planistycznych podczas gdy zgodnie z brzmieniem przepisu art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. określa również zakres przeznaczania terenów na określone cele wobec czego ustawa określa zakres władztwa planistycznego gminy podczas uchwalania m.p.z.p.;
7) art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 2a i 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie prowadzące do nieustalenia, że w zakresie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW oraz do 1000 kW na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne doszło do wyłączenia władztwa planistycznego gmin począwszy od dnia 30 października 2021 r.;
II. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i dokonanie subsumpcji względem tego, czy projektowana inwestycja stanowi urządzenie infrastruktury technicznej lub urządzenie towarzyszące zabudowie rolniczej pomimo, że Skarżąca nie podnosiła takiego zarzutu i zarazem poprzez pominięcie i nierozpoznanie zarzutów skargi nr Ic, 2a i 2b oraz całkowite pominięcie argumentacji przedstawionej wraz z powołanym orzecznictwem Sądów Administracyjnych jako dotyczących decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, pomimo, że przedstawiona tam wykładnie prawna odnosiła się również do niniejszego stanu faktycznego, tj. wskazano, że urządzenia takie jak projektowane nie wymagają rozmieszczenia w studium, są neutralne z punktu widzenia gospodarki przestrzennej a ponadto wyłączono możliwość ich sytuowania w studium tj. wyłączono władztwo planistyczne gminy w tym zakresie tj. w powołanych orzeczeniach dokonano również wykładni, która nie dotyczyła materii spraw w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a zarazem wskazywała na wyłączenie władztwa planistycznego gminy względem inwestycji takiej jak projektowana, co jednakże nie zostało zauważone ani też przeanalizowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu;
2) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że organ II instancji naruszył normę art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i właściwego załatwienia sprawy, w szczególności niewyjaśnienie i całkowite pominięcie okoliczności, że interes społeczny przemawia za wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, ponieważ rozwój odnawialnych źródeł energii uzasadniony jest potrzebami społeczeństwa, w szczególności biorąc pod uwagę ciągłe zapotrzebowanie na energię elektryczną i rozwój technologii odnawialnych źródeł energii jakim jest energia fotowoltaiczna, które posiadają szereg zalet powodujących ich wyższość nad źródłami konwencjonalnymi, tj.: powszechność, brak negatywnego oddziaływania na środowisko, brak negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi i otaczającej fauny i flory, redukcja zużycia paliw kopalnych, zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do środowiska, wykorzystanie terenów uznanych za nieprzydatne rolniczo i nieużytki, brak negatywnego oddziaływania na krajobraz, brak wytwarzania hałasu mającego wpływ na pobliskie otoczenie, a w konsekwencji brak własnych ustaleń Organu odwoławczego w zakresie stanu faktycznego, co ewidentnie naruszyło zasadę zaufania do działania organów administracji publicznej, podważyło zasadę bezstronności i obiektywności organu i zaprzeczyło zasadzie równego traktowania w postępowaniu w wyniku czego pominięto, że projektowana inwestycja pozostaje zgodna nie tylko z brzmieniem przepisów art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., ale również pozostaje zgodna z treścią uzasadnienia do nowelizacji OZE;
3) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że organ II instancji naruszył normę art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, a następnie poprzez oparcie rozstrzygnięcia na tak zebranym materiale dowodowym, w szczególności: i. dokonanie ustaleń w przedmiocie niezgodności projektowanej inwestycji z m.p.z.p. bez uwzględnienia aktualnego brzmienia art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.; ii. stwierdzenie, że projekt zagospodarowania działki nie spełnia kryterium zgodności z przepisami zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. w sytuacji, gdy działka nr ewid. [...] k. m. 3, obręb [...], której dotyczy projektowana inwestycja to grunt rolny stanowiący użytki rolne klasy V, VI i VIz, na których zgodnie z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. mogą zostać posadowione wolnostojące urządzenia fotowoltaiczne, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW; w wyniku czego błędnie ustalono, że przedmiotowa inwestycja nie jest zgodna z właściwym planem miejscowym;
4) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że O=organ II instancji naruszył normę art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, w tym w szczególności ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wszystkich podniesionych przez skarżącą zarzutów - zarzutu, iż organ powinien był przeanalizować czy na terenie objętym inwestycją, tj. działce rolnej klasy V I VI w oparciu o art. 10 ust. 2a pkt 1 u.p.z.p. możliwe było sytuowanie przedmiotowej inwestycji farmy fotowoltaicznej do 1000 kW wobec zastosowania odesłania z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. w wyniku czego błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił uwzględnienia skargi;
5) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że organ II instancji naruszył normę art. 8, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami procesowymi, co było spowodowane iluzoryczną kontrolą zaskarżonej decyzji i było sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego wobec braku zakazu sytuowania przedmiotowej inwestycji oraz wobec zgodności z przepisami wydano decyzję odmowną dla zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo, że działka nr [...] k. m. 3 to grunt rolny stanowiący użytki rolne klasy V, VI i VIz, natomiast nowelizacja u.p.z.p. weszła w życie już dnia 30 października 2021 r. również wobec art. 10 ust. 2a w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. stosowanego odpowiednio do planu miejscowego, w wyniku czego błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił uwzględnienia skargi;
6) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że organ II instancji naruszył normę art. 6 k.p.a. poprzez pominięcie w swoich rozważaniach takich aktów prawnych jak Dyrektywa 2009/28/WE, jak również ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o odnawialnych źródłach energii w wyniku czego błędnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił uwzględnienia skargi;
7) art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, że organ II instancji naruszył normę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo tego, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa i z tego względu powinna zostać uchylona;
8) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7., art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego doszło do zarzucanych naruszeń, wobec czego był to błąd mający istotny wpływ na wynik sprawy, w wyniku czego błędnie skarga została oddalona;
9) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że ziściła się podstawa do jej uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa uzasadniające uchylenie decyzji organu I i II instancji, wobec czego był to błąd mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zrzekając się także rozpoznania sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jako trafne należy uznać stanowisko organów architektoniczno-budowlanych zaakceptowane przez Sąd wojewódzki, że planowana inwestycja w postaci farmy fotowoltaicznej o mocy do 1MW narusza postanowienia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: MPZP) w zakresie zagospodarowania terenów przeznaczonych na użytki rolne, a jej realizacja prowadziłaby do faktycznej zmiany przeznaczenia omawianego terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu.
Inwestor, wezwany w trybie art. 35 ust. 3 p.b., nie wykazał zgodności projektu zagospodarowania terenu z postanowieniami § 63 ust. 1 i 2 uchwały Nr XII/86/12 Rady Gminy Łubniany z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...].
Zgodnie z § 63 ust. 1 MPZP wyznacza się tereny użytków rolnych oznaczonych na rysunku planu symbolem : R i ustala się przeznaczenie:
1) podstawowe – tereny użytków rolnych polowe uprawy rolnicze, sady i ogrodnicze uprawy gruntowe ,
2) uzupełniające – obiekty i urządzenia towarzyszące zabudowie rolniczej, z wyłączeniem budynków mieszkalnych.
2. Zasady zabudowy i zagospodarowania terenu
1) zachowanie podstawowej funkcji terenów określonej w pkt.1 ;
2) utrzymanie w odpowiednim stanie istniejących zadrzewień przydrożnych i niewielkich skupisk zadrzewień i zakrzewień śródpolnych; należy ochroną objąć obudowę cieków wodnych, starodrzew o charakterze naturalnym oraz zadrzewienia przywodne, śródpolne ;
3) utrzymanie w odpowiednim stanie rowów melioracyjnych i dróg gospodarczych;4) zakazuje się podziału nieruchomości z wyłączeniem na potrzeby infrastruktury technicznej i dróg;
5) dopuszcza się :
a) lokalizacje urządzeń służących prowadzeniu gospodarki rolnej ( stodoły, płyty obornikowej, wiaty na sprzęt rolniczy, silosy zbożowe) oraz innych budowli rolniczych związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym,
b) prowadzenie sieci napowietrznych i podziemnych infrastruktury technicznej wraz z towarzyszącymi urządzeniami, nie powodujące trwałego przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze,
c) zalesianie gruntów rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów jako RV, RVI, i innych jeżeli powierzchnia pojedynczego obszaru zalesienia nie przekracza 1 ha i przylega on do lasu lub terenu zadrzewionego lub zakrzewionego,
d) wprowadzanie nowych zadrzewień i zakrzywień śródpolnych i przydrożnych – w zakresie nie zmieniającym podstawowej funkcji terenu,
e) budowę stawów do chowu ryb i małych zbiorników wodnych na gruntach rolnych sąsiadujących z ciekami,
f) budowę budowli i urządzeń służących gospodarce wodnej, ochronie przeciwpowodziowej i przeciwpożarowej,
g) odbudowę, rozbudowę, przebudowę i budowę nowych urządzeń systemu melioracji wodnych,
3. Stawka procentowa do określenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nie ustala się, ponieważ sposób przeznaczenia nie ulegnie zmianie.
Jak wynika z przedłożonego przez inwestora projektu zagospodarowania terenu, na powierzchni 8935,31 m2 (powierzchnia zajmowana przez urządzenia to 4240,67 m2) ma powstać elektrownia o mocy - do 1 MW, składająca się z 1490 sztuk paneli fotowoltaicznych, montowanych na konstrukcjach wsporczych, co daje 47,46% powierzchni zabudowy objętej projektem zagospodarowania.
Należy zgodzić się z oceną Sądu wojewódzkiego, akceptującą stanowisko organu odwoławczego, według którego, planowane przedsięwzięcie służy produkcji (wytwarzaniu) i sprzedaży energii elektrycznej, a tym samym pełni funkcję przemysłową. Za taką kwalifikacją planowanej inwstycji przemawia również § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1039), który zabudowę systemami fotowoltaicznymi (o określonej tym przepisem powierzchni) zalicza do zabudowy przemysłowej, stanowiącej przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Realizacja wnioskowanej do budowy farmy fotowoltaicznej na gruntach przeznaczonych w MPZP na tereny rolnicze, prowadzi do zmiany przeznaczenia terenu z funkcji rolniczej na funkcję przemysłową. Jest nadto oczywiste, że inwestycja nie może być zaliczona do obiektów spełniających wymogi przeznaczenia dopuszczalnego, o których mowa w treści § 63 ust. 1 pkt 2 oraz 63 ust. 2 pkt 5 MPZP.
W ocenie inwestora w niniejszej sprawie winien jednak znaleźć zastosowanie przepis art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 października 2021 r., zgodnie z którym jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w studium ustala się ich rozmieszczenie, z wyłączeniem:
1) wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 1000 kW zlokalizowanych na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klas V, VI, VIz i nieużytki - w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 oraz z 2021 r. poz. 922 i 1641);
2) urządzeń innych niż wolnostojące.
Przepis ten we wskazanym powyżej brzmieniu został wprowadzony do ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym na mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw i obowiązuje od dnia 30 października 2021 r. Jak jednak trafnie oceniły rozpoznające niniejszą sprawę organy administracji, właściwy dla rozstrzygnięcia będzie art. 10 ust. 2a u.p.z.p. w brzmieniu sprzed powyższej nowelizacji. Zgodnie z jego treścią jeżeli na obszarze gminy przewiduje się wyznaczenie obszarów, na których rozmieszczone będą urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu; w studium ustala się ich rozmieszczenie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższe stanowisko z uwagi na treść przepisu art. 19 ustawy o zmianie ustawy o OZE, który stanowi, iż do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin opracowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zaopiniowanych pozytywnie przez komisję urbanistyczno-architektoniczną, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym (ust. 1). Art. 19 ust. 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że do zmiany studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz studiów przyjętych na postawie projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin opracowanych oraz zaopiniowanych pozytywnie przez komisję urbanistyczno-architektoniczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
W ocenie NSA organy administracji dokonały prawidłowej wykładni art. 19 ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii i niektórych innych ustaw. Wprawdzie jak słusznie zauważyła skarżąca spółka, intencją ustawodawcy, przyświecającą przy nowelizacji art. 10 ust. 2a u.p.z.p., było ułatwienie procesu inwestycyjnego, związanego z realizacją infrastruktury odnawialnych źródeł energii, jednak nie znaczy to, że inwestor może swobodnie de facto zmieniać przeznaczenie terenu, na którym realizuje swoje przedsięwzięcia (w tym przypadku z funkcji rolniczej na przemysłową). Nie sposób bowiem stwierdzić, iż niewprowadzenie w MPZP wyraźnego zakazu realizacji inwestycji produkującej energię z odnawialnych źródeł energii o parametrach wskazanych w art. 10 ust. 2a u.p.z.p. miałoby oznaczać dopuszczenie jej sytuowania w dowolnym miejscu. Podstawową rolą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest określenie zarówno podstawowego, jak i uzupełniającego przeznaczenia danego terenu. Badanie zgodności projektu architektoniczno - budowlanego z postanowieniami MPZP sprowadza się właśnie do ustalenia, czy planowana inwestycja będzie spójna z określonym w planie przeznaczeniem terenu. Nawet jeśli przedmiotowe przedsięwzięcie mieści się w wyłączeniu, o jakim mowa w art. 10 ust. 2a u.p.z.p., to okoliczność ta nie przesądza automatycznie o zgodności przedsięwzięcia z MPZP, z pominięciem przeznaczenia danego terenu. Treść art. 19 ustawy o zmianie ustawy o OZE wskazuje, iż ustawodawca wprawdzie zliberalizował w znacznym stopniu zasady dotyczące sytuowania urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych. Zaznaczono jednak wprost, iż dla studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin sporządzonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Omawiany MPZP został uchwalony w trakcie obowiązywania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr XI/54/99 Rady Gminy Łubniany z dnia 9 grudnia 1999 r., wraz z późniejszymi zmianami.
Należy także podzielić pogląd zgodnie, z którym z art. 10 ust. 2a u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika jedynie to, że urządzenia wytwarzające energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW, a także ich strefy ochronne związane z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, muszą zostać rozmieszczone w studium, aby później ich dopuszczalna lokalizacja została wprowadzona w planie miejscowym, o ile oczywiście taki plan zostanie uchwalony (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22 oraz wyrok NSA z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 546/23). Nie wynika z nich natomiast możliwość realizacji tego typu inwestycji w dowolnym miejscu w oderwaniu od postanowień obowiązujących aktów prawa miejscowego.
Także wskazany w skardze kasacyjnej art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. nie uzasadnia twierdzenia, że regulacje zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. pozwalały na wydanie pozwolenia na budowę farmy fotowoltaicznej na terenach rolniczych. Należy zauważyć, że art. 1 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. nie może być podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem celem tego postępowania jest ustalenie zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami prawa, w tym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, a nie ustalanie zakresu przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy w oderwaniu od obowiązujących w tym zakresie aktów prawa miejscowego.
Nie znajdują uzasadnienia także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Warunkiem zastosowania art. 135 p.p.s.a. jest to, aby zaskarżony akt okazał się sprzeczny z prawem i to w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Przepis art. 135 p.p.s.a. znajduje zastosowanie bowiem jedynie w razie uwzględnienia skargi, a więc w przypadku stwierdzenia przez sąd niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Przesłanką jego zastosowania jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tylko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach poprzedzających, jeżeli tylko miało to miejsce w granicach danej sprawy. Zatem art. 135 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w razie oddalenia skargi, a takie właśnie rozstrzygnięcie zostało zaskarżone skargą kasacyjną. Nadto naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ przepis ten stanowi uprawnienie dla wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w granicach danej sprawy, a nie dla wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 1984/21). Z kolei art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/21). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2315/21). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy, po pierwsze, stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Opolu zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, na podstawie uzasadnienia tego wyroku można ustalić, czym kierował się Sąd wojewódzki oddalając skargę. Spełniona została zatem podstawowa funkcja, jaką ma pełnić uzasadnienie wyroku (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2905/20). Jeżeli natomiast chodzi o zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 140 k.p.a. (sformułowany w powiązaniu z art. 141 § 4 p.p.s.a.), to należy wskazać, że przepisy te odnoszą się do postępowania administracyjnego, a nie postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI