II OSK 2481/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-26
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlananośnik reklamowyzgłoszenie budowysprzeciwdoręczenie decyzjiinwestorskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. sp. k. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że prawidłowo ustalono spółkę jako inwestora nośnika reklamowego i zastosowano przepisy Prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej.

Spółka B. sp. z o.o. sp. k. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie WINB nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenie jej jako inwestora nośnika reklamowego oraz prawidłowość doręczenia decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia budowy. NSA oddalił skargę, uznając, że WSA prawidłowo ocenił sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie dopatrzył się naruszeń.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki B. sp. z o.o. sp. k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka kwestionowała ustalenie jej jako inwestora nośnika reklamowego oraz zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., a także naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego. Spółka argumentowała, że inwestorem był K.K., a decyzje o sprzeciwie wobec zgłoszenia budowy nie zostały jej skutecznie doręczone. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA prawidłowo ocenił sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że ustalenie spółki jako inwestora nastąpiło na podstawie analizy oświadczeń stron i umów, a kwestia skuteczności doręczenia decyzji o sprzeciwie Prezydenta m.st. Warszawy leżała poza zakresem kontroli Sądu administracyjnego w tej sprawie, gdyż dotyczyła decyzji organu architektoniczno-budowlanego, a nie organu nadzoru budowlanego. NSA uznał, że postanowienie MWINB z dnia 18 sierpnia 2020 r., które wskazywało na spółkę jako podmiot zobowiązany, nie zostało poddane sądowej kontroli przez spółkę, co czyniło późniejsze postępowanie zgodnym z wytycznymi organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie ma możliwości rozstrzygania sprawy w jej całokształcie, a zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego były powiązane z kwestią nieskuteczności doręczenia sprzeciwów, która została już omówiona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena skuteczności doręczenia decyzji organu architektoniczno-budowlanego leży poza granicami sprawy, w której sąd administracyjny kontroluje postanowienie organu nadzoru budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej. Kontrola decyzji organu architektoniczno-budowlanego (Prezydenta m.st. Warszawy) w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy była poza zakresem sprawy dotyczącej postanowienia organu nadzoru budowlanego (PINB/WINB) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

P.b. art. 48 § ust. 2, 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy dotyczące samowoli budowlanej, zastosowane w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana mimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd opiera ustalenia faktyczne na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać odniesienie do zarzutów skargi.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy robót budowlanych wykonanych z naruszeniem przepisów dotyczących zgłoszenia.

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane z naruszeniem przepisów.

k.p.a. art. 39 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczania pism w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 110 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia.

k.p.a. art. 44 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy fikcji doręczenia przesyłki pocztowej.

k.p.a. art. 391 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczania decyzji w postępowaniu administracyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych i oparcie się na informacjach niepochodzących z akt postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia inwestora. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu do zarzutów skargi w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB. Naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 39 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy decyzje o sprzeciwie nie zostały doręczone na elektroniczną skrzynkę podawczą.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z powodów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Kwestia oceny skuteczności doręczenia decyzji wnoszących sprzeciwy, leżała również poza uprawnieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny kontrolując postanowienie organów nadzoru budowlanego nie mógł formułować wiążącej oceny prawnej dotyczącej tego, czy decyzja organu architektoniczno-budowlanego weszła do obrotu prawnego.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

sędzia

Jerzy Stankowski

sędzia del. NSA

Wojciech Mazur

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja granic kognicji sądu administracyjnego w sprawach budowlanych, zwłaszcza w kontekście kontroli decyzji organów różnych szczebli i rodzajów (architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie kluczowe było ustalenie inwestora i zakresu kontroli sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w prawie budowlanym, w tym granic kontroli sądowej i skuteczności doręczeń, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Granice kontroli sądu w sprawach budowlanych: Kiedy sąd nie może badać doręczenia decyzji?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2481/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jerzy Stankowski
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 145/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 2, 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 § 1, 141 § 4, art. 134, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. komandytowa z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 145/21 w sprawie ze skargi B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. komandytowa z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 16 listopada 2020 r. nr 1810/2020 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r., sygn. VII SA/Wa 145/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. komandytowa z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) z dnia 16 listopada 2020 r. nr 1810/2020 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych oraz oparcie się Sądu na informacjach niepochodzących z akt postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim Sąd uznał, że B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. była inwestorem nośnika reklamowego usytuowanego na działce nr ewid. [...]z obr. [...] przy Al. [...] w W.; wada ta miała istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż WSA w Warszawie uznał, że zgłoszenia dokonane przez K.K., wobec których Prezydent m. st. Warszawy wydał decyzje nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r. nie mają znaczenia w sprawie; przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. został naruszony również tym, że Sąd doszedł do niczym nieuzasadnionego przekonania, że skarżąca spółka nie kwestionowała że jest inwestorem, podczas gdy w dotychczasowym postępowaniu prezentowała stanowisko przeciwne,
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów skargi w zakresie, w jakim zakwestionowana została prawidłowość doręczenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy i ustalenie właściwego trybu postępowania według przepisów prawa materialnego,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia MWINB mimo nieprawidłowego utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy inwestycja została zrealizowana na podstawie skutecznie dokonanych zgłoszeń (brak prawidłowego doręczenia decyzji o sprzeciwie), jednakże z naruszeniem prawa, co powinno skutkować zastosowaniem art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wobec robót budowlanych wykonanych z przekroczeniem przepisów dotyczących zgłoszenia;
2. art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 39 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy decyzje o sprzeciwie nie zostały doręczone na elektroniczną skrzynkę podawczą wnioskodawcy mimo, że występował z wnioskiem do organu w takiej formie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że niczym nieuzasadnione jest twierdzenie, że inwestorem nośnika, którego dotyczy postępowanie była B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Przeczą temu akta sprawy, gdzie strony wykazywały, że inwestorem prac związanych z realizacją nośnika był K.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. W aktach administracyjnych znajduje się m.in. odpowiedź spółki na pismo PINB dla m. st. Warszawy z dnia 27 listopada 2018 r., z której wynika, że konstrukcja stalowa zrealizowana na działce nr ewid. [...] z obr. [...] przy Al. [...] w W. powstała na podstawie zgłoszenia dokonanego przez A., a B. sp. z o.o. sp. k. nie jest inwestorem przedmiotowej konstrukcji. Świadczy o tym również korespondencja prowadzona przez MWINB ze spółką na etapie postępowania zażaleniowego w sprawie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej PINB) nr R/95/2019 z dnia 10 czerwca 2019 r.
Faktu, że K.K. jest inwestorem nie zakwestionował MWINB wydając postanowienie nr 1255/20 z dnia 18 sierpnia 2020 r. uchylające postanowienie PINB nr R/95/2019 z dnia 10 czerwca 2019 r. w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków na K.K.. Organ nie podważył wówczas, że ów nie jest inwestorem, ale że istnieje prawdopodobieństwo, że nie posiada obecnie praw rzeczowych do nośnika. Zalecił dokonanie analizy umów cywilnoprawnych dotyczących wynajęcia gruntu.
Błąd w ustaleniach faktycznych ma zasadnicze znaczenie dla niniejszego postępowania. Na skutek błędu bowiem uznano irrelewantność zgłoszeń dotyczących przedmiotowej inwestycji dokonanych przez K.K., wobec których Prezydent m. st. Warszawy wydał decyzje nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r. niedoręczone inwestorowi. Brak prawidłowego doręczenia tych decyzji za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (epuap) doprowadził inwestora do przekonania o przyjęciu zgłoszeń i w konsekwencji do rozpoczęcia robót budowlanych. Po zrealizowaniu konstrukcji nośnika wraz z infrastrukturą towarzyszącą właścicielem tych elementów stała się B.
W istocie nośnik powstał na podstawie skutecznych zgłoszeń dokonanych przez K.K. Skuteczność zgłoszenia skarżąca kasacyjnie spółka upatruje w tym, że decyzje o sprzeciwie nie zostały inwestorowi nigdy doręczone.
Błędne zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. wynika m.in. z błędnej oceny skutków, które niosą za sobą decyzje Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r. o sprzeciwie wobec dokonanych przez K.K. zgłoszeń. Zgłoszenia te zostały opatrzone podpisem elektronicznym i wniesione na elektroniczną skrzynkę podawczą organu. Próba doręczenia decyzji w sposób tradycyjny, tj. pocztą w sytuacji, gdy adresat żądał doręczenia w formie elektronicznej, powoduje, że wobec nieodebrania przesyłki, organ nie może powołać się na fikcję doręczenia (podwójne awizowana przesyłka) wynikającą z art. 44 § 4 k.p.a. Organ nie ma możliwości odstąpienia od wskazanego przez stronę doręczenia drogą elektroniczną, a doręczenie tradycyjne jest dopuszczalne, ale tylko w przypadku braku skuteczności uprzedniego doręczenia elektronicznego.
Zawarte w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuty i rozważania odnoszące się do zagadnienia doręczeń elektronicznych nie dotyczyły decyzji nr 206/2018 z dnia 5 września 2018 r., lecz decyzji nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r. Z nieznanych stronie skarżącej kasacyjnie przyczyn Sąd nie dokonał analizy tej kwestii względem tych decyzji, ale względem decyzji nr 206/2018 z dnia 5 września 2018 r., co nie było w żaden sposób kwestionowane.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie zasadnicza część skargi nie została więc w ogóle rozpatrzona w ramach postępowania przed sądem administracyjnym, czym naruszono art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nie można czynić inwestycji zarzutu, że powstała w warunkach samowoli budowlanej podlegającej rygorom art. 48 Prawa budowlanego. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu właściwego organ ma takie znaczenie, że inwestorowi, który wykonał roboty objęte zgłoszeniem nie można postawić zarzutu samowoli budowlanej.
Dlatego, w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zastosował przepisy art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. w postępowaniu, w którym ich zastosowanie nie powinno mieć miejsca z uwagi na zgłoszenia dokonane przez inwestora właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. NSA nie przedstawia zatem w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania z powodów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że NSA nie ma możliwości rozstrzygania sprawy w jej całokształcie a jedynie w granicach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna została oparta na obu powyższych podstawach, wobec tego NSA się do nich odniesie poczynając od zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. należy wykazać, że sąd przeprowadził kontrolę legalności zaskarżonego aktu administracyjnego przedstawiając stan sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie, względnie gdy pominął istotną część akt, gdy orzekł na podstawie akt niekompletnych, bądź oparł orzeczenie na podstawie własnych ustaleń nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Takiego uchybienia przez Sąd I instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że zgłoszenia dotyczące budowy wolnostojącego nośnika reklamowego, na działce ew. nr [...] przy Al. [...] w W. składał zarówno A., jak i B. sp. z o.o. sp. k.
W dniu 14 września 2018 r. K.K. złożył wnioski dotyczące zamiaru montażu rusztowań modułowych z oświetleniem do prezentacji reklam, na tej działce oraz zamiar wykonania tablicy informacyjno-reklamowej. Z kolei wcześniej, bo w dniu 24 sierpnia 2018 r. skarżąca spółka złożyła wniosek dotyczący zamiaru montażu rusztowań modułowych wraz z oświetleniem LED do prezentacji obrazów reklamowych na ww. działce. Od wszystkich tych zgłoszeń Prezydent m.st. Warszawy wniósł sprzeciwy.
Ustalenie zaś, że inwestorem i właścicielem przedmiotowego nośnika jest B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W., nastąpiło po dokonaniu oceny oświadczeń stron postępowania a także m.in. po analizie umowy najmu z dnia 21 sierpnia 2018 r. zawartej między P.K. i B.H. a B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Z § 1 ust. 2 tej umowy wynikało, że reklama zamontowana przez B. sp. z o.o. sp. k. na powierzchni reklamowej przedmiotowej nieruchomości pozostaje jej własnością, a B. zastrzega sobie wyłącznie prawo do umieszczania reklam na powierzchni reklamowej, a także oświadczeniach stron postępowania.
Najistotniejsze jednak jest, pod kątem stanowiska organów orzekających w sprawie, że MWINB postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2020 r. nr 1255/20 uchylił postanowienie PINB z dnia 10 czerwca 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, uzasadniając, że obowiązki przewidziane w art. 48 Prawa budowlanego nie powinny zostać nałożone na K.K., ponieważ nie dysponował tytułem prawnym do nieruchomości, a na inny podmiot, tj. B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. Tym postanowieniem, na które przysługiwała skarga do sądu administracyjnego, MWINB określił zarówno tryb, w jakim powinno toczyć się postępowanie (art. 48 Prawa budowlanego), a także podmiot, który co do zasady powinien zostać zobowiązany (B. sp. z o.o. sp. k.). MWINB zaznaczył również, że ze względu na konieczność zapewnienia stronom dwuinstancyjnego postępowania, nie może orzec zmieniając adresata decyzji. Skarżąca spółka nie skorzystała jednak z przysługującego jej wówczas uprawnienia i nie podała sądowej kontroli tego postanowienia. Wobec tego organ I instancji, do którego sprawa ponownie wróciła zastosował się do stanowiska organu II instancji, dokonał również, zgodnie z wytycznymi, analizy umów cywilnoprawnych, które ewentualnie mogłyby wskazywać na inny podmiot zobowiązany niż wskazany przez MWINB. Nie doprowadziły one do odmiennych wniosków niż przyjętych przez MWINB, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd wojewódzki. Pośrednio można stwierdzić, że skarżąca nie zakwestionowała wówczas stanowiska, że jest podmiotem zobowiązanym, nie uczyniła również tego w skardze do sądu wojewódzkiego. Czyniła to jednak w toku postępowania administracyjnego, zatem jednoznaczne stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie kwestionowała, iż jest inwestorem należy uznać za nieusprawiedliwione. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na wynik sprawy.
Nie można wobec tego uznać, ze względu na przywołane okoliczności sprawy oraz dokumentację znajdującą się w aktach administracyjnych, że Sąd I instancji w sposób całkowicie dowolny, w oderwaniu od materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego, dokonał kontroli zaskarżonego aktu.
Z omówionym pierwszym zarzutem kasacyjnym koresponduje kolejny, dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenia tego przepisu skarżąca kasacyjnie upatruje w braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skargi w zakresie, w jakim zakwestionowana została prawidłowość doręczenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r.
Istotnie, skarga wniesiona do Sądu I instancji opierała się przede wszystkim na zarzucie błędnych ustaleń faktycznych polegających na nieprawidłowym przyjęciu, że decyzje o sprzeciwie Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i nr 221/2018 z dnia 24 września 2018 r., wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, pozostają w obrocie prawnym, co jest, w ocenie strony skarżącej, niezgodne z treścią art. 110 § 1 w zw. z art. 391 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd wojewódzki zdawkowo, ale jednak odniósł się do tego zarzutu, wskazując, że jest to kwestia nie mająca znaczenia w sprawie, wobec prawidłowości ustaleń organu co do tego, że inwestorem jest skarżąca spółka. Szerzej zaś omówił kwestię doręczenia skarżącej decyzji Prezydent m.st. Warszawy nr 206/2018 z dnia 5 września 2018 r.
Niewątpliwie uzasadnienie wyroku powinno wskazywać na motywy jakie przesądziły o zasadności lub też nie wniesionej skargi, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentacja uzasadnienia powinna umożliwiać zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji, badając legalność zaskarżonego aktu, a w przypadku gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną.
Skrótowe odniesienie się przez Sąd I instancji do opisanej wyżej kwestii nie stanowi jednak podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Otóż zarówno skarżącemu kasacyjnie jak i Sądowi I instancji umknęła podstawowa i zasadnicza kwestia jeśli chodzi o ocenę doręczenia i tym samym wejścia w życie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i nr 221/2018 z dnia 24 września 2018 r.
Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z przepisu tego nie można wyprowadzić uprawnienia innych organów, niż ten który wydał decyzję, do kontroli prawidłowości jej doręczenia i tym samym wejścia do obrotu prawnego. Prowadziło by to bowiem do sytuacji, że w trybie nieznanym k.p.a. jeden organ administracji publicznej mógłby kwestionować byt prawny decyzji innego organu. Kwestia oceny skuteczności doręczenia decyzji wnoszących sprzeciwy, leżała również poza uprawnieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie. W świetle art. 134 p.p.s.a. Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Zauważyć należy, że wskazane wyżej decyzje, w których wniesiono sprzeciwy od zamierzeń inwestorów, zostały wydane przez Prezydenta m.st. Warszawy – jako organ architektoniczno-budowlany, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Natomiast zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przez PINB, a więc organ nadzoru budowlanego. W tej sytuacji Sąd administracyjny kontrolując postanowienie organów nadzoru budowlanego nie mógł formułować wiążącej oceny prawnej dotyczącej tego, czy decyzja organu architektoniczno-budowlanego weszła do obrotu prawnego. Pozostawało to bowiem poza granicami sprawy, w której wniesiono skargę.
Tylko zatem strony postępowania zakończonego ww. sprzeciwami Prezydenta m. st. Warszawy nr 220/2018 i nr 221/2018 z dnia 24 września 2018 r. mogą we właściwym trybie kwestionować te decyzje. Dlatego też stwierdzenie Sądu I instancji, choć wynikające z innych przyczyn, że podnoszona nieskuteczność doręczenia ww. decyzji K.K. jest irrelewantne dla rozstrzygnięć wydanych w niniejszej sprawie, jest w istocie prawidłowe.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że Sąd I instancji ocenił prawidłowość doręczenia stronie skarżącej decyzji Prezydent m.st. Warszawy nr 206/2018 z dnia 5 września 2018 r., co może budzić w świetle ww. wywodów wątpliwości. Skoro jednak skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie, pozostaje to bez wpływu na treść zaskarżonego wyroku.
Również podnoszone zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego tj. art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż skarżący kasacyjnie wiąże je z nieskutecznością doręczenia sprzeciwów Prezydenta m.st. Warszawy (decyzji nr 220/2018 i 221/2018 z dnia 24 września 2018 r.). Kwestia ta została już omówiona, wobec tego nie wymaga powtórzenia.
Brak jest podstaw do kwestionowania przyjętego trybu prowadzenia postępowania naprawczego (art. 48 Prawa budowlanego). Posiadając informacje, że inwestycja została zrealizowana mimo wniesienia do zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowalnych sprzeciwów, a więc sytuacji określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wszczęcia postępowania, na podstawie tego przepisu. Ponadto zasadność prowadzenia postępowania w tym trybie została wskazana w postanowieniu MWINB z dnia 18 sierpnia 2020 r. nr 1255/20, które to w stosowym czasie i trybie nie zostało przez skarżącą poddane sądowej kontroli. Dlatego też za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że organ nadzoru budowlanego miał podstawy do nałożenia na B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. (inwestora), obowiązku przedstawienia, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji):
- zaświadczenia Prezydenta m.st. Warszawy o zgodności inwestycji, na działce ew. nr [...] przy al. [...] w W., z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno - budowlanymi i uzgodnieniami,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane.
Tego typu działanie umożliwia bowiem legalizację samowoli budowlanej, o ile zgodna będzie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., skoro brak było podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI