II OSK 2467/10

Naczelny Sąd Administracyjny2012-03-02
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanagarażpostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniarozbiórkanowy obiektNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie samowolnie pobudowanego garażu, uznając umorzenie postępowania naprawczego za zasadne z powodu rozbiórki obiektu.

Sprawa dotyczyła samowolnie pobudowanego garażu blaszanego. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie naprawcze, uznając je za bezprzedmiotowe po stwierdzeniu rozbiórki pierwotnego garażu i wybudowania nowego w innym miejscu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że umorzenie postępowania było zasadne, ponieważ przedmiot postępowania przestał istnieć.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. R. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego garażu. Sprawa dotyczyła garażu blaszanego wybudowanego bez pozwolenia na działce należącej do Gminy Miasta T. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w trakcie postępowania naprawczego pierwotny garaż został rozebrany, a na jego miejscu wybudowano nowy, inaczej usytuowany obiekt. W związku z tym uznały postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzyły je na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. WSA w Bydgoszczy zgodził się z tym stanowiskiem, uznając, że brak istniejącego obiektu uniemożliwia prowadzenie postępowania naprawczego. NSA w wyroku z dnia 2 marca 2012 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA i organów nadzoru budowlanego. Sąd podkreślił, że postępowanie naprawcze dotyczyło konkretnego obiektu, który przestał istnieć, a jego rozbiórka i budowa nowego obiektu, nawet z wykorzystaniem części elementów, czyniła dalsze postępowanie bezprzedmiotowym. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując, że zastosowane przepisy dotyczyły samowoli budowlanej z 1963 r., a postępowanie zostało prawidłowo umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie naprawcze staje się bezprzedmiotowe, jeśli obiekt budowlany, który stanowił jego przedmiot, przestał istnieć.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem postępowania naprawczego jest legalizacja lub nakaz rozbiórki konkretnego obiektu. Jeśli obiekt ten zostanie rozebrany w trakcie postępowania, nawet jeśli w jego miejscu powstanie nowy obiekt, dalsze prowadzenie postępowania w sprawie pierwotnego obiektu jest bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (31)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutkiem nieuwzględnienia skargi jest jej oddalenie.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 28 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

pkt 4 - pozwolenia na budowę nie wymagały roboty budowlane, których wykonanie nie narusza warunków technicznych, nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza praw osób trzecich.

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Protokolarne ustalenia dokonane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.

u.p.b. art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.o.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.b. z 1974 art. 56 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 art. 38

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 art. 39

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 art. 41

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 art. 42

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.o.g.n. art. 209a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.o.g.n. art. 211 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.o.g.n. art. 211 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

rozp. MI art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania naprawczego jako bezprzedmiotowego z powodu rozbiórki obiektu było zasadne. Budowa nowego garażu w miejscu rozebranego, z innym usytuowaniem, stanowi nowy obiekt podlegający odrębnemu postępowaniu. Naruszenie przepisów proceduralnych nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania poprzez zaakceptowanie stanu faktycznego ustalonego przez organy. Sąd I instancji naruszył art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania obiektu. Naruszenie przepisów art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Błędna interpretacja i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego z 1994 r.).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie naprawcze prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Celem postępowania naprawczego jest wydanie decyzji legalizującej konkretny obiekt budowlany lub wydanie decyzji nakazującej jego rozbiórkę. Jeśli w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego obiekt taki zostanie rozebrany - również w sytuacji, gdy w miejsce rozebranego obiektu zostanie wybudowany nowy obiekt o innym usytuowaniu, nawet z wykorzystaniem niektórych elementów rozebranego - dalsze prowadzenie tego postępowania staje się bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Małgorzata Dałkowska - Szary

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

sędzia

Mirosława Pindelska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania naprawczego w przypadku rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obiekt przestał istnieć w trakcie postępowania, a jego miejsce zajął nowy obiekt o innym usytuowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak zmiany stanu faktycznego (rozbiórka i budowa nowego obiektu) mogą wpływać na bieg postępowania administracyjnego, prowadząc do jego umorzenia jako bezprzedmiotowego. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa budowlanego.

Samowolnie zbudowałeś garaż? Uważaj, bo jego rozbiórka może zamknąć sprawę!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2467/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-12-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 225/10 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2010-06-30
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 1, art. 135, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 174, art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 28 ust. 2, art. 29 ust. 1 pkt 4, art. 48, art. 81 ust. 4, art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 56 ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia WSA del. Mirosława Pindelska Protokolant: asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 225/10 w sprawie ze skargi A. B. R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego garażu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 225/10, oddalił skargę A. B. R. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnie pobudowanego garażu.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T., w wyniku przeprowadzonych 19 lutego 2009 r. oględzin nieruchomości przy ul. M. [...] w T. ustalił, że na działce o nr ewid. [...] znajduje się m. in. blaszany garaż o wymiarach ok. 3 x 5 m i wysokości 2,00 - 2,20 m, posadowiony na betonowej płycie. Na podstawie oświadczeń osób uczestniczących w oględzinach ustalono, że garaż należy do członka wspólnoty mieszkaniowej mieszkańców budynku przy ul. M. [...] - A. B. R. Garaż ten został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia. Właścicielem przedmiotowej działki jest Gmina Miasta T. Nieruchomość ta jako przyległa do działki gruntu, na którym wybudowano budynek przy ul. M. [...], objęta jest roszczeniem przewidzianym w art. 209a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i toczy się postępowanie mające doprowadzić do nabycia własności ww. działki gruntu przez Wspólnotę Mieszkaniową M. [...].
Pismem z dnia 27 lutego 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zawiadomił m. in. A. B. R., iż prowadzone jest postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej M. [...] w sprawie pobudowania garażu blaszanego bez wymaganego pozwolenia na działce nr [...]. Jednocześnie poinformowano o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, złożenia stosownych dowodów i oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Z dokumentów dołączonych do odpowiedzi A. B. R. na powyższe zawiadomienie wynika, że w dniu 27 czerwca 1963 r. jego ojciec zwrócił się do Zarządu Budynków Mieszkalnych w T. o pozwolenie na postawienie garażu przenośnego do przechowywania motoru przy ul. M. [...], a Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w T. pismem z dnia 2 sierpnia 1963 r. poinformował go, że, z zastrzeżeniem spełnienia wymienionych warunków, nie stawia przeszkód inicjatywie mieszkańca. Od 1976 r. garaż zlokalizowany na terenie posesji przy ul. M. [...], należy do A. B. R..
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. – wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. , art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) - Powiatowy Inspektor wezwał A. B. R. jako inwestora do przedstawienia w wyznaczonym terminie trzech egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej garażu blaszanego wraz z orzeczeniem technicznym opracowanym przez uprawnioną osobę oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej.
Dnia 20 października 2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. dokonali w obecności A. B. R. oględzin przedmiotowego garażu i ustalili, że na miejscu posadowienia poprzedniego garażu wybudowano nowy garaż z blachy trapezowej ocynkowanej o wymiarach 5 m na 3 m i wysokości 1,90 m na 2,20 m z wjazdem od strony północnej. W poprzednim garażu wjazd był od strony wschodniej. W piśmie z dnia 21 października 2009 r. A. B. R. ustosunkował się do zamieszonych w protokole oględzin twierdzeń członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. M. [...], że poprzedni garaż został rozebrany 16 października 2009 r. Oświadczył, że prac rozbiórkowych nie wykonywał, lecz zlecił wykonanie remontu garażu osobie trzeciej, na dowód czego przedstawia zawartą umowę zlecenia w tym przedmiocie.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie pobudowanego garażu na posesji przy ul. M. [...] w T. ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy utrzymał powyższą decyzję w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. podzielając stanowisko organu I instancji, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż sporny garaż blaszany, którego dotyczyło umorzone postępowanie, posiadał bramę wjazdową od strony wschodniej nieruchomości, natomiast w wyniku oględzin dokonanych w dniu stwierdzono zmianę usytuowania garażu, z wjazdem od strony północnej nieruchomości. Zmiana usytuowania garażu spowodowała niemożność zastosowania wobec niego przepisów prawa materialnego.
W skardze na powyższą decyzję A. B. R. wyjaśnił, że stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego jest niezgodny z prawdą - zmiana umiejscowienia bramy wjazdowej do garażu odbyła się bez zmiany usytuowania samego garażu. Nie uległy zmianie również wymiary garażu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż przedmiotowy garaż wybudowano w 1963 r. bez wymaganego przez ówczesny art. 36 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) pozwolenia. W związku z tym, organ l instancji po wszczęciu postępowania administracyjnego podjął czynności wyjaśniające na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ponadto organ powołując się na mapę poinwentaryzacyjną przedstawiającą wyniki inwentaryzacji geodezyjnej garażu stwierdził, że nieprawidłowe jest stanowisko skarżącego, iż zmiana umiejscowienia bramy wjazdowej nie spowodowała zmiany usytuowania garażu. Nadmieniono również, że odnośnie nowego usytuowania garażu z bramą wjazdową od strony północnej wszczęte zostało nowe postępowanie administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że skoro wzniesiony samowolnie obiekt budowlany nie istnieje, to dalsze prowadzenie postępowania naprawczego w celu dostosowania go do stanu zgodnego z prawem stało się bezprzedmiotowe. Trafnie zatem uznały, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie naprawcze wszczęte w sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Obecnie wzniesiony obiekt jest nową samowolą budowlaną, która zgodnie ze stanowiskiem organu została objęta odrębnym postępowaniem. Dowody zgromadzone w sprawie takie jak dokumentacja fotograficzna oraz oględziny obiektu dokonane przez organ w dniu 20 października 2009 r. dowodzą, że nowy obiekt ma inne usytuowanie niż ten poprzednio rozebrany. Nie ma wpływu na wynik sprawy to, że do wykonania nowego garażu zostały wykorzystane niektóre elementy poprzedniego, rozebranego obiektu. W ocenie Sądu obiekt samowolnie wzniesiony, w stosunku do którego wszczęte zostało postępowanie w rozpoznawanej sprawie został rozebrany. Słusznie zatem organy przyjęły, że brak jest przedmiotu sprawy.
Odnośnie dostarczonej w dniu 30 października 2009 r. dokumentacji technicznej Sąd wskazał, że będzie miała wpływ na postępowanie wszczęte w stosunku do nowego samowolnie wzniesionego garażu. Świadczy ona, zdaniem Sądu, o odtworzeniu w miejscu rozebranego garażu nowego obiektu, o innym usytuowaniu.
Skargą kasacyjną A. B. R. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) polegające na niezastosowaniu przy kontroli zaskarżonej decyzji środków przewidzianych w ustawie oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przyjęciu za organem stanu faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie naruszenia przez organ przepisów procedury tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), art. 7, 77, 80 i 105 k.p.a. oraz naruszeniu art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniu art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego oraz naruszeniu prawa materialnego art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez ich błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według przepisanych norm.
W skardze kasacyjnej podniesiono, że wbrew twierdzeniom Sądu fakt, że przedmiotowy obiekt został rozebrany, a więc obecnie nie istnieje, nie jest poza sporem. Nie przesądza sprawy to, że do wykonania nowego garażu zostały wykorzystane niektóre elementy poprzedniego, rozebranego obiektu. Podniesiono także, że Sąd nie przeprowadził w stopniu wystarczającym kontroli działalności organów obu instancji w tym prawidłowego ustalenia stron postępowania. Nie dokonał też żadnej oceny zgodności prowadzonego przez ten organ postępowania z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jak również z przepisami 77 i 80 k.p.a. Wydając zaskarżony wyrok Sąd naruszył również art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oddalając skargę, gdy obowiązkiem jego było stwierdzenie naruszenia przez organ ww. przepisów k.p.a.
Skarżący wskazał, że organy nie kierowały na żadnym etapie postępowania swoich rozstrzygnięć do właściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr adresowym M. [...], stanowiącej działkę geodezyjną nr [...] z obrębu [...], tj. członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. M. [...] - osoby fizyczne i Spółdzielnia Mieszkaniowa K. w T.. Zdaniem skarżącego nawet gdyby można bez dokonania wcześniejszych ustaleń, których brak w sprawie przyjąć, że wykonany garaż nie stanowił budynku w rozumieniu Prawa budowlanego, dlatego nie stosuje się do nich przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), to i tak nieruchomość ta pozostaje w strefie oddziaływania obiektu a właściciel nieruchomości, do granicy której przylega obiekt ma interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy w rozumieniu art. 10 k.p.a. Prowadzenie postępowania z pominięciem wszystkich stron jest podstawą do jego wznowienia. Organy zobowiązane też były do dogłębnego przeanalizowania zebranego materiału i podjęcia wszelkich możliwych środków do wyjaśnienia kwestii spornych. Częściowa dokumentacja, jaką zebrał organ rozpoznając sprawę nie pozwala na rozstrzygnięcie problemu czasu dokonania i zasięgu poszczególnych etapów inwestycji, podczas gdy ma to zasadniczy wpływ na treść zapadłej decyzji. Ponadto, zdaniem skarżącego, w świetle ustaleń faktycznych zastosowana kwalifikacja prawna robót budowlanych dokonanych ostatnio na działce nr [...] budzi istotne wątpliwości. Skarżący wskazując na podstawę prawną prowadzonych działań i podejmowanych w sprawie przez organy obu instancji rozstrzygnięć (art. 56 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 obecnej ustawy Prawo budowlane) podkreślił, że organ powinien przeprowadzić i należycie udokumentować ustalenia, czy obiekt w świetle ww. okoliczności wymaga, czy też nie uzyskania pozwolenia na budowę. W przeciwnym wypadku prowadzonym działaniom trudno nadać walor prowadzonych w oparciu o właściwą podstawę prawną.
Odnośnie rozbiórki obiektu skarżący wskazał, że organy jedynie w oparciu o pobieżny ogląd udokumentowany znajdującym się w aktach sprawy protokołem doszły do przekonania, iż doszło do całkowitego rozebrania starego garażu. Skarżący temu zaprzecza i wskazuje, że konsultował wpływ nowego usytuowania garażu z przedstawicielami organu nadzoru budowlanego. W postępowaniu dowodowym organ nie stwierdził natomiast, czy i w jakim zakresie w jego ocenie nowy garaż powstał z wykorzystaniem jakichkolwiek elementów obiektu istniejącego przed rozpoczęciem prac remontowych. Nie ustalił czy była to rozbudowa, czy przebudowa.
Skarżący podkreślił, że zasadniczym motywem umorzenia postępowania było stwierdzenie, iż dokonane przez niego prace doprowadziły do rozbiórki garażu wzniesionego pierwotnie w 1963 r. Decyzja organu I instancji była przedwczesna, została wydana bez dostatecznego zebrania materiału dowodowego, ponadto wydano ją z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. M. [...] zgłosiła samowolę budowlaną dążąc do rozbiórki obiektu budowlanego. Chodziło zatem o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę. Skoro żądanie to nie zostało w toku postępowania zmienione, ani organ nie miał wątpliwości co do jego treści, winien merytorycznie, a nie formalnie zakończyć postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa M. [...] w T. wskazała, że zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) osoby, które na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały przed dniem 5 grudnia 1990 r. garaż na gruncie Skarbu Państwa lub gminy, mogły do dnia 31 grudnia 2000 r. zgłosić do właściwego organu roszczenie dotyczące nabycia własności garażu i oddania gruntu pod garażem w użytkowanie wieczyste. Nabycie garaży z lokalizacją czasową uzależnione było od zgodności tej lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu zgłoszenia żądania (art. 211 ust. 2 cyt. ustawy). Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał i pomimo tego z garażu dalej korzysta, nikomu za nic nie płacąc. Aktualnie działka [...] stanowi własność Gminy Miasta T. i znajduje się od dnia 2 grudnia 2009 r. w użyczeniu Wspólnoty Mieszkaniowej M. [...]. W toku znajduje się postępowanie mające na celu zaspokojenie roszczenia Wspólnoty w sprawie nabycia ww. działki w trybie art. 209a ww. ustawy. O tym, że roszczenie to jest słuszne dowodzi fakt, że Prezydent Miasta T. roszczenie Wspólnoty uznał, przeznaczając do jej dyspozycji działkę nr [...]. Nabycie tej działki nie zostało jednak do tej pory zrealizowane, ponieważ skarżący jako jedyny wstrzymał się od głosu, narażając Wspólnotę na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania sądowego w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego.
Wspólnota wskazała także na uchwałę Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2006 r. (III CZP 120/05), w której stwierdzono, że roszczenie wynikające z art. 211 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być uwzględnione, jeżeli przed dniem 5 grudnia 1990 r. w budynku wielomieszkaniowym wyodrębniono i sprzedano część lokali z jednoczesnym oddaniem udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowany został garaż. Tak, zdaniem Wspólnoty, było również w sytuacji nieruchomości położonej w T. przy ul. M. [...]. Powyższa wykładnia poprzez analogię winna mieć zastosowanie również w przedmiotowej sprawie, gdyż roszczenie, o którym mowa w art. 209a ww. ustawy jest uprawnieniem przysługującym wspólnocie w sytuacji, gdy oddana w użytkowanie wieczyste działka pod budynkiem wielomieszkaniowym nie spełnia wymogów działki budowlanej, a roszczenie została przez właściwy organ uznane.
Odnośnie natomiast faktu czy garaż jest stary czy nowy wskazano, że dla Wspólnoty jest to bezsporne - wszyscy jej członkowie widzieli rozbiórkę starego garażu i przywiezienie nowego. Potwierdzili to funkcjonariusze Straży Miejskiej w piśmie z dnia 29 grudnia 2009 r. Ponadto w aktach sprawy znajdują się fotografie starego garażu przed rozbiórką i nowego obiektu, który powstał z zupełnie nowych elementów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a.
Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Chybiony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 w zw. z art. 135 p.p.s.a. Przepisy te zawierają normy o charakterze ustrojowym, które określają funkcję sądów administracyjnych polegającą na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa. Zarzut naruszenia powołanych przepisów mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów aniżeli zgodność z prawem lub zastosował nieprzewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, co jednak nie miało miejsca.
Brak jest również podstaw do przyjęcia, że przy wydaniu wyroku doszło do naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w zaakceptowaniu przez Sąd w uzasadnieniu wyroku ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy. Należy bowiem uznać za trafne stanowisko Sądu, że organy dokonały ustaleń odnośnie stanu faktycznego w sposób prawidłowy – zostały one dokonane na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniach 19.02.2009r. i 20.10.2009r. w obecności skarżącego, z których sporządzono protokoły uzupełnione o dokumentację fotograficzną. Protokoły te są podpisane przez skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego protokolarne ustalenia dokonane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera - tak jak wymaga tego przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. - zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu, że Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił w okolicznościach sprawy prawidłowość zastosowania przez organy nadzoru budowlanego przepisu art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania na tej podstawie.
W badanym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego uznał, że przedmiot postępowania, w stosunku do którego wszczęto postępowanie naprawcze na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974r. ( garaż wybudowany w 1964 roku) przestał istnieć. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 20. 10. 2009r. organ ustalił bowiem, że w toku postępowania administracyjnego dokonano rozbiórki garażu blaszanego istniejącego uprzednio i pobudowano nowy garaż blaszany z blachy trapezowej ocynkowanej w miejsce poprzedniego, inaczej usytuowanego. Stanowi to w ocenie organu podstawę do umorzenia wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Równocześnie organ wskazał, że w stosunku do nowego samowolnie wybudowanego obiektu wszczęto odrębne postępowanie administracyjne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do stwierdzenia, że akceptacja przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia organów w badanej sprawie narusza przepis art. 105 § 1 k.p.a.
Z ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego wynika, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie wybudowania bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę garażu blaszanego na posesji przy ul. M. [...] w T.. Postępowanie to zmierzało do ewentualnej legalizacji konkretnego, wybudowanego w 1963 r. obiektu, o czym świadczy treść skierowanego do inwestora postanowienia z dnia [...] lipca 2009r. wydanego na podstawie przepisów art. art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Postępowanie naprawcze prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Celem postępowania naprawczego jest wydanie decyzji legalizującej konkretny obiekt budowlany lub wydanie decyzji nakazującej jego rozbiórkę.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – w stanie faktycznym sprawy - za trafne należy uznać stanowisko Sądu I instancji, że dalsze prowadzenia postępowania naprawczego i wydanie tego rodzaju decyzji możliwe jest wówczas, gdy istnieje stanowiący przedmiot tego postępowania obiekt budowlany lub jego część. Jeśli w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego obiekt taki zostanie rozebrany - również w sytuacji, gdy w miejsce rozebranego obiektu zostanie wybudowany nowy obiekt o innym usytuowaniu, nawet z wykorzystaniem niektórych elementów rozebranego - dalsze prowadzenie tego postępowania staje się bezprzedmiotowe, tym bardziej, że z uwagi na datę samowoli (1963 r.) było ono prowadzone na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane z 1974 r.
Zasadnie zatem, w tym stanie faktycznym, organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył prowadzone postępowanie naprawcze, jako bezprzedmiotowe.
W sytuacji, gdy przedmiotem oceny Sądu była legalność decyzji organów nadzoru budowlanego o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego postępowania naprawczego w sprawie samowolnie wybudowanego w 1964r. garażu blaszanego na posesji przy ul. M. [...] w T. - za niezrozumiałe należało uznać zgłoszone w skardze kasacyjnej przez inwestora zarzuty naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania obiektu. Skarżący nie wykazał, aby naruszenie tych przepisów mogło mieć ewentualny istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.).
Z tych samych przyczyn za chybione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów art. 48 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami tymi dotychczasowymi – w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej - są przepisy art. 38 – 42 ustawy Prawo budowlane z dnia 29 października 1974 r.
Wobec faktu, iż nie było podstaw do uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia nie było też podstaw do zastosowania przez ten Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten może mieć bowiem zastosowanie wówczas, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie. Natomiast skutkiem nieuwzględnienia skargi jest jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. , co prawidłowo zastosował Sąd I instancji.
Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt. 4 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepisów tych ani Sąd I instancji, ani organy nadzoru budowlanego nie stosowały w niniejszej sprawie dotyczącej samowoli budowlanej z 1963 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI