II OSK 2466/16

II OSK 2466/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-10-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Anna Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II OSK 268/12 - Postanowienie NSA z 2016-10-12
IV SA/Wa 1330/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-11-08
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art 125 par. 1 pkt 1 w zw. z art.7, art. 135 w zw. z art. 134 par. 1 oraz art. 3, art.141 par. 4, art. 151, art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski Protokolant asystent sędziego Joanna Zięba - Gula po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1330/11 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1330/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ) uchylił w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej [...]WIOŚ) z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...] oraz nałożył karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na D. B., jako odbiorcę odpadów w postaci pojazdów marki VAUXHALL o numerach identyfikacyjnych nadwozia: [...] , [...],[...],[...], przywiezionych nielegalnie z W. do P. bez dokonania zgłoszenia. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, że: w dniach 28, 29 sierpnia i 13 września 2007 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez D. B. pod nazwą D. B. Auto Części D. B., [...] 71, 21 - 200 [...]. Z protokołu kontroli Nr 1/07 wynika, iż D. B. jako osoba fizyczna zajmował się naprawą i demontażem pojazdów marki Vauxhall Opel Vectra sprowadzanych z W., przy czym działalność pod ww. nazwą prowadzi od 3 września 2007 r. Według protokołu sprowadzone pojazdy były w stanie częściowo uszkodzonym, powypadkowe, w różnym stopniu zdemontowane, kwalifikowane pod kodem 160104*. W dniu 28 sierpnia 2007 r. na kontrolowanym terenie znajdowało się 21 pojazdów. Na skutek powiadomienia o wynikach tej kontroli, GIOŚ w dniu [...] października 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dokonania nielegalnego wwozu do P. przez D. B. odpadów w postaci 21 uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALL. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] organ wezwał D. B. do poddania odpadów w postaci 21 pojazdów odzyskowi lub unieszkodliwieniu w sposób racjonalny ekologicznie oraz zobowiązał do uzgodnienia z GIOŚ sposobu gospodarowania odpadem w terminie 20 dni od daty otrzymania postanowienia. Wobec niezastosowania się strony do tych obowiązków, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...], na podstawie art. 26 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) nałożył na D. B. obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 pojazdów marki VAUXHALL do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu, natomiast w części dotyczącej odpadów w postaci 5 pojazdów marki VAUXHALL umorzył postępowanie w sprawie dokonania nielegalnego ich wwozu do P.. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. GIOŚ uznał 16 uszkodzonych pojazdów za odpad w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu. Powyższa decyzja, wobec braku wniesienia środka zaskarżenia, stała się ostateczna.
Odrębne postępowanie administracyjne, tj. w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na D. B., jako odbiorcę odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALL o numerach identyfikacyjnych pojazdów [...],[...],[...],[...] przywiezionych nielegalnie z zagranicy, wszczął z urzędu [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska: (1) nałożył na D. B., jako odbiorcę odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów przywiezionych nielegalnie z W. na terytorium P., karę pieniężną w wysokości 60.000 zł; (2) wskazał rachunek bankowy, na który strona zobowiązana jest dokonać wpłaty kary oraz określił termin, w jakim strona obowiązana jest dokonać wpłaty, tj. 14 dni od dnia, w którym ww. decyzja stanie się ostateczna; (3) stwierdził, że po upływie wskazanego terminu, kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w związku z art. 3 rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego oraz Rady Nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L 190 z dnia 12 lipca 2006 r.). Organ przytoczył ustalenia z kontroli, podczas której ujawniono, iż strona jest odbiorcą odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALL sprowadzonych do P. z W. w okresie od marca do sierpnia 2007 r. Wyjaśnił, że po dniu wejścia w życie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, tj. po 12 lipca 2007 r. D. B. był odbiorcą czterech uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALL o numerach identyfikacyjnych nadwozia: [...],[...] , [...] , [...] , których przemieszczenie z W. do P., na podstawie art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, stanowiło przemieszczenie nielegalne. Organ zaznaczył, że GIOŚ zakwalifikował przedmiotowe pojazdy do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251). Ponadto stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż pojazdy zostały nabyte z przeznaczeniem na części, a poprzedni właściciel - Zakład [...]- odpowiednik polskiej stacji demontażu, wyzbył się uszkodzonych pojazdów jako "samochodów z odzysku" na rzecz D. B., co stanowi "wyzbycie się" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, karę pieniężną nakłada się w wysokości od 50.000 do 300.000 zł, a przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 - według art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Odnoście wysokości nałożonej kary pieniężnej organ wyjaśnił, że D. B. jest odbiorcą odpadów w postaci czterech uszkodzonych pojazdów o kodzie [...] przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia; nie stwierdzono, aby przedmiotowe odpady spowodowały zanieczyszczenie środowiska, a odbiorca nie naruszał wcześniej przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. B., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił, że decyzja została wydana na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Wskazał na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez bezpodstawne uznanie, że cztery objęte decyzją pojazdy są odpadami podlegającymi zakwalifikowaniu do kategorii Q2. Zarzucił też rażące naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wymierzenie kary pieniężnej w sytuacji braku spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 32 ust. 1 tej ustawy.
Uzasadniając wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] GIOŚ stwierdził, iż kwestia uznania pojazdów za odpady w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów została rozstrzygnięta ostateczną decyzją GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. W sytuacji, gdyby [...]WIOŚ zaskarżoną decyzją dokonał innego rozstrzygnięcia w kwestii, czy pojazdy stanowią odpady, naraziłby się na wydanie decyzji obarczonej wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Nadto organ wskazał, że dla pojazdów objętych zaskarżoną decyzją, a także dla pojazdu o nr [...], zostały wydane dokumenty oznaczone symbolem V963 "Samochód z odzysku zaświadczenie o eksporcie" (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego). Stosownie do art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) rejestracji pojazdu na terytorium P. dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był rejestrowany. Dowodem rejestracyjnym wydawanym przez kompetentne organy W. uprawniającym do rejestracji takiego pojazdu na terytorium P. jest dokument V5, V5C (Registration certificate) oraz V561 (Certificate of permanent export). Dokument V963 nie uprawnia do ponownej rejestracji pojazdu, dla którego został wydany, na terytorium W. i jako zaświadczenie o eksporcie pojazdu z odzysku nie uprawnia do rejestracji pojazdu na terytorium P. Z tej przyczyny taki pojazd nie może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, co daje podstawę do zakwalifikowania go do kategorii Q2 - produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym, a także do kategorii Q6 - przedmioty lub ich części nienadające się do użytku - zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o odpadach. Zmiana stanu technicznego przedmiotowych pojazdów polegająca na dokonaniu ich naprawy pozostaje bez wpływu na wskazaną kwalifikację, gdyż nie eliminuje wydanych dla tych pojazdów dokumentów V963. Z tej przyczyny nie istniały powody, dla których należało ustalić stopień uszkodzenia przedmiotowych pojazdów. Poprzedni właściciel wyzbył się uszkodzonych pojazdów na rzecz D. B. jako pojazdów nienadających się do użytku. Organ uznał za nieuzasadniony zarzut skarżącego, że przedmiotowych pojazdów nie można uznać za odpady z powodu posiadania przez te pojazdy pewnej wartości handlowej, a także ze względu na to, iż stanowiły przedmiot transakcji handlowej. Wskazał, że odpady mogą być i są przedmiotem swobodnego handlu i w wielu przypadkach posiadają określoną wartość rynkową, lecz fakt ten nie powoduje, że wraz z zawarciem transakcji handlowej tracą status odpadu. Przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów z W. do P. winno odbyć się na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 63 ust. 2 tego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2012 r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowanych do P., podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z klasyfikacją odpadów według ww. rozporządzenia, odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów klasyfikowane są pod kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych i zostały wyszczególnione w załączniku III. Przemieszczenie przedmiotowych odpadów należało poprzedzić przeprowadzeniem procedury pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów (krajów wysyłki, przeznaczenia i tranzytu). Organ zaznaczył, że zgłoszenie przywozu przedmiotowych pojazdów jako odpadów polegające na złożeniu do Urzędu Celnego w [...] wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy nie jest tożsame z wypełnieniem obowiązku dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody. W świetle bowiem art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia jest GIOŚ, który jest organem właściwym w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów z terenu kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju. Okoliczność, że w związku ze sprowadzeniem przedmiotowych pojazdów został uiszczony podatek akcyzowy nie może przesądzać o tym, iż pojazdy te nie stanowią odpadów, a nienależnie uiszczony podatek może podlegać zwrotowi na zasadach określonych w przepisach obowiązujących w tym zakresie. GIOŚ uznał, iż w sprawie spełniona została przesłanka z art. 2 pkt 35 lit. a) rozporządzenia, a zatem zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów [...]WIOŚ zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej na ich odbiorcę. Dokumenty V963 wskazują, że D. B. jest właścicielem sprowadzonych pojazdów, a zatem skarżący jest odbiorcą przedmiotowych odpadów. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że [...] jest brytyjskim organem właściwym w sprawach związanych m.in. z rejestracją pojazdów, a także organem, który wydał dla przedmiotowych pojazdów dokumenty V963, a zatem nie jest odpowiednikiem polskiej stacji demontażu. W tym zakresie organ I instancji dokonał błędnej oceny ww. dokumentów, jednak pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazując, iż w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, iż przedmiotowe odpady posiadały charakter odpadów niebezpiecznych, organ II instancji stwierdził, iż przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej należało uwzględnić przedmiotowe odpady jako odpady o charakterze odpadów innych niż niebezpieczne, a w konsekwencji obniżyć karę nałożoną decyzją organu I instancji. Z tego względu uchylił zaskarżoną decyzję w całości w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nałożył na skarżącego jako odbiorcę odpadów w postaci czterech uszkodzonych pojazdów nielegalnie sprowadzonych do P. bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Nadto organ wskazał, że wysokość kary pieniężnej organ ustala w oparciu o art. 34 tej ustawy. Nie istnieje natomiast przepis prawa, który uprawniałby organ do wskazania terminu i rachunku bankowego w sentencji decyzji nakładającej karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu. Brak jest również podstaw prawnych do orzekania przez WIOŚ o trybie egzekucji kary pieniężnej w przypadku jej nieterminowego uiszczenia. Z tych powodów organ odwoławczy uchylił pkt 2 i 3 zaskarżonej decyzji. GIOŚ zauważył, iż nakładając karę pieniężną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ I instancji nie uwzględnił jednego pojazdu, lecz kierując się treścią art. 139 k.p.a. organ II instancji - orzekając co do istoty - uwzględnił odpady w ilości czterech uszkodzonych pojazdów.
D. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył decyzję GIOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez bezpodstawne uznanie, że będące przedmiotem postępowania pojazdy marki VAUXHALL o nr nadwozi [...],[...],[...],[...] stanowią odpady w rozumieniu ww. przepisu, pomimo braku dowodów o woli wyzbycia się tych pojazdów przez właściciela jako odpadów i udokumentowania tej woli certyfikatem zniszczenia pojazdów, a nadto braku podstaw do zakwalifikowania tych pojazdów jako odpadów o kodzie 160104 na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, co czyni niezasadnym nałożenie na skarżącego kary pieniężnej. Skarżący podniósł, że z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że doszło do odpłatnego nabycia przez skarżącego uszkodzonych samochodów nadających się do naprawy. Dlatego dowolnym jest przyjęcie, że sprzedający pojazdy wyzbyli się ich jako bezwartościowych odpadów, bowiem każdy z pojazdów stanowił istotną wartość, którą stanowiła cena zakupu. Zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają, że były to samochody uszkodzone, a z treści uzasadnienia decyzji wynika, że mogły być zarejestrowane po dokonaniu ich naprawy oraz przedstawieniu badań technicznych o dopuszczeniu do ruchu, co nastąpiło w przypadku samochodów sprowadzonych wcześniej. Sprowadzone samochody zostały poddane postępowaniu celnemu jako samochody osobowe, a nie jako odpady i za każdy z czterech samochodów został naliczony i zapłacony podatek akcyzowy. Urząd celny nie uznał ww. samochodów za odpady. Zdaniem skarżącego zakwalifikowanie uszkodzonego samochodu do kategorii Q2 bez ustalenia stopnia uszkodzenia oraz możliwości dokonania naprawy takiego samochodu, prowadziłoby do błędnego wniosku, że każdy - choćby uszkodzony w nieznacznym stopniu samochód osobowy - nie odpowiada wymaganiom jakościowym i powinien być uznany za odpad. Również zakup samochodów na części nie może być uznany za nabycie odpadów, gdyż taki samochód stanowi określoną wartość, a działalność polegająca na demontażu i sprzedaży odzyskanych części jest dozwoloną prawem działalnością gospodarczą. Gramatyczna wykładnia art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach w zw. z treścią załącznika nr 1 do tej ustawy prowadzi do wniosku, że odpadami są rzeczy lub substancje nie nadające się do dalszego użycia, które wymagają utylizacji bądź powtórnego przetworzenia, a za takie niewątpliwie nie mogą być uznane stanowiące znaczną wartość uszkodzone samochody, które po wyremontowaniu mogą być przedmiotem użytku bądź obrotu.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] października 2011 r. skarżący, działający przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości decyzji GIOŚ z dnia [...] czerwca 2011 r. lub na podstawie art 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., o zawieszenie postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wszczętego przed Ministrem Środowiska na skutek wniosku D. B. o stwierdzenie nieważności decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia
2008 r., od którego zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. Sąd oddalił powyższy wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, natomiast argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że zasadnicze znaczenie dla oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma okoliczność, czy cztery pojazdy marki VAUXHALL o numerach identyfikacyjnych nadwozia: [...],[...],[...],[...], stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Kwestia ta została już rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez GIOŚ, który ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 26 pkt 3 i art. 28 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) oraz art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L nr 190 z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190), nałożył na skarżącego obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 pojazdów marki VAUXHALL do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu, natomiast w części dotyczącej odpadów w postaci pięciu pojazdów marki VAUXHALL umorzył postępowanie. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia GIOŚ przedstawił stanowisko w przedmiocie uznania za odpad (w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach) w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu 16 uszkodzonych pojazdów. W odniesieniu do 5 pojazdów organ wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący jest odpowiedzialny za ich nielegalne międzynarodowe przemieszczenie do P.. W treści uzasadnienia organ zawarł prawidłowe pouczenie o trybie i terminie zaskarżenia rozstrzygnięcia. Decyzja została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 8 maja 2008 r. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem ww. decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Dodatkowo pismem z dnia 13 lutego 2009 r. Naczelnik Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w [...] poinformował GIOŚ, iż odpady w postaci uszkodzonych pojazdów wymienionych w decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. zostały przekazane do firmy utylizującej "D." S.C. [...], ul. [...] 8. Do pisma załączono kopię faktury nr 1/07/2008 oraz kopię karty przekazania odpadów nr 1/2008. Skarżący zastosował się zatem do obowiązku nałożonego powyższą decyzją, a tym samym przyjął stanowisko organu wyrażone w tej decyzji.
Sąd podzielił stanowisko GIOŚ, iż - mając na względzie uwarunkowania formalne sprawy - prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej organy są związane ostateczną decyzją GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. Mocą tej decyzji skarżący został zobowiązany do oddania odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach w postaci uszkodzonych pojazdów nielegalnie sprowadzonych do P., a wśród tych pojazdów organ wyszczególnił pojazdy objęte zaskarżoną decyzją. Bez ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie jest możliwa odmienna w tej sprawie kwalifikacja przedmiotowych czterech pojazdów jako odpadów. Decyzja taka byłaby dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). W świetle powyższego w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez wadliwe uznanie ww. pojazdów za odpady na obecnym etapie postępowania są nieuzasadnione.
Sąd zauważył, że wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. skierowanym do Ministra Środowiska skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Okoliczność ta nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania sądowego z przyczyn określonych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Brak jest podstaw do przyjęcia na obecnym etapie postępowania, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku postępowania nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. W dacie orzekania przez Sąd w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. Gdyby ww. decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek ewentualnego stwierdzenia jej nieważności, okoliczność ta mogłaby stanowić podstawę wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w trybie określonym w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżoną decyzją organ nałożył karę administracyjną prawidłowo uznając, iż skarżący jest odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W myśl powołanego przepisu odbiorcą odpadów jest każda osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorca odpadów przemieszczonych nielegalnie. Z protokołu kontroli nr 1/7 przeprowadzonej w dniach 28, 29 sierpnia i 30 września 2007 r. przez [...]WIOŚ wynika, że skarżący zajmował się naprawą i demontażem samochodów marki VAUXHALL sprowadzanych z W.. Protokół został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń. Ponadto z tłumaczenia dokumentu oznaczonego symbolem V963, wykonanego przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego, wynika, iż właścicielem czterech uszkodzonych pojazdów był skarżący. Zasadnie zatem organ uznał, iż skarżący jest odbiorcą odpadów w postaci czterech uszkodzonych pojazdów nielegalnie przywiezionych do P.. Sąd zgodził się z organem, że przemieszczenie odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów z W. do P. winno odbyć się na zasadach przewidzianych w rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006, a zgodnie z art. 63 ust. 2 ww. rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2012 r. wszelkie przemieszczenia wyszczególnionych w załączniku III odpadów przeznaczonych do odzysku, kierowanych do P., podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tytułu II. Zgodnie z klasyfikacją odpadów według rozporządzenia, odpady zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów klasyfikowane są pod kodem B1250 - odpady pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające cieczy ani związków niebezpiecznych i zostały wyszczególnione w ww. załączniku III (jako odpady wymienione w aneksie IX do Konwencji bazylejskiej, zawartym w ww. rozporządzeniu w załączniku V, część 1, wykaz B). Przemieszczenie przedmiotowych odpadów należało zatem poprzedzić przeprowadzeniem procedury pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów (krajów wysyłki, przeznaczenia i tranzytu). Zgłoszenie przywozu przedmiotowych uszkodzonych pojazdów jako odpadów polegające na złożeniu do Urzędu Celnego w B. wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zapłatę akcyzy nie jest tożsame z wypełnieniem obowiązku dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody. W świetle bowiem art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia Nr 1013/2006 w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jest GIOŚ jako organ właściwy w sprawach przywozu odpadów na teren kraju, wywozu odpadów z terenu kraju oraz tranzytu odpadów przez teren kraju. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy uchylił w całości decyzję [...]WIOŚ z dnia [...] sierpnia 2010 r. i orzekł co do istoty, nakładając na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Wymierzył zatem karę w najniższej możliwej wysokości, wskazując, że skoro w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, iż przedmiotowe odpady posiadały charakter odpadów niebezpiecznych (kod 160106* według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, Dz. U. Nr 112, poz. 1206), należy je uwzględnić jako odpady inne niż niebezpieczne (kod 160106). Kod 160106 został również wskazany w ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r.
W skardze kasacyjnej D. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w sytuacji braku ustawowych przesłanek warunkujących nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, bowiem sprowadzone przez skarżącego samochody nie zostały zakwalifikowane jako odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, gdyż decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana bez prejudycjalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakwalifikowania sprowadzonych samochodów jako odpadów;
2) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 135 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 3 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę na decyzję GIOŚ nakładającego na skarżącego karę pieniężną za nielegalne sprowadzenie odpadów bez dokonania wszechstronnej kontroli zgodności z prawem wszystkich postępowań prowadzonych w granicach sprawy, bez zweryfikowania legalności i zasadności działań podejmowanych przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie, bezkrytyczne przyjęcie zgodności z prawem ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych uprzednio w sprawie, pozostawienie bez rozpatrzenia podniesionych w skardze zarzutów, w sytuacji gdy wobec braku podstawowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie o zakwalifikowaniu sprowadzonych samochodów jako odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r., wszystkie działania podejmowane w sprawie przez organy i wydawane decyzje nie miały podstawy prawnej;
3) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 125 § 1 ust. 1 w związku z art. 7 p.p.s.a. - zasady nakładającej na sąd obowiązek podejmowania wszelkich czynności zmierzających do szybkiego zakończenia procesu, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie złożonego przez skarżącego wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie, do czasu prawomocnego zakończenia wszczętego przez skarżącego postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r., w sytuacji gdy z dowodów zebranych w sprawie oraz ze stanowiska zajmowanego przez Sąd i wszystkie organy orzekające w sprawie wynika, że wskazana decyzja GIOŚ wiąże wszystkie organy orzekające w sprawie, ma decydujące znaczenie dla zasadności rozpatrywanej skargi i rozstrzygający wpływ na wynik sprawy, co - ze względu na ciążący na sądzie obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. - powinno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji GIOŚ;
4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a. - zasady nakazującej organom państwowym działanie w sposób zapewniający zaufanie obywateli do organów państwowych i stanowionego prawa z zachowaniem zasady praworządności, pominięcie obligatoryjnej zasady słusznego interesu strony poprzez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, wydanej w wyniku postępowania wszczętego niezgodnie z prawem, wszczętego na podstawie wydanej bez podstawy prawnej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. w postępowaniu, w którym bez podstawy prawnej została uruchomiona procedura nakładająca na skarżącego pieniężną karę administracyjną oraz obowiązek utylizacji odpadów w postępowaniu, w którym na skutek braku podstawowych rozstrzygnięć skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, organy działające w sprawie podejmowały sprzeczne decyzje kształtujące sytuację skarżącego w sposób niezgody z prawem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
5) naruszenie prawa procesowego w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. nakazującego wskazanie w sporządzonym przez Sąd uzasadnieniu podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia wraz z jej szczegółowym wyjaśnieniem, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ograniczenie uzasadnienia wydanego wyroku do wskazania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, że argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, oraz powtórzenia ustaleń faktycznych i prawnych poczynionych przez organy administracji wydające decyzje w sprawie, bez uzasadnienia podjętego przez WSA rozstrzygnięcia.
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm obowiązujących.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zastosowanie sankcji karnej z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest możliwe po zaistnieniu dwóch przesłanek: przywiezienia odpadów, przywiezienia nielegalnego bez dokonania zgłoszenia. Zdaniem skarżącego ze zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika, że skarżący dokonał zakupu czterech uszkodzonych samochodów marki OPEL VECTRA, a nie odpadów. Na żadnym etapie postępowania nie zostało ustalone, że przywiezione samochody stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. W sprawie nie zostało wydane prejudycjalne rozstrzygnięcie merytoryczne o zakwalifikowaniu samochodów jako odpady. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów oraz Sądu, jakoby cechy prejudycjalnego rozstrzygnięcia w zakresie uznania samochodów za odpady posiadała decyzja GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. Decyzja ta w osnowie nie zawiera orzeczenia w zakresie uznania sprowadzonych przez skarżącego samochodów za odpady, dotyczy jedynie kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem z odpadami. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji GIOŚ umieścił stwierdzenie: "przedmioty powinny być zakwalifikowane do kategorii Q2, określonej w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach — produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym". Użytego określenia, które odnosi się do bliżej nieokreślonych "przedmiotów" nie można uznać za wiążące, merytoryczne orzeczenie o kwalifikacji sprowadzonych samochodów. W osnowie żadnej z wydanych decyzji nie zostało orzeczone, iż sprowadzone samochody stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Brak prejudycjalnego rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu sprowadzonych pojazdów jako odpadów czyni przeprowadzone następnie postępowania związane z utylizacją odpadów oraz nałożeniem kary pieniężnej wszczętymi bez podstawy prawnej, a wydane decyzje, w tym zaskarżoną decyzję GIOŚ nakładającą na skarżącego administracyjną karę pieniężną - niezgodne z prawem. Skarżący nabył cztery objęte postępowaniem samochody legalnie i legalnie zostały przywiezione do P. Świadczy o tym dokumentacja, którą uzyskał od właściwego angielskiego organu (DVLA) w postaci zaświadczenia do zarejestrowania o nr [...],[...],[...],[...] i wydanie zaświadczeń o eksporcie tych samochodów z W., które to zaświadczenia określają klasę opodatkowania jako "PLG (do użytku prywatnego, transport lekkich towarów". Legalność przywiezienia i dokonania zgłoszenia potwierdzają cztery dokumenty odprawy celnej, potwierdzające zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Skarżący zauważył, że przepisy art. 135 oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na sąd administracyjny obowiązek przeprowadzenia wszechstronnej kontroli wszystkich postępowań prowadzonych uprzednio przez organy administracji publicznej oraz podjętych przez nie decyzji w granicach danej sprawy - w zakresie ich zgodności z prawem i w przypadku dostrzeżenia naruszeń wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji. Sąd, wbrew powyższemu nakazowi, nie zastosował przewidzianych ustawą środków prawnych umożliwiających usunięcie naruszeń, jakich dopuściły się organy. Sąd nie dostrzegł zaistniałych naruszeń i powtórzył poczynione przez organy ustalenia uznając je za zgodne z prawem. Skarżący wskazał, że przepisy powołane jako prawna podstawa decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. regulują jedynie sposób postępowania z uznanymi za odpady rzeczami, nie dając podstawy do kwalifikacji przemieszczanych rzeczy jako odpadów. Skarżący nie skorzystał, po otrzymaniu decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. z przysługującego mu uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w konsekwencji czego decyzja stała się ostateczna. Wobec treści decyzji, która nie zawierała merytorycznego rozstrzygnięcia co do kwalifikacji każdego z pojazdów jako odpadu, skarżący nie miał świadomości, iż jest to decyzja, która rozstrzygnęła sprawę i będzie podstawą nałożenia kary pieniężnej. Sąd był zobligowany na mocy art. 135 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. do rozpatrzenia całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, zbadania legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzających i ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji naruszających prawo. Skarżący pismem z dnia [...] października 2011 r. zwrócił się do WSA na podstawie art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia wszczętego przez skarżącego na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, wydał rozstrzygnięcie z pominięciem toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, od ważności której uzależniony jest wynik całego postępowania. W przypadku uznania złożonego przez skarżącego wniosku o zawieszenie postępowania za niezasadny, Sąd zobligowany był na podstawie art. 135 p.p.s.a. do zastosowania środków prawnych mających na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji niezgodnych z prawem poprzez uchylenie decyzji GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Po pierwsze, nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Naruszenia tego przepisu skarżący upatruje w oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, podczas gdy brak było ustawowych przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ sprowadzone przez skarżącego samochody nie zostały zakwalifikowane jako odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja została wydana bez prejudycjalnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zakwalifikowania samochodów jako odpady, gdyż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] nie stanowi rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu przedmiotowych samochodów jako odpady.
Z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić, a to z poniższych względów. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ( Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm. – aktualnie t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1048) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Odpadem zaś jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do tej ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany - art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t. j. Dz.U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.).
Kwalifikacja przedmiotowych samochodów jako odpady została dokonana we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 i art. 26 pkt 3 ustawy o odpadach.
Jak stanowi art. 25 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa podmiot określony w tym przepisie, w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 26 pkt 3 ustawy o odpadach, określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju (...). Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 26 pkt 3 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.), nałożył na D. B. obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 pojazdów marki VAUXHALL do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu i umorzył postępowanie w części dotyczącej nielegalnego wwozu do P. odpadów w postaci 5 uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALLGIOŚ.
Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., był związany wcześniejszą decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] która w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała przymiot ostateczności.
Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 28 maja 2013r. zawiesił w niniejszej sprawie postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaś postanowieniem z dnia 12 października 2016r. – po wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 716/16 - postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Wyrokiem z dnia 4 października 2016r., sygn. akt II OSK 716/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2102/15, wydanego w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2015 r. Decyzją tą Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008r. znak [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że 16 samochodów, co do których GIOŚ orzekł obowiązek przekazania pojazdów do stacji demontażu, są odpadami. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska skarżącego kasacyjnie, że skoro samochody sprowadzone po dniu 12 lipca 2007 r. posiadają właściwe dokumenty, przeszły odprawę celną i został zapłacony od ich nabycia podatek akcyzowy, to nie spełniają przesłanek pozwalających na uznanie ich za odpady. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący sprowadził pojazdy uszkodzone, przeznaczone do demontażu w celu pozyskania części zamiennych. Mając na uwadze fakt, że 13 pojazdów posiadało dokumenty uniemożliwiające ich ponowną rejestrację (V963), można uznać, że utraciły one swoje dotychczasowe przeznaczenie jeszcze na terytorium kraju wysyłki. Oznacza to, że poprzedni właściciele byli świadomi, iż przedmiotowe pojazdy nie będą mogły być użytkowane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem, dlatego pozbyli się ich. Pozbycie się pojazdów było, więc umotywowane zmianą ich przeznaczenia, ponieważ właściciel pozbywał się czegoś co było pojazdem, ale przestało nim być wskutek zmiany jego przeznaczenia. W realiach sprawy pozbycie się oznacza zmianę sposobu dotychczasowego użytkowania przedmiotu – odmienny od jego przeznaczenia, zaś nowy sposób użytkowania mógłby niekorzystnie oddziaływać na środowisko. Poprzedni właściciele pojazdów, nie znajdując dla nich dalszego zastosowania zgodnie z przeznaczeniem oraz nie przekazując dokumentów umożliwiających ich ponowną rejestrację, pozbyli się ich na rzecz skarżącego, co stanowiło pozbycie się odpadu w świetle postanowień art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r.
Chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 135 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (por. uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009r., I OPS 10/09 - ONSAiWSA 2010/1/1).
Jednocześnie podkreślić należy, iż rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot ( por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96 , ONSA 1997/3/104).
Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej ( por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, OSP 1999/1/19, B.Adamiak [w:] J.Borkowski, B.Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110 , J.Borkowski [w:] J.Borkowski, B.Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 722).
Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. W niniejszej sprawie przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowiła decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W takiej sytuacji Sąd pierwszej instancji nie mógł oceniać legalności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008r. znak [...], którą organ nałożył na D. B. obowiązek przekazania odpadów w postaci 16 pojazdów marki VAUXHALL do punktu zbierania pojazdów lub do stacji demontażu i umorzył postępowanie w części dotyczącej nielegalnego wwozu do P. odpadów w postaci 5 uszkodzonych pojazdów marki VAUXHALLGIOŚ.
Z mocy art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Wskazanej wyżej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] nie można uznać za decyzję wydaną w granicach sprawy, której dotyczy skarga.
Podkreślić należy, iż – jak stanowi art. 16 ust. 1 k.p.a. - decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Decyzje administracyjne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawa. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
W tym stanie rzeczy nie można też podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, iż w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji powinien wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję oraz decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...]. Do takiego działania nie upoważniał Sądu pierwszej instancji zarówno przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jak i art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.- aktualnie t.j. Dz.U. z 2016r., poz.1066).
Z powyższych względów nieusprawiedliwiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i art. 8 k.p.a.
Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 p.p.s.a.
Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zgodnie zaś z art. 7 p.p.s.a. Sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Zawieszenie postępowania nie jest instytucją prawną gwarantującą szybkie załatwienie sprawy. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 p.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił kwestie dotyczące możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, oddalił wniosek o zawieszenie postępowania i wydał wyrok w dniu 8 listopada 2011r. Decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2008r. w dacie wydania zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji wyroku miała przymiot ostateczności, nie została skutecznie wzruszona przez skarżącego. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że Sąd pierwszej instancji winien zawiesić postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2011r.
Nie można również podzielić zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, iż zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wydanego wyroku oraz jej wyjaśnienie polega bowiem nie tylko na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.
Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zwięźle przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, wskazując jako podstawę prawną wyroku przepis art. 151 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wyroku jest zrozumiałe i nawiązuje do podstawy materialnoprawnej decyzji. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił z jakich względów nie podzielił stanowiska skarżącego i przyczyny z powodu których zaakceptował stanowisko organu. A zatem, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.