II OSK 2464/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pieniężnego osobie deportowanej do pracy przymusowej. Organ pierwszej instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddaliły skargę, uznając, że praca przymusowa wykonywana w pobliskiej miejscowości, oddalonej o kilka kilometrów od miejsca zamieszkania, nie spełnia kryterium deportacji. Argumentowano, że nie była ona połączona z wysiedleniem i zerwaniem więzi ze środowiskiem, a skarżąca mogła utrzymywać kontakt z matką. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organu, uznając, że WSA dokonał błędnej wykładni art. 2 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniu pieniężnym. Sąd podkreślił, że przepis ten, po nowelizacji wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, definiuje represję jako deportację (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy, bez uzależniania tego od odległości czy kontaktu z rodziną. NSA stwierdził, że ustalenia faktyczne sprawy w pełni wyczerpują przesłankę deportacji, a odmowa przyznania świadczenia była oparta na błędnej wykładni prawa materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja definicji deportacji do pracy przymusowej na potrzeby świadczeń pieniężnych, zwłaszcza w kontekście braku uzależnienia od odległości czy kontaktu z rodziną.
Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca przymusowa wykonywana w pobliskiej miejscowości, bez wysiedlenia i zerwania więzi ze środowiskiem, spełnia kryterium deportacji do pracy przymusowej w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca przymusowa wykonywana w pobliskiej miejscowości, nawet bez wysiedlenia i zerwania więzi ze środowiskiem, spełnia kryterium deportacji do pracy przymusowej, jeśli trwa co najmniej 6 miesięcy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 2 pkt 2 lit. a ustawy, po nowelizacji, definiuje deportację jako wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy, bez uzależniania tego od odległości czy kontaktu z rodziną. Błędna wykładnia WSA i organu polegała na dodaniu tych przesłanek.
Czy organ administracji publicznej może samodzielnie rozróżniać sytuację prawną osób ubiegających się o świadczenie pieniężne w zależności od zaistnienia represji szczególnie dotkliwej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawodawca nowelizując ustawę na skutek wyroku TK nie doprecyzował pojęcia 'deportacji' ani nie wyróżnił represji szczególnie dotkliwej, co oznacza, że organ nie może samodzielnie wprowadzać takich rozróżnień.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że brzmienie przepisu art. 2 pkt 2 lit. a ustawy nie uprawnia organu do samodzielnego rozróżniania sytuacji prawnej osób ubiegających się o świadczenie pieniężne w zależności od zaistnienia represji szczególnie dotkliwej.
Przepisy (13)
Główne
ustawa art. 2 § pkt 2 lit. a
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy, bez uzależniania od odległości czy kontaktu z rodziną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1 zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 16 § § 16
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 2 pkt 2 lit. a ustawy przez WSA i organ, polegająca na dodaniu przesłanek odległości od miejsca zamieszkania i kontaktu z rodziną do definicji deportacji. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, który podzielił błędną wykładnię prawa materialnego i oddalił skargę mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez Sąd I instancji w związku z realizacją wytycznych z poprzedniego wyroku WSA. • Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących niewyjaśnienia prawdy materialnej i nadużycia swobodnej oceny dowodów w zakresie kontaktu z matką.
Godne uwagi sformułowania
jedynym kryterium represji w rozumieniu ustawy jest wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytoriów w nim wskazanych. • przepis nie uzależnia stwierdzenia deportacji od tego na jaką odległość wywieziono skarżącą do pracy przymusowej na wskazanych terenach, ani od tego czy osoba taka została rozdzielona z rodziną. • ustawodawca nowelizując ustawę z uwagi na treść przedmiotowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie zdecydował się na doprecyzowanie pojęcia "deportacji", czy też wyróżnienia represji szczególnie dotkliwej.
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący
Robert Sawuła
członek
Mirosława Pindelska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji deportacji do pracy przymusowej na potrzeby świadczeń pieniężnych, zwłaszcza w kontekście braku uzależnienia od odległości czy kontaktu z rodziną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia historycznego i prawnego związanego z okresem wojny i represjami, a także interpretacji przepisów dotyczących świadczeń dla ofiar.
“Praca przymusowa w sąsiedniej wsi to już deportacja? NSA wyjaśnia kluczowe kryteria świadczeń dla ofiar.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.