Orzeczenie · 2025-09-25

II OSK 2461/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-09-25

NSAAdministracyjneWysokansa

warunki zabudowypostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniastrony postępowanianastępstwo prawnepostępowanie spadkoweNSAk.p.a.planowanie przestrzenne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestora J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę inwestora na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie zostało zawieszone przez Zarząd Dzielnicy Ursus m.st. Warszawy, a następnie utrzymane w mocy przez SKO, z powodu śmierci właścicielki sąsiedniej działki (Z. S.) i konieczności ustalenia jej spadkobierców. WSA w Warszawie uznał, że właściciel sąsiedniej działki jest stroną postępowania, a ustalenie jego następców prawnych stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia zawieszenie postępowania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest zasadny. Sąd podkreślił, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie zależy bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy spadkowej przez sąd cywilny. Organ administracyjny ma obowiązek ustalić krąg stron, a w przypadku śmierci strony, może to uczynić na podstawie informacji o toczącym się postępowaniu spadkowym i znanych uczestnikach tego postępowania, nie czekając na prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. NSA stwierdził, że w tej sprawie znane były osoby uczestniczące w postępowaniu spadkowym po Z. S., co pozwalało na dalsze prowadzenie postępowania o warunki zabudowy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz postanowienia organów obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz inwestora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku śmierci strony, możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego bez prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się postępowanie spadkowe, a organ posiada informacje o jego uczestnikach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ administracyjny może zawiesić postępowanie o ustalenie warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu śmierci strony i konieczności ustalenia jej spadkobierców, gdy toczy się postępowanie spadkowe, ale nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym postanowieniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może zawiesić postępowania w takiej sytuacji, jeśli ustalenie następców prawnych nie wymaga bezwzględnie rozstrzygnięcia sprawy spadkowej przez sąd cywilny, a organ posiada informacje pozwalające na ustalenie stron postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustalenie następców prawnych zmarłej strony nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które bezwzględnie uzależniałoby rozpatrzenie sprawy. Organ administracyjny ma obowiązek ustalić krąg stron, a w przypadku śmierci strony, może to uczynić na podstawie informacji o toczącym się postępowaniu spadkowym i znanych uczestnikach tego postępowania, nie czekając na prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku.

Kto jest stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy w przypadku inwestycji na działce sąsiadującej z nieruchomością, której właściciel zmarł przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stroną postępowania jest właściciel działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, nawet jeśli zmarł przed wszczęciem postępowania, a jego następcy prawni powinni zostać ustaleni.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że właściciele działek bezpośrednio przyległych do terenu inwestycji są stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ ewentualna zabudowa może wpływać na ich sytuację prawną jako właścicieli. Obowiązkiem organu jest ustalenie pełnego kręgu stron, w tym następców prawnych zmarłych właścicieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA, zaskarżone postanowienie SKO oraz postanowienie organu pierwszej instancji.

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu jest możliwe tylko wtedy, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a związek ten jest realny, faktyczny i bezpośredni. Ustalenie następców prawnych zmarłej strony nie zawsze stanowi takie zagadnienie.

u.p.z.p.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa regulująca postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, nie zawiera własnych przepisów determinujących krąg stron, stąd stosuje się przepisy ogólne k.p.a.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W przypadku ustalania warunków zabudowy, stronami są m.in. właściciele działek sąsiednich.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w sposób zapewniający uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.c. art. 669

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania na rozprawę spadkową.

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobiercę.

p.b.

Prawo budowlane

Przywołane jako przykład innej ustawy materialnej zawierającej przepisy określające krąg stron.

p.p.s.a. art. 183 § § 1