II OSK 246/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Skarżący zarzucał m.in. błędną wykładnię specustawy drogowej w zakresie objęcia decyzją ZRID budowy linii elektroenergetycznej 110 kV, naruszenie przepisów o ochronie zabytków i środowiska oraz Konstytucji RP. Sąd kasacyjny, analizując zarzuty, potwierdził stanowisko WSA i organów administracji. Stwierdzono, że specustawa drogowa w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e dopuszcza objęcie decyzją ZRID obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, jeśli koliduje ona z inwestycją drogową. W tym przypadku przebudowa linii elektroenergetycznej 110 kV była niezbędna z uwagi na kolizję z projektowaną drogą ekspresową. Sąd podkreślił, że organy nie mają kompetencji do oceny racjonalności rozwiązań projektowych inwestora, a jedynie do kontroli formalnoprawnej wniosku. Odnosząc się do ochrony zabytków, NSA wskazał, że opinia konserwatora zabytków została uwzględniona, a inwestor dokonał korekt projektu, minimalizując ingerencję w zespół dworsko-parkowy. Podobnie, kwestie środowiskowe zostały zbadane w odrębnym postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która wiąże organ wydający ZRID. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP i przepisów postępowania, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa własności ani innych praw skarżącego, a postępowanie było prowadzone zgodnie z prawem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy drogowej w zakresie objęcia decyzją ZRID infrastruktury towarzyszącej (sieci uzbrojenia terenu), zakresu kontroli sądowej nad decyzjami ZRID, oraz relacji między ZRID a przepisami o ochronie zabytków i środowiska.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów specustawy drogowej i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących inwestycji drogowych i kolizyjnej infrastruktury.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) może obejmować swoim zakresem budowę lub przebudowę sieci uzbrojenia terenu, takiej jak linia elektroenergetyczna, która koliduje z inwestycją drogową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, specustawa drogowa w art. 11f ust. 1 pkt 8 lit. e dopuszcza objęcie decyzją ZRID obowiązku budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, jeśli jest to niezbędne z uwagi na kolizję z inwestycją drogową.
Uzasadnienie
Specustawa drogowa ma na celu uproszczenie i przyspieszenie realizacji inwestycji drogowych, dlatego dopuszcza kompleksowe rozstrzyganie o powiązanej infrastrukturze, w tym sieciach uzbrojenia terenu, które muszą zostać przebudowane lub zbudowane w związku z inwestycją drogową.
Czy organy administracji publicznej w postępowaniu o wydanie decyzji ZRID mają kompetencje do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań projektowych zaproponowanych przez inwestora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy te nie posiadają kompetencji do wyznaczania, korygowania trasy inwestycji ani zmiany proponowanych rozwiązań. Ich rola ogranicza się do sprawdzenia kompletności wniosku i zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie ZRID toczy się na wniosek zarządcy drogi, który jest związany przedstawioną koncepcją. Organy badają jedynie formalnoprawne aspekty wniosku i zgodność z przepisami, nie ingerując w merytoryczną stronę projektową.
Jakie są obowiązki organów w zakresie ochrony zabytków i środowiska przy wydawaniu decyzji ZRID, gdy inwestycja dotyczy terenów chronionych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy są związane opinią właściwego konserwatora zabytków oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor jest zobowiązany do uwzględnienia tych opinii i warunków, a organy muszą sprawdzić, czy zostały one uwzględnione.
Uzasadnienie
Specustawa drogowa przewiduje, że opinie konserwatora zabytków zastępują uzgodnienia. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter prejudycjalny dla decyzji ZRID. Organy muszą zweryfikować, czy te wymogi zostały spełnione, a inwestor dokonał niezbędnych korekt.
Czy objęcie decyzją ZRID budowy linii elektroenergetycznej 110 kV, która nie jest bezpośrednio związana z infrastrukturą drogową, stanowi naruszenie specustawy drogowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli budowa lub przebudowa tej linii jest niezbędna z powodu kolizji z inwestycją drogową, może być objęta decyzją ZRID jako element towarzyszącej infrastruktury.
Uzasadnienie
Specustawa drogowa dopuszcza rozstrzyganie o budowie lub przebudowie sieci uzbrojenia terenu w ramach ZRID, jeśli jest to konieczne dla realizacji inwestycji drogowej. Nie ma wyłączeń dotyczących konkretnych rodzajów sieci, o ile istnieje związek z inwestycją drogową.
Przepisy (27)
Główne
specustawa drogowa art. 1 § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 11f § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Określa treść decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w tym warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, zabytków, obronności państwa, ochrony interesów osób trzecich, zatwierdzenie podziału nieruchomości, przejęcie nieruchomości, zatwierdzenie projektu zagospodarowania i architektoniczno-budowlanego, a także inne ustalenia dotyczące zabezpieczenia terenu, obiektów tymczasowych, rozbiórki, nadzoru, budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu, urządzeń wodnych, innych dróg publicznych, zjazdów, ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości oraz zezwolenia na wykonanie tych obowiązków.
specustawa drogowa art. 11f § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Lit. e - obowiązek budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 11d § 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Określa zawartość wniosku o wydanie decyzji ZRID, w tym wymagane opinie, np. konserwatora zabytków.
specustawa drogowa art. 11d § 3
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Opinie, o których mowa w ust. 1, zastępują uzgodnienia, pozwolenia, opinie bądź stanowiska właściwych organów wymagane odrębnymi przepisami.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
u.i.o.ś. art. 61 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Ocena oddziaływania na środowisko dokonywana jest w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.i.o.ś. art. 86
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, w tym decyzję ZRID.
u.i.o.ś. art. 37
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Obowiązek odniesienia się do uwag i wniosków mieszkańców.
u.o.z. art. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja ochrony zabytków.
u.o.z. art. 19 § 1a
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Konieczność uwzględnienia ochrony zabytków nieruchomych w decyzjach dotyczących inwestycji celu publicznego.
u.o.p. art. 4
Ustawa o ochronie przyrody
Obowiązek dbałości o przyrodę.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niepodległości Państwa i ochrony środowiska.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie własności tylko w drodze ustawy i w zakresie nienaruszającym istoty prawa własności.
Konstytucja RP art. 74
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Polityka zapewniająca bezpieczeństwo ekologiczne i obowiązek ochrony środowiska.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 6 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Budowa i utrzymanie linii elektroenergetycznej stanowi inwestycję celu publicznego.
p.o.ś. art. 6 § 1
Prawo ochrony środowiska
Zasada zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko.
p.o.ś. art. 6 § 2
Prawo ochrony środowiska
Zasada przezorności w przypadku niepełnego rozpoznania negatywnego oddziaływania na środowisko.
TFEU art. 191 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Cele polityki Unii w dziedzinie środowiska naturalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Specustawa drogowa dopuszcza objęcie decyzją ZRID przebudowy sieci uzbrojenia terenu kolidującej z inwestycją drogową. • Organy nie mają kompetencji do oceny racjonalności rozwiązań projektowych inwestora. • Opinia konserwatora zabytków została uwzględniona, a inwestor dokonał korekt projektu. • Kwestie środowiskowe zostały rozstrzygnięte w odrębnym postępowaniu o decyzję środowiskową, która wiąże organ wydający ZRID.
Odrzucone argumenty
Objęcie decyzją ZRID budowy linii elektroenergetycznej 110 kV stanowi naruszenie specustawy drogowej. • Naruszenie przepisów o ochronie zabytków i środowiska. • Naruszenie Konstytucji RP, w tym prawa własności. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA.
Godne uwagi sformułowania
organy orzekające nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych • decyzja ZRID jest decyzją kompleksową • zasada przezorności • interes społeczny i gospodarczy ma prymat nad słusznym interesem strony
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej w zakresie objęcia decyzją ZRID infrastruktury towarzyszącej (sieci uzbrojenia terenu), zakresu kontroli sądowej nad decyzjami ZRID, oraz relacji między ZRID a przepisami o ochronie zabytków i środowiska."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów specustawy drogowej i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących inwestycji drogowych i kolizyjnej infrastruktury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów specustawy drogowej, która ma kluczowe znaczenie dla realizacji dużych projektów infrastrukturalnych, takich jak drogi ekspresowe, a także dla ochrony dóbr chronionych prawem (zabytki, środowisko).
“Czy budowa linii energetycznej może być częścią zezwolenia na budowę drogi? NSA wyjaśnia granice specustawy drogowej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.