II OSK 246/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona z powodu niewykonania ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego (przydomowego ganku). Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz art. 119 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 127 u.p.e.a., twierdząc, że organ egzekucyjny arbitralnie uznał grzywnę za środek mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, mimo że wnioskował o to drugie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, grzywna w celu przymuszenia jest zazwyczaj środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, szczególnie w kontekście możliwości jej umorzenia lub zwrotu po wykonaniu obowiązku. NSA podkreślił, że przepisy u.p.e.a. nie uzależniają biegu egzekucji od sytuacji materialnej zobowiązanego, a skarżący nie wykazał, że wykonanie zastępcze byłoby w jego przypadku mniej uciążliwe. Sąd wskazał, że dopóki obowiązek rozbiórki nie zostanie wykonany, organ egzekucyjny jest zobligowany do stosowania przewidzianych prawem środków egzekucyjnych, a zastosowanie grzywny nie stanowiło uchybienia zasadzie stosowania najmniej uciążliwych środków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności porównanie grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego przy obowiązku rozbiórki.
Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki, ale zasady ogólne mogą mieć zastosowanie do innych obowiązków niepieniężnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze w przypadku obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grzywna w celu przymuszenia jest zazwyczaj środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, zwłaszcza gdy istnieje możliwość jej umorzenia lub zwrotu po wykonaniu obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dolegliwym, ponieważ może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku, w przeciwieństwie do wykonania zastępczego, które pociąga za sobą nieodwracalne skutki finansowe. Przepisy nie uzależniają biegu egzekucji od sytuacji materialnej zobowiązanego, a skarżący nie wykazał, że wykonanie zastępcze byłoby w jego przypadku mniej uciążliwe.
Czy organ egzekucyjny prawidłowo zastosował zasadę stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, wybierając grzywnę zamiast wykonania zastępczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował zasadę stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, wybierając grzywnę w celu przymuszenia jako środek mniej uciążliwy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wybór grzywny jako środka mniej uciążliwego był uzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazał, że wykonanie zastępcze byłoby dla niego korzystniejsze. Ponadto, możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny czyni ją środkiem mniej dolegliwym.
Przepisy (6)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 119 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. grzywna w celu przymuszenia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 127
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 125 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
u.p.e.a. art. 126
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze, ponieważ może zostać umorzona lub zwrócona po wykonaniu obowiązku. • Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie uzależniają biegu egzekucji od sytuacji materialnej zobowiązanego. • Skarżący nie wykazał, że wykonanie zastępcze byłoby w jego sytuacji mniej uciążliwe niż grzywna.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny arbitralnie uznał grzywnę w celu przymuszenia za środek mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze, mimo istnienia podstaw do zastosowania wykonania zastępczego. • Stan majątkowy skarżącego świadczy o jego trudnej sytuacji materialnej, co powinno wpływać na wybór środka egzekucyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Zaprzeczeniem treści zasady wynikającej z art. 7 § 2 u.p.e.a. byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie także sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany. • Obiektywnie rzecz biorąc, ten drugi środek egzekucyjny jest bardziej dolegliwy, pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Zdzisław Kostka
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady stosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności porównanie grzywny w celu przymuszenia i wykonania zastępczego przy obowiązku rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji obowiązku rozbiórki, ale zasady ogólne mogą mieć zastosowanie do innych obowiązków niepieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów egzekucyjnych i wyboru środków przymusu, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków. Pokazuje, jak sądy interpretują zasadę 'najmniejszej uciążliwości'.
“Grzywna czy wykonanie zastępcze? NSA rozstrzyga, który środek egzekucyjny jest mniej uciążliwy przy rozbiórce.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.