II OSK 246/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki bezprawnego zbiornika na ścieki, potwierdzając naruszenie przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę zbiornika na ścieki. Zbiornik został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i w odległości mniejszej niż dopuszczalna od granicy działki sąsiedniej. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że lokalizacja zbiornika narusza przepisy prawa budowlanego oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury, a samowolnie wybudowanego obiektu nie można zalegalizować.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę bezodpływowego zbiornika na ścieki. Zbiornik został wybudowany na działce nr [...] w miejscowości L. bez wymaganego pozwolenia na budowę i w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich. Sąd pierwszej instancji uznał, że lokalizacja ta narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a budowa nastąpiła z naruszeniem Prawa budowlanego. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, kwestionując nieuwzględnienie przez Sąd § 36 ust. 5 cytowanego rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie krytych zbiorników w mniejszej odległości od granicy, jeśli sąsiadują z podobnymi urządzeniami. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że skarżący nie podniósł zarzutu naruszenia przepisów postępowania, co uniemożliwiło kwestionowanie ustaleń faktycznych. Sąd podkreślił, że lokalizacja zbiornika w odległości 0,5 m od granicy narusza § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, a budowa obiektu bez pozwolenia na budowę jest niedopuszczalna. Stwierdzono brak prawnej możliwości doprowadzenia samowolnie wykonanego zbiornika do stanu zgodnego z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samowolnie wybudowany zbiornik na ścieki, który narusza przepisy Prawa budowlanego i warunki techniczne dotyczące jego usytuowania, nie może zostać zalegalizowany, a jego rozbiórka jest uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budowa zbiornika na ścieki bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz w odległości mniejszej niż dopuszczalna od granicy działki sąsiedniej stanowi naruszenie przepisów prawa. Brak jest podstaw prawnych do doprowadzenia takiego obiektu do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.b. art. 51 § 1 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. ws. war. techn. art. 36 § ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepis § 36 ust. 2 pkt 2 określa minimalną odległość zbiorników na nieczystości ciekłe od granicy działki sąsiedniej (co najmniej 2 m). § 36 ust. 5 dopuszcza sytuowanie krytych zbiorników bezodpływowych w mniejszej odległości, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania innych przepisów. W tej sprawie naruszenie § 36 ust. 2 pkt 2 było oczywiste, a możliwość zastosowania § 36 ust. 5 była wykluczona z powodu samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.b. art. 3 § pkt 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Definiuje bezodpływowy zbiornik na ścieki jako budowlę.
u.p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokalizacja zbiornika na ścieki w odległości 0,5 m od granicy działki sąsiedniej narusza § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Budowa zbiornika na ścieki bez wymaganego pozwolenia na budowę narusza przepisy Prawa budowlanego. Samowolnie wykonany zbiornik nie może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej uniemożliwia kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, dopuszczającego mniejszą odległość od granicy dla krytych zbiorników, jeśli sąsiadują z podobnymi urządzeniami.
Godne uwagi sformułowania
brak prawnej możliwości doprowadzenia wykonanego samowolnie zbiornika do stanu zgodnego z prawem NSA nie jest władny samodzielnie dokonywać konkretyzacji zarzutów w zakresie tego, na jakiej podstawie została oparta skarga kasacyjna oraz jakiego przepisu prawa dotyczy w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej w części kwestionującej ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie znajduje odzwierciedlenia we wskazanym we wstępnej części skargi zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego.
Skład orzekający
Alicja Plucińska - Filipowicz
przewodniczący
Jerzy Dudek
sprawozdawca
Barbara Gorczycka - Muszyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla zbiorników na ścieki oraz konsekwencji samowoli budowlanej w kontekście naruszenia warunków technicznych usytuowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy zbiornika na ścieki bez pozwolenia i z naruszeniem odległości od granicy. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w kontekście samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i jej konsekwencjami, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.
“Samowola budowlana: dlaczego nawet mały zbiornik na ścieki może doprowadzić do nakazu rozbiórki?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 246/06 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/ Barbara Gorczycka -Muszyńska Jerzy Dudek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gd 473/03 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-11-10 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 § 36 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek ( spr. ) Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 473/03 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 473/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] grudnia 2002 r., nakazującą T. K., na podstawie art. 51 ust. 1 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., dokonanie rozbiórki zbiornika na ścieki wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w miejscowości L. gmina C. Uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z przepisami prawa, Sąd wskazał, iż zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji trafnie ustalił, iż na działce nr [...] w miejscowości L. został wybudowany bezodpływowy zbiornik na ścieki usytuowany w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich o numerach [...] i [...]. Sąd podzielił również stanowisko organów, zgodnie z którym, lokalizacja przedmiotowego obiektu narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), a budowa tego obiektu nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Powołując się na treść art. 3 pkt 1b ustawy – Prawo budowlane, Sąd wskazał, iż bezodpływowy zbiornik na ścieki jest budowlą, której budowę można było rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskał. Zdaniem Sądu, tego nie spełnionego przez skarżącego wymogu nie niweczy okoliczność, iż zbiornik ten jest funkcjonalnie związany z korzystaniem z innego obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego, co pozwalało organom administracji orzekającym w przedmiotowej sprawie przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, odnoszących się do innych niż budowa robót budowlanych. W związku z tym, iż wykonanie zbiornika nastąpiło z naruszeniem § 36 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Sąd podzielił stanowisko organów, iż brak jest prawnej możliwości doprowadzenia wykonanego samowolnie zbiornika do stanu zgodnego z prawem. Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną T. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie § 36 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wskazał, iż zarówno organy administracji orzekające w sprawie, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniły i nie wyjaśniły, czy w sprawie nie ma zastosowania § 36 ust. 5 cyt. rozporządzenia, umożliwiający sytuowanie krytych zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z materiału zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy nie wynika, by zachodziła którakolwiek ze wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, w związku z czym, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zbadać sprawę wyłącznie pod kątem naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych oznacza nie tylko wskazanie podstaw określonych w art. 174 p.p.s.a., ale również dokładne określenie tych przepisów prawa, które, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Uzasadniając podstawy kasacyjne, skarżący winien wyjaśnić, na czym, jego zdaniem, naruszenie polegało i przedstawić argumentację na poparcie swych zarzutów. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu § 36 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym, zbiorniki na nieczystości ciekłe w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej należy lokalizować w odległości co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego, przy czym kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31 i § 36 cyt. rozporządzenia. Owo naruszenie przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie polegało, zdaniem skarżącego, na nieuwzględnieniu i niewyjaśnieniu przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, czy objęty nakazem rozbiórki kryty zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe znajdujący się na działce nr [...] sąsiaduje z podobnymi urządzeniami na działkach sąsiednich o numerach [...] i [...]. Mimo, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, to zarówno w części skargi zawierającej przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak też w ich uzasadnieniu, nie został sformułowany zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów przedstawicieli doktryny daje podstawy do przyjęcia, że NSA nie jest władny samodzielnie dokonywać konkretyzacji zarzutów w zakresie tego, na jakiej podstawie została oparta skarga kasacyjna oraz jakiego przepisu prawa dotyczy w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej w części kwestionującej ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie znajduje odzwierciedlenia we wskazanym we wstępnej części skargi zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego. Strona, która chce podważyć ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, ma obowiązek – w ramach przytoczenia podstaw kasacyjnych – wskazać konkretne, naruszone przez sąd pierwszej instancji przepisy prawa procesowego oraz wykazać wpływ tego naruszenia na treść zaskarżonego orzeczenia (tak wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., I FSK 252/05, LEX nr 187923, wyrok NSA z dnia 30 września 2005 r., I FSK 133/05, LEX nr 173149). Brak wskazania w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje tym, iż Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, zobligowany jest do uznania za wiążącą ocenę okoliczności faktycznych sprawy dokonaną w zaskarżonym wyroku. Z oceny tej bezspornie wynika, iż znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości L. bezodpływowy zbiornik na ścieki został wybudowany bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich o numerach [...] i [...]. W rezultacie takiej oceny (nie podważonej w skardze kasacyjnej) nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż lokalizacja przedmiotowego zbiornika na ścieki w odległości 0,5 m od granic działek sąsiednich o numerach [...] i [...] narusza przepis § 36 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), a budowa tego obiektu nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1b ustawy – Prawo budowlane, bezodpływowy zbiornik na ścieki jest budowlą. Zawarty w art. 29 ustawy – Prawo budowlane zamknięty katalog robót budowlanych, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, nie wymienia robót polegających na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Zatem roboty tego rodzaju można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskał. W związku z tym, iż wykonanie zbiornika nastąpiło w odległości 0,5 m od granic sąsiednich działek, a zatem z naruszeniem § 36 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku prawnej możliwości doprowadzenia wykonanego samowolnie zbiornika do stanu zgodnego z prawem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI