II OSK 2457/21

II OSK 2457/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Jerzy Stankowski
Roman Ciąglewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 630/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 630/21 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2021 r. nr 137/21 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 9 października 2020 r., nr IVOT/179/2020; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. B. kwotę 1097 (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 630/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2021 r., nr 137/21, w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
W związku z pismem Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości Wspólnej przy Al. W. [...], z 12 kwietnia 2012 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy, dalej: "PINB" pismem z 3 grudnia 2012 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonywanych w lokalach mieszkalnych nr [...],[...] i lokalu piwnicy znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. nr [...] w W.
PINB, decyzją nr IVOT/179/2020, z dnia 9 października 2020 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej: "Prawo budowlane", nakazał I. B. i D. B. doprowadzenie lokalu mieszkalnego nr 12 i lokalu mieszkalnego nr 15 oraz pomieszczenia piwnicznego znajdującego się pod lokalem nr 12 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy Al. W. nr [...] w W. do stanu poprzedniego zgodnego z dokumentacją inwentaryzacją budynku z 1933 r. poprzez wykonanie prac wyszczególnionych w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji I. B. oraz D. B. złożyli odwołania. W wyniku ich rozpatrzenia Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej: "MWINB", wydał decyzję nr 137/21, z dnia 3 lutego 2021 r., którą - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 9 października 2020 r.
W skardze na powyższą decyzję D. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i nakazanie PINB zwrotu kwoty 5.000 zł na rzecz I. B. i D. B. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów adwokackich wg. norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 6 i art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy Al. W. [...]A,
- art. 61a § 1 w zw. z art. 61 § 1 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania pomimo, iż żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy Al. W. [...] niebędącą stroną,
- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 32 K.p.a. i art. 40 § 2 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem prawa strony do korzystania z pomocy pełnomocnika,
- art. 7 K.p.a. i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji podjętej w postępowaniu, w którym przez okres 7 lat organ powoływał się na błędną argumentację prawną, jednocześnie rażąco naruszając obowiązek nadania biegu złożonemu przez I. B. i D. B. zażalenia,
- art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia kwestii zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na wykonanie całości lub części zakwestionowanych robót budowlanych.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Według Sądu, ocena zawarta w decyzjach jest prawidłowa. Uwzględnia właściwe przepisy prawa materialnego i właściwą ich wykładnię, nadto – wszystkie te okoliczności, które miały w sprawie znaczenie prawne.
Sąd wskazał, że zadaniem organów nadzoru budowlanego w tym postępowaniu było doprowadzenie ww. robót do stanu zgodnego z prawem we wskazanym trybie naprawczym. Przy czym, legalizacja inwestycji w tym trybie, zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie mogła sprowadzać się tylko do zbadania kwestii wykonania robót zgodnie ze sztuką budowlaną. Konieczna była też ocena zgodności tych robót z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy przepisami Prawa budowlanego, w tym także - w zakresie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bo ta również - zdaniem Sądu - w postępowaniu naprawczym winna mieć miejsce. Prowadząc postępowanie w sprawie organy nadzoru budowlanego nie mogły pominąć kwestii legitymowania się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Czyniąc ustalania w tej materii prawidłowo zaś przyjęły, że skoro roboty budowlane dotyczyły części wspólnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego i miały miejsce w budynku przy Al. W. [...] w W., to zgodę na ich wykonanie musiała wyrazić funkcjonująca w tym budynku wspólnota - obecnie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...] w W. Z pism tej Wspólnoty znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś, że zobowiązani nigdy nie występowali do zarządu Wspólnoty o wyrażenie zgody na ingerencję w części wspólne budynku W. [...] w W., ani na przeprowadzone remonty (v. pismo z 25 stycznia 2020 r., a także z 26 grudnia 2012 r.); zobowiązani dokonali szeregu zmian w obrębie części wspólnych budynku (m.in. przebicia otworów w dwóch stropach, połączenia dwóch komórek piwnicznych), a na żadne z tych prac zgoda nie została wyrażona. Sąd zauważył, że w postępowaniu administracyjnym zobowiązani nie przedstawili żadnego dokumentu, z którego wywodziliby swoje uprawnienie do wykonania objętych postępowaniem prac dotyczących części wspólnych nieruchomości, w tym np. udzielonego przez wspólnotę mieszkaniową funkcjonującą przed podziałem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], zatwierdzonym decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nr 106/2002 z 4 listopada 2002 r. (v. k 37 akt adm. organu I instancji). Zakres robót przeprowadzonych przez zobowiązanych potwierdza właściwe działanie organów w sprawie, uwzględniające stanowisko Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości Al. W. [...] w W. Wykonane prace, dotyczące elementów konstrukcyjnych budynku, prowadzące do zmiany pomieszczeń piwnicy (nie przynależnych, zgodnie z aktami notarialnymi, do lokali mieszkalnych zobowiązanych), a także ingerujące w instalację gazową, wymagały bowiem (jako dotyczące części wspólnych) wykazania się zgodą wskazanej Wspólnoty. Zobowiązani nie legitymują się potrzebną zgodą Wspólnoty; to zaś musiało skutkować zastosowaniem w sprawie cyt. powyżej art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i nakazem doprowadzenia lokali mieszkalnych oraz pomieszczenia piwnicznego do stanu poprzedniego. W takich okolicznościach nie było bowiem możliwe doprowadzenie wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, choćby poprzez nałożenie obowiązku w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Sąd stwierdził, że na te ocenę nie wpływają okoliczności i argumenty podniesione w skardze, w tym te – dotyczące udziału w postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości Al. W. [...] w W. zamiast Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości Al. W. [...]A w W. Sąd miał na uwadze włączone do materiału dowodowego sprawy pismo Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa XV Wydziału Ksiąg Wieczystych z 6 marca 2015 r., z którego wynika, że w księgach wieczystych o nr Kw [...] i [...] dotyczących lokali mieszkalnych zobowiązanych, odpowiednio o nr [...] i [...], ujawniono udziały w nieruchomości wspólnej, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr Kw [...], a ta dotyczy działki ewid. nr [...] z obrębu [...] oddanej w użytkowanie wieczyste, zabudowanej stanowiącym odrębną nieruchomość budynkiem nr [...] A przy Al. W. w. W. Niemniej jednak Sąd zauważył za organami, że roboty budowlane objęte postępowaniem miały miejsce w budynku usytuowanym na działce o nr ewid. [...] oddanym w użytkowanie wieczyste i zabudowanym budynkiem o nr [...] przy Al. W. w W., a wobec tego to Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...] w W. musiała wyrazić zgodę na ich zalegalizowanie (bo taka zgoda przed powstaniem tej Wspólnoty nie została wyrażona). Mogła także, mając interes prawny w sprawie w rozumieniu art. 28 K.p.a., domagać się ingerencji właściwego organu nadzoru budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. B.. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił:
- naruszenia prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 106 § 4 P.p.s.a. i w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 1 i art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez brak wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego polegający na pominięciu faktu, iż budynki przy Al. W. [...] i Al. W. [...]A są wpisane do gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy i w konsekwencji pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sytuacji gdy decyzja dotycząca robót budowlanych w budynkach przy Al. W. [...] i Al. W. [...]A mogła być wydana tylko przez organ ochrony konserwatorskiej,
- naruszenia prawa procesowego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez pominięcie części materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i w konsekwencji pozostawienie w obrocie prawnym decyzji, której wykonanie prowadzi do powstania lokalu pozbawionego wejścia, a zatem nie nadającego się do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem,
- naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 i art. 28 § 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 6 ustawy o własności lokali w zw. z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, i w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że podmiotem, który musiał wyrazić zgodę na zalegalizowanie przeprowadzonych robót budowlanych była Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...], a nie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...]A.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy Al. W. [...] w W. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaistniały określone w art. 182 § 2 P.p.s.a. przesłanki do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Najpierw należy precyzyjnie odczytać ostatni zarzut naruszenia prawa materialnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 i art. 28 § 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 6 ustawy o własności lokali w zw. z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego i w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że podmiotem, który musiał wyrazić zgodę na zalegalizowanie przeprowadzonych robót budowlanych była Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...], a nie Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości Al. W. [...]A.
Niezależnie od zasadności tego zarzutu, skarżący nie wykazał uzyskania, przed wykonaniem naruszających prawo robót budowlanych, zgody żadnej z obu wskazanych Wspólnot Mieszkaniowych.
Jeśli zaś chodzi o domniemanie wynikające z art. 3 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, organy i Sąd pierwszej instancji nie kwestionują prawa własności wpisanego do księgi wieczystej. Jest także niewątpliwe, że w myśl art. 6 zdanie pierwsze ustawy o własności lokali, wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości.
Z materiałów zebranych w postępowaniu administracyjnym wynika, że traktowanie działki nr [...] z budynkiem nr [...]jako nieruchomości nie narusza art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego. To, że lokale nr 12 i nr 15 zostały wpisane do księgi wieczystej prowadzonej dla innej nieruchomości nie oznacza, że należy, w sposób sprzeczny z regułą suprficies solo cedit, odrywać je od działki i budynku na tej działce położonego.
Przedstawione stanowisko nie oznacza kwestionowania domniemania z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – nie jest kwestionowaniem prawa jawnego, tj. prawa własności, wpisanego do księgi wieczystej. Dodać jednak warto, że nieprawidłowość w zakresie wpisu do księgo wieczystej powinna zostać sanowana w przewidzianym trybie.
Przede wszystkim jednak powtórzyć należy, że kwestia ta nie miała istotnego znaczenia w sprawie z uwagi na brak jakiejkolwiek zgody współwłaścicieli nieruchomości, w tym części wspólnych budynku, (działających w ramach Wspólnoty Mieszkaniowej) na wykonanie robót.
Skuteczny jest natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez brak ustalenia, czy budynek położony przy Alei W. [...] podlega ochronie konserwatorskiej i jaki ma to wpływ na postępowanie organu budowalnego, w którym nakazano przywrócenie obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Niezależnie od braku aktywności procesowej skarżącego, w tym zakresie, w trakcie postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów było ustalenie tej okoliczności z urzędu. Jest niewątpliwe, że budynek przy Alei W. [...] jest wpisany do Ewidencji zabytków m. st. Warszawy pod L.p. [...]. Dane te wynikają z Aktualnego wykazu zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy, zamieszczonego na stronach internetowych (BIP UM Warszawy). Nie kwestionuje tego także Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości W. [...], która przyznała ten fakt w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Odnotować można, że do Ewidencji tej wpisany jest także budynek przy Alei W. [...]A (L.p. [...]).
Naruszenie procesowe polegające na braku stosownego ustalenia może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Utrwalone jest stanowisko, według którego, w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego w ramach przedmiotowego postępowania zamierza wydać nakaz wykonania robót budowlanych wobec obiektu lub obszaru podlegającego stosownym formom ochrony konserwatorskiej, nie posiada on samodzielnych kompetencji, do wkraczania w dyskrecjonalny obszar właściwości wojewódzkiego konserwatora zabytków. Konieczne jest bowiem w takim przypadku, bądź uzyskanie, w formie decyzji, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonanie określonych robót budowlanych, w zakresie dotyczącym obiektów lub obszarów wpisanych do rejestru zabytków bądź uzgodnienie decyzji nakazującej wykonanie takich robót z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Skoro inwestor chcąc legalnie przystąpić do prac budowlanych przy obiekcie znajdującym się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków musi przedstawić pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków, to tym bardziej uzyskanie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków będzie obligatoryjne w przypadku prowadzenia postępowania związanego z legalizacją robót budowlanych (patrz: wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1249/15).
Decyzja nakazująca, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wykonanie robót budowlanych mających doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, w odniesieniu do obiektu objętego ochroną konserwatorską, o której mowa w art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, powinna być poprzedzona przewidzianym w tym przepisie stanowiskiem wojewódzkiego konserwatora zabytków. Nie ma podstaw do tego, aby w trybie naprawczym pomijać wymagania stawiane inwestorowi działającemu zgodnie z prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1386/17).
Podobny charakter mają decyzje wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, nakazujące doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydawane przez organy nadzoru budowlanego, po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego, w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy. Również w odniesieniu do takiej decyzji konieczne jest bądź uzyskanie, w formie decyzji, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonanie określonych robót budowlanych, w zakresie dotyczącym obiektów lub obszarów wpisanych do rejestru zabytków, bądź uzgodnienie decyzji nakazującej wykonanie takich robót z wojewódzkim konserwatorem zabytków, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Organ nadzoru budowlanego jest związany w tym zakresie stanowiskiem konserwatora zabytków (patrz: wyrok NSA z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1522/20).
Przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie robót, których wykonanie doprowadzi do pozbawienia lokalu mieszkalnego wejścia do lokalu. Kwestia ta będzie rozstrzygnięta, po uzyskaniu stanowiska konserwatora zabytków odnoszącego się do wszystkich robót mających doprowadzić obiekt do stanu poprzedniego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 1097 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Strona ma prawo do uruchamiania sądowej kontroli administracji, a także podnoszenia w trakcie postępowania sądowego zarzutów niezgłoszonych w trakcie postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący zgłosił skuteczny zarzut procesowy dopiero w kasacji, nie podejmując nawet próby wyjaśnienia, że nie można tego było uczynić na wcześniejszym etapie kontroli sądowej. W tej sytuacji nie ma podstaw do obciążania organu kosztami postępowania kasacyjnego wynikłymi z przyjętego przez skarżącego sposobu procedowania.