II OSK 2449/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wybudowany budynek inwentarski nie był kontynuacją pozwolenia na budowę z 2002 r., mimo wadliwości postępowania administracyjnego.
Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA oddalającego skargę na decyzję Wojewody, która stwierdziła wydanie decyzji z naruszeniem prawa i odmówiła uchylenia decyzji Starosty o wygaśnięciu pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. NSA uznał, że choć postępowanie administracyjne było wadliwe (naruszenie art. 10 i 7 k.p.a.), to nie stanowiło to podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kluczowe było ustalenie, że wybudowany budynek inwentarski nie był kontynuacją pozwolenia na budowę z 2002 r., a stanowił nową inwestycję, co uzasadniało wygaśnięcie pozwolenia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego. Sprawa dotyczyła stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji Starosty o wygaśnięciu pozwolenia na budowę z 2002 r. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, wskazując na wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i odmowę dopuszczenia wnioskowanych dowodów. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że choć postępowanie administracyjne obarczone było wadami proceduralnymi (naruszenie art. 10 i 7 k.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu dowodowym), to nie stanowiło to podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że naruszenie prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania, a może jedynie uzasadniać uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA, kluczowe było ustalenie, że wybudowany przez skarżącą budynek inwentarski (stajnia) nie był kontynuacją robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę z 2002 r. Dokumentacja projektowa wykazała, że budynek inwentarski miał inne parametry i położenie niż projektowany budynek gospodarczy. W związku z tym, budowa pozwolenia na budowę z 2002 r. została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata, co uzasadniało stwierdzenie jej wygaśnięcia. Mimo wad proceduralnych, decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem, ponieważ nawet prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe nie zmieniłoby faktu, że nie doszło do kontynuacji obiektu objętego pozwoleniem. Skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu nie jest wystarczającą przesłanką do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Może być podstawą do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA powołując się na własną uchwałę (FPS 6/04) wskazał, że naruszenie art. 10 k.p.a. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może prowadzić do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy, a nie stanowi podstawy do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.bud. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku nie rozpoczęcia budowy w terminie 3 lat.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 145 § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu uwzględnienia dowodów przedstawionych przez stronę.
k.p.a. art. 78 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków i stron.
k.p.a. art. 79 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przeprowadzenie dowodu z oględzin.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowa uchylenia decyzji, gdy w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i wydaje decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.
k.p.a. art. 146 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji z naruszeniem prawa i odmowa uchylenia, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
k.p.a. art. 162 § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, gdy nie podjęto czynności w sprawie w ciągu 3 lat od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji lub postanowienia, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wybudowany budynek inwentarski nie był kontynuacją pozwolenia na budowę z 2002 r., a stanowił nową inwestycję z uwagi na inne parametry i położenie. Brak kontynuacji budowy przez okres dłuższy niż 3 lata uzasadniał stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 i 7 k.p.a.) stanowiło podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Wady postępowania dowodowego miały istotny wpływ na wynik sprawy. Budynek stajni został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
nie kontynuowano budowy obiektu objętego pozwoleniem na budowę i którego jedynym legalnym elementem były fundamenty do wysokości poziomu gruntu wybudowano budynek o zasadniczo innym położeniu niż przewidywał zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu budynek inwentarski jest nową inwestycją nie stanowiącą kontynuacji budowy budynku gospodarczego, na który udzielono pozwolenia na budowę nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania
Skład orzekający
Anna Żak
sprawozdawca
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 p.p.s.a.) w kontekście naruszenia prawa do czynnego udziału strony, a także kwestii kontynuacji budowy w świetle prawa budowlanego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z pozwoleniem na budowę i jego wygaśnięciem. Interpretacja art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w szczególności rozróżnienia między naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania a naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Wady postępowania administracyjnego – kiedy prowadzą do uchylenia decyzji, a kiedy nie? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2449/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Marzenna Linska - Wawrzon Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2440/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-05-09 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. b, art. 141 par. 4, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 2351 art.37 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 145 par. 1 pkt. 4, art.146 par. 2, art. 151 par.2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2440/22 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 15 września 2022 r. nr 827/OPON/2022 w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 9 maja 2023 r., sygn. VII SA/Wa 2440/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2022 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji. Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z [...] lipca 2022 r., znak: [...], Starosta G., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję własną Nr [...] z [...] stycznia 2019 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Nr [...] z 5 listopada 2002 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i budynku gospodarczego we wsi H., gm. S., dz. nr ewid. [...], wydanej przez na rzecz Państwa E. i M. P. i stwierdził wygaśnięcie decyzji Nr [...] z [...] listopada 2002 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania I. K., Wojewoda Mazowiecki wydał opisaną na wstępie decyzję z [...] września 2022 r., w której, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), dalej "p.bud.", uchylił decyzję Starosty G. z [...] lipca 2022 r. oraz działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdził wydanie ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2019 r., z naruszeniem prawa (art. 28 p.bud.) i odmówił uchylenia wyżej wymienionej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę I. K. wskazał, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania. Przesłanką wznowienia, na którą powołała się skarżąca był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak jej udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem przez Starostę G. decyzji z [...] stycznia 2019 r., stwierdzającej wygaśnięcie w/w decyzji z [...] listopada 2002 r. w trybie art. 37 ust. 1 p.bud. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów co do tego, że skarżąca rzeczywiście została pozbawiona możliwości wzięcia udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w dniu [...] stycznia 2019r. w sprawie wygaśnięcia decyzji Starosty G. z [...] listopada 2002 r. o pozwoleniu na budowę, ale wada ta nie wpłynęła na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności w ocenie Sądu rację ma strona skarżąca zarzucając organowi wadliwość polegającą na uznaniu za wiarygodne tzw. "wyjaśnień" (odebranych z naruszeniem przepisów o przesłuchaniu stron i świadków) E. i M. P, co do zakresu robót budowlanych w wykonaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę z 2002 r., podczas gdy "wyjaśnienia" te są nielogiczne i niespójne z resztą materiału dowodowego, a w szczególności z treścią oświadczeń złożonych w notarialnej umowie z [...] czerwca 2014 r. rep. [...] nr [...] oraz w umowie przedwstępnej z [...] maja 2014 r. Rację w ocenie Sądu ma również strona skarżąca wskazując, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu w związku z nieuzasadnioną odmową dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków i stron wnioskowanych przez skarżącą, w tym odmowę przesłuchania E. T. oraz P. T. (współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości obok E. i M. P.), pomimo że wnioski skarżącej dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, zaś niedopuszczalne jest antycypowanie przez organ treści zeznań stron i świadków przed ich przesłuchaniem. Sąd za wadliwe też uznał uniemożliwienie skarżącej udziału w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania E. i M. P. oraz Z. P., uniemożliwienie zadania pytań stronom i świadkom, a także zastąpienie dowodu z przesłuchania stron i świadków pisemnymi oświadczeniami tych osób lub "notatkami". W ocenie Sądu pierwszej instancji pomimo oczywistych i zasadniczych wad postępowania organu I instancji nie konwalidowanych przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie organu II instancji nie kwalifikowało się do uchylenia z jednej podstawowej przyczyny. Kontynuacja robót budowlanych na zainwestowanej działce nie dotyczyła bowiem budynku gospodarczego objętego udzielonym pozwoleniem na budowę. Poczynając od charakteru budynku – zamiast budynku gospodarczego powstał budynek inwentarski, poprzez istotne parametry obiektu, a przede wszystkim jego położenie uznać należy, że nie kontynuowano budowy obiektu objętego pozwoleniem na budowę i którego jedynym legalnym elementem były fundamenty do wysokości poziomu gruntu. Przede wszystkim jednak wybudowano budynek o zasadniczo innym położeniu niż przewidywał zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych szkicu wynika, że w zasadzie żadne elementy konstrukcyjne nie łączą projektowanego i zrealizowanego obiektu. Twierdzenie, że doszło do kontynuacji budowy w oparciu o zrealizowany fundament nie znajduje żadnego potwierdzenia. Dołączone do akt zdjęcie satelitarne przedmiotowej działki mające świadczyć o tym, że budowa realizowana przez adresatów decyzji nie obejmowała wyłącznie fundamentów ale była kontynuowana nie ma większego znaczenia w sprawie. Po pierwsze dlatego, że zdjęcie to nie jest czytelne i można na nim zlokalizować potencjalnie dwie równoległe ściany bez ścian szczytowych. Trudno więc uznać, że jest to zarys budynku, chyba że wiaty. Przede wszystkim jednak położenie tych potencjalnych ścian nie odpowiada ani projektowanemu obiektowi ani finalnie zrealizowanemu. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że niezależnie od tego czy adresaci przedmiotowego pozwolenia na budowę odstąpili od udzielonego pozwolenia na budowę, a nabywcy nieruchomości tylko ją kontynuowali, czy też obecny kształt obiektu w całości zrealizowali nowi właściciele, nie była to kontynuacja obiektu objętego pozwoleniem Starosty G., w szczególności realizowanym z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Zatem pomimo oczywistych wad w procedowaniu organów administracyjnych, decyzja organu odwoławczego, ze względu na wskazaną powyżej okoliczność, była trafna, ponieważ nawet prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe nie mogło zmienić faktu, że prace przy budynku gospodarczym nie wykroczyły poza zrobienie fundamentów. Budowa istniejącej stajni jest nową inwestycją nie stanowiącą kontynuacji budowy budynku gospodarczego, na który udzielono pozwolenia na budowę decyzją będącą przedmiotem oceny w tym postępowaniu. W skardze kasacyjnej I. K. zarzuciła powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 10 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 79 § 1 i 2 i art. 7 k.p.a. przez zaniechanie uchylenia zaskarżonych decyzji pomimo potwierdzenia, że skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a zatem pomimo uznania, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji wydanie wyroku z naruszeniem: 1. prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 p.bud. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wygaszenie decyzji o pozwoleniu na budowę następuje także wówczas, gdy inwestor prowadził roboty budowlane, ale skutkujące zmianą parametrów obiektu w stosunku do określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym; 2. przepisów postępowania, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji pomimo naruszenia przez organy przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a k.p.a. przez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie wewnętrznie sprzecznych ustaleń, w szczególności uznanie za udowodnione na podstawie dziennika budowy, że rozpoczęto budowę spornego budynku gospodarczego i wykonano jego fundamenty w 2002 r., a następnie uznanie, że wybudowany został inny budynek gospodarczy niż objęty pozwoleniem na budowę, pomimo że fundamenty opisane w dzienniku budowy są nadal elementem wybudowanego na nieruchomości budynku gospodarczego - a w konsekwencji wadliwe ustalenie, że nie była prowadzona budowa budynku gospodarczego; • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. art. 85 pkt 1 i 2 p.bud. przez przyjęcie, że ocena, czy wybudowany budynek gospodarczy jest budynkiem, na który udzielone było sporne pozwolenie na budowę - należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego przy jednoczesnym pominięciu, że zgodnie ze złożonymi do akt sprawy: zawiadomieniem PINB z [...] maja 2018 r. oraz decyzją PINB nr [...] organy nadzoru budowlanego ustaliły, że istniejący na gruncie budynek gospodarczy jest budynkiem realizowanym na podstawie spornego pozwolenia na budowę, a jedynie wybudowanym z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu; • art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę całokształtu materiału dowodowego i uznanie za wiarygodne tzw. "wyjaśnień" (odebranych z naruszeniem przepisów o przesłuchaniu stron i świadków) E. i M. P. co do zakresu robót budowlanych w wykonaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę z 2002 r., podczas gdy "wyjaśnienia" te są nielogiczne i niespójne z resztą materiału dowodowego, a w szczególności z treścią oświadczeń złożonych w notarialnej umowie z [...] czerwca 2014 r. oraz w umowie przedwstępnej z [...] maja 2014 r.; • art. 85 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin nieruchomości w szczególności w celu weryfikacji twierdzeń skarżącej, że fundamenty budynku gospodarczego wykonane w 2002 r. są nadal częścią budynku gospodarczego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości (a zatem jest to jeden i ten sam budynek); b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, dlaczego Sąd odmówił zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pomimo potwierdzenia, że zaistniała przesłanka wznowieniowa polegająca na pozbawieniu skarżącej prawa do udziału w postępowaniu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjna wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu podniesiono, że Sąd pierwszej instancji stwierdził naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a mimo to - bez jakiegokolwiek wyjaśnienia - odmówił zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i zaniechał uchylenia obu zaskarżonych decyzji. W postępowaniu wznowionym organ przyznał, że skarżąca jest stroną, ale z naruszeniem prawa odmówił dopuszczenia jakichkolwiek dowodów wnioskowanych przez skarżącą, odmówił powtórzenia wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego w postępowaniu "pierwotnym" i odmówił skarżącej udziału w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym w postępowaniu "pierwotnym". Zatem wada "pierwotnego" postępowania została powtórzona we wznowionym postępowaniu i skarżąca nadal nie miała prawa do udziału w postępowaniu. Nie można było uznać, że odmowa przeprowadzenia dowodów nie miała wpływu na wynik sprawy, skoro przedmiotem postępowania dowodowego miało być wyjaśnienie, kto, w jakim okresie i przy jakim obiekcie spośród objętych pozwoleniem na budowę realizował roboty budowlane. Skoro zarówno organy, jak i Sąd pierwszej instancji zgodnie uznały, że fundamenty do poziomu gruntu powstały w wyniku robót budowlanych wykonywanych w ramach spornego pozwolenia, to niezbędne było przeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości i umożliwienie skarżącej wykazania, że fundamenty te istnieją do chwili obecnej, ale roboty realizowane przed nabyciem nieruchomości wcale nie ograniczyły się do budowy jedynie fundamentów (co potwierdził m.in. świadek R. M. przesłuchany w odrębnym postępowaniu administracyjnym [...] kwietnia 2022 r.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, skoro Sąd pierwszej instancji potwierdził, że dotychczasowe "wyjaśnienia" inwestorów E. i M. P. są niewiarygodne i niezgodne z pozostałym dotychczas zebranym materiałem, to prostą konsekwencją takiego ustalenia powinno być przesłuchanie tych osób i umożliwienie skarżącej oraz organowi zadania pytań w celu ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy i przebiegu robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji raz określa budynek mianem "wiaty", innym razem jako "stajnię", a w jeszcze innym miejscu jako "budynek inwentarski". Z dotychczasowego postępowania nie wynika więc nawet, jakiego rodzaju obiekt został rozpoczęty, jaki obiekt znajdował się na nieruchomości w chwili jej nabycia przez skarżącą i jaki znajduje się tam obecnie. Sąd raz wskazuje, że "nie kontynuowano budowy obiektu objętego pozwoleniem na budowę i którego jedynym legalnym elementem były fundamenty do wysokości poziomu gruntu", po czym stwierdza "w zasadzie żadne elementy konstrukcyjne nie łączą projektowanego i zrealizowanego obiektu". Sąd uznał, że błędne było odrzucenie wniosków dowodowych skarżącej, w tym o przeprowadzenie oględzin nieruchomości, a jednocześnie dokonuje ustaleń w oparciu o zdjęcie satelitarne, które "nie jest czytelne". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej dotyczy niezastosowania w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, skoro Sąd pierwszej instancji sam przyznał, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją doszło do naruszenia art. 10 i art. 7 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu w związku z nieuzasadnioną odmową dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków i stron wnioskowanych przez skarżącą, uniemożliwieniem skarżącej udziału w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków, to niejako automatycznie, z uwagi na zaistnienie przypadku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien był uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Mimo to Sąd pierwszej instancji bez jakiegokolwiek wyjaśnienia odmówił zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit.b p.p.s.a i zaniechał uchylenia decyzji obu organów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest usprawiedliwiony. Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia wskazane w art.145 par.1 pk1 - 8, art.145a § 1 i art.145 b k.p.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że niezastosowanie wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. trybu (obowiązku zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. NSA w punkcie 1 uchwały z 25 kwietnia 2005 r.; sygn. akt FPS 6/04 - na gruncie analogicznych przepisów Ordynacji podatkowej). Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 2 sentencji tej uchwały przyjął, że naruszenie przez organ odwoławczy tego obowiązku jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem, podzielając powyższy pogląd należy wskazać, że samo stwierdzenie naruszenia prawa strony do możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów nie oznacza, że ziściła się przesłanka wznowienia zachodząca, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a w konsekwencji nie daje podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (przy którym nie jest konieczne wykazywanie wpływu naruszenia na wynik sprawy). Natomiast wspomniane naruszenie może uzasadniać uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ale tylko w przypadku, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po drugie wskazać należy, co wynika z akt sprawy, że skarżąca uczestniczyła w niniejszym postępowaniu administracyjnym prowadzonym na skutek wznowienia postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] stycznia 2019 r. stwierdzającą wygaśnięcie przedmiotowej decyzji z [...] listopada 2002r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego i budynku gospodarczego, zgłaszała wnioski dowodowe i składała pisma procesowe. Nie brała natomiast udziału w postępowaniu dowodowym polegającym na przesłuchaniu świadków, stron czy też przeprowadzonych oględzinach (art. 78 k.p.a., art.79 k.p.a.) ale nie dlatego, że nie została powiadomiona o terminie przeprowadzenia tych dowodów, ale dlatego, że dowodów tych mimo jej wniosków nie przeprowadzono w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że organ prowadząc postępowanie dowodowe wadliwie poprzestał na pisemnych wyjaśnieniach zawnioskowanych świadków czy stron (z którymi skarżąca się zapoznawała. Takie procedowanie zasługuje na dezaprobatę, ponieważ organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości. Inną rzeczą jest natomiast to, że stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu. Jednak powyższe stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji uchybienia procedury administracyjnej w zakresie prowadzonego przez organy postępowania dowodowego nie dają w niniejszej sprawie podstawy do uznania, że w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania. Wskazane naruszenia przepisów procedury administracyjnej mogłyby natomiast skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyby naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie z następujących względów. Po pierwsze wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji w żadnym fragmencie uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie uznał w/w proceduralnych wad w prowadzeniu postępowania administracyjnego, jako przesłanki wznowieniowej. Wady te słusznie oceniał w kontekście art.145 § 1 pkt. 1 c p.p.s.a. i doszedł do wniosku, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji słusznie zaakceptował ustalenie organów orzekających w sprawie, że nie doszło do kontynuacji robót budowlanych decyzją z [...] listopada 2002 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i budynku gospodarczego we wsi H., gm. S., dz. nr ewid. [...], wydanej na rzecz E. i M. P. Wykonane przez skarżącą roboty budowlane na w/w nieruchomości (nabytej przez nią i M. S. w drodze aktu notarialnego w dniu [...] czerwca 2014r.), w wyniku których powstał budynek, zwany inwentarskim lub stajnią, wbrew jej twierdzeniom nie dotyczyły budynku gospodarczego objętego udzielonym E. i M. P. pozwolenia na budowę. Skarżąca wybudowała inny budynek nie objęty spornym pozwoleniem na budowę. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentacji projektowej znajdującej się w aktach sprawy. Zatem pomimo opisanych wcześniej wad procesowych w prowadzeniu postępowania dowodowego decyzja organu odwoławczego jest zgodna z prawem. I tak, z akt sprawy wynika, że projektowany budynek gospodarczy objęty decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 2002r. miał mieć powierzchnię zabudowy - [...]m², powierzchnię użytkową - [...] m2, kubaturę - [...] m³. Skarżąca wybudowała natomiast budynek o powierzchni zabudowy - [...] m², powierzchni użytkowej - [...]m², kubaturze - [...]m². Przede wszystkim jednak, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, wybudowano budynek o zasadniczo innym położeniu niż przewidywał zatwierdzony projekt zagospodarowania terenu. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych projektów zagospodarowania działki z [...]sierpnia 2002 r. (załącznika do decyzji z [...] listopada 2002 r.) oraz projektu zagospodarowania działki nr ew. [...] z [...] marca 2015 r. stanowiącego załącznik do decyzji z [...] stycznia 2016 r. udzielającej M. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i szamba bezodpływowego, wynika że poza wąskim fragmentem w kształcie litery L żadne elementy nie łączą niezrealizowanego budynku gospodarczego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 2002r., a wybudowanym na tej nieruchomości budynkiem inwentarskim. Projektowany budynek gospodarczy jak wynika z w/w decyzji stanowił prostokąt usytuowany dłuższym bokiem w kierunku północnym, w odległościach: [...] m od południowo-wschodniej granicy działki, [...] m od południowo-zachodniej granicy działki, [...] m od północno-wschodniej granicy działki, a wybudowany sporny budynek inwentarski, to budynek w kształcie litery L, skierowany najdłuższym bokiem ku zachodowi, w odległościach: bliższy bok [...] m od południowo-wschodniej granicy działki, bliższy bok [...] m od południowo-zachodniej granicy działki, bliższy bok [...] m od północno-wschodniej granicy działki. W świetle powyższego nie ma żadnych racjonalnych podstaw, aby twierdzić, że skarżąca kontynuowała roboty budowlane, na które pozwalała decyzja z [...] listopada 2002r. Omówiona dokumentacja projektowa usuwa wszystkie wątpliwości, co do tożsamości zaprojektowanego budynku gospodarczego a wykonanego budynku inwentarskiego. Należy wobec tego zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, że budynek inwentarski jest nową inwestycją, która nie powstała w wyniku kontynuacji budowy budynku gospodarczego, na który udzielono pozwolenia na budowę [...] listopada 2002r. Nie jest też trafny zarzut, że wzniesiony budynek stajni został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego w/w decyzją projektu budowlanego. Autorowi skargi kasacyjnej umknęło, że przedmiotowe pozwolenie na budowę udzielono E. i M. P., a nie skarżącej ani drugiemu współwłaścicielowi i nie zostało one przeniesione na nowych właścicieli w trybie art. 40 p.bud., zatem nie mogli oni realizować obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie posiadali pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika ponadto , że postępowanie prowadzone przez PINB w G. w sprawie prowadzenia robót budowlanych z istotnym odstępstwami od pozwolenia na budowę, na które powołuje się skarżąca w skardze kasacyjnej, zostało ostatecznie umorzone i organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w przedmiocie samowolnego wybudowania budynku inwentarskiego. Wymowa znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jest jednoznaczna. Istniejący budynek stajni nie powstał w wyniku kontynuacji robót budowlanych budynku gospodarczego objętego pozwoleniem na budowę z [...] listopada 2002 r. W konsekwencji, nie ulega wątpliwości, że budowa budynku gospodarczego objętego tym pozwoleniem została przerwana na okres dłuższy niż 3 lata, co uprawniało organ do stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 37 ust. 1 p.bud. Trafnie więc organ, działając na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 4 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji z [...] stycznia 2019 r. z naruszeniem prawa i odmówił uchylenia ww. decyzji, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W świetle powyższego niezasadne były zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 79 § 1 i 2 i art. 7 k.p.a. i art. 37 ust. 1 p.bud. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, jakie musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego (tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie), stwierdzić trzeba, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku wszystkie te elementy zawiera. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji. Z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r., sygn. I OSK 635/19). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób wyczerpujący wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem, mimo stwierdzenia naruszenia art. 10 i art. 7 k.p.a., skarga podlegała oddaleniu. Sąd nie rozważał w ogóle zastosowania art.145 § 1 lit. b p.p.s.a. Wyjaśnił dlaczego mimo wad proceduralnych popełnionych przez organ w toku prowadzonego postępowania dowodowego uznał, że zaskarżona decyzja w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest zgodna z prawem. Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przekaz, co do motywów rozstrzygnięcia jest jasny, a analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala na uznanie, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art.141§ 4 p.p.s.a. jest wobec tego nieuzasadniony. W tym stanie rzeczy, ponieważ skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądała jej przeprowadzenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI