II OSK 2435/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że zabudowa zagrodowa koliduje z istniejącą zabudową jednorodzinną i nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej na działce, gdzie wcześniej wydano warunki na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że zabudowa zagrodowa jest sprzeczna z istniejącą zabudową jednorodzinną i nie spełnia wymogu dobrego sąsiedztwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko niższych instancji i podkreślając różnice między zabudową zagrodową a jednorodzinną.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej. Inwestorka wnioskowała o warunki dla budynku gospodarczego na działce, gdzie wcześniej uzyskała warunki na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organy administracji odmówiły, wskazując na brak spełnienia przesłanki dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ w obszarze analizowanym znajdowała się wyłącznie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. WSA w Białymstoku podzielił to stanowisko, podkreślając, że zabudowa zagrodowa stanowi odrębny rodzaj zabudowy, który nie może być wprowadzony w sąsiedztwie zabudowy jednorodzinnej. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym brak rozważenia zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. (który zwalnia zabudowę zagrodową z obowiązku dobrego sąsiedztwa, jeśli gospodarstwo rolne przekracza średnią gminną). NSA uznał, że choć WSA nie odniósł się wprost do art. 61 ust. 4 u.p.z.p., to analiza urbanistyczna wykazała, że gospodarstwo skarżącej było mniejsze od średniej gminnej, co wykluczało zastosowanie tego przepisu. Sąd podkreślił, że zabudowa zagrodowa, ze względu na swoją specyfikę i potencjalne uciążliwości, jest sprzeczna z funkcją zabudowy jednorodzinnej, a zasada dobrego sąsiedztwa musi być interpretowana urbanistycznie. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że planowana inwestycja koliduje z istniejącym zagospodarowaniem terenu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zabudowa zagrodowa stanowi odrębny rodzaj zabudowy, który koliduje z funkcją zabudowy jednorodzinnej i nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zabudowa zagrodowa, ze względu na swoją specyfikę (związana z produkcją rolną, hodowlaną, ogrodniczą) i potencjalne uciążliwości, jest sprzeczna z funkcją zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga urbanistycznej spójności, a wprowadzenie zabudowy zagrodowej naruszyłoby ład przestrzenny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg spełnienia zasady dobrego sąsiedztwa, w tym kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyjątek od zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej, jeśli powierzchnia gospodarstwa rolnego przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
u.p.z.p. art. 61 § 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Delegacja ustawowa dla ministra do określenia sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 3 pkt 3 i 8
Definicja zabudowy zagrodowej oraz budynku gospodarczego w jej ramach.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § § 4-7
Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym wyznaczanie obszaru analizowanego.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka w granicach sprawy i nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wszystkie motywy rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 62 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek przewodniczącego wydziału lub innego sędziego do zarządzenia skompletowania akt.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszczenie przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabudowa zagrodowa koliduje z istniejącą zabudową jednorodzinną, nie spełniając wymogu dobrego sąsiedztwa. Analiza urbanistyczna prawidłowo wykazała brak podstaw do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. na skutek braku zweryfikowania przez Sąd I instancji zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do możliwości zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Naruszenie art. 62 pkt 1 i 106 § 3 p.p.s.a. w wyniku braku uzyskania przez Sąd I instancji informacji na temat wielkości średniego gospodarstwa w Gminie K. Naruszenie art. 134 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przyjęcia przez Sąd I instancji, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. na skutek nie uwzględnienia skargi, pomimo iż organ I oraz II instancji nie rozpatrzyły sprawy w sposób dokładny i prawidłowy. Naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w wyniku nie uwzględnienia skargi, pomimo iż stwierdzenie, że zamierzenie skarżącej koliduje z zabudową istniejącą jest rażąco błędne. Naruszenie art. 61 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - na skutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż narusza ona powołaną normę prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy jednorodzinnej. Zasada dobrego sąsiedztwa powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu przestrzennego oraz zasady zrównoważonego rozwoju. Sposób użytkowania obiektu budowlanego decyduje o zbieżności lub wykluczeniu podobieństwa funkcji na potrzeby ustalenia warunków zabudowy. Nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, iż będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją, a także, że w przyszłości ta nowo wprowadzona funkcja nie ograniczy obecnej.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej, a także zakres kontroli sądowej w sprawach o ustalenie warunków zabudowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji funkcji zabudowy zagrodowej z jednorodzinną i może być stosowane w podobnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z planowaniem przestrzennym i różnicami między rodzajami zabudowy, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.
“Czy budynek gospodarczy może powstać obok domu jednorodzinnego? NSA wyjaśnia zasady dobrego sąsiedztwa.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2435/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/ Anna Szymańska /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Bk 288/22 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-07-14 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 61 ust. 4 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Dz.U. 2019 poz 1065 § 3 pkt 3 i 8 Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 288/22 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 15 lutego 2022 r., nr 409.33/B-16/VI/22 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z 14 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 288/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA w Białymstoku", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi M. K. (dalej: "inwestor", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: "Kolegium", "SKO") z 15 lutego 2022 r., nr 409.33/B-16/VI/22 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy – oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 6 grudnia 2021 r. inwestor wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej o powierzchni zabudowy 34,97 m², na działce nr ew. [...] położonej w obrębie geodezyjnym S. w gminie K. Burmistrz K. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") decyzją z 20 stycznia 2022 r., nr RGK.6730.34.2021.ZW odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Organ wskazał, że przeprowadził w sprawie analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wedle § 4-7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588); dalej: "rozporządzenie", wyznaczając wokół działki inwestycyjnej obszar analizowany w pasie o szerokości około 336 m. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021, poz. 741 ze zm.), dalej: "u.p.z.p." organ I instancji wskazał, że w najbliższym otoczeniu występuje zabudowa wyłącznie o charakterze mieszkalnym jednorodzinnym - na działce inwestorki oraz na jednej jeszcze działce w obszarze analizowanym. Planowana natomiast funkcja zabudowy zagrodowej nie jest uznawana za uzupełniającą zabudowę jednorodzinną. Burmistrz nie znalazł podstaw do poszerzenia obszaru analizowanego. Następnie podkreślił, że decyzją z 10 maja 2010 r. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na tej samej działce inwestycyjnej, działając na wniosek skarżącej. Organ I instancji uznał, że planowana inwestycja polegająca na budowie budynku gospodarczego w ramach planowanej zabudowy zagrodowej (powiązanej z produkcją rolną, hodowlaną i ogrodniczą), nie będzie stanowiła kontynuacji dotychczasowego zagospodarowania terenu o charakterze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na zakończenie Burmistrz podniósł, że odmówił zmiany uzyskanej uprzednio decyzji o warunkach zabudowy w zakresie nazwy inwestycji z zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na zabudowę zagrodową. Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając ustalenia oraz wnioski organu I instancji. WSA w Białymstoku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja będzie kolidowała z funkcją i zagospodarowaniem terenu przyległego. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, że dotychczasowa funkcja zabudowy w obszarze obejmującym teren inwestycji, nie koliduje z projektowaną na działce nr ew. [...] zabudową zagrodową. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono, że zabudowa zagrodowa stanowi inny szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy jednorodzinnej, a istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej uniemożliwia wprowadzenie na tym terenie zabudowy jednorodzinnej. Podniesiono, że w przypadku zabudowy zagrodowej, na którą przede wszystkim składają się budynki gospodarskie i inwentarskie - budynek mieszkalny jedynie im towarzyszy. Takie rozwiązanie nie jest natomiast charakterystyczne dla zabudowy mieszkaniowej, która nie jest w żaden sposób powiązana z prowadzeniem produkcji rolnej. Zabudowa zagrodowa i zabudowa jednorodzinna różnią się nadto względem siebie co do parametrów i cech zabudowy (jak choćby rozmieszczenia poszczególnych budynków), a odmienności te muszą być brane pod uwagę przy ocenie spełnienia koniecznego warunku, jakim jest kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Dodatkowo wskazano, że z zabudową zagrodową, a tym samym z prowadzeniem gospodarstwa rolnego może wiązać się szereg rożnego typu uciążliwości mających charakter immisji, przy czym decydującym jest w tym zakresie społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntów. WSA w Białymstoku nie podzielił zarzutu naruszenia zasady wolności zabudowy, wskazując na brak spełnienia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. K., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skargę kasacyjną oparto na następujących podstawach: 1. naruszeniu przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. na skutek braku zweryfikowania przez Sąd I instancji okoliczności, czy w sprawie znajduje zastosowanie art. 61 ust. 4 w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., gdy tymczasem obowiązkiem sądu jest ponowne pełne rozpatrzenie sprawy, niezależnie od treści formułowanych zarzutów; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu wyroku do możliwości zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. - gdy tymczasem, w świetle powołanej normy, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wszystkie motywy, a nadto poprzez nie odniesienie się do zarzutu skarżącej wyrażonego w pkt 1 a) pisma uzupełniającego skargę; c) art. 62 pkt 1 i 106 § 3 p.p.s.a. w wyniku braku uzyskania przez Sąd I instancji informacji na temat wielkości średniego gospodarstwa w Gminie K. – pomimo, iż jest to okoliczność istotna z punktu przesłanek określonych w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Niezależnie od tych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wskazała następujące podstawy skargi: 2. naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest: a) art. 134 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przyjęcia przez Sąd I instancji, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo - w sytuacji gdy zarzuty skargi (w całości) należało uznać za uzasadnione; b) art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. na skutek nie uwzględnienia skargi, pomimo iż organ I oraz II instancji nie rozpatrzyły sprawy w sposób dokładny i prawidłowy, albowiem dowolnie (niejako mechanicznie) ustaliły, iż każda zabudowa zagrodowa koliduje z istniejącą zabudową sąsiednią (z obszaru analizowanego) - gdy tymczasem organ zobowiązany był dokładnie przeanalizować planowaną inwestycję i porównać do istniejącej już zabudowy (a nie mechanicznie planowaną zabudowę odrzucić, jako rzekomo sprzeczną z istniejącą zabudową); c) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w wyniku nie uwzględnienia skargi, pomimo iż stwierdzenie, że zamierzenie skarżącej koliduje z zabudową istniejącą jest rażąco błędne, a co najmniej przedwczesne w świetle przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.; 3. naruszenie prawa materialnego, to jest: a) art. 61 ust. 1 i ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - na skutek odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, pomimo iż narusza ona powołaną normę prawa materialnego, skoro w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji pozytywnej dla skarżącej (określone w powołanej normie). Skarżąca kasacyjnie zwróciła uwagę, że Sąd I instancji w ogóle nie zweryfikował, czy w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Nadto Sąd - podobnie jak organy I i II instancji - nie zweryfikował rodzaju wnioskowanej zabudowy i ograniczył się do wyrażenia zasady, że zabudowa zagrodowa rzekomo jest sprzeczna z zabudową mieszkalną. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i poprzedzających go decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez NSA. Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. Jako bezzasadne NSA ocenił zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego wymienione w pkt 1. petitum skargi kasacyjnej. Zarzuty te mają wykazać, że mimo obowiązku rozpoznania sprawy administracyjnej niezależnie od zarzutów skargi, WSA w Białymstoku nie rozważył zastosowania przez organy normy art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem - art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Strona skarżąca wnioskowała o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej, a wymieniony wyżej przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. zwalnia zabudowę zagrodową z obowiązku zachowania zasady dobrego sąsiedztwa. Organ tymczasem nie przyjął tej normy jako podstawy prawnej decyzji i nie poczynił ustaleń faktycznych na okoliczności wynikające z tego przepisu. Doszło tym samym – zdaniem skarżącej kasacyjnie - do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd wojewódzki nie ustosunkował się do niezastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. w pisemnych motywach wyroku. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. stanowią istotne reguły prowadzenia przez Sąd I instancji postępowania sądowoadministracyjnego. W pierwszej kolejności - zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Dalej - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzeka w granicach danej sprawy i nie jest związany ani zarzutami, ani wnioskami skargi. Sąd wojewódzki orzekając na podstawie akt sprawy, a kluczowym elementem tych akt jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania sporządzona przez mgr inż. Z. W. (k. 48-56 akt adm.) - słusznie uznał, że planowana inwestycja musi być oceniona zgodnie z wymogami zasady dobrego sąsiedztwa, statuowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W pkt III. tej analizy uprawniony urbanista przeanalizował możliwość zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Według ustaleń przyjętych w analizie średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie K. wynosi 7,45 ha, natomiast gospodarstwo rolne wnioskodawczyni ma powierzchnię 2,10 ha. Stąd analiza wykluczyła możliwość zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie zakwestionowała ustaleń faktycznych przyjętych w tej analizie. W szczególności nie wykazała, aby powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową wynosiła więcej niż owa średnia gminna. Stąd jako niezasadne należało także uznać zarzuty naruszenia art. 62 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przewodniczący wydziału lub inny sędzia zarządza skompletowanie akt niezbędnych do rozpoznania sprawy oraz art. 106 § 3 p.p.s.a., przewidującego dopuszczenie przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu, jakim miałoby być zaświadczenie o wysokości średniego gospodarstwa rolnego w gminie K. Relewantne bowiem dla sprawy dane faktyczne znajdowały się w aktach administracyjnych i nie było potrzeby do ich gromadzenia na etapie postępowania sądowego. Poza wszystkim zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". W judykaturze trafnie zauważa się, że celem postępowania dowodowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.) jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, w tym ustalania stanu faktycznego tej sprawy. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2747/14). Należało natomiast uznać zasadność zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Faktem jest, że Sąd wojewódzki nie wypowiedział się w kwestii niezastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Zgodnie jednak z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem brak rozważań w tym zakresie pozostaje irrelewantny dla wyniku sprawy. Ustalenia faktyczne wynikające z analizy urbanistycznej wykluczyły odstąpienie od zasady dobrego sąsiedztwa i nie może tego zmienić stwierdzone zaniechanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jako niezasadne należało także uznać zarzuty naruszenia przepisów procesowych wskazanych w pkt 2. petitum skargi kasacyjnej. Trafnie Sąd wojewódzki nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych obejmujących szeroko pojęte postępowanie wyjaśniające. Dokonując subsumcji prawidłowo ustalonego stanu faktycznego do normy prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. zasadnie oddalił skargę. Nie sposób dopatrzeć się wadliwych ustaleń faktycznych, gdyż bezspornie w obszarze analizowanym znajdują się jedynie dwie działki zabudowane budynkami zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w tym jedna z nich to działka skarżącej. Jest to jedyny rodzaj zabudowy w analizowanym obszarze. Kluczową natomiast kwestią w świetle zarzutów skargi kasacyjnej jest prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Spor bowiem polega na tym, czy możliwe jest pogodzenie istniejącej w terenie analizowanym funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej, tj. czy proponowana zabudowa koliduje z istniejącą zabudową jednorodzinną. Istota sporu dotyczy zatem funkcji proponowanej zabudowy. Jak już wskazano, brak było podstaw do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i tym samym nie mógł zostać on naruszony. Natomiast zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych warunków, w tym. m.in. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji m. in. funkcji. Pojęcie "działki sąsiedniej" powinno być rozumiane względnie szeroko i prowadzić do uznania za działkę sąsiednią każdej działki, która tworzy z terenem inwestycji pewną urbanistyczną całość. Zasada dobrego sąsiedztwa powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu przestrzennego oraz zasady zrównoważonego rozwoju zgodnie z art. 1 ust. 1 in fine u.p.z.p. (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 602/21). Zgodnie z art. 61 ust. 6 u.p.z.p. właściwy minister określił w drodze rozporządzenia sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Tym aktem jest przytoczone już rozporządzenie, które w dacie orzekania przez SKO zawierało definicję obszaru analizowanego, jak również wskazywało sposób wyznaczenia takiego obszaru. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy organ wyznacza wokół działki budowlanej obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 - 6 u.p.z.p. Z kolei zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez SKO (§ 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – Dz. U. z 2021 r. poz. 2399) - ilekroć jest mowa o funkcji zabudowy i zagospodarowania należy przez to rozumieć sposób użytkowania obiektów budowlanych oraz zagospodarowania terenu zgodny z przepisami odrębnymi. Takimi przepisami odrębnymi jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MI". Zatem sposób użytkowania obiektu budowlanego decyduje o zbieżności lub wykluczeniu podobieństwa funkcji na potrzeby ustalenia warunków zabudowy. Zabudowa zagrodowa to - w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia MI - w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej to budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych (§ 3 pkt 8 rozporządzenia MI). Oznacza to, że zabudowa zagrodowa to inny, szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy jednorodzinnej i wielorodzinnej. Zabudowa zagrodowa służy przede wszystkim prowadzeniu działalności rolniczej, a w związku z tym może powodować uciążliwości, wykluczające istnienie na danym terenie zabudowy mieszkaniowej (vide wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3118/20). Nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, iż będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją, a także, że w przyszłości ta nowo wprowadzona funkcja nie ograniczy obecnej. Mając na uwadze powyższe, należy zgodzić się z Sądem I instancji, że istnienie na danym terenie zabudowy jednorodzinnej, uniemożliwia wprowadzenie zabudowy zagrodowej. Wykładnię tego zagadnienia, którą skład orzekający akceptuje, NSA zaprezentował m. in. w wyrokach: z 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3417/18, z 22 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2967/15, z 16 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1440/15 oraz z 21 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 951/12. W konsekwencji dążenie skarżącej do zagwarantowania jej prawa do zabudowy zagrodowej względem poprzednio wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie może zasługiwać na ochronę. Proponowana bowiem funkcja pozostaje w kolizji z dotychczasową i tym samym nie stanowi kontynuacji w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Oznacza to, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego również okazały się nieusprawiedliwione. Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Wobec tego, że strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a pozostali uczestnicy postępowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy, NSA na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI