II OSK 2433/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne Gminy i Wojewody dotyczące uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że działki objęte sporem uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia z leśnego na nieleśne i zostało to uwzględnione w poprzednich planach.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych Gminy i Wojewody od wyroku WSA w Warszawie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina kwestionowała stwierdzenie nieważności części uchwały, a Wojewoda domagał się stwierdzenia nieważności w pozostałej części. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy działki objęte sporem uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia z leśnego na nieleśne w poprzednich planach miejscowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił obie skargi kasacyjne, uznając, że WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy skarg kasacyjnych wniesionych przez Gminę oraz Wojewodę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który częściowo stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina zaskarżyła wyrok w części dotyczącej stwierdzenia nieważności uchwały, a Wojewoda w części, w której WSA oddalił skargę w pozostałym zakresie. Głównym zarzutem Wojewody było naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez brak uwzględnienia stanowiska NSA z poprzedniego wyroku w tej sprawie (II OSK 548/19). Wojewoda argumentował, że WSA nie zweryfikował jednoznacznie, które działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z lat 1992 i 1994, oraz czy zmiana przeznaczenia została uwzględniona w poprzednich planach miejscowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skarg kasacyjnych, uznał zarzuty za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że zgodnie z wyrokiem II OSK 548/19, kluczowe było ustalenie, czy działki objęte sporem uzyskały zgody na zmianę przeznaczenia z leśnego na nieleśne i czy te zgody przełożyły się na nieleśne przeznaczenie w poprzednich planach miejscowych. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż dla wskazanych działek uzyskano wymagane zgody, a ich nieleśne przeznaczenie zostało skutecznie przyjęte w obowiązujących planach miejscowych. Sąd oddalił skargi kasacyjne obu stron i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zgoda taka może mieć znaczenie dla kolejnych planów, o ile zostanie to uwzględnione w analizie NSA z wyroku II OSK 548/19, który nakazał analizę zgód w powiązaniu z poprzednimi planami i odniesienie ich do obecnego planu.
Uzasadnienie
NSA oparł się na wytycznych z wyroku II OSK 548/19, który nakazał analizę zgód Wojewody z lat 1992 i 1994 w powiązaniu z poprzednimi planami miejscowymi i odniesienie ich do obecnego planu. Sąd uznał, że zgody te mogły mieć znaczenie dla procedury planistycznej zwieńczonej obecną uchwałą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.o.g.r. art. 7 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 7 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r. art. 7 § ust. 5
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.z.p.1994 art. 18 § ust. 2 pkt 4 lit. a
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.z.p.1994 art. 27 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.z.p.1994 art. 67 § ust. 1a
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że dla spornych działek uzyskano wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, a zgody te stały się skuteczne, gdyż nieleśne przeznaczenie terenów przyjęto następnie w obowiązującym planie miejscowym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Gminy dotyczące naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez orzekanie niezgodnie z aktami sprawy. Zarzuty Wojewody dotyczące naruszenia przepisów o ochronie gruntów leśnych i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez brak uwzględnienia stanowiska NSA z wyroku II OSK 548/19, w szczególności w zakresie weryfikacji działek objętych zgodami na odlesienie i ich przeznaczenia w poprzednich planach miejscowych. Zarzuty Wojewody dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych postępowania sądowoadministracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Zasadniczym zarzutem skargi Wojewody było naruszenie warunku uzyskania przez organ planistyczny, przed podjęciem uchwały [...], zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne. Skoro Sąd pierwszej instancji nie był w stanie jednoznacznie zweryfikować, czy działki będące przedmiotem skargi kasacyjnej w ogóle objęte były decyzjami na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, to tym samym nie mógł w sposób prawidłowy skonfrontować ich w kontekście wcześniej obowiązujących planów miejscowych.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w odniesieniu do ciągłości planów i skuteczności wcześniejszych zgód."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o ochronie gruntów leśnych i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązującymi w określonym czasie oraz interpretacji wcześniejszych orzeczeń NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony gruntów leśnych, z odniesieniem do wcześniejszych orzeczeń NSA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i planowania przestrzennego.
“Jak zgoda na odlesienie gruntu sprzed lat wpływa na dzisiejsze plany zagospodarowania przestrzennego?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2433/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Jan Szuma /sprawozdawca/
Tomasz Bąkowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 691/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-31
Skarżony organ
Rada Gminy~Inne
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Monika Czaplicka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody [...] oraz Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 691/22 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargi kasacyjne, 1. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania w całości na rzecz każdej ze stron.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 maja 2022 r., VII SA/Wa 691/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Wojewody Mazowieckiego (zwanego dalej "Wojewodą") na uchwałę Rady Gminy [...] (zwanej dalej "Radą") z dnia [...] maja 2004 r., [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębów wsi [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 181, poz. 4700, dalej "uchwała [...]" lub "plan"): 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do działek z obrębu [...] położonych w miejscowości [...] oznaczonych numerami [...] (powstałej z podziału działki [...]) oraz [...] i [...] (powstałych w wyniku podziału działki [...]), 2. oddalił skargę w pozostałej części i 3. zasądził od Rady na rzecz Wojewody kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku zostały wniesione przez Gminę [...] (zwaną dalej "Gminą") oraz Wojewodę.
Gmina zaskarżyła punkty 1. i 3. sentencji wyroku VII SA/Wa 691/22 zarzucając naruszenie art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a.").
Wojewoda z kolei zaskarżył punkt 2. sentencji wyroku VII SA/Wa 691/22, a więc w zakresie w jakim Sąd pierwszej instancji oddalił skargę "w pozostałej części", to jest w odniesieniu do działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości [...] objętych wcześniej punktami 1, 7, 8 i 9 skargi Wojewody.
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewoda zarzucił naruszenie:
1. art. 170 i art. 190 P.p.s.a., art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326, z późn. zm., dalej "u.o.g.r."), art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm., dalej "u.z.p.1994"), art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm., dalej "u.s.g.")., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej "Konstytucja") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2022 r., II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznego rozstrzygnięcia "czy oraz jakie konkretnie działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z 1992 r. i 1994 r." i tym samym uchylenie się od "rozstrzygnięcia sporu między stronami dotyczącego umiejscowienia lub braku umiejscowienia samej działki ewidencyjnej w danym terenie wskazanym w decyzji Wojewody [...]";
2. art. 170 i art. 190 P.p.s.a., art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 w zw. z art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.s.g., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznego "zweryfikowania twierdzeń organu na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w tym powołanych decyzji w konfrontacji z wcześniej obowiązującymi planami miejscowymi". Zdaniem Wojewody powyższe ma istotny wpływ na ostateczny wynik postępowania. Skoro bowiem Sąd nie był w stanie jednoznacznie zweryfikować, czy działki będące przedmiotem skargi kasacyjnej w ogóle objęte były decyzjami na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, to tym samym nie mógł w sposób prawidłowy skonfrontować ich w kontekście wcześniej obowiązujących planów miejscowych;
3. art. 170 i art. 190 P.p.s.a., art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 w zw. art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.s.g., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględniania stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznej "weryfikacji czy oraz jakie konkretnie działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z 1992 r. i 1994 r." w związku z uchyleniem się od rozstrzygnięcia, czy działki będące przedmiotem skargi kasacyjnej objęte były decyzjami Wojewody [...], a w konsekwencji czy w planach miejscowych uzyskały nieleśne przeznaczenie;
4. art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994, art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.s.g., a także art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznej oceny skuteczności zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne nie tylko w kontekście wydanych decyzji zezwalających zmianę przeznaczenia, ale wprowadzenia takiego przeznaczenia do ustaleń planu miejscowego; .
5. art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu się od rozstrzygnięcia sporu, czy znajdujące się w aktach sprawy decyzje Wojewody [...] z 1992 i 1994 r. odnoszą się do działek objętych skargą kasacyjną, a także braku przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji pełnej analizy znajdujących się w aktach sprawy decyzji zezwalających na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w kontekście ich wyrażenia na konkretne przeznaczenie, określone jednoznacznie w sentencji decyzji, w brzmieniu: "1. Wyrażam zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa położonych w następujących konturach: (...) wieś [...] — 6 ZR — teren istniej, zabudowy letnisk. 4.78 ha", co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zgody te są bezwarunkowe (w rozumieniu na każdy rodzaj przeznaczenia);
6. art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r. w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 oraz art. 91 ust. 1 i art. 93 ust. 1 u.s.g., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że raz udzielona zgoda na zmianę przeznaczenia obowiązuje przy sporządzaniu kolejnych planów miejscowych i możliwe jest jej wielokrotne "wykorzystanie" przy kolejnych procedurach planistycznych, w tym w sytuacji błędnego przyjęcia, że zgoda z dnia 25 lutego 1994 r. była zgodą bezwarunkową. Zdaniem Wojewody naruszenie powyższych przepisów należy rozpatrywać łącznie z orzeczeniem II OSK 548/19 i uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., II OPS 1/10, którymi związany był Sąd pierwszej instancji i z których wynika, że decyzje w tym zakresie uzyskuje się w procedurze sporządzania danego planu miejscowego, a tym samym na potrzeby tego konkretnego planu miejscowego;
7. art. 67 ust. 1a u.z.p.1994 w zw. z art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r. oraz art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że raz udzielona zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne uzyskana do planu miejscowego sporządzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99 z późn. zm.), który utracił swą moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r., upoważnia do określenia przeznaczenia innego niż leśne w dowolnym czasie, nawet pomimo braku ciągłości czasowej w zakresie obowiązywania poszczególnych planów miejscowych, co w efekcie finalnym sprowadza się do możliwości wielokrotnego wykorzystania owej zgody w różnych procedurach oraz w różnym stanie faktycznym i prawnym; .
8. art. 4 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r. w zw. z art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 poprzez błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego ich zastosowania w sprawie poprzez uznanie, że do zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dochodzi automatycznie i raz na zawsze poprzez uzyskanie stosownej zgody (w formie decyzji administracyjnej) i uchwalenia planu miejscowego, podczas gdy prawidłowa wykładania wymienionych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że decyzja o zgodzie na zmianę przeznaczenia uzyskiwana jest w związku i na potrzeby konkretnej procedury planistycznej, w sytuacji gdy w obrębie opracowania planu miejscowego występują grunty leśne w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.o.g.r. Zdaniem Wojewody w przeciwnym razie decyzja w tym zakresie byłaby ważniejsza niż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będący aktem prawa miejscowego;
9. art. 7 ust. 5 w zw. z art. 4 pkt 6, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r. i art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994, poprzez brak ich zastosowania w sprawie co doprowadziło do błędnego uznania, że zgoda na zmianę przeznaczenia uzyskiwana jest do dowolnego przeznaczenia i sposobu zagospodarowania, nie zaś do konkretnych rozwiązań przestrzennych określonych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Wojewody doprowadziło to do niewłaściwego zastosowania art. 151 P.p.s.a., to jest oddalenia części skargi w części objętej skargą kasacyjną.
10. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151, art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm., dalej "P.u.s.a.") poprzez wadliwe dokonanie kontroli uchwały polegające na braku uwzględnienia pełnego stanowiska oraz wytycznych, wiążących przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznego rozstrzygnięcia "czy oraz jakie konkretnie działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z 1992 r. i 1994 r." i uchylenie się od "rozstrzygnięcia sporu między stronami dotyczącego umiejscowienia lub braku umiejscowienia samej działki ewidencyjnej w danym terenie wskazanym w decyzji Wojewody [...]";
11. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151, art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. poprzez wadliwe dokonanie kontroli uchwały polegające na braku uwzględnienia pełnego stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznego "zweryfikowania twierdzeń organu na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w tym powołanych decyzji w konfrontacji z wcześniej obowiązującymi planami miejscowymi". Zdaniem Wojewody skoro Sąd pierwszej instancji nie był w stanie jednoznacznie zweryfikować, czy działki będące przedmiotem skargi kasacyjnej w ogóle objęte były decyzjami na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, to tym samym nie mógł w sposób prawidłowy, skonfrontować ich w kontekście wcześniej obowiązujących planów miejscowych;
12. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151, art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. poprzez wadliwe dokonanie kontroli uchwały polegające na braku uwzględnienia pełnego stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznej "weryfikacji czy oraz jakie konkretnie działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z 1992 r. i 1994 r." w związku z uchyleniem się od rozstrzygnięcia, czy działki będące przedmiotem skargi kasacyjnej objęte były decyzjami Wojewody [...], a w konsekwencji czy w planach miejscowych uzyskały nieleśne przeznaczenie;
13. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151, art. 170 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. poprzez wadliwe dokonanie kontroli uchwały polegające na braku uwzględnienia pełnego stanowiska oraz wytycznych zawartych w wyroku II OSK 548/19 w zakresie braku jednoznacznej oceny skuteczności zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne nie tylko w kontekście wydanych decyzji zezwalających zmianę przeznaczenia, ale wprowadzenia takiego przeznaczenia do ustaleń planu miejscowego;
14. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez wadliwą kontrolę uchwały, polegającą na uchyleniu się od rozstrzygnięcia sporu, czy znajdujące się w aktach sprawy decyzje Wojewody [...] z 1992 i 1994 r. odnoszą się do działek objętych skargą kasacyjną, a także braku przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji pełnej analizy znajdujących się w aktach sprawy decyzji na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, w kontekście ich wyrażenia na konkretne przeznaczenie określone jednoznacznie w sentencji wymienionych decyzji w brzmieniu: "1. Wyrażam zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych nie stanowiących własności Skarbu Państwa położonych w następujących konturach: (...) wieś [...] - 6 ZR
teren istniej, zabudowy letnisk. - 4.78 ha", co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że zgody te są bezwarunkowe (w rozumieniu na każdy rodzaj przeznaczenia);
15. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 poprzez wadliwą kontrolę uchwały, polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że raz udzielona zgoda na zmianę przeznaczenia obowiązuje przy sporządzaniu kolejnych planów miejscowych i możliwe jest jej wielokrotne "wykorzystanie" przy kolejnych procedurach planistycznych, w tym w sytuacji błędnego przyjęcia, że zgoda z dnia [...] lutego 1994 r. była zgodą bezwarunkową. Zdaniem Wojewody naruszenie powyższych przepisów należy rozpatrywać łącznie z wyrokiem II OSK 548/19 i uchwałą II OPS 1/10, którymi związany był Sąd pierwszej instancji i z których wynika, że decyzje w tym zakresie uzyskuje się w procedurze sporządzania danego planu miejscowego;
16. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a oraz art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 27 ust. 1 i art. 67 ust. 1a u.z.p.1994 poprzez wadliwe wykonywanie kontroli uchwały, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że raz udzielona zgoda na zmianę przeznaczenia uzyskana do planu miejscowego sporządzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, który utracił swą moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r. upoważnia do określenia przeznaczenia innego niż leśne w dowolnym czasie, nawet pomimo braku ciągłości czasowej w zakresie obowiązywania poszczególnych planów miejscowych;
17. art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 27 ust. 1 i art. 67 ust. 1a u.z.p.1994 poprzez wadliwą kontrolę uchwały poprzez sporządzenie sprzecznego i wzajemnie wykluczającego się uzasadnienia wyroku, co uniemożliwia faktyczne zapoznanie się z argumentacją i tokiem rozumowania Sądu pierwszej instancji przy orzekaniu w sprawie, co zamiast do stwierdzenia nieważności doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi w części dotyczącej działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości [...], gmina [...]- i tym samym miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Wskazując na powyższe Wojewoda wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie punktu 2. sentencji wyroku, to jest w części oddalającej skargę, i w to miejsce stwierdzenie nieważności ustaleń części tekstowej i graficznej uchwały co do działek [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położonych w miejscowości [...], gmina [...] oraz działki [...] w zakresie w jakim usytuowana jest ona na terenie oznaczonym symbolem 2MRj. Jako ewentualny Wojewoda przedstawił wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący kasacyjne wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W piśmie z dnia [...] października 2022 r. Wojewoda przedstawił także odpowiedź na skargę kasacyjną Gminy domagając się oddalenia tego środka zaskarżenia i także zasądzenia związanych z tym kosztów postępowania kasacyjnego.
Z kolei Gmina w piśmie z dnia [...] października 2022 r. odpowiedziała na skargę kasacyjną Wojewody domagając się jej oddalenia oraz zasądzenia związanych z tym kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W tym miejscu należy przypomnieć, że niniejsza sprawa podlegała już kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 11 września 2018 r., IV SA/Wa 1591/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Wojewody na uchwałę [...]i stwierdził jej nieważność w zakwestionowanym zakresie.
Powyższy wyrok uprawomocnił się w części, jako że złożona od niego skarga kasacyjna Gminy [...] została częściowo oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2022 r., II OSK 548/19 (zob. punktu 2. sentencji wskazanego orzeczenia).
Dalej wskazać wypada, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok VI SA/Wa 1591/18 sprecyzowanym zakresie, to jest w odniesieniu do działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] położonych w miejscowości [...], gmina [...] i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (punkt 1. sentencji wyroku II OSK 548/19).
Zasadniczym zarzutem skargi Wojewody było naruszenie warunku uzyskania przez organ planistyczny, przed podjęciem uchwały [...], zgody na zmianę przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne. W tym kontekście we wskazanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w sprawie kluczowym zagadnieniem powinno być ustalenie, czy objęte skargą Wojewody działki objęto zgodami, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r., a dalej, czy uzyskały zmianę przeznaczenia z leśnego na nieleśne we wcześniejszych planach miejscowych. Nawiązano przy tym do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjengo z dnia 29 listopada 2010 r., II OPS 1/10 (ONSAiWSA 2013 r., nr 2, poz. 20), wedle której skuteczność udzielonej w formie decyzji zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne uzależniona jest od tego, czy na jej podstawie rada gminy postanowi o takiej zmianie przeznaczenia konkretnych gruntów leśnych w uchwalonym planie miejscowym.
Przenosząc powyższe na realia sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "aby można było stwierdzić, że przedmiotowa uchwała przyjęta została z naruszeniem procedury skutkującym stwierdzeniem jej nieważności, należało w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy w istocie nastąpiła zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, przy czym w tym zakresie nie mogły być wyłącznie miarodajne dane z ewidencji gruntów, lecz należało uwzględnić dotychczasowe przeznaczenie spornych gruntów we wcześniejszych planach miejscowych w powiązaniu z decyzjami wojewody z 1992 r. i 1994 r.".
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II OSK 548/19 wskazał też, że po pierwsze, obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjengo w Warszawie było jednoznaczne określenie, wobec których działek ewidencyjnych przyjął, że naruszenie procedury polegało na braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne. Rzeczą Sądu było też wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, czy za naruszenie procedury uznał przypadki, gdy zgoda była udzielona, ale nie dla funkcji ustalonej w przedmiotowym planie (zabudowa mieszkaniowa), lecz dla innej funkcji (zabudowa rekreacyjna).
Oceniając zarzuty skarg kasacyjnych w kontekście treści obecnie zaskarżonego wyroku, z uwzględnieniem wskazań wyroku Naczelnego Sądu Administracyjengo II OSK 548/19, stwierdzić należy co następuje.
Zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej Gminy obejmujący naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. jest nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, w zakresie istotnym z punktu widzenia argumentacji skargi skarżącej jednostki samorządu terytorialnego, że wojewódzki sąd administracyjny wydaje wyrok "na podstawie akt sprawy".
Przede wszystkim jeszcze raz podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami podstaw kasacyjnych, co oznacza, że w toku orzekania bazuje na przedstawionych zarzutach konkretnych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego i nie może dowolnie, z urzędu, domniemywać naruszenia ich "otoczenia normatywnego". Dotyczy to zwłaszcza zarzutów, które dotyczą przepisów o charakterze ogólnym czy odsyłającym. Uwaga ta jest istotna z punktu widzenia oceny podstawy skargi kasacyjnej Gminy, albowiem w analizowanym środku zaskarżenia nie przywołano żadnego innego zarzutu, aniżeli zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz nie wskazano, nawet w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, na żadne powiązanie tej regulacji z jakąkolwiek inną regulacją procesową lub materialnoprawną. Tymczasem podmiot składający skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie wymogu orzekania "na podstawie akt sprawy" (art. 133 § 1 P.p.s.a.) powinien wykazać, poza wyjaśnieniem na czym polegało to naruszenie, jakie miało ono znaczenie z punktu widzenia istoty prawy, a konkretnie jak przekładałoby się na treść wyroku. Jak zaznaczono, Gmina w swej skardze kasacyjnej ograniczyła się tylko do wskazania określonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczących przeznaczenia działek [...], [...] i [...] na cele nieleśne (zob. niżej). Nie odniosła tego jednak do prawnych podstaw orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w szczególności nie wyjaśniła, czy i jakie przepisy naruszono przez wydanie wyroku o stwierdzeniu nieważności planu [...] co do wymienionych działek.
W tym miejscu można dodatkowo zaznaczyć, że nie ma racji Gmina twierdząc w skardze kasacyjnej, że działki grunty stanowiące dzisiejsze działki [...], [...] i [...] zostały skutecznie przeznaczone na cele nieleśne w planach miejscowych przyjętych uchwałą [...] Rady Gminy w Mińsku Mazowieckim z dnia 19 września 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Siedleckiego Nr 11 poz. 140), a następnie uchwałą VI/42/1999 Rady Gminy [...] z dnia 3 marca 1999 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 26 poz. 742), co miało być poprzedzone uzyskaniem wymaganej zgody udzielonej – jak twierdzi Gmina – decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r., [...]. Gmina wyjaśniła, że zgoda ta została wydana do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego z 1994 r., a odpowiadający kontur terenu na rysunku planu to ZR.
Zgoda Wojewody [...] z dnia 29 maja 1992 r. znajduje się w aktach sprawy i wynika z niej, że określa ona tereny dopuszczone do nieleśnego przeznaczenia przez użycie nazewnictwa terenów wedle konturów oznaczonych specyficznymi oznaczeniami 2 MR MN i 8 MR MN. W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] (znajdującym się w teczce uzupełniającej akta planistyczne) Wójt Gminy wyjaśnił, i ze stanowiska tego się nie wycofał, że obszary objęte zgodą Wojewody [...] na nieleśne przeznaczenie gruntów z dnia [...] maja 1992 r., [...], to obszary oznaczone później na rysunku planu z 1994 r. jako R-O – strefa rolno-osadnicza. Strefa ta nie obejmuje działek [...], [...] i [...], gdyż jak sam Wójt objaśnił, kończy się ona na części działki [...]. Działki [...], [...] i [...] położone są dalej na zachód w ujęciu z perspektywy ul. Mazowieckiej. Warto zaznaczyć, że Wójt w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. wyjaśnił tylko, że działki [...], [...] i [...] objęto w poprzednich planach z 1994 r. i 1999 r. symbolem 5 ZR, lecz nie wskazał na żadną zgodę na przeznaczenie nieleśne, która mogłaby się z tym wiązać.
Mając na uwadze powyższe Gmina w złożonej skardze kasacyjnej nie podważyła skutecznie konkluzji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że działki [...], [...] i [...], obecnie objęte w zaskarżonym planie symbolem 4MNu – tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej, nie były objęte zgodą na ich nieleśne przeznaczenie. Wobec tego doszło w tym zakresie, przy podjęciu zaskarżonej aktualnie uchwały, do naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r. uzasadniającego uwzględnienie skargi w rozważanej części na zasadzie art. 27 ust. 1 u.z.p.1994 w zw. z art. 147 § 1 P.p.s.a. (punkt 1. zaskarżonego wyroku).
Ustosunkowanie się do skargi kasacyjnej Wojewody wymaga poczynienia pewnych uwag porządkujących. Otóż Wojewoda przedstawił w skardze kasacyjnej zarzuty aż w siedemnastu punktach, przy czym każdy z nich odnosi się do grupy naruszonych przepisów. Wymienione regulacje powtarzają się w kolejnych punktach. Pomimo mnogości i rozczłonkowania zarzutów, podstawy skargi kasacyjnej Wojewody dają się powiązać z wysuwanymi przez organ wspólnymi tezami.
Przede wszystkim Wojewoda twierdzi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że wbrew stanowisku i wskazaniom dotychczasowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2022 r., II OSK 548/19 (a więc zdaniem skarżącego kasacyjnie – z naruszeniem art. 170 i art. 190 P.p.s.a.), nie zweryfikował jednoznacznie jakich działek ewidencyjnych dotyczyły znajdujące się w aktach sprawy zgody na odlesienie Wojewody [...] z 1992 i 1994 r. (zarzuty nr 1-3 [wedle numeracji z przedstawionej wyżej listy]), względnie również, czy nieleśne przeznaczenie zostało działkom przypisane w następnie uchwalonych planach miejscowych (zarzut nr 4).
W ocenie Wojewody doszło przez to do wydania wyroku z naruszeniem art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 5 i art. 7 ust. 5 u.o.g.r., które to przepisy stanowią o konieczności dopełnienia warunku zgody na odlesienie w toku procedury planistycznej. Wojewoda twierdzi nadto, że w zaistniałym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż Rada przed podjęciem uchwały [...] zaniedbała warunku należytego uzgodnienia planu (art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a u.z.p.1994). Ziścić się miały przez to podstawy do orzeczenia o jego nieważności (art. 27 ust. 1 uz.p.1994, art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1 u.s.g.). Te aspekty powinny być należycie skontrolowane z inicjatywy organu nadzoru przez sąd administracyjny (art. 45 ust. 1 Konstytucji).
Te same, wskazane wyżej zagadnienia związane z nienależytym zweryfikowaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jakie działki ewidencyjne podpadały pod znajdujące się w aktach zgody Wojewody [...] z 1992 i 1994 r., stały się też asumptem do wywiedzenia przez skarżącego kasacyjnie Wojewodę szeregu zarzutów w płaszczyźnie proceduralnej. W ocenie skarżącego kasacyjnie doszło do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postepowania dotyczących reguł sądowoadministracyjnej kontroli legalności aktów prawa miejscowego (art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a.). W tym kontekście Wojewoda przypominał ponownie o związaniu Sądu pierwszej wcześniej wydanym wyrokiem II OSK 548/19 (art. 170 i art. 190 P.p.s.a.) (zarzuty nr 10-13)
Wywiedzione przez Wojewodę zarzuty nr 6-9 bazują zasadniczo na tej samej grupie przepisów co zarzuty nr 1-4 (z dopełnieniem o wskazanie na art. 67 ust. 1a u.z.p.1994 oraz art. 4 pkt 6 u.o.g.r.). Oparto je na twierdzeniu, że wymagane zgody na nieleśne przeznaczenie gruntów powinny być wyrażone w konkretnej procedurze planistycznej i nie mogą być przenoszone na etap uchwalenia kolejnych, następujących po sobie planów. W zarzucie nr 7 Wojewoda akcentował, że w realiach sprawy poprzednio obowiązujące plany dla obszaru badanych działek, uchwalone w latach 1992 i 1994 r., utraciły moc obowiązującą przed wejściem w życie zaskarżonej obecnie uchwały [...], co tym bardziej wykluczało możliwość przenoszenia skutków wcześniej udzielonych zgód na przyjmowany w takich warunkach plan. Te same tezy stały się podstawą do wywiedzenia "proceduralnych" zarzutów nr 15-16.
Warte odnotowania są też twierdzenia Wojewody będące podstawą wywiedzenia zarzutów nr 9 oraz nr 5 i 14 (po części). Skarżący kasacyjnie uważa, że posłużenie się zgodami Wojewody [...] z 1992 i 1994 r. na potrzeby obecnie kontrolowanej procedury planistycznej nie było dopuszczane, z uwagi na to, że zgoda taka powinna być udzielana do konkretnych rozwiązań przestrzennych określonych w projekcie procedowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie zaś do przeznaczenia dowolnego. Wojewoda odnotował (zarzuty nr 5 i 14), że jedna ze znajdujących się w aktach, udzielonych niegdyś Gminie zgód na odlesienie gruntów wskazuje na konkretne przeznaczenie gruntów ("teren istniej. zabudowy letnisk."), co oznacza, że zgoda ta nie mogła być później podstawą do dowolnego przeznaczenia terenów leśnych.
Zarzuty skargi kasacyjnej Wojewody wieńczy zarzut nr 17, w którym organ nadzoru wymienia wszystkie wcześniej wskazane przepisy zaznaczając, że zaskarżony wyrok jest wewnętrznie sprzeczny, zawiera wykluczające się tezy, a rozumowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie błędnie skłoniło ten sąd do oddalenia skargi w części dotyczącej działek [...], [...], [...], [...] i [...].
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie są usprawiedliwione zarzuty przedstawione jako grupy przepisów pod wylistowanymi wyżej numerami 6-9 i 15-16. Nie można na obecnym etapie sprawy twierdzić – jak czyni to Wojewoda – że znajdujące się w aktach planistycznych zgody Wojewody [...] z dnia 29 maja 1992 r., [...] oraz z dnia [...] lutego 1994 r., [...] z powodów prawnych nie mogły mieć znaczenia dla procedury planistycznej zwieńczonej obecnie kontrolowaną uchwałą [...]. Taka teza zaprzeczałaby bowiem istocie wiążącego w niniejszej sprawie (art. 190 P.p.s.a.) wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2022 r. II OSK 548/19 i jego wskazaniom. Sąd ten przecież wskazał wprost, i zresztą było to podstawową przyczyną uchylenia wcześniejszego wyroku, na konieczność "analizy co do treści i skutków decyzji Wojewody z [...] maja 1992 r. i [...] lutego 1994 r. (w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne) w powiązaniu z planami miejscowymi, o ile obejmowały przedmiotowe działki przed podjęciem spornej uchwały z 27 maja 2004 r". Podkreślić trzeba, że uprzednio orzekający Naczelny Sąd Administracyjny doskonale zdawał sobie sprawę, kiedy wydano wymienione wyżej zgody Wojewody [...], wiedział, że dotyczyły one poprzednio obowiązujących planów (czyli były udzielone w odniesieniu do wcześniejszej procedury planistycznej), a mimo to nakazał ustalić ich zakres przestrzenny, określić czy "przełożyły" się na nieleśne przeznaczenie w poprzednich planach i tak poczynione ustalenia odnieść do obecnie kontrolowanego planu miejscowego.
Naczelny Sąd Administracyjny obecnie orzekający nie podziela zarzutów wymienionych w punktach 5 i 14, w których Wojewoda uwypukla, iż zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne (konkretnie cytuje treść zgody z dnia 25 lutego 1994 r.) wskazują "konkretne przeznaczenie" terenów. W decyzji Wojewody [...] z dnia 25 lutego 1992 r., [...] organ ten "wyraża zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych prywatnej własności objętych następującymi konturami: (...) wieś [...]: - 2 MR MN – zabudowa zagrodowa i jednorodz. – 0,04 ha; - 8 MR MN – isniej. zabud. zagrod. i jednor. - 0,43 ha", natomiast w decyzji z dnia 25 lutego 1994 r. OS-L.6112/93/94 wyrażono "zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa, położonych w następujących konturach: (...) wieś [...] – 6 ZR – teren istniej. zabudowy letnisk. – 4,78 ha". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie wyjaśnił, że Wojewoda Siedlecki nie określił żadnych warunków, pod którymi mogła nastąpić zmiana przeznaczenia wymienionych gruntów na cele nieleśne. W szczególności nie sprecyzowano, aby zmiana przeznaczenia tych gruntów na cele nieleśne mogła nastąpić wyłącznie na inne skonkretyzowane w tych decyzjach przeznaczenie. Wojewoda Siedlecki pozostawił organom planistycznym swobodę w zakresie nowego przeznaczenia tych gruntów leśnych, do którego mogło dojść w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W tym miejscu należy dodać, że fragmenty decyzji z 1992 i 1994 r., które zdaniem obecnie skarżącego kasacyjnie Wojewody mają oznaczać "konkretne przeznaczenie" gruntów podlegających nieleśnemu przeznaczeniu, to tylko element opisowego wskazania granic konturów terenów objętych zgodami. W decyzjach tych żadne sprecyzowane przeznaczenie nieleśne nie zostało określone.
Nie są zasadne także zarzuty skargi kasacyjnej Wojewody wymienione w punktach 1-4 i 10-13. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie nie jest tak, że nie wykonano wystarczająco wiążących wskazań wyroku II OSK 548/19. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ustalił literalnie "jakie konkretnie działki ewidencyjne uzyskały przeznaczenie nieleśne na podstawie decyzji Wojewody z 1992 r. i 1994 r." (cyt. z wyroku II OSK 548/19) – w rozumieniu wszystkich działek, których zgody te dotyczyły – jednakże należy pamiętać, że sprawa sądowoadministracyjna na obecnym etapie dotyczy już tylko prawidłowości objęcia zaskarżonym planem kilku zaledwie działek: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w kontekście objęcia ich zgodami Wojewody [...] z [...] i [...] r., z zastrzeżeniem oczywiście potwierdzenia przeznaczenia nieleśnego gruntów z tych zgód w poprzednio obowiązujących planach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał analizy dokumentacji planistycznej i dokumentacji ją uzupełniającej w wystarczającym zakresie, pozwalającym określić losy wymienionych wyżej działek pod kątem warunków ich odlesienia.
W odniesieniu do działki [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że została ona w zaskarżonej uchwale zlokalizowana na terenach 3MNu, ZR – tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej z dopuszczeniem zabudowy rekreacyjnej. Sąd uznał dalej, że działka ta była objęta zgodą na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne zawartą w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. Zaznaczył, że decyzja ta nie wskazuje wprost działki po jej numerze ewidencyjnym, jednak odnosi się do istniejącej w dacie wydania tej decyzji lokalizacji działki, wynikającej z rysunku Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr VI/18/89 z dnia 27 lutego 1989 r. (Dz. Urz. Woj. Siedleckiego Nr 5 poz. 45). Zdaniem Sądu nie można było zgodzić ze skarżącym Wojewodą co do tego, że zgoda Wojewody [...] ograniczała dopuszczalną zmianę przeznaczenia tego terenu wyłącznie na tereny istniejącej zabudowy letniskowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia Sądu pierwszej instancji są prawidłowe. W decyzji tej wskazuje się na tereny 3ZR we wsi [...] i 6ZR we wsi [...]. Działka [...] znajduje się w obszarze pomiędzy tymi miejscowościami ewidentnie w konturze 6ZR (jego fragment oznaczono też linią 3ZR). Działka [...] była więc objęta zgodą z [...] lutego 1994 r., a jej przeznaczenie nieleśne zostało następnie skutecznie przyjęte w drodze planu miejscowego.
Dalej Sąd pierwszej instancji badał działkę [...]. Wyjaśnił, że w zaskarżonym planie znalazła się na ona terenach 4MNu – tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej oraz (pas ok. 15 m) 2MRj – teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej oraz usług nieuciążliwych. Działka [...] w zaskarżonej uchwale znalazła się w całości w obszarze 2MRj – teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej oraz usług nieuciążliwych. Z kolei działka [...] w zaskarżonej uchwale została przewidziana w obszarze RL – tereny leśne oraz (pas 10 m od strony wschodniej) 2MRj – teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej oraz usług nieuciążliwych. Natomiast działka [...]znalazła się na terenach leśnych RL (pas 95 m) oraz 2MRj – teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej oraz usług nieuciążliwych. Wreszcie – jak wywodził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działka [...] znalazła się w obszarze 4MNu – tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności jednorodzinnej wolnostojącej lub bliźniaczej (16 m od zachodu), a pozostała część: 2MRj – teren zabudowy zagrodowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności zabudowy, jednorodzinnej wolnostojącej i bliźniaczej oraz usług nieuciążliwych.
Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że grunty znajdujące się w granicach wymienionych wyżej działek zostały objęte zgodą na zmianę przeznaczenie gruntów na nieleśne zawartą w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1992 r. (omyłkowo podano "[...] lutego" – uw. NSA). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, opierając się zapewne na stanowisku Wójta zawartym w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r., [...], wyjaśnił dalej, że na rysunku planu uchwalonego w wyniku tej zgody w 1994 r. działki te znalazły się w obszarze R-O – strefa rolno osadnicza (stosowanie do uchwały [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] września 1994 r.).
Mając na uwadze poczynione przez Sąd pierwszej instancji ustalenia, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości, iż w wystarczającym zakresie zweryfikowano losy gruntów stanowiących działki [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Wbrew zarzutom Wojewody można ustalić, że dla gruntów tych uzyskano wymagane zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, a zgody te stały się skuteczne, gdyż nieleśne przeznaczenie terenów przyjęto następnie w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Przedstawione argumenty prowadzą wreszcie do konkluzji o braku zasadności zarzutu skargi kasacyjnej określonego wyżej numerem 17 (naruszenie art. 3 § 1 i § 2 pkt 5, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 147 § 1, art. 151 i art. 190 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. oraz art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 5 oraz art. 7 ust. 5 u.o.g.r., art. 18 ust. 2 pkt 4 lit. a, art. 27 ust. 1 i art. 67 ust. 1a u.z.p.1994). W zaskarżonym wyroku zweryfikowano status działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...], ustalono, że objęte były one zgodami na zmianę przeznaczenie na cele nieleśne oraz, że uzyskały nieleśne przeznaczenie w planach miejscowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo wykonał więc wskazania wyroku II OSK 548/19, a zrelacjonowana w uzasadnieniu wyroku analiza akt dawała podstawę do oddalenia skargi na uchwałę [...] w odniesieniu do wymienionych działek.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając podniesione w skargach kasacyjnych Gminy i Wojewody zarzuty za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.
W punkcie 2. sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w całości na rzecz każdej ze stron z uwagi na fakt, że koszty należne stronom (związane z wniesieniem wzajemnych odpowiedzi na skargi kasacyjne) ulegałyby zniesieniu.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI