II OSK 2430/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA dopuścił nabywcę nieruchomości do udziału w postępowaniu kasacyjnym dotyczącym wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Z.Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu kasacyjnym jako uczestnik. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi kasacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził niezgodność z prawem zarządzenia Prezydenta o wpisie budynku przy ul. S. do gminnej ewidencji zabytków. Z.Z. jest aktualnym właścicielem tej nieruchomości, nabył ją po wydaniu zarządzenia, a o postępowaniu dowiedział się dopiero na etapie NSA. Sąd uznał, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego i dopuścił go do udziału.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Z.Z. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził niezgodność z prawem zarządzenia Prezydenta z 2012 r. w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej ujęcia konkretnego budynku. Z.Z. jest aktualnym właścicielem tej nieruchomości, nabył ją w 2020 r. i nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. O jego prowadzeniu dowiedział się dopiero na etapie postępowania przed NSA. Wnioskujący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2023 r., który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający prawo własności przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi ochrony prawnej. Sąd, powołując się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że wynik postępowania niewątpliwie dotyczy interesu prawnego Z.Z., jako aktualnego właściciela nieruchomości. W związku z tym, NSA postanowił dopuścić Z.Z. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, aktualny właściciel nieruchomości, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który dopuszcza udział w postępowaniu osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeśli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Właściciel nieruchomości, której dotyczyło postępowanie (wpis do gminnej ewidencji zabytków), ma niewątpliwie interes prawny w jego wyniku, zwłaszcza w kontekście ograniczeń prawa własności wynikających z takiego wpisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dopuszcza możliwość udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis ten został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Z.Z. jest aktualnym właścicielem nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Wynik postępowania dotyczy interesu prawnego Z.Z. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 12/18 wskazujący na naruszenie prawa własności przez wpis do gminnej ewidencji zabytków bez ochrony prawnej.
Godne uwagi sformułowania
wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków powoduje istotne ograniczenia w szczególności w zakresie korzystania z prawa własności
Skład orzekający
Tomasz Bąkowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczanie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym osób trzecich, których interes prawny jest związany z przedmiotem sprawy, a także kwestie związane z ochroną prawa własności nieruchomości wpisanych do gminnej ewidencji zabytków."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji procesowej i stanu faktycznego, ale stanowi potwierdzenie ogólnej zasady dopuszczania uczestników postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony prawa własności w kontekście wpisu do rejestru zabytków, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sąd chroni interesy prawne osób, które nie brały udziału w pierwotnym postępowaniu.
“Nabyłeś nieruchomość? Możesz mieć prawo do udziału w sądzie, nawet jeśli nie wiedziałeś o sprawie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2430/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-05-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-23 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Tomasz Bąkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6369 Inne o symbolu podstawowym 636 Hasła tematyczne Dopuszczenie do udziału w postępowaniu Sygn. powiązane VII SA/Wa 844/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-06-27 Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 33 § 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z.Z. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 844/18 w sprawie ze skargi K.K. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r., nr 2998/2012 w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków postanawia: dopuścić Z.Z. do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 844/18, po rozpoznaniu skargi K.K. na zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy z 24 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków, stwierdził niezgodność z prawem zarządzenia Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z 24 lipca 2012 r. w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków, w części dotyczącej ujęcia w gminnej ewidencji zabytków pod nr [...] budynku położonego przy ul. S. [...] – W.- [...] oraz zasądził od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K.K. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezydent m.st. Warszawy, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Pismem z 7 maja 2024 r. Z.Z., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o dopuszczenie zainteresowanego do sprawy w charakterze uczestnika na prawach strony oraz udzielenie dostępu do akt sprawy pełnomocnikowi zainteresowanego przez system teleinformatyczny PASSA. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zainteresowany jest nabywcą nieruchomości zlokalizowanej przy ul. S. [...] w W., będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (KW: [...], dalej: "nieruchomość"). Nieruchomość zainteresowany zakupił 11 sierpnia 2020 r. Zainteresowany nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym. O fakcie jego prowadzenia powziął wiedzę dopiero w chwili jego zawisłości przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wnioskujący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, wydany na podstawie pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Trybunał ten zważył, że: "art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2022 r. poz. 840) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Podniósł też m.in., że przedmiot postępowania, jakim jest wpis do gminnej ewidencji zabytków wpływa w sposób oczywisty na interes właściciela nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Dopuszczenie zainteresowanego do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym reguluje art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego przepisu: "udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności." W powołanym przez wnioskującego wyroku, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że: "Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków powoduje istotne ograniczenia w szczególności w zakresie korzystania z prawa własności (ius utendi) wiążące się z obowiązkiem uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę oraz decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego..." (wyrok TK z 11.05.2023 r., P 12/18, OTK-A 2023, poz. 46). Jak wynika z treści przedłożonego odpisu księgi wieczystej nr [...], Z.Z. na podstawie umowy sprzedaży z 11 sierpnia 2020 r. stał się właścicielem nieruchomości położonej przy ulicy S. [...] będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Z.Z., będąc aktualnym właścicielem nieruchomości objętej zaskarżonym zarządzeniem Prezydenta m.st. Warszawy, jest osobą, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, w rozumieniu art. 33 § 2 p.p.s.a. To zaś daje podstawy do dopuszczenia go do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego uruchomionego skargą kasacyjną Prezydenta m.st. Warszawy od wskazanego na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI