II OSK 2421/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P.W. na postanowienie WSA w Krakowie, które odrzuciło jego skargę na czynność Burmistrza Miasta Nowy Targ polegającą na włączeniu karty adresowej budynku mieszkalnego do gminnej ewidencji zabytków (GEZ). WSA uznał, że skarżący uchybił 14-dniowemu terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ dowiedział się o wpisie do GEZ najpóźniej we wrześniu 2023 r., a wezwanie złożył w marcu 2024 r. NSA uchylił postanowienie WSA, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Sąd kasacyjny podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżności co do charakteru prawnego wpisu do GEZ – czy jest to czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (inne czynności), czy akt jednostki samorządu terytorialnego z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Ta rozbieżność mogła uzasadniać przekonanie skarżącego, że powinien zaskarżyć zarządzenie z 2010 r. (akt z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.), do którego nie stosuje się 14-dniowy termin na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. NSA uznał, że skarżący prawidłowo zakwalifikował czynność jako objętą art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale z uwagi na niepewność prawną, jego uchybienie terminu było usprawiedliwione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie, że rozbieżności w orzecznictwie mogą stanowić podstawę do uznania uchybienia terminu bez winy strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwalifikacja prawna wpisu do gminnej ewidencji zabytków jako czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności orzeczniczych i konkretnego przepisu dotyczącego ochrony zabytków. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w przypadku zaskarżenia wpisu do gminnej ewidencji zabytków może nastąpić bez winy strony, jeśli istnieją rozbieżności w orzecznictwie co do charakteru prawnego tej czynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchybienie terminu może nastąpić bez winy strony, jeśli rozbieżności w orzecznictwie mogły uzasadniać przekonanie skarżącego o innym trybie zaskarżenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące charakteru wpisu do GEZ (czynność materialno-techniczna vs. akt jednostki samorządu terytorialnego) mogły uzasadniać błędne przekonanie skarżącego co do właściwego trybu zaskarżenia i terminu, co stanowiło podstawę do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Jaki jest charakter prawny wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, dokonany na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a nie akt jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ujęcie nieruchomości w GEZ rozstrzyga o podporządkowaniu jej obowiązkom wynikającym z ustawy o ochronie zabytków, ma charakter publicznoprawny i dotyczy obowiązków indywidualnego podmiotu, co kwalifikuje ją jako czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przepisu poprzez przyjęcie, że skarga była niedopuszczalna z powodu uchybienia terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, podczas gdy uchybienie to nastąpiło bez winy strony.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Błędna wykładnia skutkująca przyjęciem, że ujęcie nieruchomości w GEZ stanowi czynność w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy właściwą podstawą było zarządzenie Burmistrza.
p.p.s.a. art. 52 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający termin 14 dni na wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa w przypadku zaskarżenia czynności z art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Sąd może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego.
ustawa o ochronie zabytków art. 22 § 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Podstawa prawna do włączenia karty adresowej zabytku nieruchomego do GEZ.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia poprzez orzeczenie przez sąd poza granicami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa nastąpiło bez winy skarżącego z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące charakteru prawnego wpisu do GEZ. • NSA powinien rozpoznać skargę, nawet jeśli termin został przekroczony, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy strony.
Odrzucone argumenty
Argument WSA o uchybieniu terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa jako podstawie do odrzucenia skargi.
Godne uwagi sformułowania
rozbieżności, jakie zachodzą w orzecznictwie sądów administracyjnych co do charakteru działań organu podjętych na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 1–3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków • uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego • czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że rozbieżności w orzecznictwie mogą stanowić podstawę do uznania uchybienia terminu bez winy strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwalifikacja prawna wpisu do gminnej ewidencji zabytków jako czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności orzeczniczych i konkretnego przepisu dotyczącego ochrony zabytków. Wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak niepewność prawna i rozbieżności w orzecznictwie mogą wpływać na możliwość ochrony praw przez obywatela, a także precyzyjnie określa charakter prawny wpisu do rejestru zabytków.
“Rozbieżności w prawie: jak niepewność orzecznicza ratuje skarżącego przed odrzuceniem skargi.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.