II OSK 2420/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółdzielni, uznając, że utrata przez inwestora prawa do dysponowania częścią terenu budowy nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, jeśli pozwolenie na budowę nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.
Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Spółdzielnia argumentowała, że cofnęła inwestorowi zgodę na dysponowanie częścią działek, co powinno skutkować brakiem możliwości prowadzenia budowy. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że dopóki pozwolenie na budowę jest ważne i nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu, utrata prawa do dysponowania częścią terenu nie jest podstawą do ingerencji nadzoru budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Spółdzielnia kwestionowała możliwość prowadzenia budowy przez inwestora, argumentując, że cofnęła mu zgodę na dysponowanie częścią działek budowlanych. Organy nadzoru budowlanego oraz WSA uznały, że dopóki istnieje ważne pozwolenie na budowę i nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, utrata przez inwestora prawa do dysponowania częścią terenu nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie istotnych odstępstw. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko sądów niższych instancji. Sąd podkreślił, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest jednym z wymogów uzyskania pozwolenia na budowę, a jego późniejsze zakwestionowanie przez właściciela gruntu nie skutkuje automatycznie istotnym odstępstwem od projektu, jeśli pozwolenie na budowę nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i nie stwierdzono niezgodności wykonanych prac z projektem. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, jeśli pozwolenie na budowę nadal jest ważne i nie stwierdzono niezgodności wykonanych robót z zatwierdzonym projektem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dopóki pozwolenie na budowę jest ważne i nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu, późniejsze cofnięcie zgody na dysponowanie nieruchomością przez właściciela nie wpływa na możliwość prowadzenia budowy w zakresie zgodnym z pozwoleniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (20)
Główne
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
uPb art. 80 § 2
Prawo budowlane
uPb art. 83 § 2
Prawo budowlane
Pomocnicze
K.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
uPb art. 32 § 4
Prawo budowlane
uPb art. 3 § 11
Prawo budowlane
Ppsa art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uPb art. 50
Prawo budowlane
uPb art. 51
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata przez inwestora prawa do dysponowania częścią terenu budowy nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, jeśli pozwolenie na budowę nadal funkcjonuje w obrocie prawnym i nie stwierdzono niezgodności wykonanych robót z projektem.
Odrzucone argumenty
Cofnięcie przez Spółdzielnię zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane powinno skutkować brakiem możliwości prowadzenia budowy i umorzeniem postępowania. Organy nadzoru budowlanego powinny były zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego dotyczącego prawa do dysponowania nieruchomością.
Godne uwagi sformułowania
Dopóki w obrocie prawnym znajduje się pozwolenie na budowę obejmująca ten teren, brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego. Oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane stwarza domniemanie, że rzeczywiście przysługuje ono osobie składającej takie oświadczenie.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Robert Sawuła
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz znaczenia ważnego pozwolenia na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozwolenie na budowę jest nadal ważne, a wykonane roboty są zgodne z projektem. Nie dotyczy sytuacji, gdy doszło do istotnych odstępstw od projektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla inwestorów i właścicieli nieruchomości – konfliktu między prawem do dysponowania nieruchomością a ważnym pozwoleniem na budowę. Rozstrzygnięcie NSA jest istotne dla zrozumienia granic ingerencji nadzoru budowlanego.
“Cofnąłeś zgodę na budowę? Sprawdź, czy to wystarczy, by zatrzymać inwestycję!”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2420/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-21 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa Jacek Chlebny /przewodniczący/ Robert Sawuła /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II SA/Lu 165/23 - Wyrok WSA w Lublinie z 2023-06-29 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Dnia 30 października 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 165/23 w sprawie ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2022 r. znak: ZOA-XXI.7721.21.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 29 czerwca 2023 r., II SA/Lu 165/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Lublinie oddalił skargę Spółdzielni [...] (Spółdzielnia) na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (LWINB) z 14 grudnia 2022 r. znak: ZOA-XXI.7721.21.2022, w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, na wniosek Spółdzielni dotyczący popełnienia istotnych odstępstw na budowie stanowiącej kontynuację niezakończonej budowy realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę nr 739/18 z 5 lipca 2018 r., znak: AB-BW-II.6740.1.108.2017, polegającej na budowie budynku biurowo-usługowego nr [...] oraz budynków usługowo-handlowych X i Y na działkach nr ewid. [...] i [...] przy ul. [...] w Lublinie, działkach nr ewid. [...], [...] oraz [...] przy ul. [...] i [...] w Lublinie oraz działkach nr ewid. [...], [...] i [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (PINB lub organ I instancji) w dniu 10 sierpnia 2022 r. przeprowadził kontrolę wskazanej budowy. W trakcie kontroli roboty budowlane nie były prowadzone. Nie stwierdzono również wizualnych oznak prowadzenia robót budowlanych. Inwestor został zobowiązany do wykonania w trybie niezwłocznym zabezpieczenia terenu przed upadkiem z wysokości oraz do poinformowania PINB o wykonaniu nałożonego obowiązku. 2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Lu 165/23 kolejno wskazano, że do organu I instancji wpłynęły zdjęcia dokumentujące wykonanie zaleceń kontroli (zabezpieczeń BHP na placu budowy). Ponadto inwestor dostarczył: decyzję z 5 lipca 2018 r. udzielającą pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, szkic wytyczenia budynków zatwierdzony przez uprawnionego geodetę, mapę ewidencyjną gruntów, na których zlokalizowane są przedmiotowe obiekty oraz dziennik budowy Nr [...] wydany w dniu 5 lipca 2021 r. Organ I instancji stwierdził, że z przedłożonego dziennika budowy wynika, że od 21 lipca 2021 r. do 30 marca 2022 r. wykonywano inwentaryzację istniejących elementów żelbetowych oraz ocenę stanu technicznego istniejących elementów konstrukcyjnych, natomiast w dniu 30 marca 2022 r. wykonano ręczny wykop pod stopę fundamentową w osi 15,16/E. Od 30 czerwca 2022 r. brak jest wpisów w dzienniku budowy. 2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że do PINB wpłynęło pismo Spółdzielni z 14 października 2022 r., w którym poinformowano, że zgoda udzielona inwestorowi na dysponowanie działkami nr ewid. [...], [...], [...] i [...] na cele budowlane, została przez nią odwołana, co pozbawiło inwestora prawa do prowadzenia budowy. 2.4. Wobec braku stwierdzenia, w odniesieniu do dotychczas wykonanych robót budowlanych, istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków udzielonego pozwolenia na budowę, a także mając na względzie, że podnoszone przez Spółdzielnię uwagi dotyczące pozwolenia na budowę były już rozpatrywane przez Prezydenta Miasta Lublin i Wojewodę Lubelskiego, PINB decyzją z 28 października 2022 r. znak: PNB.IO.III.5141.11.2022, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie istotnych odstępstw na budowie kontynuacji niezakończonej budowy realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z 5 lipca 2018 r., polegającej na budowie ww. budynku biurowo-usługowego nr [...] oraz budynków usługowo-handlowych X i Y na wymienionych działkach. 3.1. Odwołanie od w/w decyzji organu I instancji wniosła Spółdzielnia, a także – jak wskazał organ odwoławczy – r.pr. I.S. reprezentująca Spółdzielnię. 3.2. Dalej w wyroku II SA/Lu 165/23 przywołano, że LWINB powołaną na wstępie decyzją z 14 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000 ze zm., K.p.a.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm., uPb). 3.3. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli budowy przeprowadzonej przez pracowników PINB, nie stwierdzono odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę. Porównanie stanu faktycznego z dostarczoną dokumentacją projektową nie wskazuje na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowanego lub innych warunków udzielonego pozwolenia na budowę. W ocenie organu II instancji, skoro PINB w trakcie kontroli nie stwierdził prowadzenia robót budowlanych, a brak ich prowadzenia potwierdzają też wpisy w dzienniku budowy, a nadto skoro dotychczas wykonane roboty budowlane zrealizowane zostały bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowanego lub innych warunków udzielonego pozwolenia na budowę, postępowanie w sprawie istotnych odstępstw na przedmiotowej budowie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżących dotyczącego utraty przez inwestora prawa do dysponowania działkami nr ewid. [...], [...] i [...] na cele budowlane, organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z 5 lipca 2018 r. Prezydent Miasta Lublin zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na kontynuację niezakończonej budowy, objętej wygaszonymi decyzjami z 7 października 1999 r. znak: BUA.III.7351/M-117/96/253/99, z 28 czerwca 2001 r. znak: AAB.II.7353/M-117/96/253/99/zm-35/2001, z 6 sierpnia 1999 r. znak: BUA.III.7351/M-117/96/205/99, z 14 grudnia 1998 r. znak: BUA.III.7351/M-l 17/96/318/98, polegającej na budowie budynku biurowo-usługowego nr [...] oraz budynków usługowo-handlowych X i Y, m.in. na ww. działkach nr ewid. [...], [...] oraz [...] położonych przy ul. [...] i [...] w Lublinie. Z kolei decyzją z 23 czerwca 2022 r. znak: AB-BU.6740.9.2022 Prezydent Miasta Lublin odmówił zmiany ww. decyzji z 5 lipca 2018 r. zakresie ograniczenia pozwolenia na budowę do obszaru położonego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...]. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody Lubelskiego z 8 sierpnia 2022 r. znak: IF-VII.7840.1.30.2022.DB. 3.4. Sąd pierwszej instancji przywołał dalej, że w ocenie LWINB, dopóki w obiegu prawnym znajduje się ww. decyzja o pozwoleniu na budowę, zarzut dotyczący braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością składającą się z działek nr ewid. [...], [...] i [...] na cele budowlane, nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem obiekt ma być zrealizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę. Wobec powyższego, także zarzuty dotyczące składowania materiałów budowlanych czy wykonanego przez inwestora ogrodzenia przedmiotowego terenu w celu ochrony przed upadkiem, nie zasługuje na uwzględnienie. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, a dopóki w obiegu prawnym znajduje się decyzja o pozwoleniu na kontynuację przedmiotowej budowy, brak jest podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego. 4.1. Skargę do WSA w Lublinie na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego wniosła Spółdzielnia. W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 6 K.p.a. polegające na działaniu organów według uznaniowości, a nie na podstawie przepisów prawa administracyjnego i prawa budowlanego, a także stosowaniu przepisów w sposób wybiórczy, mający na celu zbagatelizowanie i działań Spółdzielni na skutek odmowy uznania skuteczności złożenia oświadczenia o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane; 2) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania do organów i pominięcie przez organ kierowania się zasadami bezstronności i równego traktowania, jak też nienależytego uzasadnienia decyzji i zawarcie w niej ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania strony do organów i uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wyjaśnienia z jakich faktów wynika brak prowadzenia prac na budowie, podczas, gdy ze zdjęcia wynika, że prace były kontynuowane; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym niewyjaśnieniu przyczyn, dla których organ nie ustalił, że zakres pozwolenia na budowę uzyskany przez [...] pokrywa się z zakresem pozwolenia na budowę nr 739/18 z 5 lipca 2018 r.; 4) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a sprawa zaistniałych skutków oświadczenia woli spółdzielni nie uprawnia do zakończenia postępowania poprzez umorzenie; 5) art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie wiadomo, co było przedmiotem kontroli i ustaleń, bowiem brak jest załączenia upoważnienia do kontroli dla pracowników organu i wskazania zakresu kontroli; 6) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji oraz niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika, dlaczego organ nie zawiesił postępowania, skoro kwestia skutków prawnych oświadczenia woli Spółdzielni nie była poddana kontroli sądu; 7) art. 138 § pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej wadliwej decyzji, która jest w opozycji do stanu prawnego, jaki powstał w wyniku oświadczenia woli spółdzielni o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane dla inwestora. 4.2. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 84 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 uPb, polegające na braku zbadania w toku kontroli przestrzegania i stosowania Prawa budowlanego w zakresie przesłanek natury przedmiotowej, co spowodowało, że nie został prawidłowo ustalony podmiot uprawniony do dysponowania działkami nr [...], [...] i [...], co finalnie doprowadziło do braku rozpatrzenia sprawy zgodnie z wnioskiem Spółdzielni; 2) art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 uPb poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że brak jest zaistnienia odstępstw w sytuacji, gdy doszło do ignorowania prawa właściciela gruntu, a zaistniała sytuacja ma cechy braku legalności. 4.3. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółdzielnia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaistniały przesłanki umorzenia postępowania, skoro w obrocie prawnym, zgodnie ze stanem prawnym, jaki zaistniał po złożeniu niekwestionowanego oświadczenia woli przez Spółdzielnię, inwestor ma odjęte władztwo nad działkami nr [...], [...] i [...], a wobec tego kontynuacja budowy w takim stanie nie jest możliwa. 4.4. W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. 5.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Lublinie skargę oddalił. 5.2. W motywach orzeczenia sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności zauważył, że z niekwestionowanych ustaleń organów poczynionych w niniejszej sprawie wynika, iż decyzja Prezydenta Miasta Lublin z 5 lipca 2018 r. udzielająca Spółce [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę w zakresie kontynuacji niezakończonej budowy budynku biurowo-usługowego nr 9 oraz budynków usługowo-handlowych X i Y, m.in. na działkach nr ewid. [...], [...] oraz [...] w Lublinie, przeniesiona następnie na rzecz Spółki [...] Sp. z o.o. w Lublinie (mocą decyzji Prezydenta Miasta Lublin z 21 sierpnia 2018 r. znak: AB-BW-II.6740.6.5.2018), w niezmienionym kształcie, gdy chodzi o jej zakres przedmiotowy (teren inwestycji) funkcjonuje w obrocie prawnym. Zdaniem sądu pierwszej instancji skoro więc w obrocie prawnym nadal funkcjonuje pozwolenie na budowę z 5 lipca 2018 r., które jako teren inwestycji obejmuje sporne działki nr ewid. [...], [...] oraz [...], fakt realizacji na tych nieruchomościach robót budowlanych – o ile nie odbiegają one w istotny sposób od założeń zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego – nie mógł świadczyć o popełnieniu odstępstwa od projektu budowlanego, nawet w przypadku utraty przez inwestora prawa do dysponowania tymi działkami na cele budowlane. W ocenie sądu a quo brak jest natomiast podstaw do zakwestionowania prawidłowości oceny organów, że roboty budowlane zrealizowane do tej pory na podstawie ww. decyzji, w tym wykonane w obrębie spornych działek, są zgodne z założeniami zatwierdzonego projektu budowlanego. Powyższa ocena wynika z zestawienia stanu robót budowlanych stwierdzonego podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 10 sierpnia 2022 r., z dokumentacją projektową. Skarżąca nie wskazała natomiast żadnego elementu zrealizowanych robót budowlanych, który byłby niegodny z treścią projektu budowlanego, a tym samym podważał prawidłowość tej oceny. 6.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółdzielnia – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 6.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2023, poz. 1634; Ppsa) skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa, jak też przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy. Nadto zarzuca również rażące naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ nie ustalił, że oświadczenie o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane zostało złożone skutecznie, - art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organ winien zobowiązać inwestora do uzyskania orzeczenia sądu, na mocy którego zostanie rozstrzygnięta ocena skutków oświadczenia woli spółdzielni. 6.3. Na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 4 art. w zw. z 3 pkt 11 uPb poprzez pominięcie, że prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej przy wykazaniu się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, udzielonej inwestorowi co do części gruntu nie jest prawem bezwzględnym i nieograniczonym w sytuacji, gdy właściciel gruntu po udzieleniu inwestorowi zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, cofnął tę zgodę inwestorowi, co dysponowania do czego ma prawo; - art. 32 ust. 4 "pot" (zapewne chodzi o "pkt" – uwaga Sądu) 2 uPb poprzez uznanie, że złożenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością (cudzą za zgodą jej właściciela) na cele budowlane w celu uzyskania pozwolenia na budowę powoduje nieodwracalny stan prawny i cofnięcie zgody jest niemożliwe i bezskuteczne, co powoduje ograniczenie prawa własności dającego zgodę, 6.4. Skarżąca kasacyjnie wnosi o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 6.5. Nadto, skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy na podstawie art. 182 § 2 Ppsa. 6.6. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie podnosi, że niekwestionowanym jest, iż Spółdzielnia złożyła skutecznie oświadczenie woli o cofnięciu zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w zakresie działek nr [...], [...] i [...], co spowodowało, że inwestor utracił prawo do dysponowania nimi w procesie budowlanym. Skoro zaś inwestor twierdzi, że neguje to oświadczenie spółdzielni, to ciąży na nim udowodnienie, że nie wywarło ono skutku prawnego, czego inwestor zaniechał. A skoro tak, i w obrocie prawnym funkcjonuje oświadczenie woli spółdzielni o cofnięciu zgody na dysponowanie działkami nr [...], [...] i [...], to brak jest podstaw, aby w sposób przymusowy ograniczać Spółdzielni dysponowanie swoimi nieruchomościami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa). 7.2. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym, które określają oznaczone przypadki, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – odpowiednio – naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, względnie – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadne podstawy skargi kasacyjnej naruszenie przywołanych powyżej przepisów, wskazujących na jedne z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono go na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że w odniesieniu do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, zaś w odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzuty naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa będą musiały zostać uznane jako nie oparte na usprawiedliwionej podstawie. 7.3. Podobnie wynikowy charakter ma przywołany w podstawie kasacyjnej przepis art. 151 Ppsa, który zastosował sąd pierwszej instancji. Z cyt. przepisu wynika tylko to, że "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części". Naruszyłby ten przepis sąd wojewódzki, gdyby wpierw uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienia, ale ją oddalił. Podobnie doszłoby do jego naruszenia, gdyby sąd uznając, że skargi nie uwzględnia, ale usunął z obrotu prawnego zaskarżony akt lub czynność. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła. 7.4. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 32 ust. 4 pkt 2 uPb. Podkreślić należy, że oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jest jednym z wymogów umożliwiających wydanie pozytywnej decyzji uprawniającej do rozpoczęcia robót budowlanych, w tym także decyzji legalizacyjnych. Złożenie takiego oświadczenia oznacza, że ustawodawca odstąpił od wymogu wykazania istnienia tego prawa, ograniczając obowiązek strony do złożenia odpowiedniego oświadczenia. Treść tego oświadczenia powinna nawiązywać do przepisu art. 3 pkt 11 uPb, definiującego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. Organ rozstrzygający sprawę nie bada natomiast, czy rzeczywiście wnioskodawca posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeżeli dysponuje tylko oświadczeniem strony odpowiadającym wymogom art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 uPb. Natomiast w przypadku wątpliwości, co do posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jego zakwestionowania, nie wystarczy już samo dostarczenie oświadczenia o posiadanym prawie, lecz konieczne jest wyjaśnienie tych wątpliwości przez organ administracyjny. Wynika to z tego, że takie oświadczenie zastępuje dowody istnienia tego prawa, gdyż stwarza domniemanie, że rzeczywiście przysługuje ono osobie składającej takie oświadczenie. Jest ono skuteczne do tego czasu, gdy inna osoba zakwestionuje jego zgodność z rzeczywistością i przedstawi dowody podważające jego treść (por. wyroki NSA: z 11 maja 2007 r., II OSK 775/06, LEX nr 336711; z 8 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1288/10, LEX nr 966245). Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie przedmiotowa inwestycja realizowana jest w oparciu o pozwolenie na budowę wydane przez Prezydenta Miasta Lublin w dniu 5 lipca 2018 r. Inwestorem przedmiotowego budynku realizowanego w oparciu o w/w decyzję była [...] sp. z o.o. w [...], która przed uzyskaniem pozwolenia na budowę złożyła stosowne oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Z niekwestionowanych ustaleń organów poczynionych w niniejszej sprawie w/w decyzja o pozwoleniu na budowę przeniesiona następnie na rzecz Spółki [...] Sp. z o.o. w Lublinie (mocą decyzji Prezydenta Miasta Lublin z 21 sierpnia 2018 r. znak: AB-BW-II.6740.6.5.2018), i w niezmienionym kształcie gdy chodzi o jej zakres przedmiotowy (teren inwestycji) funkcjonuje w obrocie prawnym. Wprawdzie Spółdzielnia podjęła próbę zmiany ww. decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez wyłączenie z jej zakresu spornych działek, jednak wniosek Spółdzielni w tym przedmiocie został rozpatrzony decyzją odmowną Prezydenta Miasta Lublin z 23 czerwca 2022 r. znak: AB-BU.6740.9.2022, która została utrzymana w mocy decyzją ostateczną Wojewody Lubelskiego z 8 sierpnia 2022 r. znak: IF-VII.7840.1.30.2022.DB. Jednocześnie skarga Spółdzielni na powołaną decyzję ostateczną w przedmiocie odmowy zmiany pozwolenia na budowę, została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z 6 grudnia 2022 r., II SA/Lu 694/22. 7.5. Co do zasady pozytywne przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 uPb nie wymaga od inwestora przedstawienia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, z jednym wyjątkiem, który dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wznowienia robót budowlanych. W niniejszej sprawie jednak nie mamy do czynienia z takim wyjątkiem, ponieważ z dokonanych przez organy obu instancji ustaleń bezspornie wynika, że inwestycja realizowana jest bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała natomiast żadnego elementu zrealizowanych robót budowlanych, który byłby niezgodny z treścią projektu budowlanego, a tym samym podważał prawidłowość tej oceny. Z tego też względu, w niniejszej sprawie nie mógł zostać nałożony na inwestora nakaz, czy obowiązek wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 3 uPb. Jak ustaliły organy obu instancji przedmiotowa inwestycja realizowana jest zgodnie z przepisami uPb, co też potwierdziła kontrola budowy przeprowadzonej w dniu 10 sierpnia 2022 r. przez pracowników PINB. 7.6. Tym samym na tym etapie postępowania nie mógł być również trafny zarzut naruszenia art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 uPb. Jak słusznie bowiem zauważyły organy nadzoru budowlanego, a także w ślad za nimi sąd pierwszej instancji, nawet ewentualna utrata przez inwestora prawa do dysponowania częścią terenu inwestycji na cele budowlane, nie skutkuje zaistnieniem istotnego odstępstwa od projektu budowlanego, skoro w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę obejmująca ten teren. Oceniając zgodność realizowanej inwestycji z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz dołączoną do niej dokumentacją, organy nadzoru budowlanego nie były władne do orzekania o naruszeniu własności. 7.7. W konsekwencji niezasadny okazał się także zarzut art. 105 § 1 K.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym przepisie oznacza, że przestaje istnieć jeden z konstytutywnych elementów materialnego stosunku administracyjnoprawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem brak było podstaw do wydania merytorycznej decyzji załatwiającej sprawę skoro organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekt jest realizowany zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z 5 lipca 2018 r. 7.8. Wreszcie niezasadnie skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak bowiem słusznie stwierdził sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku, wobec braku wpływu ewentualnej utraty przez inwestora prawa do dysponowania częścią terenu inwestycji na cele budowlane, na zgodność zrealizowanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę, w sprawie nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., do czasu dokonania przez właściwy sąd powszechny oceny skutków uchylenia się przez Spółdzielnię od skutków oświadczenia woli polegającej na udzieleniu zgody na dysponowanie przez pierwotnego inwestora terenem spornych działek na cele budowlane. 8. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI