II OSK 2420/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. WSA uchylił postanowienie inspektora o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zaprzestanie pochówków na cmentarzu, uznając, że odmowa taka jest dopuszczalna jedynie w przypadku oczywistych przeszkód, a nie gdy wymaga to oceny merytorycznej. Skarżący organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że WSA błędnie zinterpretował art. 61a § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 K.p.a.) jest zarezerwowana dla sytuacji, w których brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, co jest oczywiste i nie wymaga postępowania wyjaśniającego. W przypadku, gdy strona powołuje się na swój interes prawny, jego ustalenie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. NSA wskazał, że ocena merytorycznej zasadności żądania może nastąpić jedynie w decyzji kończącej postępowanie, a nie w drodze postanowienia o odmowie wszczęcia. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż żądanie wnioskodawcy dotyczyło sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną, a ustalenia dotyczące zagrożenia dla zdrowia wymagały postępowania wyjaśniającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., rozróżnienie między oczywistymi przeszkodami a koniecznością postępowania wyjaśniającego.
Dotyczy głównie postępowań administracyjnych wszczynanych na wniosek strony, gdzie kluczowe jest ustalenie interesu prawnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalna w sytuacji, gdy ustalenie braku podstaw do prowadzenia postępowania wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, które można stwierdzić po wstępnej analizie wniosku, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 61a § 1 K.p.a. dotyczy sytuacji oczywistych, niewymagających postępowania wyjaśniającego. Ustalenie interesu prawnego strony lub istnienia innych przeszkód merytorycznych wymaga przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji merytorycznej, a nie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Czy żądanie zaprzestania pochówków na cmentarzu, oparte na interesie prawnym wynikającym z tytułu własności nieruchomości sąsiedniej, wymaga postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie zasadności wyprowadzenia przez jednostkę interesu prawnego w takiej sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istnienie interesu prawnego wnioskodawcy, wynikającego z tytułu własności nieruchomości sąsiedniej i powołanych norm prawa materialnego, wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a nie mogło być podstawą do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Przepisy (7)
Główne
K.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku przez WSA.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla ustalenia interesu prawnego.
u.p.i.s. art. 27 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.o.c.i.z. art. 1 § 3
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, które nie wymagają postępowania wyjaśniającego.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 61a § 1 oraz 28 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistym.
Godne uwagi sformułowania
instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest dla wstępnego etapu oceny wniosku • dostrzeżenie po wszczęciu postępowania niedopuszczalności jego prowadzenia prowadzić może jedynie do umorzenia postępowania • wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postepowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia po wstępnej analizie wniosku • dla tego rodzaju sytuacji prawnej pozostaje nadal prawidłowa, odpowiadająca standardom państwa prawnego, wykładnia co do obowiązku wszczęcia postępowania i zakończenia tego postępowania decyzją o umorzeniu w razie braku podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego (obowiązku) jednostki składającej żądanie wszczęcia postępowania • Jeśli ustalenie braku przymiotu strony jest oczywiste i nie wymaga przeprowadzenia ustaleń w tym zakresie, należy stosować regulację art. 61a § 1 K.p.a., tj. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego • Jeśli natomiast, zdaniem organu, żądanie nie jest zasadne z powodów merytorycznych, ocena ta może być wyrażona jedynie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie w drodze postanowienia opartego na art. 61a § 1 K.p.a.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
sędzia
Piotr Broda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., rozróżnienie między oczywistymi przeszkodami a koniecznością postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych wszczynanych na wniosek strony, gdzie kluczowe jest ustalenie interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne zasady proceduralne dotyczące odmowy wszczęcia postępowania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania, a kiedy musi je przeprowadzić.
“Kiedy organ może odmówić wszczęcia postępowania? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.