II SA/BD 1562/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-04-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowysamowola budowlanapostępowanie naprawczelegalizacjaprawo budowlaneplanowanie przestrzenneanaliza urbanistycznazasada dobrego sąsiedztwaWSAdecyzja administracyjna

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję SKO ustalającą warunki zabudowy dla samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, uznając, że decyzja była zgodna z prawem mimo toczącego się postępowania legalizacyjnego.

Skarżąca A. L. wniosła skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, wskazując, że decyzja została wydana dla inwestycji już zrealizowanej w toku postępowania naprawczego (legalizacyjnego). Sąd uznał, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest dopuszczalne w celu legalizacji samowoli budowlanej, o ile inwestor działa na podstawie postanowienia organu nadzoru budowlanego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną i ustaliły warunki zabudowy zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o ustaleniu warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Skarżąca podnosiła, że decyzja została wydana dla inwestycji już zrealizowanej (lub w trakcie realizacji) w ramach postępowania naprawczego (legalizacyjnego) prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, co stanowiło naruszenie przepisów. Sąd wyjaśnił, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy w takiej sytuacji jest dopuszczalne, jeśli inwestor działa na podstawie postanowienia organu nadzoru budowlanego zobowiązującego do jej przedłożenia w celu legalizacji samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał inwestora do przedłożenia takiej decyzji. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną, wyznaczając obszar analizowany i badając parametry zabudowy zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego. Stwierdzono, że spełnione zostały warunki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym zasada dobrego sąsiedztwa, dostęp do drogi publicznej, wystarczające uzbrojenie terenu oraz zgodność z przepisami odrębnymi. Sąd podkreślił, że organ administracji jest związany przepisami prawa i po stwierdzeniu spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. nie może odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy. Zaznaczono również, że organ nie jest uprawniony do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na tym etapie postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana w celu legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, jeśli inwestor działa na podstawie postanowienia organu nadzoru budowlanego zobowiązującego do przedłożenia takiej decyzji.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym wniosek o ustalenie warunków zabudowy może dotyczyć przedsięwzięcia dopiero planowanego, ale z wyjątkiem sytuacji, gdy decyzja jest potrzebna do legalizacji samowoli budowlanej na mocy postanowienia organu nadzoru budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji, w przypadku braku planu miejscowego.

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa warunki, które muszą być spełnione, aby organ mógł wydać decyzję o warunkach zabudowy (m.in. zasada dobrego sąsiedztwa, dostęp do drogi publicznej, uzbrojenie terenu, zgodność z przepisami odrębnymi).

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy ustalania warunków zabudowy.

P. budowlanego art. 50-51

Prawo budowlane

Przepisy dotyczące postępowania naprawczego (legalizacyjnego) w przypadku samowoli budowlanej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wspomniany w kontekście stosowania art. 59 ust. 1.

u.p.z.p. art. 50 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Stosuje się odpowiednio do wniosku o ustalenie warunków zabudowy.

u.p.z.p. art. 53 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wspomniany w kontekście zarzutów skargi.

u.p.z.p. art. 63 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rodzi praw do terenu ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

P. o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P. o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

ustawa COVID art. 15zzs? § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

rozporządzenie MI art. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Określa sposób wyznaczania obszaru analizowanego.

rozporządzenie MI art. 2 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Definicja frontu działki.

rozporządzenie MI art. 4 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie linii zabudowy.

rozporządzenie MI art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu.

rozporządzenie MI art. 6 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie szerokości elewacji frontowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo wydały decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji realizowanej w ramach postępowania legalizacyjnego, na podstawie postanowienia organu nadzoru budowlanego. Organy prawidłowo przeprowadziły analizę urbanistyczną i ustaliły warunki zabudowy zgodnie z przepisami u.p.z.p. i rozporządzenia wykonawczego. Organ nie jest zobowiązany do badania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej lub w trakcie realizacji, w toku postępowania naprawczego (legalizacyjnego), stanowi naruszenie prawa. Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niedokonanie koniecznych ustaleń dotyczących stanu faktycznego inwestycji i postępowania naprawczego. Organy naruszyły przepisy prawa materialnego (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 50-51 Prawa budowlanego) poprzez wydanie decyzji dla inwestycji zrealizowanej w toku postępowania naprawczego oraz poszerzenie terenów inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowej inwestycji toczy się postępowanie legalizacyjne nie zaś, jak omyłkowo wskazano w kwestionowanych decyzjach, postępowanie naprawcze organy nie są uprawnione do badania, czy strona posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Jarosław Wichrowski

sędzia

Mariusz Pawełczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji realizowanej w ramach postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy inwestor działa na podstawie postanowienia organu nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego - możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla samowolnie wybudowanego obiektu, co jest częstym problemem w praktyce budowlanej.

Czy można zalegalizować samowolę budowlaną poprzez uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 1562/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-04-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Wichrowski
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II OSK 2386/22 - Wyrok NSA z 2025-04-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Bd 1562/21
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta B., w ramach postępowania naprawczego ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości oznaczonej nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w B..
Po rozpoznaniu odwołania A. L., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] 2021 r., nr [...] utrzymało powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnienie decyzji Kolegium wskazało, że złożony w sprawie wniosek o ustalenie warunków spełniał wymogi określone w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021, poz. 74- dalej jako "u.p.z.p"). Jak stwierdziło SKO, organ I instancji wyznaczył obszar analizowany w promieniu 150 m wokół przedmiotowej działki, biorąc pod uwagę trzykrotną szerokość frontu działki objętej wnioskiem od strony ulicy [...], z której odbywać się będzie główny wjazd na nieruchomości, wynoszącą ca 50 m. Obszar analizowany został przy tym rozszerzony do granic działek położonych w części w obszarze analizowanym, na których występują budynki wchodzące choć w części w ten obszar. SKO podniosło następnie, że w obszarze analizowanym występuje funkcja zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, zabudowy gospodarczej i garażowej towarzyszącej. Wobec występowania funkcji zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej, organ pierwszej instancji, słusznie, zdaniem Kolegium, stwierdził kontynuację funkcji zabudowy istniejącej wokół planowanej inwestycji. W ocenie SKO przeprowadzona przez organ I instancji analiza nie budzi wątpliwości, a wszystkie parametry zabudowy (tj. linia zabudowy; wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu; szerokość elewacji frontowej; wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki; geometra dachu), wynikają z przeprowadzonej analizy i zostały szczegółowo uzasadnione. Organ odwoławczy przedstawił przy tym ustalenia wynikające z analizy dotyczące każdego z parametrów.
Kolegium wskazało, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że organ I instancji stwierdził zgodność wnioskowanej inwestycji z zasadami dobrego sąsiedztwa. Przedmiotowa inwestycja stanowi bowiem kontynuację istniejącej w analizowanym obszarze funkcji. Teren wnioskowanej inwestycji ma dostęp do drogi publicznej. Istniejąca i planowana sieć uzbrojenia terenu umożliwia połączenie projektowanego zamierzenia do infrastruktury technicznej. Obszar objęty inwestycją nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. Planowane zamierzenie inwestycyjne nie jest też sprzeczne z przepisami odrębnymi.
Mając powyższe na uwadze SKO wywiodło, że z uwagi na to, że planowana inwestycja odpowiada warunkom przewidzianym w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., obowiązkiem organu I instancji było pozytywne rozstrzygniecie o warunkach zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez inwestora. Kolegium zwróciło też uwagę na to, że zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane elementy oraz, że wykorzystane materiały kartograficzne posiadają prawidłowe oznaczenie wskazujące na to, że zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję A. L. (dalej jako: "skarżąca") zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niedokonanie koniecznych ustaleń w zakresie:
- aktualnego stanu inwestycji budowlanej już zrealizowanej (realizowanej) poprzez inwestora na działce nr [...], której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy;
- przyczyn wszczęcia w stosunku do inwestora postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego oraz aktualnego stanu tego postępowania, w szczególności zasadności złożenia przez inwestora wniosku o ustalenie warunków zabudowy;
uprzedniego wydania w stosunku do inwestycji budowlanej już zrealizowanej (realizowanej) przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, a także treści tych decyzji,
a tym samym prowadzenie postępowania tak, jakby wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczył planowanej inwestycji budowlanej, podczas gdy w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z inwestycją już zrealizowaną (będąca w trakcie realizacji), zaś w stosunku do inwestora toczy się postępowanie naprawcze prowadzone przez organ nadzoru budowlanego;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 w z. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 50-51 Prawa budowlanego, poprzez:
- wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji budowlanej już zrealizowanej (będącej w trakcie realizacji), w toku postępowania naprawczego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego;
- ustalenie warunków zabudowy w postępowaniu naprawczym w odniesieniu do działki nr [...], w stosunku do której inwestor nie legitymuje się tytułem prawnym umożliwiającym realizację inwestycji budowlanej, pomimo że inwestycja budowlana objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy została już zrealizowana (jest realizowana) wyłącznie na działce nr [...], tj. niedopuszczalne poszerzenie terenów inwestycji w decyzji o warunkach zabudowy wydanej w toku postępowania naprawczego w stosunku do terenu inwestycji określonego w uprzednio wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu strony skarżącej, wskazującej na rażące naruszenie prawa przez organy z uwagi na wydanie decyzji o warunkach zabudowy na wniosek inwestora dla inwestycji budowlanej już zrealizowanej (będącej w realizacji), w toku postępowania naprawczego prowadzonego przez organ w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego.
Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021, poz. 74) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W świetle treści powyższego przepisu wniosek o ustalenie warunków zabudowy - co do zasady - może dotyczyć dopiero planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku. Powyższa reguła doznaje jednak wyjątku w sytuacji, gdy decyzja o warunkach zabudowy jest konieczna, aby ją przedłożyć w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, mającym na celu legalizację wykonanych robót budowlanych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wystąpienie o ustalenie warunków zabudowy musi zostać poprzedzone stosownym postanowieniem organu nadzoru budowlanego. A zatem w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru budowlanego (zob. np. wyroki NSA z 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1890/12, z dnia 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2084/16).
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, w szczególności zaś z załącznika do wniosku o ustalenie warunków zabudowy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] stwierdził, że B. K. dopuścił się samowolnej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ew[...], obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W związku z czym, postanowieniem z dnia [...] 2019 r. [...] zobowiązał inwestora będącego w budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego m.in. do przedstawienia decyzji Prezydenta Miasta B. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji.
W świetle powyższego w stosunku do przedmiotowej inwestycji toczy się postępowanie legalizacyjne nie zaś, jak omyłkowo wskazano w kwestionowanych decyzjach, postępowanie naprawcze. Z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika bowiem jednoznacznie, że inwestor przystępując do wykonania prac nie legitymował się ważnym pozwoleniem na budowę. Wyrazem powyższego są nałożone na inwestor obowiązki przedłożenia przez inwestor określonych dokumentów w tym: decyzji ustalającej warunki zabudowy i 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; a ponadto oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mając na uwadze powyższe za nietrafne należy uznać wywody strony skarżącej wskazujące na to, że w stosunku do przedsięwzięcia wydano już uprzednio decyzję ustalająca warunki zabudowy i decyzję o pozwoleniu na budowę, a tym samym, że organy obu instancji, wydając zaskarżone decyzję, miały się dopuścić rażącego naruszenia prawa.
Przechodząc do prawidłowości ustalonych warunków zabudowy wskazać należy, że wydanie przez organ pozytywnej decyzji w sprawie uzależnione było od spełnienia wymogów ustanowionych treścią art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Powołany przepis na zasadzie enumeracji pozytywnej wskazuje warunki, jakie musi spełniać planowanie zamierzenie, aby organ mógł wydać dla niego decyzję zgodnie z wnioskiem. Zgodnie z tym przepisem, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.;
Systematyka art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. pozwala założyć, że punktem wyjścia weryfikacji dopuszczalności planowanej inwestycji jest spełnienie przez nią rygorów tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, wyartykułowanej w pkt 1 powołanego przepisu. W pewnym uogólnieniu można zatem przyjąć, że z zasady dobrego sąsiedztwa wynika obowiązek dostosowania nowej zabudowy do cech zabudowy już istniejącej na danym terenie, przy uwzględnieniu kontynuacji funkcji tej zabudowy. Dostosowanie nowej zabudowy dotyczyć ma stanu dotychczasowej zabudowy, wyznaczonego przez zastane w danym miejscu cechy i parametry o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów).
W celu sprawdzenia, czy planowanie zamierzenie spełnia wymóg z art. 61 ust. 1 - 5 u.p.z.p., organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Granice obszaru analizowanego wyznacza się w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Przez front działki należy natomiast rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę (§ 2 pkt 5 rozporządzenia).
W realiach niniejszej sprawy organy słusznie przyjęły, że front działki wynosi 50 m, a zatem obszar analizowany wyznaczono w odległości 150 m od granic terenu, na którym ma zostać zlokalizowana inwestycja. Prawidłowość wyznaczenia obszaru analizowanego nie budzi zastrzeżeń Sądu. Na załącznikach graficznych do analizy zaznaczono granice terenu inwestycji i granice obszaru analizowanego, zaś kopie mapy zasadniczej, na której sporządzone zostały załączniki graficzne, wykonane zostały w skali 1:1000. Na załączniku graficznym do decyzji przedstawiono linie rozgraniczające teren inwestycji oraz naniesiono obowiązującą linię zabudowy i nieprzekraczalną linię zabudowy.
Ponadto, w ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się do poszczególnych warunków zagospodarowania terenu i zabudowy określonych w decyzji organu I instancji, w tym do ustalenia linii zabudowy, szerokości elewacji frontowych, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowych. Szczegółowemu badaniu poddano treść sporządzonej przez organ I instancji analizy urbanistycznej, konfrontując ją z przepisami rozporządzenia. Wyciągnięte w tym zakresie przez Kolegium wnioski, należy uznać za prawidłowe.
W analizowanym obszarze znajdują się budynki o funkcji mieszkalnej jednorodzinnej, których parametry zgodnie z regułami wynikającymi z rozporządzenia pozwalały na ustalenie wskazanych w decyzji organu I instancji parametrów zabudowy i zagospodarowania terenu.
Linię zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wyznaczono w oparciu o § 4 ust. 4 rozporządzenia, a zatem z odstępstwem od ogólnych wytycznych ustalania tego parametru. Organ swoje stanowisko uzasadnił w sposób wyczerpujący wskazując, że z przeprowadzonej analizy wynika, iż budynki mieszkalne zlokalizowane wzdłuż ul. [...] położone są w odległości od 3 m do 40 m od pasa drogowego. Ustalając linie zabudowy uwzględnił różnorodność lokalizacyjną, brak wyraźnie dominującego przebiegu linii, a także ustawowy wymóg minimalnej odległości lokalizacji obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni gminnej drogi publicznej (6m). Organ uznał za zasadne wyznaczenie obowiązującej linii zabudowy jako przedłużenia linii zabudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych przy ul [...], tj. w odległości 5 m od pasa drogowego tej ulicy, (min. 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni). Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu.
Wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu wyznaczono zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, a więc również z zastosowaniem odstępstwa od zasad ogólnych wyznaczania tego wskaźnika. Powyższe organ uzasadnił zróżnicowaniem wskaźników w obszarze analizowanym (od 2% do 32%). Jak wynika z analizy minimalny wskaźnik dla przedsięwzięcia określono na poziomie [...] %, a więc średniej wielkości powierzchni zabudowy. Organ trafnie stwierdził, że biorąc pod uwagę wielkość przedmiotowej nieruchomości ([...] m2), zastosowanie takiego wskaźnika pozwalałoby na wybudowanie stosunkowo małego budynku mieszkalnego (ca [...] m2). Wskaźnik maksymalny określono natomiast na poziomie [...] % (wnioskowanym przez inwestora), zwracając uwagę, że wskaźnik ten nawiązuje do wskaźnika nieruchomości sąsiadującej przy [...]%) i jednocześnie nie przekracza największego ze wskaźników zabudowy ([...]% - [...]) w obszarze analizowanym. Zdaniem Sądu powyższe ustalenia organu wskazują na to, że tak określony parametr wielkości powierzchni zabudowy mieści się w granicach dopuszczonych w rozporządzeniu odstępstw.
Także ustalenia parametru szerokości elewacji frontowej oraz wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej dokonano na zasadzie odstępstwa, które zostało jednakże wystarczająco umotywowane, z uwzględnieniem uwarunkowań faktycznych zaistniałych w sprawie.
Ustalając szerokość elewacji frontowej w oparciu o § 6 ust. 2 rozporządzenia na poziomie od 11,5m do 20m, organ wziął pod uwagę znaczne zróżnicowanie szerokość elewacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych w obszarze analizowanym. Uwzględniając rozpiętość przedmiotowego terenu dopuszczono największą szerokość (tj. [...] m – jak dla budynku przy ul. [...]), jako wartość minimalną przyjęto zaś średnią wartość w obszarze analizowanym dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych.
Określając wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej na poziomie od 3,5 m do 6,5 m do okapu organ uwzględnił, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej dla budynków mieszkalnych w obszarze analizowanym jest zróżnicowana i kształtuje się w przedziale 2,7m do 7,5 m. Jak wynika z analizy, wśród budynków mieszkalnych przeważają budynki z dachem stromym o wysokości dachu od 3,5 m do 6,5 m.
Ustalając geometrię dachu organ uznał za zasadne nawiązanie do parametrów budynku przy [...], przyjmują kąt nachylenia dachu od 20?do 45?; dach dwu- lub wielospadowy; wysokość kalenicy głównej od 6,5 m do 8,5 m oraz dowolny układ kalenicy głównej.
Zdaniem Sądu, w świetle wyjaśnień przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sposób zarzucić organom dowolności w ustalaniu tych parametrów, albowiem każdy z nich odpowiada treści przepisów rozporządzenia, ewentualnie mieści się w granicach dopuszczonych w tym rozporządzeniu odstępstw. Nie budzi też wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej. Spełniony został zatem wymóg wynikający z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. jak i pozostałe przesłanki określone w art. 61 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 u.p.z.p. Planowana inwestycja nie będzie również oddziaływać negatywnie na środowisko.
Zdaniem Sądu wyniki sporządzonej analizy urbanistycznej wskazują, że organy nie mogły odmówić inwestorowi uwzględnienia jego wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Należy bowiem podkreślić, że w świetle przywołanych powyżej przepisów u.p.z.p. decyzja ustalająca te warunki jest wydawana przez organ administracji na zasadzie związania administracyjnego. Oznacza to, że po ustaleniu, że zamierzenie inwestycyjne lub projektowany sposób użytkowania obiektu spełnia warunki określone w art. 61 u.p.z.p., organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy, a ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organowi żadnej swobody.
Mając na uwadze zarzuty strony skarżącej dodać należy, że wydając decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy organy nie są uprawnione do badania, czy strona posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 63 ust. 2 u.p.z.p. decyzja ustalająca warunki zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Kwestia zgody właściciela nieruchomości na realizację inwestycji, powinna zostać natomiast oceniona w ewentualnym późniejszym postępowaniu zmierzającym do legalizacji samowoli budowlanej.
Reasumując wskazać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności w uzasadnieniu decyzji zostało przedstawione stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI