II OSK 2411/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podstawą uchylenia była stwierdzona nieważność postępowania przed WSA, wynikająca z pozbawienia stron możliwości obrony ich praw. Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, mimo że Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu wniósł o przeprowadzenie rozprawy i nie wyraził zgody na posiedzenie niejawne. Dodatkowo, strony nie zostały odpowiednio zawiadomione o możliwości przedstawienia stanowiska pisemnie przed posiedzeniem niejawnym. NSA podkreślił, że choć rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w warunkach pandemii jest dopuszczalne, musi ono gwarantować prawo do obrony, co w tym przypadku nie miało miejsca. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie specustawy covidowej bez zgody strony i odpowiedniego zawiadomienia prowadzi do nieważności postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przepisami covidowymi i koniecznością zapewnienia prawa do obrony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie specustawy covidowej, wbrew woli strony i bez odpowiedniego zawiadomienia, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym bez zgody strony i bez zapewnienia jej możności obrony praw stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że strony zostały pozbawione możności obrony praw, ponieważ sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, mimo sprzeciwu Ministra i braku odpowiedniego zawiadomienia o możliwości przedstawienia stanowiska pisemnie. Prawo do obrony musi być zagwarantowane, nawet w warunkach pandemii.
Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organ administracji naruszył przepisy dotyczące oceny dowodów i wyjaśnienia niewystarczalności obecnych form ochrony (plan miejscowy) przy wpisie do rejestru zabytków?
Odpowiedź sądu
NSA nie odniósł się do tej kwestii merytorycznie, ponieważ sprawa została uchylona z powodu nieważności postępowania.
Uzasadnienie
NSA uchylił wyrok WSA z powodu nieważności postępowania, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących oceny dowodów przez Sąd pierwszej instancji.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pozbawienie strony możności obrony jej praw skutkuje nieważnością postępowania.
ustawa covidowa art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku.
ustawa o ochronie zabytków art. 3 § pkt 15
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definiuje 'ochronę wartości widokowych' oraz 'ochronę przed szkodliwym oddziaływaniem czynników zewnętrznych' jako przesłanki wpisu do rejestru.
ustawa o ochronie zabytków art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Reguluje możliwość wpisu do rejestru zabytków otoczenia zabytku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 41 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy wolności i praw osobistych, w tym prawa do obrony.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek państwa strzeżenia dziedzictwa narodowego.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozbawienie strony możności obrony praw na skutek rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie specustawy covidowej, mimo sprzeciwu strony i braku odpowiedniego zawiadomienia.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wadliwej oceny dowodów przez WSA, niewystarczalności planu miejscowego, błędnych zaleceń do dalszego postępowania, wadliwego zastosowania przepisów o ochronie zabytków oraz naruszenia prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
strona została pozbawiona możności obrony swoich praw • rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowi wyjątek od ogólnej zasady jawności posiedzeń sądowych • prawo do obrony powinno być zagwarantowane przede wszystkim poprzez powiadomienie stron o posiedzeniu niejawnym i umożliwienie im zajęcia stanowiska w formie pisemnej
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Siegień
sędzia
Grzegorz Rząsa
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie specustawy covidowej bez zgody strony i odpowiedniego zawiadomienia prowadzi do nieważności postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z przepisami covidowymi i koniecznością zapewnienia prawa do obrony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego – prawa do obrony i jawności postępowania, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w czasie pandemii. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Nieważność postępowania: Czy sąd mógł rozpoznać sprawę bez Twojej zgody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.