IV SA/Wa 1104/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-05-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyudział w postępowaniuorganizacja społecznainteres społecznycele statutowek.p.a.ochrona środowiskainwestycje budowlanesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę stowarzyszenia na postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, uznając, że nie wykazało ono interesu społecznego ani powiązania z celami statutowymi.

Stowarzyszenie O. zaskarżyło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające dopuszczenia go do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że stowarzyszenie nie wykazało spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., tj. powiązania z celami statutowymi i interesu społecznego. Sąd podkreślił, że udział organizacji społecznej nie może służyć partykularnym interesom jej członków, a w tym przypadku chodziło o interesy konkurencyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę stowarzyszenia O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej. Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do postępowania, argumentując, że inwestycja negatywnie wpłynie na mieszkańców i członków stowarzyszenia prowadzących działalność gospodarczą. Sąd oddalił skargę, uznając, że stowarzyszenie nie wykazało spełnienia kluczowych przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. Po pierwsze, nie wykazało merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania z celami statutowymi, które ograniczały się głównie do ochrony środowiska, a nie do kwestii gospodarczych czy konkurencji. Po drugie, nie wykazało, że za jego udziałem przemawia interes społeczny. Sąd podkreślił, że interes członków stowarzyszenia w uniknięciu konkurencji jest interesem partykularnym, a nie społecznym. Sąd odniósł się również do kwestii proceduralnych, wskazując na właściwość Kolegium do rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym oraz prawidłowość pouczenia o środkach odwoławczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli nie wykaże spełnienia łącznie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a., tj. merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania z celami statutowymi oraz istnienia interesu społecznego. Interes członków organizacji w uniknięciu konkurencji nie jest interesem społecznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stowarzyszenie nie wykazało powiązania z celami statutowymi (ochrona środowiska) ani interesu społecznego. Argumenty o negatywnym wpływie inwestycji na mieszkańców i konkurencji dla członków stowarzyszenia uznano za partykularne, a nie społeczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym: uzasadnienie celami statutowymi, przemawianie interesu społecznego oraz spełnienie łącznie trzech warunków: postępowanie toczy się przed organem pierwszej lub drugiej instancji, merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania z celami organizacji, udział organizacji uzasadniony interesem społecznym.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 31 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie o dopuszczenie do udziału orzeka się postanowieniem, na które przysługuje zażalenie (w przypadku organu pierwszej instancji).

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stosowania przepisów o odwołaniach do postanowień.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez stowarzyszenie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. (brak powiązania z celami statutowymi i interesu społecznego). Interes członków stowarzyszenia w uniknięciu konkurencji nie jest interesem społecznym. Właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym. Prawidłowość pouczenia o środkach odwoławczych od postanowienia SKO w pierwszej instancji (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. Pozbawienie możliwości udziału w sprawie. Naruszenie art. 31 § 2 k.p.a. Naruszenie zasady instancyjności postępowania. Argument, że pismo Prezydenta Miasta O. z dnia 29 maja 2005r. dopuściło stowarzyszenie do udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom same organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie zażalenie

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący-sprawozdawca

Marta Laskowska

członek

Tomasz Wykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 k.p.a.), w szczególności rozróżnienie między interesem społecznym a partykularnym interesem członków organizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dopuszczania organizacji społecznej do postępowania o ustalenie warunków zabudowy; wymaga analizy celów statutowych i interesu społecznego w każdym indywidualnym przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniach administracyjnych i rozróżnienia między interesem społecznym a partykularnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy organizacja społeczna może, a kiedy nie może brać udziału w postępowaniu administracyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1104/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Laskowska
Tomasz Wykowski
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym. - skargę oddala -
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2005r. o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia O. z siedzibą w O. do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego z parkingami i placem manewrowo-dostawczym na działkach o nr [...] i nr [...] położonych w O. przy ul. [...] oraz na przebudowie ulicy [...] i skrzyżowaniu z ul. [...] na rondo.
W uzasadnieniu podano, że stowarzyszenie złożyło odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy na wniosek inwestora M. G. oraz wniosek o dopuszczenie jako organizacji społecznej do udziału w tymże postępowaniu. Organ odwoławczy podkreślił, że dopuszczenie do udziału organizacji społecznej odbywa się w toku postępowania prowadzonego zarówno przez organ pierwszej, jak też drugiej instancji. Wobec tego niezasadne są zarzuty odwołania co do naruszenia przez Kolegium właściwości instancyjnej, jak również nietrafny jest zarzut co do błędnego pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, gdyż od zaskarżonego postanowienia Kolegium wydanego w pierwszej instancji, na podstawie art. 31 § 2 kpa, przysługuje w myśl art. 127 § 3 kpa w związku z art. 144 kpa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie zażalenie.
Zdaniem organu, O. nie mogło być dopuszczone do udziału w postępowaniu, bowiem nie spełniło łącznie dwóch przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia do udziału w postępowaniu, o ile jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Przedmiotowe postępowanie nie dotyczy sfery prawnej stowarzyszenia, a względy natury gospodarczej, na które powołała się strona skarżąca, nie mieszczą się w celach działania wymienionych w § 6 Statutu. Jedynym celem statutowym, uzasadniającym żądanie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w tymże postępowaniu są działania na rzecz ochrony środowiska, wymienione w pkt 12 § 6 Statutu, pod warunkiem, że przedmiotowa inwestycja byłaby zamierzeniem wpływającym lub mogącym wpłynąć na pogorszenie środowiska naturalnego. Przedmiotowe przedsięwzięcie do tego rodzaju inwestycji nie należy. Skarżący, tej okoliczności nie wskazywał ani w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy, jak również we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podniósł, iż skarżące stowarzyszenie przede wszystkim nie wykazało, iż jego udział w tym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wymagany jest ze względu na ochronę interesu społecznego.
Stowarzyszenie- O.- wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, podnosząc zarzut rażącego naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 kpa, i z tych względów wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Stowarzyszenie oświadczyło również, iż podtrzymuje odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy i wnosi o jej uchylenie. Wywody obszernego uzasadnieniu skargi sprowadzają się do zarzutu naruszenia art. 7, 8 i 9 kpa, pozbawienia możliwości działu w sprawie, naruszenia art. 31 § 2 kpa oraz zasady instancyjności postępowania. Skarżący podniósł, że Kolegium nie mogło odmówić dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w przedmiotowym postępowaniu, gdyż o jego dopuszczeniu do udziału w postępowaniu zdecydował Prezydent Miasta O. w piśmie z dnia 29 marca 2005r., skoro w piśmie tym m. in. stwierdził " nie ma przeszkód prawnych w zawiadomieniu O. o toczących się w Urzędzie Miejskim postępowaniach w sprawach ustalenia warunków zabudowy".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty, co w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem
Sąd dokonując pod tym względem kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, że skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Nie stwierdzono bowiem, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, czy też procesowego.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżące stowarzyszenie w piśmie z dnia 2 marca 2005r. wraz z odwołaniem od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w tymże postępowaniu na zasadach określonych w art. 31 § 1 pkt 2 kpa.
Przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym określa przepis art. 31 § 1 kpa. Przepis ten wymaga od organizacji społecznej wykazania, że jej żądanie dopuszczenia do udziału w sprawie jest uzasadnione celami statutowymi, a nadto, że za takim udziałem przemawia interes społeczny. Z przepisu art. 31 § 1 pkt 2 kpa wynika, że muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki: po pierwsze – postępowanie musi toczyć się przed organem pierwszej lub drugiej instancji, po drugie- musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania ( przedmiotem działania) organizacji społecznej , po trzecie- uczestnictwo organizacji społecznej na prawach strony musi być uzasadnione interesem społecznym.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, została spełniona tylko pierwsza przesłanka, skoro wniosek z dnia 2 marca 2005r. skarżącego stowarzyszenia do Kolegium wpłynął w dniu 15 marca 2005r., a więc w dniu, w którym doszło do uruchomienia postępowania odwoławczego na skutek odwołania T. T., będącej stroną przedmiotowego postępowania o ustalenie warunków zabudowy.
Natomiast pozostałe dwie przesłanki, jak trafnie uznało Kolegium, nie zostały spełnione.
Zgodzić się należy z organem, że cele określone w § 6 Statutu O. nie uzasadniają jego udziału w przedmiotowym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, gdyż zakres przedmiotowy tego postępowania w żadnym razie nie odnosi się do sfery prawnej samego stowarzyszenia, ani też jego członków. Skarżące stowarzyszenie we wniosku o dopuszczenie do udziału, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak też w skardze nie wskazało, w którym z określonych w statucie celów upatruje zasadność swojego wniosku, jak również nie podało okoliczności uzasadniających przyjęcie, iż za jego udziałem w tymże postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przemawia interes społeczny. Warunku tego nie może spełniać, jak słusznie uznało Kolegium, zawarte we wniosku z dnia 2 marca 2005r. jak też w późniejszym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ogólnikowe stwierdzenie , że za jego udziałem " przemawia interes społeczny odnoszący się do wszystkich mieszkańców miasta O., a członków Stowarzyszenia O. w szczególności". Wprawdzie w skardze jako okoliczność mającą wskazywać na interes społeczny skarżący podał, iż inwestycja polegająca na realizacji supermarketu na terenie miasta O., dla której Prezydent decyzją z dnia [...] luetgo 2005r. ustalił warunki zabudowy, będzie negatywnie oddziaływać na mieszkańców miasta, jak też w sposób bezpośredni na członków stowarzyszenia, będącymi przedsiębiorstwami, gdyż dla mieszkańców oznaczać to będzie znaczną redukcję miejsc prawy, a dla członków bezpośrednią konkurencję w wprowadzeniu lokalnej działalności, to jednak żadna z tych okoliczności, w ocenie Sądu, nie może przemawiać za dopuszczeniem skarżącego do udziału w tymże postępowaniu. Zważyć bowiem należy, że po pierwsze – wbrew stanowisku skarżącego, realizacja przedmiotowej inwestycji – budynku handlowo-usługowego- stworzy nowe miejsca pracy dla mieszkańców O., po drugie – stowarzyszenie odwołując się do ochrony swoich członków wyraźnie wskazało na partykularny interes samego O. i jego członków, którzy prowadzą działalność gospodarczą i są żywotnie zainteresowani ze względów konkurencyjnych na udział w postępowaniu i przeciwstawieniu się wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla tego rodzaju inwestycji. W orzecznictwie, jak też w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom same organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji ( por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego Komentarz W-wa 1996r. ,s. 226, postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2004r. OZ 340/04, ONSAiWSA 3/52/2004).
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi, podnieść należy, iż stosownie do art. 31 § 2 kpa, którego naruszenie przez Kolegium zarzuciła strona skarżąca, w sprawie o dopuszczenie do udziału orzeka organ postanowieniem, na które w razie nieuwzględnienia żądania organizacji społecznej, w tym przypadku Stowarzyszenia O., przysługuje zażalenie.
Trafnie stwierdziło Kolegium, iż żądanie organizacji społecznej o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu może być zgłoszone na etapie postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji lub też przed organem odwoławczym. O właściwości organu co do rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do udziału decyduje data jego wniesienia. Oznacza to, że jeżeli wniosek wpłynie w toku toczącego się postępowania pierwszoinstancyjnego, a więc przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, to wniosek podlega rozpatrzeniu przez ten organ. Jeżeli zaś wniosek wpłynie do dacie wydania decyzji w pierwszej instancji , to właściwym do jego rozpatrzenia jest organ odwoławczy.
Reasumując należy stwierdzić, że skoro wniosek o dopuszczenie strony skarżącej do udziału w postępowaniu , oznaczony datą 2 marca 2005r,. wpłynął w dniu 15 marca 2005r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego – w dacie wszczęcia postępowania odwoławczego, to wbrew zarzutom skargi, właściwym do jego rozpatrzenia był ten. W świetle tego, za błędne należy uznać stanowisko skarżącego, że pismem Prezydenta Miasta O. z dnia 29 maja 2005r. zostało dopuszczone do udziału w przedmiotowym postępowaniu. Wypada bowiem zauważyć, iż z treści tego pisma można co najwyżej wywodzić, iż Prezydent nie widzi przeszkód prawnych do informowania O. o toczących się przed nim postępowaniach o warunkach zabudowy, stwarzając w ten sposób stowarzyszeniu możliwość zgłoszenia udziału w danym postępowaniu na prawach strony na zasadach przewidzianych w art. 31 § 1 kpa.
Nietrafne są również wywody skargi dotyczące pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych od postanowienia pierwszoinstancyjnego Kolegium z dnia [...] marca 2005r. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa w związku z art. 144 kpa od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie zażalenie, jak błędnie uważa strona skarżąca.
Poza oceną Sądu pozostają te zarzuty skargi, które odnoszą się do decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] lutego 2005r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ przedmiotem kontroli sądowej jest tylko i wyłącznie zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005r.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI