II OSK 2393/24

II OSK 2393/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Małgorzata Masternak - Kubiak
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 519
art. 327 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.d
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. V. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2389/23 w sprawie ze skargi S. V. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 11 sierpnia 2023 r. nr KG-CU-IV-R1.4224.89.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 15 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2389/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę obywatela Republiki Indii S. V. (dalej: "cudzoziemiec", "skarżący", "skarżący kasacyjnie") na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "Komendant Główny SG") z 11 sierpnia 2023 r. nr KG-CU-IV-R1.4224.89.2023. Postanowieniem tym stwierdzono niedopuszczalność odwołania cudzoziemca od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "Komendant", "organ pierwszej instancji") z 26 lipca 2023 r. nr 17-680/68/D-ZDP/2023, którą zobowiązano cudzoziemca do powrotu oraz zakazano ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy.
2. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie złożył cudzoziemiec, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez:
1) błędną wykładnię art. 7 "§" 1 pkt 1 lit.d w zw. z "§" 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm., dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c.") w zw. z art. 8 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a.;
2) niewłaściwe zastosowanie art. 327 ust. 2 u.o.c.;
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji; uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczył, że zrzeka się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie, wnosząc o jej rozpatrzenie na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono dodatkowo, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania musi odpowiadać warunkom określonym przez przepisy prawa (art. 127a k.p.a.), co zdaniem skarżącego nie miało miejsca.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA).
3.4. Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.d w zw. z ust. 2 u.o.c. w zw. z art. 8 § 2 w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 327 ust. 2 u.o.c. Po pierwsze, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący otrzymał ogólne pisemne pouczenie o zasadach i trybie postępowania w sprawach zobowiązania do powrotu, obejmujące również kwestie dotyczące prawa do zrzeczenia się odwołania (pkt 16. k. 23 v. akt administracyjnych), które zostało ustnie przetłumaczone mu na język hindi podczas telekonferencji (k. 25 i 27 akt administracyjnych). Po drugie, skarżący złożył pisemne oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, które obejmowało również pouczenie o skutkach złożenia takiego oświadczenia (k. 41 akt administracyjnych). Oświadczenie to zostało również ustnie przetłumaczone skarżącemu podczas telekonferencji. Po trzecie, w art. 327 ust. 2 u.o.c. przewidziano możliwość ustnego pouczenia cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym. Względy wykładni językowej i systemowej, a także funkcjonalnej (potrzeba niezwłocznego i skutecznego egzekwowania przez organy państwa obowiązku zobowiązania cudzoziemca do powrotu), nakazują przyjąć, że art. 327 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, w zakresie formy pouczenia o prawie i trybie wniesienia odwołania od decyzji o zobowiązaniu do powrotu, stanowi przepis szczególny wobec art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.d tej ustawy. Wybór formy pouczenia (pisemna czy ustna), o którym mowa w art. 327 ust. 2 u.o.c., pozostawiono uznaniu organu (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2024 r. sygn. akt II OSK 1596/23, CBOSA). Należy dodać, że przyjęta w niniejszym wyroku wykładnia art. 327 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit.d ustawy o cudzoziemcach pozostaje w zgodzie z art. 12 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 348, str. 98 ze zm., dalej: "dyrektywa powrotowa" lub "dyrektywa 2008/115/WE"). Skoro możliwe jest dokonanie ustnego pouczenia cudzoziemca w sprawie zobowiązania do powrotu, to tym bardziej za dopuszczalne uznać należy ustne przetłumaczenie pisemnego pouczenia przekazanego cudzoziemcowi. Dodać należy, że w zakresie formy i treści pouczeń o środkach odwoławczych, art. 327 ust. 2 u.o.c. oraz art. 12 ust. 2 dyrektywy powrotowej stanowią również regulację szczególną wobec art. 9 oraz art. 14 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2396/24, CBOSA). Z kolei zarzut naruszenia art. 8 § 2 k.p.a. nie został w skardze kasacyjnej w sposób rzeczowy uzasadniony. W szczególności skarżący nie wyjaśnił, na czym miało polegać naruszenie zasady uzasadnionych oczekiwań w związku z utrwaloną praktyką organów administracji publicznej rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
3.5. Bezzasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 127a k.p.a. Przyjąć należy, że skarżącemu w istocie chodziło w skardze kasacyjnej o naruszenie § 2 tego przepisu, określającego skutki zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania. Zarzut naruszenia art. 127a k.p.a. został bowiem przywołany w kontekście zarzutów dotyczących prawidłowości pouczeń otrzymanych przez skarżącego. Otóż oświadczenie skarżącego zawiera w szczególności stwierdzenie, że składający je cudzoziemiec jest świadomy tego, że decyzja jest ostateczna i prawomocna. Co więcej, w oświadczeniu tym wyjaśniono, w sposób zrozumiały dla osoby niebędącej prawnikiem, sens tych cech decyzji administracyjnej (por. np. wyrok NSA z 25 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 2400/22, CBOSA). Otóż wskazano, że cudzoziemiec nie będzie mógł złożyć odwołania od decyzji o zobowiązaniu do powrotu oraz skargi do sądu administracyjnego (k. 41 v. akt administracyjnych).
3.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.