II OSK 2362/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-18
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanesamowola budowlananadzór budowlanyinwentaryzacjaocena technicznawspółwłasnośćkonstrukcja budynkuNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych wykonanych samowolnie ponad 40 lat temu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Mazowieckiego WINB nakładające obowiązek sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych (rozbudowa/nadbudowa lokalu, wykonanie tarasu) wykonanych samowolnie ponad 40 lat temu. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia obowiązku na niego jako współwłaściciela lokalu, twierdząc, że dokumentacja projektowa z 1978 r. jest wystarczająca i obowiązek powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a posiadana dokumentacja projektowa nie zastępuje oceny technicznej wykonanych robót, zwłaszcza gdy dotyczą one elementów konstrukcyjnych budynku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowienie to nakładało na skarżącego obowiązek sporządzenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej robót budowlanych związanych z rozbudową/nadbudową lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, w tym przyłączeniem "stryszku" i wykonaniem tarasu. Roboty te zostały wykonane samowolnie ponad 40 lat temu, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania (K.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności kwestionował potrzebę sporządzenia powykonawczej dokumentacji technicznej, twierdząc, że posiadana dokumentacja projektowa z 1978 r. jest wystarczająca. Podnosił również zarzut naruszenia przepisów Prawa budowlanego (art. 81c ust. 2 i 4) poprzez błędne skierowanie obowiązku wyłącznie do niego, podczas gdy dach i inne części konstrukcyjne budynku stanowią współwłasność wszystkich mieszkańców. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Podkreślono, że dokumentacja projektowa z 1978 r. nie zastępuje oceny technicznej wykonanych robót, zwłaszcza gdy dotyczą one elementów konstrukcyjnych budynku i mogły mieć wpływ na jego konstrukcję nośną. NSA stwierdził również, że obowiązek nałożony na skarżącego jako właściciela lokalu był prawidłowy, nawet jeśli dotyczył robót wpływających na części wspólne budynku, zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd zwrócił uwagę na formalne braki skargi kasacyjnej w zakresie precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jest to zasadne, ponieważ posiadana dokumentacja projektowa nie zastępuje oceny technicznej wykonanych robót, a organy nadzoru budowlanego mają obowiązek zapewnić bezpieczeństwo konstrukcji budynku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej. Dokumentacja projektowa z 1978 r. nie stanowiła wystarczającej podstawy do oceny prawidłowości i bezpieczeństwa wykonanych robót, zwłaszcza że dotyczyły one elementów konstrukcyjnych budynku (dachu, tarasu) i zostały wykonane ponad 40 lat temu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

uPb art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten pozwala organom nadzoru budowlanego żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, przedstawienia odpowiedniego opracowania technicznego, w tym inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych.

Pomocnicze

uPb art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutek oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala skargę kasacyjną, jeśli nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

uPb art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definiuje uczestnika procesu budowlanego, w tym inwestora.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy.

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych. Posiadana dokumentacja projektowa z 1978 r. nie zastępuje oceny technicznej wykonanych robót, zwłaszcza gdy dotyczą one elementów konstrukcyjnych budynku. Obowiązek nałożony na właściciela lokalu był prawidłowy, nawet jeśli dotyczył robót wpływających na części wspólne budynku. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania były nieskuteczne z powodu braku precyzyjnego wskazania naruszonych jednostek redakcyjnych przepisów.

Odrzucone argumenty

Dokumentacja projektowa z 1978 r. jest wystarczająca do oceny wykonanych robót budowlanych. Obowiązek sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli budynku, a nie tylko skarżącego. Organy naruszyły przepisy K.p.a. (art. 7, 8, 77, 80) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

"nie jest możliwie dokonanie obiektywnej oceny sprawy bez uprzedniego wykonania odpowiedniej dokumentacji powykonawczej" "waloru dokumentu potwierdzającego prawidłowość wykonanych robót nie spełnia posiadany przez skarżącego projekt przebudowy mieszkania na poddaszu z 1978 r." "nie ma znaczenia, że nałożony obowiązek obejmuje roboty dotykające części wspólne budynku." "obowiązek fachowego pełnomocnika było wskazanie przepisów, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji"

Skład orzekający

Jan Szuma

sędzia del. WSA

Jerzy Siegień

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku sporządzenia inwentaryzacji i oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych, zwłaszcza tych starszych i dotyczących elementów konstrukcyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie roboty wykonano dawno temu i dotyczą elementów konstrukcyjnych. Kwestia formalna dotycząca precyzyjnego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i trudności w egzekwowaniu obowiązków związanych z oceną techniczną starszych prac. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii bezpieczeństwa konstrukcji budynków.

Ponad 40-letnia samowola budowlana. Czy właściciel musi zapłacić za ocenę techniczną?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2362/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2387/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-05-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 81c ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Anna Górska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2387/20 w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2020 r. nr 1544/20 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 4 maja 2021 r., VII SA/Wa 2387/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę M.G. (skarżący) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 12 października 2020 r. nr 1544/20, w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, L.Ś. (współwłaścicielka budynku) zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (PINB) o sprawdzenie legalności rozbudowy/nadbudowy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie oraz sprawdzenie prawidłowości robót budowlanych.
2.2. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 2387/20 kolejno wskazano, że w odpowiedzi na zapytanie organu nadzoru budowlanego, Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy Ochota Miasta Stołecznego Warszawy pismem z 12 marca 2020 r. poinformował PINB, że w jego zasobach nie odnaleziono pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia dotyczącego rozbudowy/nadbudowy lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w Warszawie. Do powyższego pisma dołączono kopię decyzji Zarządu Dzielnicowego Warszawy Ochota z 11 września 1978 r., którą wstrzymano roboty budowlane wykonywane w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w Warszawie ze względu na wykonywanie robót budowlanych związanych z przebudową poddasza bez pozwolenia. Załączono również pismo J.G. z 25 października 1978 r., przy którym przedłożył aktualizację remontu i przebudowy obejmującego powiększenie projektowanych uprzednio lukarn dachowych oraz wykonanie tarasu. W dniu 30 czerwca 2020 r. w lokalu mieszkalnym, będącym przedmiotem postępowania, PINB przeprowadził czynności kontrolne, podczas których pełnomocnik właściciela lokalu okazał dokumentację z 1978 r. dotyczącą aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu budynku.
2.3. w Wyroku podano dalej, że PINB zawiadomił strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z przyłączeniem "stryszku" do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie oraz z wykonaniem tarasu przynależnego do tego lokalu.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że PINB postanowieniem z 17 lipca 2020 r., nr IOT/142/2020, wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019, poz. 1186 ze zm., uPb) oraz art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm., K.p.a.) nałożył na skarżącego obowiązek sporządzenia i dostarczenia inwentaryzacji (w formie graficznej i opisowej) robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie oraz oceny technicznej (w formie graficznej i opisowej) robót budowlanych przeprowadzonych przy przyłączeniu "stryszku" do lokalu mieszkalnego nr [...], uwzględniając powiększenie lukarn dachowych i wykonanie tarasu, w aspekcie prawidłowości ich wykonania i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, oraz ich wpływu na konstrukcję nośną budynku. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że przedmiotowe roboty wykonane zostały samowolnie, bez zgody organów administracji architektoniczno-budowlanej. Uznał, że niezbędne jest nałożenie obowiązku wykonania inwentaryzacji i oceny technicznej robót budowlanych, która stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięć w ramach nadzoru budowlanego. W ocenie organu sporządzenie dokumentacji było konieczne, gdyż oględziny nie dawały możliwości oceny prawidłowości i bezpieczeństwa wykonanych robót budowlanych.
Na ww. postanowienie PINB, zażalenie złożył skarżący twierdząc, że organ naruszył art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 124 § 2 K.p.a. poprzez braki uzasadnienia faktycznego i prawnego. W zażaleniu podniesiono również zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 i 4 uPb poprzez ich zastosowanie i błędne nakazanie - na podstawie aktualne obowiązujących przepisów, sporządzenia i dostarczenia określonych dokumentów.
2.4. Dalej w wyroku VII SA/Wa 2387/20 przywołano, że MWINB po rozpatrzeniu ww. zażalenia, powołanym na wstępie postanowieniem z 12 października 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 uPb utrzymał w mocy postanowienie PINB z 17 lipca 2020 r.
W ocenie MWINB organ I instancji w sposób należyty wykazał zasadność nałożenia na podstawie art. 81c ust. 2 uPb obowiązku przedłożenia inwentaryzacji oraz oceny technicznej robót budowlanych. MWINB wskazał też, że jego zdaniem przeprowadzone przez PINB oględziny nie odzwierciedlały pełnej oceny robót budowlanych. Wobec faktu, że prace zrealizowane zostały ponad 40 lat temu oraz dotyczą elementu konstrukcyjnego budynku, zasadnym było sprawdzenie prawidłowości ich realizacji oraz zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, a także ich wpływu na konstrukcję nośną budynku. Organ wojewódzki zwrócił uwagę, że przedłożona do zażalenia dokumentacja projektowa w postaci aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu nie zawiera żadnego wykazu robót budowlanych ani obliczeń powykonawczych związanych z wykonaniem tarasu oraz powiększeniem lukarn dachowych. Nie jest możliwie dokonanie obiektywnej oceny sprawy bez uprzedniego wykonania odpowiedniej dokumentacji powykonawczej. Organ II instancji wyjaśnił również, że PINB w sposób prawidłowy wskazał adresata obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej w oparciu o treść art. 81c ust. 2 uPb.
3.1. Skargę na w/w postanowienie MWINB złożył do WSA w Warszawie M.G., wnosząc o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia PINB, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
3.2. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącego MWINB niewłaściwie uznał, że niezbędne jest opracowanie powykonawcze, zawierające ocenę zrealizowanych robót pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, wpływem na konstrukcję całego obiektu, podczas gdy w projekcie przebudowy i w aktualizacji projektu przebudowy, zawarte były stosowne wyliczenia, w tym ciężar stropu w związku z przebudową oraz stosowne rysunki opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
3.3. Skarżący stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza art. 81c ust. 2 i 4 uPb, poprzez błędne skierowanie go do niego, gdy dach i inne części konstrukcyjne budynku stanowią część wspólną - współwłasność współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w Warszawie. Zdaniem skarżącego powyższy obowiązek powinien obciążać wszystkich współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w Warszawie.
3.4. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił.
4.2. W motywach w/w orzeczenia sąd pierwszej instancji kierując się rozumieniem art. 81c ust. 2 uPb, nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie doszło do jego naruszenia. W zaskarżonym postanowieniu, spełniającym wymogi z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., w stopniu wystarczającym MWINB wykazał konieczność zastosowania art. 81c ust. 2 uPb i obciążenia, na jego podstawie, skarżącego określonymi obowiązkami.
4.3. Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że PINB przeprowadził oględziny robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, z których sporządzono protokół. Zdaniem tegoż sądu skoro roboty budowalne (zrealizowane ponad 40 lat temu) dotyczyły elementu konstrukcyjnego budynku tj. dachu, a także wyodrębnienia tarasu ze znajdującego się w lokalu mieszkalnym pomieszczenia, to zasadnym było sprawdzenie prawidłowości wykonania tych prac oraz zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, a także ich wpływu na konstrukcję nośną budynku.
4.4. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził także naruszenia ww. art. 81c ust. 2 uPb. Organowi nadzoru budowlanego nie przedłożono dokumentacji powykonawczej, ani innego dokumentu ówczesnych organów uprawnionych do legalizowania robót, dlatego organy zasadnie zastosowały art. 81c ust. 2 uPb. Zdaniem tegoż sądu waloru dokumentu potwierdzającego prawidłowość wykonanych robót nie spełniał posiadany przez skarżącego projekt przebudowy mieszkania na poddaszu z 1978 r. oraz dokument aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu z 1978 r. Dokumenty te stanowią w istocie dokumentację projektową, sporządzaną na potrzeby wykonania robót budowlanych.
4.5. WSA w Warszawie zwrócił uwagę na fakt, że inwestor dysponował decyzją Zarządu Dzielnicowego Warszawa Ochota z 11 września 1978 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, jednakże z tego dokumentu nie wynika, aby otrzymał on zgodę na przedmiotowe roboty budowlane, a po wykonaniu zostały one przez organ odebrane.
W ocenie sądu pierwszej instancji na zasadność wydania przedmiotowego postanowienia nie miał wpływu także fakt, że sporne roboty budowlane zostały wykonane pod rządami obecnie już nieobowiązujących przepisów budowlanych tj. ustawy z 24 października 1974 r.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M.G. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
5.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 "p.p.s.a." (przyjdzie uznać, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa – uwaga Sądu), mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezzasadne oddalenie skargi skarżącego i niedostrzeżenie uchybień organu II instancji polegających na naruszeniu art. 7 "k.p.a.", art. 8 "k.p.a.", art. 77 "k.p.a." i art. 80 "k.p.a." (przyjdzie uznać, że autorowi skargi kasacyjnej chodzi o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, K.p.a. – uwaga Sądu), poprzez brak podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, w tym w szczególności na niewłaściwym ustaleniu, że w niniejszej sprawie niezbędne jest opracowanie powykonawcze, zawierające ocenę zrealizowanych robót pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, wpływem na konstrukcję całego obiektu, podczas gdy zarówno w Projekcie przebudowy mieszkania na poddaszu budynku przy ul. [...] w Warszawie (w załączeniu do niniejszego pisma) jak i w aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu budynku przy ul. [...] w Warszawie (w aktach sprawy), albowiem w/w dokumenty zawierają stosowne wyliczenia, w tym ciężar stropu w związku z w/w przebudową oraz stosowne rysunki opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 81c ust. 2 i 4 uPb, przez wadliwą ocenę, że organ II instancji dopuścił się naruszenia prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia przez błędne zastosowanie ww. przepisu prawa materialnego, tj. błędne nakazanie jedynie skarżącemu, który jest jedynie właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, zaś dach i inne części budynku stanowią część wspólną stanowiącą współwłasność wszystkich współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w Warszawie, a zatem nakazanie jedynie skarżącemu na podstawie art. 81c ust. 2 i 4 uPb sporządzenia i dostarczenia następujących dokumentów: inwentaryzacji robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Warszawie oraz oceny technicznej robót budowlanych przeprowadzonych przy przyłączeniu stryszku do lokalu mieszkalnego 3 w budynku przy ul. [...] w Warszawie, uwzględniając powiększenie lukarn dachowych i wykonanie tarasu w aspekcie prawidłowości ich wykonania i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz ich wpływu na konstrukcję nośną budynku było nieprawidłowe, albowiem obowiązek taki winien obciążać wszystkich współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w Warszawie, nie zaś tylko skarżącego.
5.3. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:
1) rozpoznanie sprawy na rozprawie;
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy w całości organowi I instancji do ponownego rozpoznania;
3) ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości temu sądowi do ponownego rozpoznania;
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania za I i II instancję według norm przepisanych.
5.4. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie niewłaściwie ustalono, że niezbędne jest opracowanie powykonawcze, zawierające ocenę zrealizowanych robót pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną, wpływem na konstrukcję całego obiektu tymczasem zarówno w projekcie przebudowy mieszkania na poddaszu budynku przy ul. [...] w Warszawie - w załączeniu do niniejszego pisma jak i w aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu budynku przy ul. [...] w Warszawie - w aktach sprawy, albowiem w/w dokumenty zawierają stosowne wyliczenia, w tym ciężar stropu w związku z w/w przebudową oraz stosowne rysunki opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, ergo brak podstaw do nakładania w/w obowiązków przez organy budowlane.
5.5. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nikt się nie stawił.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
6.2. Przywołane w skardze kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym. Z art. 151 Ppsa wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części. Z kolei art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję lub postanowienie, skoro w tej sprawie skargę na tego typu przedmiot oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych w postępowaniu administracyjnym – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
6.3. Zarzuty niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji naruszenia przez MWINB art. 8 i 77 K.p.a. nie poddają się kontroli. Autorowi skargi kasacyjnej umknęło, że obowiązkiem fachowego pełnomocnika było wskazanie przepisów, które zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, skoro sposób konstruowania podstaw kasacyjnych sprowadza się do zarzutów niedostrzeżenia przez ten sąd naruszenia przepisów przez organ, to należało je precyzyjnie wskazać. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607, z 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl). Zarówno art. 8, jak i art. 77 K.p.a. dzielą się na paragrafy, czego nie dostrzegł autor skargi kasacyjnej, wobec związania podstawami kasacyjnym Sąd Naczelny nie jest uprawniony do samodzielnego uściślania wadliwie formalnie skonstruowanych podstaw kasacyjnych w powyższym zakresie.
6.4. Nie są trafne pozostałe zarzuty kasacyjnej ujęte w pkt 1) skargi kasacyjnej, w ramach których zarzucono sądowi pierwszej instancji wadliwe niedostrzeżenie naruszenia przepisów art. 7 i art. 80 K.p.a. , z których wynika nakaz odpowiednio, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Słusznie sąd wojewódzki orzekający w sprawie VII SA/Wa 2387/20 doszedł do wniosku, że organy nie uchybiły przepisom proceduralnym, stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a w toku postępowania zebrano wystarczający materiał dowodowy pozwalający na nałożenie na wskazanego adresata obowiązków określonych w postanowieniu PINB. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji zostały poprzedzone niewadliwymi ustaleniami odnośnie samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy adaptacji poddasza na cele mieszkalne w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, wynikającymi z ustaleń kontrolnych organu powiatowego, jak i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skoro w niniejszej sprawie sporne roboty polegające na powiększeniu lukarn dachowych i wykonanie tarasu w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zostały wykonane ponad 40 lat temu oraz dotyczą elementu konstrukcyjnego budynku, tj. dachu, a także wyodrębnienia tarasu ze znajdującego się w lokalu mieszkalnym pomieszczenia, zatem niezbędne jest w takiej sytuacji opracowanie powykonawcze, zawierające ocenę zrealizowanych robót pod kątem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, sztuką budowlaną i wpływem na konstrukcję całego obiektu. Należy przyjąć za sądem pierwszej instancji, że waloru dokumentu potwierdzającego prawidłowość wykonanych robót nie spełnia posiadany przez skarżącego projekt przebudowy mieszkania na poddaszu z 1978 r. oraz dokument aktualizacji projektu przebudowy mieszkania na poddaszu z 1978 r. Dokumenty te stanowią w istocie dokumentację projektową, sporządzaną na potrzeby wykonania robót budowlanych. Dokumentacja ta nie zawiera wykazu robót budowlanych ani obliczeń powykonawczych związanych z wykonaniem tarasu oraz powiększeniem lukarn dachowych. Aktualizacja projektu przebudowy, jako dokument techniczny zawiera wyłącznie wytyczne do realizacji robót; nie jest przeto opracowaniem technicznym przesądzającym o legalności i prawidłowości wykonanych robót.
Jak słusznie podkreślił MWINB w zaskarżonym postanowieniu (s. 3), istnienie jakichkolwiek nieprawidłowości obejmujące w szczególności konstrukcję nośną budynku może prowadzić do powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Wątpliwości co do wykonania robót budowlanych i związane z tym ewentualne prace naprawcze wykraczają poza pojęcie prac prostych i nieskomplikowanych mogących być przedmiotem samodzielnej oceny przedstawiciela organu powiatowego, wyłączenie o incydentalną kontrolę. Mając to na uwadze organy nadzoru budowlanego słusznie nakazały skarżącemu sporządzenie i przedłożenie opisywanej na wstępie inwentaryzacji oraz oceny technicznej. Dokonanie bowiem ustaleń stanu faktycznego w powyższym względzie możliwe jest bowiem jedynie poprzez uzyskanie stosownego opracowania technicznego, sporządzonego przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia budowlane oraz w wyniku dokonania stosownych oględzin oraz wyliczeń, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie.
6.5. W ocenie Sądu Naczelnego nie jest także trafny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 i 4 uPb poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne nakazanie wykonania określonych w postanowieniu PINB obowiązków jedynie skarżącemu. Przypomnieć należy, że przepis art. 81c ust. 2 uPb w sposób enumeratywny wymienia zakres podmiotów, na które może zostać nałożony obowiązek przedstawienia odpowiedniego opracowania technicznego. Może to być zatem uczestnik procesu budowlanego prowadzonego na danej nieruchomości (którym zgodnie z art. 17 w/w ustawy jest: inwestor, inspektor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant lub kierownik budowy albo kierownik robót) oraz właściciel lub zarządca obiektu budowlanego lub gruntu, na terenie którego obiekt został wzniesiony. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] w Warszawie jest M.G., co potwierdzają zapisy KW [...]. Okoliczność ta nie jest przez skarżącego negowana. Mając to na uwadze organ powiatowy w sposób prawidłowy wskazał adresata obowiązku przedłożenia inwentaryzacji i oceny technicznej w oparciu o art. 81c ust. 2 uPb. Wymieniona jako adresat nakazu w postanowieniu PINB osoba należy do kręgu osób wymienionych w w/w artykule. Skoro orzeczony obowiązek dotyczy robót wykonanych w lokalu skarżącego, to słusznie zaadresowano postanowienie do skarżącego jako inwestora, a tym samym uczestnika procesu budowlanego. Nie ma przy tym znaczenia, że nałożony obowiązek obejmuje roboty dotykające części wspólne budynku. Jak słusznie zauważył sąd wojewódzki art. 81c ust. 2 uPb w zakresie strony podmiotowej/adresata obowiązku odsyła do ust. 1 tego artykułu, a ten stanowi, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów wyszczególnionych dalej. Z powyższego wynika, że obowiązek sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej może być skierowany do jednego z tych podmiotów, w tym do inwestora jako uczestnika procesu budowlanego, stosownie do art. 17 pkt 1 uPb.
6.6. Na marginesie należy wskazać, że autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu podnosi końcowo, że w niniejszej sprawie należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 24 października 1974 r., które obowiązywały w 1978 r. i nie wymagały uzyskania zgłoszenia w/w prac, jednak takiego zarzutu w skardze kasacyjnej nie postawiono ze wskazaniem na odpowiednie przepisy aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane oraz poprzedniej z 1974 r., przeto Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości odniesienia się do powyższego zagadnienia.
7. Z wyłuszczonych powyżej względów, skargę kasacyjną jako nie opartą na usprawiedliwionych podstawach, oddalono w myśl art. 184 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI