II OSK 236/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej K. T. i K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę garażu z dobudowaną wiatą. Obiekt, zlokalizowany na działkach nr [...], [...] i [...], został wybudowany w 2006 roku (garaż o powierzchni 65,6 m²) i rozbudowany w latach 2007-2012 (wiata o powierzchni 62,11 m²), co dało łączną powierzchnię zabudowy 127,71 m². Organy nadzoru budowlanego uznały, że budowa i rozbudowa wymagały pozwolenia na budowę, a inwestorzy nie dopełnili procedury legalizacyjnej, w tym nie przedłożyli wymaganych dokumentów. W związku z tym wydano nakaz rozbiórki. Inwestorzy podnosili argumenty dotyczące m.in. charakteru prawnego wiaty, kwestii zasiedzenia części działki oraz naruszeń proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że garaż wraz z wiatą stanowiły obiekt budowlany przekraczający dopuszczalne normy powierzchniowe, wymagający pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że brak spełnienia obowiązków legalizacyjnych uzasadniał nakaz rozbiórki, a kwestia zasiedzenia nie stanowiła zagadnienia wstępnego. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszeń przepisów prawa procesowego ani materialnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla garaży i wiat, a także kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego w kontekście spraw cywilnych (zasiedzenie).
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 18 września 2020 r. w zakresie przepisów Prawa budowlanego, choć sąd wskazuje na brak istotnych zmian w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budowa garażu o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m² oraz jego rozbudowa o wiatę wymagają pozwolenia na budowę, czy też mogą być realizowane na zgłoszenie lub bez żadnych formalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Budowa garażu o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m² oraz jego rozbudowa o wiatę, nawet konstrukcyjnie powiązaną, wymagają pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego, zarówno w brzmieniu obowiązującym w momencie budowy, jak i w późniejszym, jednoznacznie wskazują, że garaże o powierzchni zabudowy powyżej 35 m² oraz ich rozbudowa wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Wiaty o znaczącej powierzchni również podlegają tym regulacjom, jeśli nie spełniają przesłanek zwolnienia.
Czy postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie części nieruchomości, na której znajduje się samowolnie wybudowany obiekt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej nie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie części nieruchomości, ponieważ kwestia prawa własności lub możliwości dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania legalizacyjnego.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne wielokrotnie orzekały, że postępowanie o zasiedzenie lub nabycie nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie sprawy samowoli budowlanej opiera się na stanie faktycznym i prawnym z chwili rozstrzygania, a potencjalna możliwość nabycia prawa do dysponowania nieruchomością w przyszłości nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania.
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie dopełnił obowiązków w ramach procedury legalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli inwestor nie przedłoży wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie w ramach procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa budowlanego (art. 48 ust. 1 i 4) jednoznacznie stanowią, że w przypadku niespełnienia przez inwestora obowiązków określonych w art. 48 ust. 3, organ nadzoru budowlanego orzeka nakaz rozbiórki. Jest to decyzja związana, nie pozostawiająca organowi swobody wyboru.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 4
Prawo budowlane
Pomocnicze
P.b. art. 48 § 2
Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 3
Prawo budowlane
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 30 § 1
Prawo budowlane
P.b. art. 3
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa garażu o powierzchni zabudowy powyżej 35 m² oraz jego rozbudowa o wiatę wymagały pozwolenia na budowę. • Niewykonanie obowiązków legalizacyjnych uzasadnia nakaz rozbiórki. • Kwestia zasiedzenia nieruchomości nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania legalizacyjnego. • Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wstrzymujące roboty budowlane.
Odrzucone argumenty
Budowa wiaty jako miejsca postojowego dla jednego samochodu nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. • Postępowanie legalizacyjne powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie części działki. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy administracji i sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
nie można mówić o przebudowie czy też remoncie istniejącego budynku • nie stanowi samodzielnego, odrębnego obiektu budowlanego • nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego • nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki • nie można generalnie mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa
Skład orzekający
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla garaży i wiat, a także kwestii zawieszenia postępowania administracyjnego w kontekście spraw cywilnych (zasiedzenie)."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 18 września 2020 r. w zakresie przepisów Prawa budowlanego, choć sąd wskazuje na brak istotnych zmian w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki i konsekwencje samowoli budowlanej, a także pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii zagadnień wstępnych i procedury legalizacyjnej.
“Samowola budowlana: garaż i wiata do rozbiórki mimo starań o zasiedzenie działki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.