II OSK 236/23

II OSK 236/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Anna Szymańska
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Op 64/22 - Wyrok WSA w Opolu z 2022-07-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3, 141, 151, 183, 184, 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, 7, 7a, 8, 77, 80, 81a, 97
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3, 29, 30, 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak, Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.), sędzia WSA (del.) Anna Szymańska, Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Kopania, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.T.i K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Op 64/22 w sprawie ze skargi K. T.i K. T. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 27 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyrokiem z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 64/22, oddalił skargę K. T. i K. T. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia 15 lipca 2019 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim (PINB) wpłynął wniosek M. i P. S. o przeprowadzenie kontroli budynku-garażu, będącego własnością K. i K. T., zlokalizowanego w miejscowości [...] [...], na terenie działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Państwo S. wskazali, że 20 lutego 2019 r. w wyniku przeprowadzonych oględzin nieruchomości i przebiegu granicy działek w obecności geodety - inż. K. S., stwierdzone zostało naruszenie prawa własności działki nr [...], należącej do nich, przez wybudowanie garażu przez K. T., który przekracza granicę działki na jednym rogu o 59 cm, na drugim 50 cm, na długości 8,25 m. Wskazali także, że garaż został wybudowany na trzech działkach tj. działce nr [...], stanowiącej własność Państwa T., działce nr [...], należącej do nich oraz działce nr [...], której właścicielką jest H. M.. Jak wskazali wnioskujący, z przeprowadzonych przez geodetę czynności wynika, że betonowe ogrodzenie postawione przez K. T. na całej długości posadowione jest na ich działce, a jego wysokość mierzona od strony ich posesji przekracza 2,20 m. Ponadto podkreślili, że wezwali inwestora do zaniechania naruszeń przez rozebranie płotu (betonowego ogrodzenia) oraz przeniesienie własności części działki nr [...], w wyznaczonym przez nich terminie. Zaznaczyli, że inwestor nie zastosował się do ich wezwania i nie podjął czynności zmierzających do uregulowania sytuacji zgodnie z prawem.
Pismem z 1 sierpnia 2019 r. PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie oceny legalności budowy garażu [...] i ogrodzenia betonowego na dz. nr [...], nr [...], nr [...] w m. [...] [...] gm. [...]. Tym samym pismem organ powiatowy zawiadomił, że 3 września 2019 r. zostaną przeprowadzone oględziny robót budowlanych wykonywanych na ww. posesji. Z kolei pismem z 1 sierpnia 2019 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Nysie o udostępnienie oryginałów zgłoszeń lub pozwoleń na przedmiotowe roboty budowlane udzielonych K. T.. W odpowiedzi wskazano, że przed Starostą Nyskim nie toczyło się postępowanie administracyjne z wniosku K. T. w sprawie budowy budynku garażowego i ogrodzenia na ww. działkach, a także że K. T. nie dokonywał zgłoszenia przystąpienia do wykonywania tych robót. W toku przeprowadzonych 3 września 2019 r. oględzin organ ustalił, że na terenie działek [...], [...], [...] wybudowano budynek garażu [...] o wymiarach 800x820 cm. Budynek wykonano z pustaków ceramicznych, więźba dachowa kryta blachą trapezową i blachodachówką. Garaż posiada dwie bramy garażowe 215 x 250 cm, posadzkę betonową. Budynek został wybudowany w roku 2006, a po roku dobudowano do garażu wiatę o konstrukcji drewnianej krytej blachą trapezową. Budynek i wiata zostały wybudowane przez K. T.. Ogrodzenie z elementów betonowych prefabrykowanych o dł. ok 17 m wysokości do 220 cm powstało wg K. T. na granicy działek [...] i [...], a wg M. i P. S. na terenie działki [...].
Postanowieniem z 15 listopada 2019 r. PINB stwierdził uzyskanie przez K. T. przymiotu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Następnie postanowieniem z 13 listopada 2019 r. nakazał K. T. i K. T. (współwłaścicielom i inwestorom), wykonującym bez wymaganego pozwolenia budowlanego roboty budowlane, polegające na budowie garażu z dobudowaną wiatą drewnianą na dz. nr [...], nr [...], nr [...] w m. [...] [...], wstrzymać prowadzenie dalszych robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i przedłożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. W uzasadnieniu organ powiatowy wskazał, że wykonanie garażu i dobudowanej do niego wiaty drewnianej wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast wykonanie ogrodzenia o wysokości do 220 cm, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego nie wymagało uzyskania pozwolenia ani dokonania zgłoszenia.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (OWINB) postanowieniem z 15 stycznia 2020 r., nr [...], uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał m.in., że organ powiatowy winien ponownie zbadać przedmiot postępowania, ustalić konkretne wymiary wiaty, dokładnie opisać jej konstrukcję i położenie oraz podeprzeć to stosownymi dowodami. Ustalenie powyższego pozwoli nie tylko na prawidłową kwalifikację robót budowlanych, ale także ocenę, jakiego rodzaju zgodą budowlaną (zgłoszenie, pozwolenie) lub nie, inwestor powinien się legitymować. Zdaniem OWINB organ powiatowy powinien ponownie przeanalizować zgromadzony materiał dowodowy i jedynie w sytuacji, gdy uprawdopodobni w sposób nie budzący wątpliwości, które z przedmiotowych robót budowlanych powstały w warunkach samowoli budowlanej oraz co faktycznie jest przedmiotem niniejszego postępowania, wówczas może żądać przedłożenia wskazanych w zaskarżonym postanowieniu dokumentów. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu wyjaśnienia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Nysie inwestorzy winni zwrócić się bezpośrednio do PINB, w toku ponownego rozpatrywania przez niego przedmiotowej sprawy.
Pismem z 18 lutego 2020 r. PINB zawiadomił strony o terminie przeprowadzenia ponownych oględzin wyznaczonych na 24 marca 2020 r. Pismem z 26 lutego 2020 r. pełnomocnik inwestorów zgłosił swój udział w postępowaniu, a nadto wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie części działki nr [...], toczącej się przed Sądem Rejonowym w Nysie pod sygn. akt I Ns 429/19. Uzasadniając powyższe podtrzymał całość argumentacji wskazanej we wniosku zawartym w zażaleniu z 25 listopada 2019 r. Ponadto wyjaśnił, że jego mocodawcy zamierzają zakupić część działki, na której znajdują się ich obiekty, od sąsiadki H. M. W tym celu zawarli już umowę przedwstępną, a po dokonaniu obmiarów geodezyjnych zakupią grunt, co zostanie sfinalizowane do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o zasiedzenie.
Organ powiatowy pismem z 11 marca 2020 r. poinformował, że rozpatrzenie ww. wniosku nastąpi po przeprowadzeniu oględzin zaplanowanych na 24 marca 2020 r. Z uwagi na ogłoszenie stanu epidemii powyższe czynności nie odbyły się, a nowy termin oględzin wyznaczono pismem z 20 maja 2020 r. na dzień 1 lipca 2020 r. Podczas przeprowadzonych w tym dniu czynności oględzinom poddano budynek garażu rozbudowany o wiatę oraz ogrodzenie betonowe, a szczegółowe ustalenia zawarto w protokole.
Postanowieniem z 13 lipca 2020 r. PINB zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia nabycia przez K. i K. T. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. częścią terenu działki [...] w m. [...] (dla której toczy się sprawa o zasiedzenie przed Sądem Rejonowym w Nysie pod sygn. akt I Ns 429/19) oraz częścią terenu działki nr [...] (dla której sporządzono umowę przedwstępną sprzedaży pomiędzy sprzedającym H.M. a kupującym K. T.). Organ powiatowy uznał, że w sprawie zaistniała konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w przedmiocie przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację budowy na dz. nr [...], nr [...] i nr [...] budynku garażu rozbudowanego o wiatę drewnianą oraz ogrodzenia prefabrykowanego betonowego.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia M. i P. S., postanowieniem z 24 sierpnia 2020 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. W uzasadnieniu wskazał, że potencjalna możliwość pozyskania w przyszłości tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może stanowić kwestii prejudycjalnej, tj. kwestii wstępnej w postępowaniu w sprawie legalizacji samowoli budowlanej oraz podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 287/20, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy jej rozpatrzenie i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu wystąpienie z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości sąsiedniej oraz podjęcie działań w celu zakupu nieruchomości, wbrew zarzutom skargi, nie jest dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W następstwie tego PINB postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471, dalej: P.b.) nakazał K. T. i K. T., jako współwłaścicielom i inwestorom, wykonującym bez wymaganego pozwolenia budowlanego roboty budowlane, polegające na budowie garażu [...] z dobudowaną wiatą na dz. nr [...], nr [...], nr [...] w m. [...] [...] – wstrzymać prowadzenie dalszych robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i przedłożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia: zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; cztery egzemplarze projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego garażu i wiaty, opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (w tym przypadku specjalności konstrukcyjno-budowlanej) z aktualnym zaświadczeniem projektanta o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami działek nr [...], [...] i [...] na cele budowlane. Organ powiatowy wskazał, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 P.b. przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w jego ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli inwestorzy.
OWINB postanowieniem z 30 czerwca 2021 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe rozstrzygnięcie nie zostało zaskarżone do Sądu.
Następnie PINB decyzją z 21 lipca 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b., nakazał inwestorom rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku garażu [...] z dobudowaną wiatą drewnianą na dz. nr [...], [...], [...] w m. [...] [...]. Organ powiatowy argumentując stwierdził, że z analizy szkicu polowego (katastralnego) z 28 czerwca 1988 r., sporządzonego na potrzeby działki nr [...], wynika, że budynek gospodarczy o wymiarach ok. 7,40 x 9,50 m, który znajdował się na dz. nr [...], gdzie jedna dłuższa ściana 9,50 m znajdowała się w granicy z działką nr [...], a jedna krótsza ścian 7,40 m znajdowała się w granicy z działką nr [...], został całkowicie rozebrany, o czym świadczą zdjęcia przedłożone podczas oględzin 1 lipca 2020 r. Budynek garażu ([...]) wybudowany jesienią roku 2006 nie jest przebudową ani odbudową rozebranego ww. budynku gospodarczego. Posiada inne wymiary i usytuowanie zajmując częściowo trzy działki - [...], [...] i [...]. Garaż o wymiarach: szerokość 8 m, długość 8,20 m, wysokość do kalenicy 4 m i do okapów 2,90 i 2,95 m, wybudowany został w technologii tradycyjnej na ławach fundamentowych - betonowych, ściany z pustaków ceramicznych. Więźba dachowa tworzy dach niesymetryczny dwuspadowy kryty blachodachówką i blachą trapezową. Woda opadowa odprowadzana jest od strony dz. nr [...] do rowu (z jednej strony) i na teren dz. nr [...] (z drugiej strony). Budynek posiada dwie bramy segmentowe 215 x 250 cm, od strony dz. nr [...] drzwi metalowe otwierane do środka 1,20 x 2,10 m oraz drzwi oszklone dwuskrzydłowe 2,0 x 2,10 m. W latach 2007-2012 garaż został rozbudowany o wiatę drewnianą o wymiarach 3,32 x 8,00 m (część wybudowana w roku 2007) i 4,74 x 7,50 m (część wybudowana do roku 2012). Jak ustalono, krokwie 7x13 cm o długości 3,50 m w ilości 11 szt. zamontowane są za pomocą śrub do elementów metalowych zamocowanych śrubami na wylot do ściany budynku. Krokwie 7x13 cm w ilości 8 szt. o długości 5,00 m wspierają się na podciągu, który z jednej strony zamontowany jest za pomocą śrub do elementu metalowego zamocowanego śrubami na wylot do ściany budynku garażu od strony dz. nr [...] i z drugiej strony na dwóch słupach drewnianych: okrągły i prostokątny 10x14 cm, wspartych na gruncie. Od strony działki nr [...] wszystkie krokwie (19 szt.) leżą na podciągu drewnianym 10x13 cm wspartym siedmioma słupami metalowymi zakończone przy podciągu uchwytem dostosowanym do przekroju podciągu, a od strony gruntu zalane betonem. Przestrzeń między słupami wypełniona siatką ogrodzeniową o oczkach 5 x 20 cm i blachą trapezową do wysokości 2,0 m. Pokrycie dachu stanowi blacha trapezowa zamontowana na łatach drewnianych 4x 6 cm. Wody opadowe z powierzchni dachu odprowadzane są na teren działki nr [...]. Organ powiatowy wskazał, że do dnia wydania decyzji inwestorzy nie wykonali nakazów postanowienia nr [...] z 26 stycznia 2021 r., w związku z czym konieczne stało się zastosowanie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W odniesieniu do budowy ogrodzenia z elementów betonowych prefabrykowanych o długości 17 m i wysokości do 2,20 m, wykonanego przez K. T. w okresie od grudnia 2018 r. do czerwca 2019 r., organ pierwszej instancji wskazał, że powyższe roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia ani dokonania zgłoszenia.
Decyzją z 27 grudnia 2021 r., nr [...], OWINB, utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazał, że zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. Następnie przypomniał, że rozpatrywanej sprawie ustalono, iż na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] w miejscowości [...] zlokalizowany jest garaż dwustanowiskowy z pustaków ceramicznych (o powierzchni zabudowy 65,6 m²) wybudowany w roku 2006 i rozbudowany w latach 2007-2012 o drewnianą wiatę (o powierzchni zabudowy 62,11 m²), który stanowi własność K. i K. T.. Wiata jest konstrukcyjnie powiązana z budynkiem garażowym i nie stanowi samodzielnego, odrębnego obiektu budowlanego. Obecnie całkowita powierzchnia zabudowy garażu wynosi zatem 127,71 m² (65,6 m² - garaż wybudowany w 2006 r.; 26,56 m² - część rozbudowana w 2007 r. (8,00 m x 3,32 m); 35,55 m² - część rozbudowana do 2012 r. (7,5 m x 4,74 m)). Zaznaczył OWINB, że inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (budowę garażu, a następnie jego rozbudowę) ani nie dokonali jej zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej. Mając powyższe na uwadze w ocenie organu drugoinstancyjnego słusznie PINB wszczął procedurę legalizacyjną i postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr [...], działając na postawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych ww. przepisami. Przypomniał także, że postanowienie to zostało zaskarżone przez inwestorów pismem z 16 lutego 2021 r., a OWINB postanowieniem z 30 marca 2021 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa złożenia skargi do WSA w Opolu. W takim stanie rzeczy, jak zaznaczył OWINB, inwestorzy, aby zalegalizować samowolnie wybudowany i rozbudowany obiekt, zobowiązani byli ostatecznie i prawomocnie do przedłożenia dokumentów, o których mowa w postanowieniu z 26 stycznia 2021 r., nr [...], organu powiatowego, a następnie do uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej, czego nie czynili.
OWINB zaznaczył przy tym, że z przepisów Prawa budowlanego wprost wynika, iż w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego. Wskazał, że roboty budowlane polegające na budowie garażu o powierzchni zabudowy powyżej 35 m², i jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a następnie na jego rozbudowie, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zauważał przy tym, że niezależnie od daty rozpoczęcia robót budowlanych stan prawny w odniesieniu do budowy (w tym rozbudowy) budynków gospodarczych, garaży, wiat, przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy, o której mowa w przedmiotowej sprawie, zasadniczo nie uległ zmianie. Dostrzegł wreszcie OWINB, że zarówno w roku 2006, kiedy doszło do budowy garażu o powierzchni 65,6 m² (art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego; tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), jak i obecnie, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), wymagane było i jest pozwolenie na budowę, którym inwestor nie dysponuje. Zaznaczył przy tym OWINB, że zgodnie z ww. przepisem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: a) parterowych budynków gospodarczych, b) garaży, c) wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Rozbudowa spornego garażu miała miejsce w latach 2007 - 2012. Zarówno na mocy obowiązujących w tym okresie przepisów Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.; tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), jak i w późniejszym czasie nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podniósł także OWINB, że nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu spornej inwestycji jako budowy dwóch odrębnych obiektów, tj. garażu o powierzchni 65,6 m² oraz wiaty o powierzchni 62,11 m² niepowiązanej konstrukcyjnie z garażem (co nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie), w świetle ww. przepisów ich wykonanie również wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę.
Mając to na uwadze w ocenie OWINB organ pierwszej instancji słusznie zastosował procedurę z art. 48 Prawa budowlanego, umożliwiając inwestorom dokonanie legalizacji przedmiotowych robót. Wydane w tej sprawie postanowienie stało się ostateczne. Wyjaśnił następnie OWINB, że decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego ma charakter związany. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury legalizacyjnej, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Zdaniem organu odwoławczego PINB nie miał innej możliwości niż wydanie w drodze decyzji nakazu rozbiórki spornego obiektu. Prawidłowo ustalił przy tym stan faktyczny sprawy i zgromadził materiał dowodowy, który jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy obiekt budowlany (garaż) został wybudowany, a następnie rozbudowany w warunkach samowoli budowlanej. Nie zgodził się OWINB z odwołującymi, że zaskarżona decyzja zapadła przedwcześnie, tj. przed zakończeniem postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Nysie w przedmiocie uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (sprawa o zasiedzenie części działki nr [...]). Podkreślił, że już w postanowieniu z 24 sierpnia 2020 r., nr [...], uchylającym w całości postanowienie organu powiatowego z 13 lipca 2021 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania wskazał, że orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.. Stanowisko to zostało w całości podtrzymane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 287/20 oddalającym skargę inwestorów. Podsumowując powyższą kwestię OWINB zaznaczył, że inwestorzy do chwili obecnej nie przedłożyli również dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa do dysponowania na cele budowlane działką nr [...]. Przedstawili jedynie umowę przedwstępną z 20 lutego 2021 r. sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości [...] 10, zawartą między K. T. a H.M.
W ocenie OWINB na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niejednoznacznego określenia przedmiotu rozbiórki. OWINB zaznaczył, że organ powiatowy wyraźnie wskazał, jaki obiekt podlega rozbiórce, gdzie jest zlokalizowany, na kogo został nałożony nakaz. Skoro rozbudowany o wiatę garaż posadowiony jest na trzech różnych działkach, stanowiących własność różnych podmiotów, nie ulega wątpliwości, że jego rozbiórka będzie wymagała wejścia na teren wszystkich trzech nieruchomości (zob. art. 47 ust. 1-3 Prawa budowlanego). Zdaniem OWINB decyzja PINB jest prawidłowa z punktu widzenia zgodności z prawem i należało utrzymać ją w całości w mocy.
Skargą K. T. i K. T. zaskarżyli powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.; art. 7 i 77 § 1 art. 107 § 3 k.p.a.; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; art. 7 k.p.a.; art. 7a k.p.a.; art. 8 k.p.a.; art. 9 k.p.a.; art. 11 k.p.a.; art. 15 k.p.a.; art. 77 k.p.a.; art. 80 k.p.a.; art. 107 k.p.a.; art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, jak uznaje strona skarżąca.
Sąd za zasługujące na akceptacje uznał, co do zasady, stanowiska organów pierwszej i drugiej instancji przytoczone szczegółowo powyżej. Przede wszystkim wskazał, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli sądowej i w jej ramach wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w prawomocnym wyroku z 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Op 287/20. Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 153 p.p.s.a. W ww. wyroku Sąd, oceniając legalność działania organów stwierdził, iż postępowanie dotyczy samowoli budowlanej i prowadzone jest w trybie art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, inwestycja objęta postępowaniem została zrealizowana przez inwestorów na terenie działek nr [...], nr [...] i nr [...] a inwestorzy nie są właścicielami działki nr [...] i działki [...]. Ponadto Sąd uznał, że orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie, nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zaznaczył także Sąd, że nieprzedłożenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Brak orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego, gdyż sprawa samowoli budowlanej jest wówczas rozstrzygana w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili rozstrzygania.
Z uwagi na zarzuty skargi Sąd wyjaśnił, że jej przedmiotem uczyniono decyzję OWINB z 27 grudnia 2021 r., nr [...]. Na uwzględnienie nie zasługuje zatem zarzut błędnego przyjęcia przez organ odwoławczy, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia z 16 lutego 2021 r. na postanowienie PINB z 26 stycznia 2021 r., nr [...]. OWINB postanowieniem z 30 marca 2021 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie organu powiatowego wstrzymującego prowadzenie dalszych robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nakazującego przedłożenie niezbędnej dokumentacji celem legalizacji wykonanej inwestycji. W uzasadnieniu wskazano, że doręczenie adw. J.M., pełnomocnikowi K. i K. T., postanowienia PINB z 26 stycznia 2021 r. nastąpiło 29 stycznia 2021 r., co zostało potwierdzone adnotacją na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem 5 lutego 2021 r. (tj. piątek będący dniem roboczym). Tymczasem odwołanie zostało nadane za pośrednictwem Poczty Polskiej 16 lutego 2021 r., co wynika z daty stempla pocztowego widniejącego na kopercie załączonej do zażalenia. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że postanowienie zostało doręczone adresatowi. Wobec powyższego stwierdzono, że strony, działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, wniosły zażalenie w 11 dniu po upływie terminu i jednocześnie nie złożyły wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to (z 30 marca 2021 r., nr [...]) nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi odnoszące się zarówno do postanowienia OWINB z 30 marca 2021 r., nr [...], jak i objętej skargą decyzji uznać zdaniem Sądu należy za nietrafione. Rację mają też organy nadzoru budowlanego obu instancji wskazując, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r.
Sąd zaznaczył, że w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż stodoła o wymiarach ok. 7,40 x 9,50 m (wykonana od strony działki nr [...] z cegły), usytuowana na działce nr [...], została całkowicie rozebrana (co potwierdzają zdjęcia przedłożone podczas oględzin 1 lipca 2020 r.), a w jej miejsce powstał zupełnie nowy obiekt o funkcji garażowo-gospodarczej o wymiarach 8 m x 8,20 m, zajmujący częściowo trzy działki - nr [...], [...] i [...]. Garaż powstały w roku 2006 wykonano z pustaków ceramicznych. Skoro zatem doszło do rozbiórki stodoły, z całą pewnością nie można w ocenie Sądu mówić o przebudowie czy też remoncie istniejącego budynku. Powyższe nie mieści się również w definicji odbudowy, gdyż wykonane roboty nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego stodoły przy użyciu wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.
Z uwagi na zarzuty postawione w skardze Sąd powtórzył, że organ powiatowy wszczął procedurę legalizacyjną i postanowieniem z 26 stycznia 2021 r., nr [...], działając na postawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z przedmiotowym budynkiem oraz nałożył na Inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych ww. przepisami. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez inwestorów pismem z 16 lutego 2021 r., a organ odwoławczy postanowieniem z 30 marca 2021 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa złożenia skargi do WSA w Opolu. Tym samym racje mają organy akcentując, że w następstwie tego inwestorzy, ażeby zalegalizować samowolnie wybudowany i rozbudowany obiekt, zobowiązani byli ostatecznie i prawomocnie do przedłożenia dokumentów, o których mowa w postanowieniu nr [...] organu powiatowego, a następnie do uiszczenia stosownej opłaty legalizacyjnej, czego – co istotne i co wymaga podkreślenia – nie czynili. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r.) pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Jak wynika natomiast z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d i f, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b, 28 oraz 30. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, że roboty budowlane polegające na budowie garażu o powierzchni zabudowy powyżej 35 m², z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a następnie na jego rozbudowie, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadnie przy tym dostrzegł organ odwoławczy, że niezależnie od daty rozpoczęcia robót budowlanych stan prawny w odniesieniu do budowy (w tym rozbudowy) budynków gospodarczych, garaży, wiat, przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy, o której mowa w przedmiotowej sprawie, zasadniczo nie uległ zmianie. Ponadto nawet przy ewentualnym zakwalifikowaniu spornej inwestycji jako budowy dwóch odrębnych obiektów, tj. garażu o powierzchni 65,6 m² oraz wiaty o powierzchni 62,11 m² niepowiązanej konstrukcyjnie z garażem (co nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie), w świetle przepisów przytoczonych w decyzji, ich wykonanie również wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Zważając na brak przedstawienia przez inwestora wymaganych dokumentów, organ powiatowy nie miał innej możliwości niż wydanie w drodze decyzji nakazu rozbiórki spornego obiektu.
Zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty i okoliczności okazały się niezasadne i prawnie obojętne dla przedmiotu sprawy. Zdaniem składu orzekającego, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie dopatrzył się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Podniesiono też, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy ani nie dokonuje oceny materiału dowodowego, lecz ocenia prawidłowość postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy administracji publicznej. Sąd administracyjny bada czy w trakcie postępowania administracyjnego: zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, zostały one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia, został zgromadzony kompletny materiał dowodowy, w jaki sposób zostały ocenione dowody i fakty. Powyższe w ocenie Sądu zostało prawidłowo zrealizowane w toku postępowania, co czyni zarzuty skargi nietrafionymi i nie zasługującymi na zaakceptowanie. W wyniku dokonanej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w niej zarzuty, okazały się niezasadne. Na nieuzasadnione Sąd uznał tym samym wnioski o przeprowadzenie zawnioskowanych w skardze dowodów. Równocześnie Sąd zaś nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie strona skarżąca, negując twierdzenia organów, dowodów takich nie przedstawiła. Zdaniem Sądu, przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia, przy czym swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd oddalił skargę.
Skargą kasacyjną K. T. i K. T. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
a) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyporządkowanie definicji legalnych pojęć "budynku" i "obiektu budowlanego" w odniesieniu do postawionego przez skarżących miejsca parkingowego dla jednego samochodu osobowego w postaci wiaty i w konsekwencji niewłaściwe uznanie przez organ wydający zaskarżoną decyzję, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego wymagającego uzyskania stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, podczas gdy w rzeczywistości postawiona przez skarżącego wiata takiego pozwolenia nie wymaga;
b) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. art. 29 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zakwalifikowanie postawionej przez skarżącego wiaty, jako budowy obiektu budowlanego, wymagającego uzyskania stosownego pozwolenia na budowę i w konsekwencji zastosowanie tego przepisu;
c) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. art. 48 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, iż postawiona przez skarżącego wiata mająca służyć jako miejsce postojowe dla jednego samochodu osobowego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o których mowa w tym przepisie, podczas gdy wiata taka nie wymaga pozwolenia lub zgłoszenia albowiem jest wskazana w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, a zatem jest objęta katalogiem włączeń, o którym stanowi w/w przepis;
d) rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a to przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż sprawa nabycia przez zasiedzenie spornej nieruchomości części działki nr [...] oraz sprawa nabycia części działki nr [...], na których inwestorzy wybudowali garaż i wiatę, których legalność wybudowania jest przedmiotem niniejszego postępowania, nie jest zagadnieniem wstępnym do rozstrzygnięcia sprawy legalności budowy;
e) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i w konsekwencji nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności dla sprawy, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie Sądu;
f) rażące naruszenie przepisów postępowania, a to przepisu art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 81a § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie rozstrzygnięcie na korzyść skarżących wątpliwości, co do charakteru prawnego postawionego przez skarżących miejsca postojowego na samochód osobowy w postaci wiaty i uznanie go za budowę obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, podczas gdy w rzeczywistości obiekt ten stanowi wiatę niewymagającą uzyskania takiego pozwolenia ani zgłoszenia, a o której mowa w przepisie art. 29 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane i to w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie sprzeciwiały się temu interesy osób trzecich, na które wynik postępowania miałaby bezpośredni wpływ wydana w toku postępowania decyzja, ani też nie sprzeciwiał się takiemu rozstrzygnięciu ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa;
g) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie wyrażonych w tych przepisach podstawowych zasad postępowania administracyjnego i w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia wszystkich spornych okoliczności co do stanu faktycznego sprawy dla zgodnego z prawem skontrolowania zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do powielenia błędu po organie II-go stopnia przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie;
h) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 p.p.s.a. i w konsekwencji także przepisu art. 151 p.p.s.a. (bezpodstawne oddalenie skargi), poprzez ich niezastosowanie, tj. zaniechanie przeprowadzenia kontroli działalności organów administracji publicznej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, tj. in concreto, nie skontrolowano prawidłowości decyzji wydanej przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w sytuacji, gdy z literalnego brzmienia ww. przepisów wynika taki obowiązek i w efekcie doszło do bezpodstawnego oddalenia skargi złożonej przez K. T. i K. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i tym samym, doprowadziło to do utrzymania w mocy decyzji wadliwej;
i) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepoczynienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kontroli zgodności z prawem decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z należytą, wymaganą starannością w przedmiotowej sprawie;
j) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, poprzez powtórzenie w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu argumentów skarżonego organu, bez wykazania błędów w argumentacji skarżących, którzy kontrargumentację sformułowali już w skardze na decyzję organu II-go stopnia, co mogło mieć wpływ na końcowe rozstrzygnięcie i w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu sprawy, zarówno w zakresie okoliczności faktycznych jak i prawnych;
k) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie wyrażonych w tych przepisach podstawowych zasad postępowania administracyjnego i w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia wszystkich spornych okoliczności co do stanu faktycznego sprawy dla zgodnego z prawem skontrolowania zaskarżonej decyzji organu II-go stopnia, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż postawiona przez skarżących budowla stanowi obiekt, który wymaga uzyskania pozwolenia na budowę od właściwego organu, gdy tymczasem obiekt wybudowany przez skarżących - jako wiata - jest objęty zakresem wyłączenia, o którym mowa w przepisie art. 29 ustawy Prawo budowlane.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o jej rozpoznanie na rozprawie, zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji OWINB z dnia 27 grudnia 2021 r., znak [...], dotyczącej nakazania skarżącym rozbiórki posadowionego obiektu budowlanego, ewentualnie z daleko posuniętej ostrożności procesowej, wniesiono o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zwolnienie skarżących od kosztów postępowania wywołanych wniesieniem niniejszej skargi stosownie do art. 239 pkt 1a p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.
Te zaś nie zasługiwały na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek oddalenia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania zamieszczonych w pkt 2 lit. d-k petitum kasacji.
Zarzuty te dotyczą przede wszystkim naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zakresie podniesiono naruszenia: art. 6, 7, 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (zarzut w pkt 2 lit. g i k), art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. oraz art. 7a § 1 w zw. z art. 81a § 1 i 2 k.p.a. (zarzut pkt 2 lit. e i f), art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. art 7 i 77 k.p.a. (zarzut pkt 2 lit. i), art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zarzut pkt 2 lit. d), art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. (zarzut pkt 2 lit. h) jak i art. 141 § 4 p.p.s.a. ( zarzut pkt 2 lit. j), które koncentrują się na wadliwości postępowania poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie istotnych okoliczności sprawy, nie rozstrzygnięcie na korzyść skarżących wątpliwości co do charakteru prawnego postawionego przez nich miejsca postojowego na samochód osobowy w postaci wiaty nie wymagającej zdaniem skarżących pozwolenia na budowę, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i w konsekwencji niepodjęcie niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia sprawy jak też nie uznanie, że sprawa nabycia przez zasiedzenie spornej nieruchomości części działki nr [...] oraz sprawa nabycia części działki nr [...] na której inwestorzy wybudowali garaż i wiatę nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego dla przedmiotowej sprawy. Nadto zarzucono Sądowi pierwszej instancji, iż bezpodstawnie oddalił skargę nie przeprowadzając kontroli zgodnej z prawem jak również w motywach zaskarżonego wyroku w sposób niedostateczny wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia.
Zarzuty pomieszczone w petitum kasacji w punkcie 2 lit. h oraz i p.p.s.a. całkowicie bezpodstawnie zarzucają Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a., który jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym, stanowiącym że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola obejmuje orzekanie (w szczególności) w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, nie zaś z tego powodu, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia. W tej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji miała miejsce i powyższy zarzut jest całkowicie chybiony. O naruszeniu powyższego przepisu można by mówić w przypadku, gdyby sąd administracyjny zaniechał wykonania kontroli zaskarżonej decyzji, odmawiając rozpoznania skargi, lub wykonując tę kontrolę zastosowałby inne kryteria niż kryterium zgodności z prawem, względnie zastosował środek nie przewidziany ustawą. W niniejszej sprawie nie można doszukać się takiej zależności.
Nadto należy podkreślić, iż nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 7a § 1 w zw. z art. 81a § 1 i 2 k.p.a. , art. 6, 7 i 8 w zw. z art. 80 k.p.a. (pomieszczone w pkt 2 lit. e, f, g oraz k) w ramach których skarżący starają się zakwestionować dokonane przez organy nadzoru budowlanego, a zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji ustalenia stanu faktycznego sprawy. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie stosował przepisów k.p.a. Mógł je jedynie naruszyć podczas dokonywania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, czyli w sposób pośredni. Natomiast skarżący w punkcie 2 lit. d,e,f,g,k kasacji podnieśli zarzuty naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. bez powiązania ich z przepisami p.p.s.a. Tymczasem, dla poprawności zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest co do zasady wskazanie przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez sąd w powiązaniu z właściwymi przepisami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem orzeczenie sądu, a nie akt lub czynność administracji publicznej. Działanie sądu administracyjnego podlega regulacji ustawy p.p.s.a. i ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Istotne jest zatem, aby skarżący zawarł w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów, które mogły być i były stosowane przez Sąd pierwszej instancji w procesie orzekania. Rolą sądu administracyjnego, rozstrzygającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest bowiem przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. W konsekwencji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego skarżący powinni powiązać je z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji odpowiednich przepisów postępowania sądowo-administracyjnego, czego w niniejszej skardze kasacyjnej nie uczynili. Co więcej, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie odniósł postawionych zarzutów do wadliwości postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji, bądź przyjętego przezeń poglądu, dodatkowo nie rozwijając w tym zakresie argumentacji uzasadniającej ich postawienie. Zarzuty te zostały zatem błędnie sformułowane i jako takie są nieskuteczne. Przy czym błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zarzucić organom dokonania błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych oraz w sposób niewyczerpujący zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Na gruncie tego postępowania nie ujawniono naruszeń prawa materialnego jak i nie zaistniały okoliczności uzasadniające przyjęcie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że organy dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, a ustalenia faktyczne poczynione w sprawie były w istocie bezsporne, spór dotyczył jedynie kwalifikacji prawnej ustalonych faktów.
Przede wszystkim niesporne w realiach tej sprawy pozostaje, iż nakazano skarżącym jako inwestorom na podstawie art. 48 ust.1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego –budynku garażu [...] z dobudowaną wiatą drewnianą na działce nr [...], [...] i [...] w miejscowości [...] [...]. Powodem wydania na tej podstawie prawnej decyzji rozbiórkowej było niewykonanie ostatecznego postanowienia PINB w powiecie nyskim z 26 stycznia 2021 r., nr [...], podjętego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, którym nakazano skarżącym, jako współwłaścicielom i inwestorom, wykonującym bez wymaganego pozwolenia budowlanego roboty budowlane, polegające na budowie garażu [...] z dobudowaną wiatą na dz. nr [...], nr [...], nr [...] w m. [...] [...] – wstrzymać prowadzenie dalszych robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i przedłożyć w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia: zaświadczenie Burmistrza [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; cztery egzemplarze projektu budowlanego dotyczącego przedmiotowego garażu i wiaty, opracowanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności (w tym przypadku specjalności konstrukcyjno-budowlanej) z aktualnym zaświadczeniem projektanta o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami działek nr [...], [...] i [...] na cele budowlane. Fakt nie przedstawienia w oznaczonym terminie jak też i w późniejszym czasie żądanych ww. dokumentów jest w realiach tej sprawy bezsporny.
Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć, że kontrolując prawidłowość decyzji podjętej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego sąd administracyjny sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz czy obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48 tej ustawy faktycznie nie zostały spełnione w terminie (por. np. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., II OSK 1009/18.
W rozpatrywanej sprawie należycie wykazano, że przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i właściwie umotywowano jakie i dlaczego w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy. Z niespornych ustaleń pomieszczonych w aktach sprawy wynika, że skarżący na działkach nr [...], [...] i [...] (do części działki nr [...] i [...] nie posiadali prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane) w miejscowości [...] wybudowali w 2006 r. garaż dwustanowiskowy z pustaków ceramicznych (o pow. zabudowy 65,6 m²), który następnie w latach 2007 -2012 rozbudowany został o drewnianą wiatę o pow. zabudowy 62,11 m², a wiata ta powiązana jest z budynkiem garażu i nie stanowi samodzielnego, odrębnego obiektu budowlanego. Całkowita powierzchnia garażu stanowi więc 127,71 m². Roboty budowlane polegające na budowie garażu o powierzchni zabudowy powyżej 35 m² z jakim mamy do czynienia w tej sprawie a następnie jego rozbudowa wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (budynku garażu a następnie jego rozbudowy) jak też nie dokonali zgłoszenia we właściwym organie administracji.
Organy nadzoru budowlanego w tych okolicznościach sprawy umożliwiły skarżącym zalegalizowanie spornej inwestycji. Skoro jednak skarżący z możliwości prowadzenia takiego postępowania legalizacyjnego nie skorzystali, bowiem nie zakwestionowali skutecznie postanowienia nakładającego na nich wymienione w tym postanowieniu obowiązki i obowiązków tych nie wykonali, to brak jest podstaw do skutecznego podważenia rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej nowelizacją ww. Prawa budowlanego która weszła w życie z dniem 19 września 2020 r. Podkreślić należy, iż orzeczona w niniejszej sprawie rozbiórka jest prostą konsekwencją faktu braku podjęcia przez skarżących czynności zmierzających do zalegalizowania przedmiotowej inwestycji.
Zaznaczyć należy, iż całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut rażącego naruszenie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż sprawa nabycia przez zasiedzenie spornej nieruchomości części działki nr [...] oraz sprawa nabycia części działki nr [...], na których inwestorzy wybudowali garaż i wiatę, nie jest zagadnieniem wstępnym do rozstrzygnięcia sprawy legalności budowy.
Przede wszystkim kwestia zastosowania w tej sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. była przedmiotem wiążącej oceny wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 12 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Op 287/20. Dokonując oceny legalności w powołanym wyżej wyroku postanowienia Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z 24 sierpnia 2020 r., uchylającego w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim z dnia 13 lipca 2020 r., wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego oceny zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych zamieszczono ocenę prawną wiążącą organy nadzoru budowlanego jak i Sąd pierwszej instancji.
Skarżący w toku postępowania pismem z dnia 26 lutego 2020 r. wnieśli o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie części działki nr [...] a, toczącej się przez Sądem Rejonowym w Nysie pod sygn. akt I Ns 429/19. Jako dodatkowy argument wniosku wskazali okoliczność, że zamierzają zakupić część działki [...], na której znajdują się ich budowle, jak wskazali zawarli już umowę przedwstępną, jednak sfinalizowanie umowy wymaga dokonania obmiarów geodezyjnych. Organ odwoławczy uznał jednak, że sprawa o zasiedzenie nie jest w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zależność rozpoznania sprawy legalizacji robót budowlanych od rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie nieruchomości, Ponadto potencjalna możliwość nabycia prawa własności części działki, również nie stanowi takiego zagadnienia, chociażby ze względu na fakt, że powyższe nie zależy od wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Oddalając skargę na powołane wyżej rozstrzygnięcie Sąd podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o braku podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie nieruchomości i nabycia prawa własności nieruchomości. W ocenie Sądu, prawidłowo w postanowieniu tym uznano, że kwestia prawa własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie, w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego, sprawy w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych. Wyrok Sądu pierwszej instancji w sprawie sygn. akt II SA/Op 287/20 nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną a zatem niewątpliwie wiąże w tej sprawie przesądzając o braku podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie tożsamych okoliczności objętych tym wyrokiem. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Tak właśnie jest w tej sprawie, a zatem powoływanie się po raz kolejny na zarzut niezawieszenia postępowania administracyjnego z podanych w kasacji powodów, które były przedmiotem oceny w wyroku II SA/Op 287/20 nie może odnieść zamierzonego skutku. Nie można w tym zakresie mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa a tym bardziej jak wskazano w kasacji o rażącym (czyli kwalifikowanym) naruszeniu w tym zakresie. Twierdzenia kasacji w odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa procesowego, że w sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa jest niewątpliwie nadużyciem tego stwierdzenia, skoro nie można generalnie mówić o jakimkolwiek naruszeniu prawa.
Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a wskazany w kasacji. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera obligatoryjnych elementów, wskazanych w tym przepisie albo zostało sporządzone w ten sposób, że nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia (por. np. wyrok NSA z 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1462/21). Równocześnie należy podkreślić, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W szczególności, okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej (por. np. wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2315/21). Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy należy, po pierwsze, stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Opolu zawiera wszystkie obligatoryjne elementy, wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. Po drugie, na podstawie uzasadnienia tego wyroku można ustalić, czym kierował się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Spełniona została zatem podstawowa funkcja, jaką ma pełnić uzasadnienie wyroku (por. np. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2905/20).
Powołane wyżej rozważania wskazują jednoznacznie, iż również nieskuteczne są zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego oznaczone w petitum wniesionego środka odwoławczego w pkt 2 lit a-c. Zarzuty prawa materialnego ograniczono wyłącznie do postawionej przez skarżących wiaty (określono ją w kasacji jako miejsce parkingowe dla jednego samochodu w postaci wiaty, wiaty służącej miejscu postojowemu) całkowicie pomijając zasadniczy element niniejszego postępowania, a więc że jest nim obiekt w postaci garażu wybudowanego samowolnie w 2006 r. dodatkowo rozbudowany w latach 2007-2012 o drewnianą wiatę o powierzchni zabudowy 62,11 m² konstrukcyjnie powiązaną z budynkiem garażowym. Zatem przedmiotem nakazu rozbiórki jest obiekt o całkowitej powierzchni 127,71 m², a nie wyłącznie obiekt wskazywanej wiaty.
Jak już wyżej wykazano, w sprawie z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie dokumentów objętych prawomocnym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2021r. nr [...] pozwalających na zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej w sprawie zastosowano konstrukcję prawną nakazu rozbiórki z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji P.b. dokonanej z dniem 19 września 2020 r.). W sprawie wbrew zarzutowi nie doszło do rażącego naruszenia art. 48 ust.1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zarówno budynek garażu o powierzchni 65,6 m² jak i rozbudowany garaż o obiekt przedmiotowej wiaty o powierzchni zabudowy 62,11 m², wymagały pozwolenia na budowę a oceny tej dokonano w oparciu o dotychczasowe rozwiązania Prawa budowlanego mające zastosowanie w sprawie.
Jak wynika z treści ww. normy organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Wybudowany w 2006 r, garaż o powierzchni 65,6 m² nie był zwolniony z reglamentacji przepisów prawa budowlanego. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2
tej ustawy (Dz.U.2020.1333 t.j. z dnia 2020.08.03) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa: wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
Budynek garażu o powierzchni zabudowy ok. 65 m2 nie jest objęty zakresem art. 29 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie korzysta tym samym z wyjątku budowy bez pozwolenia na budowę, ponieważ przekracza i to znacznie powierzchnię zabudowy dla budynku garażu, który może być realizowany bez pozwolenia na budowę (ale w oparciu o zgłoszenie - art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Rozbudowa następnie, we wskazanym wyżej okresie, takiego garażu o wiatę o powierzchni 62,11 m², wymagały również pozwolenia na budowę nie tylko w chwili jej realizacji na co wskazywał przepis art. 29 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 30 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego (Dz.U.2010.243.1623 t.j. z dnia 2010.12.23), który zwalniał z uzyskania pozwolenia na budowę jedynie wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 25 m2 przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, ale również i wskazany przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (Dz.U.2020.1333 t.j. z dnia 2020.08.03) w chwili orzekania przez organy. Faktem jest, że budynek spornej wiaty nie jest samodzielnym obiektem lecz powiązany został konstrukcyjnie z budynkiem garażu ale nawet gdyby teoretycznie uznać, że stanowi ona odrębny obiekt, to również w realiach tej sprawy przedmiotowa wiata takich rozmiarów nie byłaby zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę wobec niezaistnienia przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Stąd też zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego art. 48 ust.1 pkt 1 i 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 jak i art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Należy bowiem wyraźnie zaznaczyć, że niniejsze postępowanie nie dotyczyło wolno stojącej wiaty ale przedmiotem postępowania był obiekt budynku garażowego wraz z wiatą jako całość a zatem obiekt budowlany przekraczający zakładane wymiary o czym wyżej wspomniano. Zatem taki obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę w chwili jego powstawania jak i orzekania przez organy administracji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji zasadnie uznał, że w pełni odpowiada ona prawu i słusznie zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. a skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie tej oceny.
Skoro wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. wniesioną skargę kasacyjną należało oddalić.