Orzeczenie · 2025-09-25

II OSK 2356/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-25
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowębudowlaobiekt małej architekturywstrzymanie robótnadzór budowlanyskarga kasacyjnainterpretacja przepisów

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. J. i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił ich skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Organy administracji, w tym Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wstrzymały roboty budowlane polegające na budowie kanału samochodowego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kluczową kwestią sporną była kwalifikacja tego obiektu – skarżący twierdzili, że jest to obiekt małej architektury, podczas gdy organy uznały go za budowlę. WSA w Szczecinie podzielił stanowisko organów, wskazując, że obiekt ten, użytkowany jako podziemny silos do składowania żywności, nie spełnia kryteriów budynku ani obiektu małej architektury, a jego rozmiar i potencjalne przeznaczenie (związane z działalnością gospodarczą skarżących) wskazują na budowlę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za niezasadne. Sąd podkreślił, że przy klasyfikacji obiektów niewymienionych wprost w przepisach należy kierować się wielkością, podobieństwem do obiektów wymienionych, standardem technicznym i przeznaczeniem. W ocenie NSA, kanał samochodowy nie jest obiektem kultu religijnego, architektury ogrodowej ani nie pełni funkcji rekreacyjnej czy porządkowej, a jego rozmiar i kontekst prowadzonej działalności gospodarczej (przewozy autobusowe) wskazują na budowlę. Sąd odrzucił również zarzut niezbadania przez organ okresu powstania obiektu, wskazując na sprzeczne oświadczenia skarżącego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja definicji budowli i obiektu małej architektury w kontekście obiektów niewymienionych wprost w Prawie budowlanym, zwłaszcza gdy związane są z działalnością gospodarczą.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego obiektu (kanał samochodowy/silos) i jego kwalifikacji prawnej. Kontekst działalności gospodarczej miał znaczenie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kanał samochodowy o wymiarach 1m x 5m i głębokości 1,40m, użytkowany jako podziemny silos do składowania żywności, może być zakwalifikowany jako obiekt małej architektury w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki obiekt nie spełnia definicji obiektu małej architektury.

Uzasadnienie

Obiekt ten nie jest obiektem kultu religijnego, architektury ogrodowej, ani nie pełni funkcji rekreacyjnej czy porządkowej. Jego rozmiar, konstrukcja oraz kontekst prowadzonej działalności gospodarczej wskazują raczej na budowlę.

Czy organy administracji prawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, mimo braku jego bezpośredniego wymienienia w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako budowlę.

Uzasadnienie

Przy klasyfikacji obiektów niewymienionych wprost w przepisach należy kierować się kryteriami takimi jak wielkość, podobieństwo do obiektów wymienionych, standard techniczny i przeznaczenie. Kanał samochodowy, zwłaszcza w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej, posiada więcej cech budowli.

Czy organy administracji zbadały okoliczności powstania spornego obiektu budowlanego?

Odpowiedź sądu

Tak, organy zbadały te okoliczności, a oświadczenia skarżącego dotyczące daty budowy były sprzeczne z dokumentacją.

Uzasadnienie

Protokół kontroli z 2023 r. zawierał oświadczenie M. J. o budowie obiektu około 2006 r. Żadne przepisy obowiązujące w deklarowanej dacie powstania obiektu nie zwalniały z obowiązku zgłoszenia jego wykonania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. J. i M. J. od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (12)

Główne

p.b. art. 48 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.b. art. 3 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budowli.

p.b. art. 3 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu małej architektury.

p.b. art. 3 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja budynku.

Pomocnicze

k.p.a. art. 123

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

k.p.a. art. 144

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 83 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja spornego obiektu jako obiektu małej architektury. • Naruszenie art. 3 pkt 4 p.b. poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie art. 7 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Sporny obiekt z całą pewnością nie wypełnia ustawowej definicji budynku. • Nie sposób również w sprawie przyjąć, że posiada on cechy obiektu małej architektury. • Przy klasyfikacji obiektów niewymienionych wprost w art. 3 pkt 4 u.p.b. należy kierować się takimi kryteriami jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektu wymienionego w przepisie, standard techniczny oraz jego przeznaczenie. • Kanał samochodowy, tak jak i podziemny silos do składowania żywności, nie jest obiektem kultu religijnego, ani obiektem architektury ogrodowej, nie pełni również funkcji rekreacyjnej oraz porządkowej. • W oparciu o powyższe kryteria, nie pomijając konstrukcji obiektu, organy słusznie uznały, że posiada on więcej cech wskazujących na budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. niż na obiekt małej architektury.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Jan Szuma

sędzia del. WSA

Jerzy Stankowski

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budowli i obiektu małej architektury w kontekście obiektów niewymienionych wprost w Prawie budowlanym, zwłaszcza gdy związane są z działalnością gospodarczą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego obiektu (kanał samochodowy/silos) i jego kwalifikacji prawnej. Kontekst działalności gospodarczej miał znaczenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowolnych robót budowlanych i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla prawników i inwestorów.

Czy podziemny kanał to budowla czy tylko obiekt małej architektury? NSA rozstrzyga spór.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst