II OSK 2356/24

II OSK 2356/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Jan Szuma
Jerzy Stankowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Sygn. powiązane
II SA/Sz 273/24 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2024-05-27
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. J. i M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 273/24 w sprawie ze skargi E. J. i M. J. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 22 lutego 2024 r. nr WOA.7722.177.2023.AK w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r., II SA/Sz 273/24, oddalił skargę E. J. i M. J. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej WINB) z dnia 22 lutego 2024 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kołobrzegu (dalej PINB) na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2023.682 ze zm.; dalej p.b.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2023.775 ze zm.; dalej k.p.a.), wstrzymał roboty budowlane, wykonane przez inwestora M. J., zamieszkałego w miejscowości S. przy ul. [...], polegające na budowie kanału samochodowego o wymiarach 1 m x 5 m i głębokości 1,40 m, na działce nr [...] w miejscowości S., opisanego w protokole z kontroli z dnia 13 lipca 2023 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zaskarżonym postanowieniem WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., po rozpatrzeniu zażalenia E. J. i M. J., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Na to postanowienie skargę do WSA wnieśli E. J. i M. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniesioną skargę.
W opinii Sądu nie ulega wątpliwości, iż skarżący nie posiadają pozwolenia na budowę opisanego wyżej obiektu budowalnego. W sprawie tej podstawowa kwestia sporna dotyczy kwalifikacji spornego obiektu. W ocenie skarżących należało zakwalifikować go do kategorii obiektów małej architektury. Z kolei, organy obu instancji uznały, że sporny kanał użytkowany jako podziemny silos służący do składowania okresowo żywności w niskich temperaturach to obiekt budowlany, na budowę którego wymagane było pozwolenie na budowę. Odmowa zakwalifikowania istniejącego na działce skarżących przedmiotowego obiektu jako budynku czy obiektu małej architektury jest uzasadniona względami faktycznymi. Obiekt ten nie spełnia bowiem kryterium budynku, nie będąc wyodrębnionym z przestrzeni za pomocą pełnych przegród budowlanych, jest też niewielkim obiektem (ma wymiary 1m x 5 m i głębokości 1,40 m). W tej sytuacji zasadne jest rozważenie czy sporny obiekt mieści się w kategorii budowli, niewątpliwie najszerszej na gruncie Prawa budowlanego i najbardziej zróżnicowanej. Jakkolwiek kanał samochodowy nie jest wymieniony w art. 3 pkt 3 ustawy, to taki rodzaju obiektu wymieniają przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz.U.40.275; dalej: rozporządzenie), które z mocy art. 5 ust. 1 p.b. należało mieć na uwadze, skoro jak skarżący wyjaśnili w zażaleniu od postanowienia organu I Instancji faktem jest, że pod adresem przedmiotowej nieruchomości zgłosili prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na odpłatnych przewozach autobusowych, a więc pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita przekracza 12 ton. Tym samym, zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżących, prawidłowa była ocena organów, że przedmiotowy kanał użytkowany jako podziemny silos do składowania żywności nie jest obiektem małej architektury. Prawidłowo zatem organy zastosowały art. 48 p.b. i poinformowały skarżących o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wnieśli E. J. i M. J., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także – w obu przypadkach – zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 7 k.p.a.,
art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.,
art. 3 pkt 4 p.b., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że obiekt znajdujący się na terenie nieruchomości skarżących nie spełnia przesłanek "obiektu małej architektury".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Odnośnie do zasadniczego zarzutu skargi kasacyjnej, czyli naruszenia art. 3 pkt 4 p.b., należy wskazać, że jest on niezasadny. Sporny obiekt z całą pewnością nie wypełnia ustawowej definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 u.p.b. Nie sposób również w sprawie przyjąć, że posiada on cechy obiektu małej architektury. Przy klasyfikacji obiektów niewymienionych wprost w art. 3 pkt 4 u.p.b. należy kierować się takimi kryteriami jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektu wymienionego w przepisie, standard techniczny oraz jego przeznaczenie (zob. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1130/18). Kanał samochodowy, tak jak i podziemny silos do składowania żywności, nie jest obiektem kultu religijnego, ani obiektem architektury ogrodowej, nie pełni również funkcji rekreacyjnej oraz porządkowej. Rozmiar obiektu nie ma tu kluczowego znaczenia, natomiast, wbrew opinii pełnomocnika skarżących, istotną wskazówką co do funkcji obiektu było prowadzenie przez skarżących działalności gospodarczej polegającej na odpłatnych przewozach autobusowych. Ze zdjęć zgromadzonych przez organ wynika, że obiekt znajduje się w miejscu, w którym stacjonowały autobusy, co również nie jest bez znaczenia dla ustalenia potencjalnego przeznaczenia obiektu. W oparciu o powyższe kryteria, nie pomijając konstrukcji obiektu, organy słusznie uznały, że posiada on więcej cech wskazujących na budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. niż na obiekt małej architektury.
Nietrafny jest też zarzut niezbadania przez organ okresu w jakim powstał sporny obiekt. Pełnomocnik skarżących podnosi, że powstał on ponad 20 lat temu, jeszcze przed zakupem nieruchomości przez skarżących. W aktach administracyjnych natomiast znajduje się protokół kontroli nr [...] z dnia 13 lipca 2023 r., z którego wynika, że obecny podczas kontroli M. J. oświadczył, że sporny kanał został wybudowany około 2006 r.
Biorąc pod uwagę powyższe strona nie może aktualnie skutecznie twierdzić, że organy dokonały kwalifikacji spornego obiektu bez zbadania okoliczności jego powstania. Żadne przepisy obowiązujące w deklarowanej dacie powstania obiektu nie zwalniały właściciela z obowiązku zgłoszenia jego wykonania.
Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że organy administracyjne rozpoznając niniejszą sprawę nie naruszyły zasad wynikających z art. 7 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, skoro wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.