II OSK 2353/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-09
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneplan miejscowypozwolenie na budowęzabudowa wielorodzinnaprzesłanianiedziałki sąsiednieprawo własnościNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę wielorodzinną, uznając, że plan miejscowy dopuszcza taką zabudowę i nie można stosować przepisów o przesłanianiu w odniesieniu do hipotetycznej zabudowy sąsiednich działek.

Skarga kasacyjna dotyczyła pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego. Zarzuty dotyczyły wykładni przepisów planu miejscowego w zakresie przesłaniania działek sąsiednich oraz dopuszczalności zabudowy wielorodzinnej na terenie przeznaczonym dla różnych form mieszkalnictwa. NSA oddalił skargę, uznając, że przepisy o przesłanianiu należy stosować do aktualnej zabudowy, a plan miejscowy dopuszcza zabudowę wielorodzinną na terenie B1MM.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. W. od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzję Wojewody odmawiającą zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i udzielenia pozwolenia na budowę wielorodzinną. Skarżący zarzucał błędną wykładnię planu miejscowego w zakresie przesłaniania działek sąsiednich (argumentując, że należy brać pod uwagę hipotetyczną zabudowę) oraz dopuszczalności zabudowy wielorodzinnej na terenie B1MM. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy dotyczące przesłaniania należy stosować do aktualnej zabudowy, a nie hipotetycznej, oraz że plan miejscowy, interpretowany w kontekście innych jego przepisów (np. wysokości zabudowy), dopuszcza realizację budynków wielorodzinnych na terenie B1MM, który jest przeznaczony dla "różnych form mieszkalnictwa". Sąd podkreślił, że nie można domniemywać ograniczeń w prawie własności, jeśli nie są one wyraźnie wskazane w planie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy dotyczące przesłaniania należy rozpatrywać w odniesieniu do aktualnej zabudowy na działce sąsiedniej, zgodnie z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że interpretacja § 3 ust. 4 planu miejscowego, która prowadziłaby do warunkowania pozwolenia na budowę od zgody sąsiada lub decyzji administracyjnej w oparciu o hipotetyczną zabudowę, byłaby niezgodna z hierarchią aktów prawnych i przepisami technicznymi. Należy stosować przepisy techniczno-budowlane dotyczące przesłaniania w odniesieniu do istniejącej zabudowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

r.w.t. art. 13 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

plan art. 3 § ust. 4

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

plan art. 7 § ust. 9

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

plan art. 7 § ust. 15

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

plan art. 7 § ust. 16

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

plan art. 7 § ust. 17

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

plan art. 11 § lit. B

Uchwała nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec

Pomocnicze

P.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.c. art. 144

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Konstytucja art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia § 3 ust. 4 planu miejscowego poprzez błędną wykładnię polegającą na rozpatrywaniu ograniczeń w zagospodarowaniu działek przyległych jedynie w odniesieniu do ich aktualnej zabudowy, a nie zabudowy zakładanej, prognozowanej i hipotetycznej. Zarzut naruszenia § 7 ust. 15, § 7 ust. 9, ust. 16 i ust. 17 oraz § 11 lit. B planu miejscowego w zw. z art. 35 ust. 1 lit. a P.b. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że na terenie B1MM dopuszczalne jest powstanie zabudowy wielorodzinnej, podczas gdy jego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa jednorodzinna i zagrodowa.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenie możliwości zagospodarowania działek przyległych do terenu inwestycji należy rozpatrywać jedynie w odniesieniu do jej aktualnej zabudowy, a nie do zabudowy zakładanej, prognozowanej, hipotetycznej teren oznaczony w planie symbolem B1MM jest przeznaczony dla "różnych form mieszkalnictwa" Nie powinno się z jego przepisów domniemywać ograniczeń w nim nie wyrażonych

Skład orzekający

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Jan Szuma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów planu miejscowego dotyczących przesłaniania działek sąsiednich oraz dopuszczalności zabudowy wielorodzinnej na terenach oznaczonych jako \"różne formy mieszkalnictwa\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów planu miejscowego "Chełmiec II" i jego interpretacji w kontekście przepisów techniczno-budowlanych. Zmiana planu poprzez uchylenie § 3 ust. 4 może wpływać na aktualność niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji planów miejscowych i konfliktu interesów między inwestorami a właścicielami sąsiednich nieruchomości, co jest istotne dla wielu prawników i deweloperów.

Czy plan miejscowy może blokować budowę na podstawie hipotetycznej zabudowy sąsiada?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2353/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Jan Szuma /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 592/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-06-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 13 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 144
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32 i art. 64 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 592/22 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 2 marca 2022 r., znak: WI-I.7840.29.33.2021.KL w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. W. na rzecz J. S. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 592/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi J. S., uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego (zwanego dalej "Wojewodą") z dnia 2 marca 2022 r., nr Wl-I.7840.29.33.2021.KL.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił z kolei uprzednio wydaną decyzję Starosty Nowosądeckiego (zwanego dalej "Starostą") z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr BUD.6740.1092.2021 zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą J. S. pozwolenia na budowę dla inwestycji: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego (o dziewięćdziesięciu sześciu lokalach mieszkalnych), kanalizacji deszczowej, instalacji oświetlenia zewnętrznego oraz układu komunikacji wewnętrznej wraz z miejscami postojowymi na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie ewidencyjnym Chełmiec, gmina Chełmiec".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. W. zarzucając naruszenie:
1. § 3 ust. 4 uchwały nr XXXVII/285/2001 Rady Gminy Chełmiec z dnia 7 czerwca 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec (tekst jednolity Dz. U. Woj. Małopolskiego z 2018 r., poz. 3925; dalej zwanej "uchwałą" lub "planem") w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Wojewody w zw. z art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.; dalej "P.b."), § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej "r.w.t."), art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 z późn. zm., dalej "K.c."), a także w zw. z art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej "Konstytucja") poprzez ich błędną wykładnię przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie polegającą na wadliwym przyjęciu, że ograniczenie możliwości zagospodarowania działek przyległych do terenu inwestycji, między innymi w zakresie przesłaniania, należy rozpatrywać jedynie w odniesieniu do jej aktualnej zabudowy, a nie do zabudowy zakładanej, prognozowanej i hipotetycznej. Zdaniem skarżącego poprawna wykładnia wymienionych przepisów nakazuje przyjąć, że wskazane ograniczenie należy rozpatrywać również w kontekście możliwości zabudowy (w tym przebudowy/rozbudowy) działek przyległych do terenu inwestycji w przyszłości, w sposób zgodny z ustaleniami planu, przy uwzględnieniu:
– konstytucyjnego obowiązku równego traktowania stron i zagwarantowania równej dla wszystkich ochrony prawa własności, implikującego normę prawną, wedle której prawo do zabudowy swojej nieruchomości zgodnie z ustaleniami planu miejscowego przysługuje inwestorowi w takim samym zakresie, w jakim przysługuje ono właścicielom działek sąsiadujących z terenem inwestycji, zwłaszcza gdy nieruchomości te są objęte tożsamym przeznaczeniem w planie miejscowym,
– konieczności wyważenia interesów stron, aby inwestycja była realizowana w sposób nienaruszający uzasadnionego interesu właściciela działki sąsiedniej;
2. § 7 ust. 15, a także § 7 ust. 9, ust. 16 i ust. 17 oraz § 11 lit. B (w zakresie dotyczącym terenu oznaczonego symbolem "B1MM") planu w zw. z art. 35 ust. 1 lit. a P.b. poprzez ich błędną wykładnię przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, polegającą na wadliwym przyjęciu, że na terenie oznaczonym w planie symbolem B1MM dopuszczalne jest powstanie (nowej) zabudowy wielorodzinnej, podczas gdy poprawna wykładnia wymienionych przepisów prawa nakazuje przyjąć, że podstawowym (zasadniczym) przeznaczeniem tego terenu jest zabudowa mieszkalna jednorodzinna i zagrodowa, mająca charakter nieskoncentrowany (ekstensywny), natomiast przeznaczeniem dopuszczalnym (traktowanym w kategorii swego rodzaju wyjątku, których nie można interpretować rozszerzające) jest wyłącznie: realizacja budynków rekreacji indywidualnej (§ 7 ust. 16), realizacja garaży i budynków gospodarczych (§ 7 ust. 17) oraz niepogorszająca stanu środowiska zabudowa usługowa (usługi i rzemiosło) i "skoncentrowane" budownictwo jednorodzinne (ale tylko na terenach niezainwestowanych). Zdaniem skarżącego kasacyjnie w związku z tym należało przyjąć, że na terenie oznaczonym w planie symbolem B1MM nie jest dopuszczalne powstanie (nowej) zabudowy wielorodzinnej. Skutkiem tego powinno być uznanie, że inwestycja budowlana będąca przedmiotem postępowania administracyjnego nie spełnia warunku zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w sytuacji, gdy – jak ustalił Sąd pierwszej instancji – teren B1MM jest przynajmniej częściowo zainwestowany.
B. W. podsumował, że wskutek powyższych naruszeń prawa materialnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę J. S. (inwestora) i uchylił w całości decyzję Wojewody na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), a tymczasem powinien skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Zwrócił się także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 13 października 2022 r. odpowiedź na skargę przedstawił J. S. domagając się jej oddalenia i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Rozpoznanie rozbudowanych zarzutów skargi kasacyjnej należy rozpocząć od uwagi, że w istocie rzeczy spór w sprawie sprowadza się do dwóch zagadnień prawnych, które mają swe źródło w budzących wątpliwości stron i organów przepisach planu przyjętego uchwałą nr XXXVII/285/2001 obowiązującego dla działek nr [...], [...], [...], [...] objętych inwestycją. Pierwsza dotyczy wykładni i stosowania § 3 ust. 4 planu, druga natomiast przeznaczenia terenu pod zabudowę wielorodzinną.
Gdy chodzi o pierwszą kwestię, to Wojewoda uchylając decyzję Starosty i odmawiając udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę zaprezentował przepis § 3 ust. 4 planu jako regulację, która w okolicznościach sprawy stanowi podstawę negatywnego dla inwestora rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy akcentował, że jest związany tym przepisem planu.
§ 3 ust. 4 planu, obowiązujący na datę orzekania przez Wojewodę, stanowił, że: "Realizacja jakiejkolwiek inwestycji nie może powodować na działkach przyległych – ograniczenia praw własności lub ograniczenia możliwości ich zagospodarowania zgodnie z ustaleniami planu – bez zgody właściciela lub stosownej decyzji administracyjnej wprowadzającej ograniczenia w użytkowaniu". Organ odwoławczy stwierdził, że skoro istnieje taki wymóg, to rozpatrując go w powiązaniu z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a r.w.t., należałoby uwzględnić, że budynek badany w niniejszym postępowaniu mający wysokość 25,84 m, charakteryzuje się wysokością przesłaniania (liczoną dla takiej samej formy na działce sąsiedniej) około 22 m, a zatem powinien być usytuowany w minimalnej odległości 11 m od granicy z działką sąsiednią.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zgodził się z Wojewodą co do powyższego. Wyjaśnił, że organ na podstawie § 3 ust. 4 planu przyjmował pewne założenia w zakresie przesłaniania otoczenia przez projektowany budynek, ale nie w odniesieniu do istniejącego budynku dwukondygnacyjnego usługowego na działce nr [...] [działka B. W.]. Założył, że istnieje budynek taki (o takiej wysokości), jak projektowany, czyli czynił konkluzje dla pewnej hipotezy. Sąd podkreślił, że tymczasem omawiana problematyka jest inaczej uregulowana w przepisach techniczno-budowlanych – § 13 r.w.t.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, przedstawiwszy szersze wywody prawne dotyczące zakresu władztwa planistycznego gminy i miejsca planu miejscowego w systemie prawa, opowiedział się za poglądem, że wykładnia § 3 ust. 4 planu powinna być dokonana przede wszystkim z uwzględnieniem przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z § 13 r.w.t. W zakresie przesłaniania ograniczenie możliwości zagospodarowania działki przyległej należy rozpatrywać w odniesieniu do jej aktualnej zabudowy, a nie do zabudowy zakładanej, prognozowanej, w oderwaniu od jakichkolwiek realiów. W przypadku, gdy w odniesieniu do inwestycji są spełnione warunki określone przepisami prawa, nie ma podstaw do żądania zgody właściciela działki przyległej.
Jak wiadomo, B. W. stanowczo nie zgadza się z rozumowaniem Sądu pierwszej instancji, a dał temu wyraz formułując rozbudowany zarzut naruszenia § 3 ust. 4 planu, art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 P.b., § 13 r.w.t., art. 144 K.c. oraz art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji. W ocenie skarżącego błędne jest zaprezentowane w zaskarżonym wyroku podejście, że ograniczenie możliwości zagospodarowania działek przyległych do terenu inwestycji należy rozpatrywać jedynie w odniesieniu do jej aktualnej zabudowy, a nie do zabudowy zakładanej, prognozowanej, hipotetycznej. W jego ocenie poprawna wykładnia wymienionych w zarzucie przepisów nakazuje przyjąć, że wskazane ograniczenie należy rozpatrywać również w kontekście możliwości zabudowy działek przyległych do terenu inwestycji w przyszłości, w sposób zgodny z ustaleniami planu.
Naczelny Sąd Administracyjny z gruntu nie podziela kierunku argumentacji skarżącego kasacyjnie. B. W. zdaje się bowiem abstrahować od tego, co jest w niniejszej sprawie bezpośrednim źródłem sporu, a mianowicie od kwestii możliwości oparcia decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę na takiej regulacji planu miejscowego, jaką zawarto w § 3 ust. 4 planu. Wywody uzasadnienia zaskarżonego wyroku na stronach 9-12, określające porządek aktów prawnych i ich hierarchię, a w niej miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zmierzały do przekonania o potrzebie takiej wykładni § 3 ust. 4 planu, który pozostawałby w zgodzie zwłaszcza z § 13 r.w.t.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny, który przyjął, że problematykę przesłaniania należy rozpatrywać stosownie do § 13 r.w.t., czyli w odniesieniu do aktualnej zabudowy na działce sąsiedniej. Analizowany przepis r.w.t. nie mógł być natomiast stosowany z modyfikacją wynikającą z § 3 ust. 4 planu, czyli w oparciu o regulację aktu niższego rzędu (prawa miejscowego) i prowadzić do konkluzji, że w oparciu o ten ostatni należy warunkować udzielenie pozwolenia na budowę od "zgody właściciela [działki sąsiedniej] lub stosownej decyzji administracyjnej wprowadzającej ograniczenia w użytkowaniu". Wywodzenie takiego wymogu z planu miejscowego i uzupełnianie w ten sposób przepisów r.w.t. (§ 13), byłoby nie do zaakceptowania mając na uwadze hierarchię aktów prawnych.
Podsumowując, wbrew temu, czego domaga się skarżący, sprawa pozwolenia na budowę dla inwestycji J. S. , gdy chodzi o spełnienie wymogów wynikających z r.w.t., które łączą się z oceną oddziaływania projektowanego obiektu na działki sąsiednie, takich jak § 13 r.w.t., powinna być rozpatrywana przez pryzmat wyłącznie tych przepisów, bez "uzupełniania" ich o wymogi wynikające z § 3 ust. 4 planu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał pierwszy zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przedstawionej tam grupy przepisów – w tym także K.c. i Konstytucji, za niezasadny. Przyjęty w zaskarżonym wyroku kierunek rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należało uznać za trafny. Sąd pierwszej instancji niewadliwie przyjął, że § 3 ust. 4 planu, który wszakże obowiązywał na datę decyzji Wojewody, powinien być wykładany sposób dający się pogodzić z § 13 r.w.t.
Dopełniając powyższe warto zaznaczyć, że Rada Gminy Chełmiec, uznając, że § 3 ust. 4 planu jest niezgodny z innymi regulacjami systemu prawa, uchwałą z dnia 24 marca 2022 r., nr XXXII/793/2022 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Chełmiec II" w Gminie Chełmiec (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego poz. 2214) – uchyliła ten przepis. Dodać wreszcie trzeba, że wyrokiem z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 763/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. W. na tą uchwałę. Sąd stwierdził, że uchylenie § 3 ust. 4 planu było zasadne, albowiem taka zmiana "dotyczyła wykreślenia ewidentnie wadliwego przepisu". Trzeba natomiast odnotować, że wyrok ten nie jest prawomocny.
W reakcji na argumenty skargi kasacyjnej poczynić trzeba w tym miejscu jeszcze jedną porządkową uwagę. Otóż, problemem prawnym zaistniałym w niniejszej sprawie było wyjściowo współstosowanie § 13 r.w.t. i § 3 ust. 4 planu, które doprowadziło Wojewodę do określonych wniosków, niezaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji. Organ nie eksponował natomiast dostrzeganego w orzecznictwie (które przedstawiono w skardze kasacyjnej) zagadnienia poszanowania interesów osób trzecich, które łączy się niekiedy z oceną stopnia oddziaływania projektowanej zabudowy na działkę sąsiednią przez pryzmat art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. i w powiązaniu z poszczególnymi przepisami techniczno-budowlanymi. Tej, bardziej ogólnej problematyki Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie rozpatruje, gdyż nie było to analizowane – w takiej postaci – na etapie postępowania administracyjnego. Można jedynie zasygnalizować, że gdy chodzi o badanie inwestycji J. S. w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., to konieczne będzie dostrzeżenie szerszej charakterystyki terenu inwestycji i otoczenia, jak choćby tego, że działka B. W. ([...]) jest już działką w określony sposób zagospodarowaną i zabudowaną.
Nie jest usprawiedliwiony także drugi zarzut skargi kasacyjnej, który dotyczy grupy przepisów planu: § 7 ust. 15, a także § 7 ust. 9, ust. 16 i ust. 17 oraz § 11 lit. B (w zakresie dotyczącym terenu oznaczonego symbolem B1MM) planu w zw. z art. 35 ust. 1 lit. a P.b.
W odniesieniu do powyższej problematyki Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Inwestycja J. S. dotyczy budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Należy zatem zadać pytanie, czy jest ona wyłączona na terenie B1MM planu, właściwego dla lokalizacji projektowanego zamierzenia. Sąd pierwszej instancji trafnie akcentował, że z uwagi na brak jednoznacznej regulacji w planie dotyczącej tej kwestii należy prześledzić pozostałe przepisy planu. I tak, zgodnie z § 7 ust. 15 planu, w terenach MM, MN/MZ i MML utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkalną jednorodzinną i mieszkalno - zagrodową z dopuszczeniem remontów, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy oraz z dopuszczeniem realizacji nowych zagród i budynków gospodarczych i inwentarskich w istniejących siedliskach.
Przepis ten odnosi się do zabudowy istniejącej i nie dotyczy zabudowy przewidywanej. Z kolei § 11 "Tereny zabudowane i przeznaczone pod zainwestowanie" – lit. B, teren B1MM określono jako tereny osiedleńcze przeznaczone dla realizacji "różnych form mieszkalnictwa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie niewadliwie więc ocenił, że dopuszczono dla terenu B1MM różne formy mieszkalnictwa, bez wykluczenia zabudowy wielorodzinnej. Taka zabudowa jest ujęta w szeroko rozumianym "mieszkalnictwie". Możliwość dopuszczania zabudowy wielorodzinnej potwierdza też § 7 ust. 9, gdzie określono wysokość zabudowy: dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do 14 m, dla zabudowy usługowej i zagrodowej do 25 m, a dla pozostałej zabudowy - do 35 m. Owa "pozostała zabudowa", to – jak należy przyjąć – zabudowa wielorodzinna.
Powyższe potwierdza także to, że stosownie do § 11 lit. B – punkt 3. lit. b planu przewidziano "realizację skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego na terenach niezainwestowanych", czyli preferencję dla tego budownictwa na takich terenach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji ma rację, uznając, że nawet gdyby postrzegać § 11 lit. B – punkt 3. lit. b planu jako regulację zastrzegającą budownictwo jednorodzinne na terenach niezainwestowanych, to takimi terenami nie będą pojedyncze działki, ale jednostki planu takie jak B1MM i to przez pryzmat takich jednostek należy oceniać "zainwestowanie" terenu.
Końcowo wyjaśnić trzeba, że nie jest przekonująca argumentacja skargi kasacyjnej, że przepisy takie jak: § 7 ust. 16 planu dopuszczający na terenach B1MM realizacji budynków rekreacji indywidualnej, § 7 ust. 17 planu dopuszczający na terenach B zabudowanych i przeznaczonych pod zainwestowanie lokalizację garaży i budynków gospodarczych, czy zawarte w ustaleniach dla terenu B1MM zastrzeżenie o wykluczeniu inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska – nie świadczą o wyłączeniu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.
Podkreślić jeszcze raz trzeba, że tereny B1MM to tereny osiedleńcze przeznaczone dla realizacji "różnych form mieszkalnictwa". O ile można się zgodzić, że plan, podczas jego uważnej analizy, rodzi pewne wątpliwości co do intencji planistów, to jednak należy pamiętać, że jest to akt ograniczający prawo własności. Nie powinno się z jego przepisów domniemywać ograniczeń w nim nie wyrażonych, zwłaszcza, że założony kierunek interpretacji dopuszczający na terenie B1MM zabudowę wielorodzinną opiera się na rozumowaniu korespondującym z innymi przepisami planu – np. z parametrem wysokości zabudowy.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej i uznając podniesione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione, oddalił wniesioną skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono natomiast w punkcie 2. na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a. Na zasądzone na rzecz skarżącego koszty postepowania kasacyjnego złożyło się wynagrodzenie adwokata w kwocie wynikającej z odpowiednio stosowanego § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 3, poz. 38).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI