II SA/RZ 616/21

II SA/Rz 616/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maciej Kobak /przewodniczący/
Marcin Kamiński
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2351/22 - Wyrok NSA z 2025-04-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 28 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. pkt 12, art. 3 pkt 5, art. 48 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 616/21
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi B.K. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2021 r. nr [...] dotyczące wstrzymania robót budowlanych.
Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, [...] października 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) przeprowadził z urzędu kontrolę na działce nr 54 położonej w miejscowości [...], stanowiącej własność H.K. Podczas kontroli ustalono, że na działce znajduje się obiekt budowlany będący własnością B.K. Obiekt pokryty jest dwuspadowym dachem wykonanym w konstrukcji drewnianej, przykryty gontem blaszanym. Konstrukcję obiektu stanowią krawędziaki drewniane o różnych przekrojach, obite deską elewacyjną. Obiekt budowlany posiada podłogę obitą płytą OSB. Posadowiony jest na elementach betonowych ułożonych luźno na płytkach betonowych, nie posiada fundamentów. Posiada natomiast jedną oś z zamontowanymi kołami oraz zaczep transportowy składany (holowniczy). Do obiektu doprowadzona jest instalacja elektryczna. W środku na parterze znajdują się regały oraz schody prowadzące na strych, na którym znajdują się skrzynki z różnymi przedmiotami. Wymiary przedmiotowego obiektu wynoszą 2,56 x 2,57 m, wysokość w szczycie 5,01 m, wysokość w okapie 2,43 m. Posadowiony jest w odległości 2,02 m od krawędzi chodnika i 8,87 m od krawędzi jezdni. Na podstawie informacji uzyskanych od właścicielki ustalono, że służy jako obiekt handlowy do sprzedaży produktów spożywczych typu oscypek i został wykonany w 2018 r.
PINB zakwalifikował przedmiotowy obiekt budowlany do obiektów tymczasowych, wymagających w świetle art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: u.P.b.) uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie spełnia warunków z art. 29 ust. 1 pkt 7 u.P.b., tj. przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Inwestorka stosownego pozwolenia na budowę nie uzyskała, zatem budowę należy uznać za samowolę budowlaną. Nie dokonała również zgłoszenia. Budowa została zakończona i nie występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.
W tej sytuacji PINB postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b. wstrzymał B.K. roboty budowlane przy budowie stanowiącego jej własność obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej o wymiarach zewnętrznych 2,56 x 2,57 m, wykonanego w konstrukcji drewnianej usytuowanego na działce nr 54 w [...] stanowiącej własność H.K. oraz poinformował, że w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia inwestor ma możliwość złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej.
W zażaleniu na w/w postanowienie B.K. podniosła, że podczas kontroli [...] października 2020 r. była nieświadoma faktu dokonania zgłoszenia budowy spornego obiektu budowlanego dokonanego przez jej męża, który w tym czasie przebywał w szpitalu. Do zażalenia załączyła kopię zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego dokonanego przez W.K. [...] kwietnia 2008 r.
WINB wskazanym na wstępie postanowieniem z 26 lutego 2021 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.P.b. - uchylił postanowienie organu I instancji w całości i jednocześnie orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy w/w obiekcie oraz poinformował o możliwości złożenia przez jego właściciela lub zarządcę w terminie 30 dni wniosku o jego legalizację, której warunkiem jest wniesienie opłaty legalizacyjnej obliczanej zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f u.P.b.
W uzasadnieniu postanowienia WINB wskazał, iż zwrócił się do Starosty [...] o udostępnienie akt administracyjnych dot. zgłoszenia budowy obiektu oraz udzielenie informacji, czy działka nr 54 w latach 2008 - 2021 zmieniła oznaczenie. W odpowiedzi Starosta [...] przekazał akta dotyczące zgłoszenia dokonanego [...] maja 2008 r. i poinformował, że działka nr 54 położona w miejscowości [...] w latach 2008 -2021 nie zmieniła oznaczenia.
W dalszej części WINB wyjaśnił, że kwestionowane postanowienie PINB zapadło w toku postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego tymczasowego o funkcji handlowej - po wejściu w życie przepisów nowelizacyjnych zmieniających u.P.b. z dniem 19 września 2020 r. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem organu I instancji z [...] listopada 2020 r. po wejściu w życie znowelizowanych przepisów u.P.b., a zatem zastosowanie w sprawie mają znowelizowane przepisy tej ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował obiekt będący przedmiotem postępowania do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych o których mowa w art. 3 pkt 5 u.P.b. Przepis ten jako przykłady takich obiektów wymienia wprost m.in. kioski uliczne czy pawilony sprzedaży ulicznej, a taki charakter posiada przedmiotowy obiekt. Jak wynika z tego przepisu, cechami odróżniającymi obiekt budowlany od tymczasowego obiektu budowlanego jest albo czas użytkowania obiektu albo trwałość jego związania z gruntem, przy czym tymczasowy obiekt budowlany ma bądź krótką trwałość użytkowania (krótszą od trwałości technicznej), bądź nie jest trwale związany z gruntem. Brak trwałego połączenia z gruntem jest tym właśnie elementem który przesądza o tymczasowości spornego obiektu budowlanego, który nie posiada fundamentów, jest posadowiony na elementach betonowych ułożonych luźno na płytkach betonowych, nie jest budynkiem, posiada jedną oś z zamontowanymi kołami oraz składany zaczep transportowy (holowniczy). Przedmiotowy obiekt nie jest także obiektem małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 u.P.b. Jest budowlą posiadającą instalację elektryczną zapewniającą możliwość jej użytkowania w funkcji handlowej, wzniesioną z użyciem materiałów budowlanych, m.in. drewnianych krawędziaków i blaszanego gontu.
O tym, czy tymczasowe obiekty budowlane podlegają reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia przesądza treść dalszych przepisów u.P.b. Zgodnie z jej art. 28 ust. 1, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Określone w art. 29 - 31 odstępstwa od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę stanowią jedyne wyjątki od tej zasady. W art. 29 ust. 1 u.P.b. zawarty został katalog obiektów na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymagane jest dokonanie zgłoszenia, w ust. 2 - katalog obiektów na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonanie zgłoszenia, w ust. 3 - katalog robót budowlanych na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę natomiast wymagane jest dokonanie zgłoszenia, w ust. 4 - katalog robót budowlanych na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonanie zgłoszenia.
W odniesieniu do tymczasowych obiektów budowlanych ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymagają jedynie: obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych położone na terenie budowy oraz ustawione barakowozy używane przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych (art. 29 ust. 2 pkt 21) oraz tymczasowe obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 2 pkt 22). Natomiast zgłoszeniu podlegają tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (art. 29 ust. 1 pkt 7 u.P.b.).
W świetle wymienionych przepisów budowa przedmiotowego obiektu nie została objęta wyłączeniem spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 u.P.b., gdyż przepis ten zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, pod oznaczonymi warunkami, tymczasowe obiekty budowlane których budowę zgłoszono z trybie art. 30 ust. 2 tej ustawy.
Zatem budowa przedmiotowego tymczasowego obiektu o funkcji handlowej, konstrukcji drewnianej i wymiarach zewnętrznych 2,56 x 2,57 m, wysokości w szczycie 5,01 m i w okapie 2,43 m, na działce nr 54 w miejscowości [....] wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego B.K. nie uzyskała w dacie budowy w 2018 r. Zarzut, że zgłoszenia budowy obiektu dokonał mąż właścicielki W.K. nie znajduje uzasadnienia, gdyż jak wynika z akt Starosty [...] nr [...], dokonał on [...] maja 2008 r. zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem - kiosku ulicznego przeznaczonego do przeniesienia w inne miejsce w terminie 120 dni od daty rozpoczęcia budowy ([...] czerwca 2008 r.) o wymiarach 2,50 x 2,50m na działce nr 85 w [...], którego termin rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce upłynął [...] października 2008 r. i jak wynika z tych akt, obiekt ten z działki nr 85 został usunięty. Niniejsze postępowanie dotyczy natomiast budowy tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej o wymiarach zewnętrznych 2,56 x 2,57 m stanowiącego własność B.K., usytuowanego na działce nr 54 w [...] Z akt sprawy wynika, że na takie usytuowanie przedmiotowego obiektu na działce nr 54 B.K. nie dokonała zgłoszenia do Starosty.
Wg WINB, należy zgodzić się ze stanowiskiem PINB, który wdrożył procedurę wynikającą z art. 48 u.P.b. i z uzasadnionych przesłanek wydał postanowienie w trybie ust. 1 tego artykułu, umożliwiając tym samym właścicielce zalegalizowanie powstałej samowoli budowlanej; w myśl tego przepisu, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 48 ust. 3 u.P.b.,, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania tej opłaty. Stosownie do treści art. 48 ust. 5 u.P.b., postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy. Możliwość złożenia wniosku o legalizację wynika z art. 48a u.P.b., zgodnie z którym w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin o którym mowa w ust. 1 biegnie od dnia w którym postanowienie to stało się ostateczne. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze postanowienia obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1). Przedłożone dokumenty legalizacyjne podlegają sprawdzeniu przez organ nadzoru budowlanego. W przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o którym mowa w ust. 1a (usunięcie nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych), organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 2a). Po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej, w ostatnim etapie legalizacji - zgodnie z art. 49 ust. 4 - organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, która zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz zezwala na wznowienie budowy, jeżeli nie została ona zakończona. Zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 u.P.b., wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 59f ust. 1, karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Kategorie obiektów budowlanych określa załącznik do u.P.b., zgodnie z którym opisaną powyżej budowlę jaką jest tymczasowy obiekt budowlany o funkcji handlowej należy zaliczyć do VIII kategorii obiektów budowlanych pn.: "inne budowle". W niniejszym przypadku opłata legalizacyjna została wyliczona przez organ I instancji w sposób prawidłowy i będzie równa 50 x (s = 500 zł) x (k = 5,0) x (w =1,0) = 50 x 500 zł x 5,0 x 1,0 = 125 000 zł. WINB podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem a nie obowiązkiem inwestora czy właściciela. Zgodnie z art. 49e u.P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, wycofania wniosku o legalizację, nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych, niewykonania w wyznaczonym terminie postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie, kontynuowania budowy pomimo postanowienia o jej wstrzymaniu. Zgodnie z art. 52 u.P.b., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach o których mowa w powyższym trybie postępowania art. 48, nakłada się na inwestora.
W rozpatrywanym przypadku budowa przedmiotowego obiektu została zakończona, a jego właścicielem jest B.K.; adresat obowiązku został prawidłowo określony. Z uwagi jednakże na treść art. 48 ust. 3 u.P.b. stanowiący, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej, należało zreformować zaskarżone postanowienie.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na postanowienie WINB z [...] lutego 2021 r. B.K. wniosła o jego uchylenie w całości, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów sądowych i przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 2 u.P.b. poprzez jego błędne zastosowanie i wstrzymanie robót budowlanych, podczas gdy nie stwierdzono jakoby jakiekolwiek prace budowlane na przedmiotowej nieruchomości były prowadzone oraz gdy przedmiotowy budynek posiadał stosowne zgłoszenie oraz był w terminie określonym w zgłoszeniu przewożony w inne miejsce,
2. naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 7 u.P.b. poprzez jego niezastosowane i przyjęcie, iż przedmiotowy budynek wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy wymaga on jedynie zgłoszenia jako tymczasowy obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem i przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określnym w zgłoszeniu, nie później jednak niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy,
3. niezasadne przyjęcie, iż zgłoszenie dokonane [...] maja 2008 r. nie dotyczy obiektu będącego przedmiotem postępowania, podczas gdy na przedmiotowej nieruchomości skarżąca od 2008 r. sezonowo użytkowała tylko jeden obiekt budowlany objęty przedmiotowym postępowaniem, który każdego roku, zgodnie ze zgłoszeniem, po sezonie trwającym nie dłużej niż 120 dni, był przewożony w inne miejsce,
4. naruszenie art. 7 w zw. z 77 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do wydania błędnego i przedwczesnego postanowienia,
5. naruszenie art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez pełnego zgromadzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, z pominięciem dowodów wskazujących na prawidłowe stanowisko skarżącej iż przedmiotowa budowla nie jest samowolą budowlaną, w szczególności bez wnikliwego ustalenia czy przedmiotowy budynek jest budynkiem zgłoszonym w 2008 r. oraz czy był przewożony w inne miejsce zgodnie ze zgłoszeniem,
6. naruszenie art. 77 w zw. z art. 85 k.p.a. poprzez brak wnikliwie przeprowadzonych oględzin przedmiotowego budynku, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, iż przedmiotowy budynek nie jest budynkiem objętym zgłoszeniem oraz wadliwe ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej która o kilkaset procent przewyższa wartość obiektu.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że opisany w postanowieniu obiekt budowlany nie stanowi samowoli budowlanej, został bowiem prawidłowo zgłoszony do organu w 2008 r. Od tego czasu, zgodnie ze zgłoszeniem, skarżąca po 120 dniach użytkowania przewoziła obiekt w inne miejsce. Obiekt usytuowany jest na lawecie, co prowadzi do dość łatwego przemieszczenia go. W 2018 r. obiekt ten został usytuowany w tym miejscu ponownie, ale zgodnie z pierwotnym zgłoszeniem, nie był użytkowany po okresie sezonu trwającym nie dłużej niż 120 dni. B.K. i jej mąż W.K. posiadają wspólność majątkową małżeńską. Przedmiotowy kiosk jest ich własnością. To ten sam obiekt, który został wybudowany w 2008 r. Organ dokonując pomiarów dokonał ich wadliwie, nie wziął także pod uwagę pracy drewna którym budynek jest obity, które może powodować drobną zmianę parametrów budynku. Skoro budynek użytkowany był czasowo i przewożony w inne miejsce zgodnie ze zgłoszeniem, to przedmiotowe postanowienie jest wadliwe.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Kontrolą Sądu objęte jest postanowienie WINB z [...] lutego 2021 r. dotyczące wstrzymania skarżącej robót przy budowie stanowiącego jej własność obiektu budowlanego o funkcji handlowej usytuowanego na będącej własnością H.K. działce nr 54 w [...]
Dokonana przez Sąd pod względem opisanych wyżej kryteriów kontrola tego postanowienia nie doprowadziła do zakwestionowania jego prawidłowości, prowadząc tym samym do wniosku o braku podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
W okolicznościach sprawy nie budzi zastrzeżeń i nie jest kwestionowana konstrukcja przedmiotowego obiektu (drewniana z blaszanym gontem, bez fundamentów, wyposażona w jedną oś z kołami oraz zaczep transportowy - holowniczy), jego wymiary (2,56 x 2,57 m, wysokość w szczycie 5,01 m, wysokość w okapie 2,43 m), sposób posadowienia (na elementach betonowych ułożonych na betonowych płytkach) oraz sposób wykorzystania (jako obiekt handlowy do sprzedaży produktów spożywczych). Ponadto jak w toku postępowania wskazała sama skarżąca, obiekt został wykonany w 2018 r.
Zdaniem Sądu, z uwagi na konstrukcję i sposób posadowienia słusznie organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały ten obiekt do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, które definiuje art. 3 pkt 5 u.P.b.; zgodnie z treścią tego przepisu, przez taki obiekt należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe.
Zgodnie z obowiązującymi w czasie posadowienia w/w obiektu na działce nr 54 w [....] przepisami, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 u.P.b.), z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Wg art. 29 ust. 1, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu (pkt 12) oraz tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel (pkt 25).
W przypadku tymczasowych obiektów budowlanych o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 (a za taki należy uznać obiekt budowlany objęty niniejszym postępowaniem), jego budowa wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno –budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b.), przy czym zamiast dokonania zgłoszenia inwestor mógł wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 30 ust. 1a u.P.b.)
/w dacie orzekania przez organy w rozpoznawanej sprawie, dotychczasowej regulacji art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b. odpowiadał art. 29 ust. 1 pkt 7 tej ustawy/.
Jak ustalono w toku prowadzonego postępowania, skarżąca (inwestor) nie dokonała ani zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu, ani nie uzyskała pozwolenia na jego budowę; w toku kontroli [...] października 2020 r. potwierdziła to sama skarżąca, wskazując, że nie posiada żadnych dokumentów stwierdzających legalność jego budowy.
Zdaniem Sądu, trafnie uznał WINB, iż nie można tego wywieść ze zgłoszenia dokonanego przez męża skarżącej, czego nie była świadoma i na którą to okoliczność powołała się w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z [...] grudnia 2020 r., przedkładając kserokopię zgłoszenia dokonanego [...] kwietnia 2008 r. (data wpływu) do Starosty [...] przez W.K. dot. budowy na działce nr 85 w [...] tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem – kiosku ulicznego przeznaczonego do przeniesienia w inne miejsce w terminie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, tj. [...] maja 2008 r. (z adnotacją z [...] czerwca 2008 r., iż do zgłoszenia tego w ustawowym terminie 30 dni nie wniesiono sprzeciwu).
Abstrahując od tego, że kopia zgłoszenia przedstawiona przez skarżącą nie jest tożsama z analogicznym zgłoszeniem objętym pozyskanymi przez WINB w toku postępowania zażaleniowego aktami Starosty [...] nr [...] (potwierdzającymi jego złożenie przez W.K. [...] maja 2008 r. i także wskazującymi na zamiar budowy w/w obiektu na działce nr 85 w [...] – ze wskazaną datą rozpoczęcia robót [...] czerwca 2008 r.), to niezależnie od tego żadne z tych zgłoszeń jako dotyczących przede wszystkim zupełnie innej działki (wobec uzyskanego przez WINB potwierdzenia braku zmian w ich numeracji) i innego okresu czasu nie wywiera żadnego skutku w obecnie prowadzonym postępowaniu. Bez znaczenia w tym względzie pozostaje nawet ewentualna tożsamość obiektu którego dotyczy prowadzone obecnie postępowanie (wynikająca z jego wymiarów oraz opisanych cech konstrukcyjnych pozwalających na łatwe przemieszczanie) z obiektem objętym jednym z wcześniejszych zgłoszeń (w szczególności z [...] maja 2008 r.), co można wywieść z treści pisma PINB w [...] do Starostwa [...] w [....] z [...] maja 2009 r. nr [...] pozostającego w związku z czynnościami prowadzonymi w następstwie stwierdzenia braku rozbiórki lub przeniesienia objętego nim obiektu w inne miejsce w terminie który upłynął [...] października 2008 r.
Zgodnie z powyższym, wszelka argumentacja strony skarżącej która upatruje pozytywnych dla siebie skutków w załatwieniu niniejszej sprawy w zgłoszeniu dokonanym w 2008 r. nie mogła zostać uwzględniona. Całkowicie błędny w związku z tym jawi się zarzut skargi sformułowany w jej pkt 3 dotyczący niezasadnego przyjęcia przez organy nadzoru budowlanego, iż zgłoszenie dokonane [...] maja 2008 r. nie dotyczy obiektu będącego przedmiotem postępowania.
Skuteczność bowiem zgłoszenia budowy tymczasowego obiektu budowlanego w rozumieniu u.P.b. (w tym przeznaczonego do przeniesienia w inne miejsce) ma charakter jednorazowy, dotyczy tylko miejsca wskazanego w zgłoszeniu i nie rozciąga się na żadne inne późniejsze jego lokalizacje, co do których – jeżeli obiekt nie zostanie rozebrany - konieczne jest dokonanie kolejnego zgłoszenia.
W konsekwencji, brak dokonania zgłoszenia budowy przedmiotowego obiektu w 2018 r. na działce nr 54 w [...] (względnie uzyskania pozwolenia na budowę) musiał skutkować wszczęciem procedury przewidzianej art. 48 u.P.b. (z uwagi na datę wszczęcia postępowania w sprawie, w brzmieniu obowiązującym od [...] września 2020 r., stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz. 471). Procedura ta stwarza inwestorowi możliwość legalizacji obiektu budowlanego, której pierwszym etapem jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego przewidzianego w ust. 1 tego artykułu postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Stosownie do powyższego trafnie uznały organy I i II instancji, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania takiego postanowienia (jako istotny jawi się przy tym ust. 5 tego artykułu, stanowiący wprost, iż "postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy").
Wobec braku potwierdzenia okoliczności o których mowa w art. 48 ust. 2 u.P.b., tj. wystąpienia w wyniku budowy stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi (co obligowałoby organ nadzoru budowlanego do nakazania w postanowieniu o jej wstrzymaniu bezzwłocznego zabezpieczenie obiektu budowlanego lub teren, na którym budowa jest prowadzona oraz usunięcie stanu zagrożenia), konieczne przy wydawaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy było uwzględnienie zapisu ust. 3 tego artykułu, wg którego w postanowieniu tym informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Dostrzegając uchybienia w postanowieniu PINB w zakresie wymogów wynikających ze wskazanego ust. 3, WINB działając w trybie instancyjnym - niezależnie od wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, analogicznie jak uczynił to organ I instancji – prawidłowo poinformował o tym właścicielkę obiektu wydanym przez siebie postanowieniem, podkreślając jednocześnie w jego uzasadnieniu dobrowolny charakter legalizacji uzależnionej od uznania inwestora, zaznaczając dodatkowo, że rezygnacja z możliwości legalizacji obiektu będzie skutkować wydaniem decyzji nakazującej jego rozbiórkę (ubocznie należy zauważyć, iż w przypadku zgłoszenia dokonanego w 2008 r. obiekt tymczasowy na działce nr 85 w terminie który upłynął [...] października 2008 r. także nie został rozebrany lub przeniesiony i dopiero w następstwie czynności podjętych przez Starostę [...] inwestor pismem z [...] marca 2010 r. poinformował o jego usunięciu).
Reasumując, w prawidłowo ustalonym i nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, trafnie doszło zaskarżonym postanowieniem WINB do wstrzymania prowadzenia robót związanych z budową tymczasowego obiektu budowlanego o funkcji handlowej na działce nr 54 w [...], mimo iż w rzeczywistości jego budowa została już faktycznie zakończona i żadne prace nie były przy nim prowadzone. Wbrew zarzutom strony skarżącej, okoliczności z tym związane zostały w pełni wykazane i uzasadnione, spełniając wymogi art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co wyklucza zasadność zarzutów skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego (u.P.b.) oraz procesowego (k.p.a.).
Z podanych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.