Orzeczenie · 2025-05-29

II OSK 2350/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-29
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzenneład przestrzennyzabudowa wielorodzinnazabudowa jednorodzinnazasada dobrego sąsiedztwaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki "D." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach położonych przy ul. [...] w W.. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.). Głównym argumentem spółki było to, że zasada dobrego sąsiedztwa nie wymaga bezwzględnej kontynuacji dominującej funkcji zabudowy (jednorodzinnej) i że zabudowa wielorodzinna i jednorodzinna należą do tej samej kategorii zabudowy mieszkaniowej. Kwestionowano również odwołanie się przez WSA do studium uwarunkowań i projektu planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że choć odwołanie się do studium i projektu planu miejscowego było zasadniczo błędne, to jednak zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że w realiach sprawy zlokalizowanie planowanej zabudowy wielorodzinnej nie da się pogodzić z dotychczasową funkcją zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej na obszarze analizowanym. NSA stwierdził, że wprowadzanie zabudowy wielorodzinnej na zasadzie tzw. zabudowy plombowej na terenie jednolicie zagospodarowanym zabudową jednorodzinną godzi w ład przestrzenny i nie tworzy harmonijnej całości z otoczeniem. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy wielorodzinnej na terenach zabudowy jednorodzinnej oraz znaczenie studium i projektów planów miejscowych w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zabudowy plombowej na terenie o jednolitej zabudowie jednorodzinnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna może być uznana za kontynuację funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w rozumieniu zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji gdy zabudowa wielorodzinna ma być wprowadzona na zasadzie zabudowy plombowej na terenie jednolicie dotychczas zagospodarowanym zabudową jednorodzinną, stanowi to naruszenie ładu przestrzennego i nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wprowadzanie zabudowy wielorodzinnej na terenie zabudowy jednorodzinnej, nawet przy spełnieniu parametrów urbanistycznych, narusza ład przestrzenny i nie tworzy harmonijnej całości z otoczeniem, co jest sprzeczne z zasadą dobrego sąsiedztwa.

Czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz projekt planu miejscowego mogą stanowić podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, studium nie posiada waloru prawa miejscowego i nie może być podstawą do wydawania decyzji o warunkach zabudowy, podobnie jak projekt planu miejscowego.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że studium nie jest przepisem prawa miejscowego i nie może być podstawą do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, a tym bardziej projekt planu miejscowego.

Czy sąd administracyjny może dokonywać samodzielnej interpretacji analizy urbanistycznej i wywodzić hipotetyczne przesłanki odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu na podstawie faktycznych podstaw przyjętych przez organy, a nie dokonuje ustaleń na nowo.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty naruszenia przepisów procesowych dotyczących granic kontroli sądowej były zasadne w kontekście samodzielnej interpretacji analizy urbanistycznej przez WSA, jednak nie miały wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki "D." sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego.

Przepisy (32)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zasada dobrego sąsiedztwa wymaga, aby nowa zabudowa była zgodna z cechami i parametrami architektonicznymi i urbanistycznymi istniejącej zabudowy tego samego rodzaju. Wprowadzenie zabudowy wielorodzinnej na terenie zabudowy jednorodzinnej może naruszać ład przestrzenny.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo budowlane art. 3 § 2a

Ustawa Prawo budowlane

Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Prawo budowlane art. 1 § 1

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 2 § 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.z.p. art. 1 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 2 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zabudowa wielorodzinna na terenie zabudowy jednorodzinnej narusza ład przestrzenny i nie spełnia wymogu kontynuacji funkcji. • Studium uwarunkowań i projekt planu miejscowego nie mogą stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Zasada dobrego sąsiedztwa nie wymaga bezwzględnej kontynuacji dominującej funkcji zabudowy. • Zabudowa wielorodzinna i jednorodzinna należą do tej samej kategorii zabudowy mieszkaniowej. • Brak społecznego poparcia dla zabudowy wielorodzinnej nie może być podstawą odmowy. • Sąd pierwszej instancji wykroczył poza granice kontroli sądowej, dokonując samodzielnej interpretacji analizy urbanistycznej.

Godne uwagi sformułowania

zabudowa wielorodzinna godzi w ład przestrzenny, nie tworzy bowiem harmonijnej całości z otoczeniem • studium, nie posiadając waloru prawa miejscowego, nie może być uznane za przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p., a także stanowić podstawy do wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu • zasadniczo błędne odwołanie się przez WSA do Studium oraz projektu planu miejscowego

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Anna Żak

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zabudowy wielorodzinnej na terenach zabudowy jednorodzinnej oraz znaczenie studium i projektów planów miejscowych w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zabudowy plombowej na terenie o jednolitej zabudowie jednorodzinnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktów między planowaną zabudową wielorodzinną a istniejącą zabudową jednorodzinną, a także kwestii proceduralnych związanych z planowaniem przestrzennym.

Czy wielorodzinna zabudowa może "zepsuć" jednorodzinne osiedle? NSA wyjaśnia zasady "dobrego sąsiedztwa".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst