II OSK 2349/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-29
NSAAdministracyjneŚredniansa
zabytkiochrona zabytkówprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćNSAWSA

NSA umorzył postępowanie kasacyjne dotyczące nakazu prac przy zabytku, ponieważ budynek został skreślony z rejestru zabytków i uległ zawaleniu, co uczyniło sprawę bezprzedmiotową.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną P. B. i J. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującą przeprowadzenie prac przy zabytku. W trakcie postępowania okazało się, że budynek został skreślony z rejestru zabytków, jest prawomocnie decyzją z 22 listopada 2024 r., a także uległ zawaleniu. W związku z tym, sąd uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez P. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił ich skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Decyzja Ministra nakazywała przeprowadzenie prac przy zabytku. W trakcie postępowania przed NSA, pełnomocnik skarżących poinformował o decyzji Ministra z dnia 16 października 2024 r. skreślającej budynek z rejestru zabytków, która stała się prawomocna 22 listopada 2024 r. Zarówno strony, jak i sąd wskazali na bezprzedmiotowość postępowania, dodatkowo podkreślając fakt zawalenia się budynku. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. W tej sytuacji, wobec nieistnienia budynku, z którym związany był nakaz prac, NSA uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i na tej podstawie umorzył postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie sądowoadministracyjne może zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdy z innych przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe, co obejmuje sytuacje, gdy przedmiot sprawy przestaje istnieć.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, które zaistniały w toku postępowania sądowego i uniemożliwiają jego dalsze prowadzenie lub czynią kontrolę aktu zbędną. W przypadku, gdy budynek będący przedmiotem nakazu prac przy zabytku został skreślony z rejestru i uległ zawaleniu, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (2)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 193 § zd. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące umorzenia postępowania stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezprzedmiotowość postępowania spowodowana skreśleniem zabytku z rejestru i jego zawaleniem.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o umorzeniu postępowania w przypadku bezprzedmiotowości, zwłaszcza gdy przedmiot sprawy przestaje istnieć."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiot sprawy (zabytkowy budynek) przestał istnieć w trakcie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany stanu faktycznego (zniszczenie zabytku) mogą wpłynąć na postępowanie sądowe, prowadząc do jego umorzenia. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów proceduralnych.

Zawalony zabytek i umorzone postępowanie – jak zmiany stanu faktycznego kończą sprawy sądowe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2349/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 189/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-04-26
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 189/24 w sprawie ze skargi P. B. i J. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 listopada 2023 r., nr DOZ-OAiK.650.30.2023.BS w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac przy zabytku postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 189/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. B. i J. B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 listopada 2023 r., w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac przy zabytku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli P. B. i J. B., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który - na podstawie art. 193 zd. 1 p.p.s.a. - stosuje się odpowiednio w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w cyt. przepisie oznacza przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiające prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Umorzenie postępowania powoduje więc jego zakończenie orzeczeniem, które nie rozstrzyga o istocie sprawy sądowoadministracyjnej, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji.
W niniejszej sprawie pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżących kasacyjnie poinformował, że decyzją z dnia 16 października 2024 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego skreślił z rejestru zabytków budynek położony w Poznaniu przy ul. [...], będący przedmiotem niniejszego postępowania. W wykonaniu zobowiązania Sądu pismem z dnia 14 stycznia 2025 r. pełnomocnik Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oświadczył, że wskazana wyżej decyzja jest prawomocna od 22 listopada 2024 r. Obie strony sporu wskazały również na bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zawalenie się budynku, którego dotyczyło postępowanie.
W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wobec potwierdzonego nieistnienia przedmiotowego budynku, z którym nierozerwalnie związany był nakaz prowadzenia prac, postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe - czego konsekwencją jest jego umorzenie.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI