II OSK 2349/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, oddalając jednocześnie skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Ustce w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ustce w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wczasowa i Okolice". WSA w Gdańsku stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej wysokości zabudowy, uznając to za istotne naruszenie zasad sporządzania planu. NSA, rozpoznając skargi kasacyjne obu stron, uchylił wyrok WSA z powodu nierozstrzygnięcia całości skargi przez sąd pierwszej instancji, jednocześnie oddalając skargę kasacyjną Rady Miejskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Rady Miejskiej w Ustce oraz Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Ustce z 2013 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wczasowa i Okolice". Wojewoda zarzucił radzie istotne naruszenie zasad sporządzania planu poprzez pominięcie obligatoryjnego ustalenia maksymalnej wysokości zabudowy dla terenów usługowych związanych z uzdrowiskiem (§ 18 karty terenu 05). WSA w Gdańsku przychylił się do tego stanowiska, uznając brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy za istotne naruszenie zasad sporządzania planu, co skutkowało stwierdzeniem nieważności tej części uchwały. Rada Miejska w Ustce wniosła skargę kasacyjną, kwestionując ustalenia WSA, argumentując m.in., że § 13 ust. 7 planu (dotyczący uzgodnień z Szefem Służby Ruchu Lotniczego dla zabudowy powyżej 50 m) stanowił wystarczające ograniczenie, a określenie maksymalnej wysokości zabudowy nie było konieczne. NSA uznał skargę kasacyjną Rady za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość oceny WSA co do naruszenia zasad sporządzania planu. Wojewoda Pomorski również złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 p.p.s.a., poprzez nierozstrzygnięcie całości skargi wniesionej do WSA. NSA uznał tę skargę za usprawiedliwioną, stwierdzając, że WSA nie objął swoim rozstrzygnięciem całości żądania Wojewody dotyczącego karty terenu nr 05. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, jednocześnie oddalając skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Ustce.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy, gdy dopuszczalna jest zabudowa kubaturowa, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu, ponieważ pozostaje w sprzeczności z wymogiem ustawowym i zasadą ładu przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada obowiązek określenia maksymalnej wysokości zabudowy. Norma planu dopuszczająca zabudowę o nieokreślonej maksymalnej wysokości, a jedynie z minimalną wysokością, jest sprzeczna z tym wymogiem i zasadą ładu przestrzennego. Przepis dotyczący uzgodnień z organami wojskowymi dla zabudowy powyżej 50 m nie zastępuje obowiązku określenia maksymalnej wysokości zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakłada obowiązek określenia w planie miejscowym maksymalnej wysokości zabudowy.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Wymóg istotnego naruszenia prawa dla stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt przekazanych przez organ.
p.p.s.a. art. 138
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozstrzygnięcia sądu w wyroku.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę w całości albo w części.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA i nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 6
Określa wymogi dotyczące ustaleń planu miejscowego.
z.t.p. § § 5, § 6, § 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej
Reguluje zasady tworzenia aktów prawnych, w tym aktów prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozstrzygnięcie przez WSA w Gdańsku całości skargi Wojewody Pomorskiego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 138 p.p.s.a.).
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej w Ustce, że § 13 ust. 7 planu (uzgodnienia z Szefem Służby Ruchu Lotniczego) zastępuje obowiązek określenia maksymalnej wysokości zabudowy. Argumentacja Rady Miejskiej, że brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy nie stanowi istotnego naruszenia zasad sporządzania planu.
Godne uwagi sformułowania
brak określenia maksymalnej wysokości zabudowy stanowi naruszenie zasad sporządzania planu nie zastępuje go określenie minimalnej wysokości zabudowy pozostaje w sprzeczności z podstawową zasadą uwzględniania w planowaniu przestrzennym - ładu przestrzennego nie objął zakresem rozstrzygnięcia całości skargi
Skład orzekający
Jerzy Stankowski
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
członek
Anna Szymańska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku określania maksymalnej wysokości zabudowy w planach miejscowych oraz wymogów formalnych wyroków sądów administracyjnych w zakresie rozstrzygania o całości skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego i kontroli sądowej uchwał rad gmin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu planowania przestrzennego – wysokości zabudowy – oraz procedury sądowej. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne formułowanie przepisów planu i jak błędy proceduralne mogą wpływać na wynik sprawy.
“Czy brak limitu wysokości zabudowy w planie miejscowym to poważne naruszenie prawa?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2349/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Anna Szymańska /sprawozdawca/
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II SA/Gd 3/22 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-07-13
Skarżony organ
Rada Miasta~Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę WSA do ponownego rozpoznania 2.Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Rady Miejskiej w Ustce oraz Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 3/22 w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Ustce z dnia 30 grudnia 2013 r. nr XLI/357/2013 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wczasowa i Okolice" w Ustce 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. oddala skargę kasacyjną Rady Miejskiej w Ustce, 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 3/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA w Gdańsku, sąd wojewódzki, sąd I instancji) po rozpoznaniu skargi Wojewody Pomorskiego (dalej: Wojewoda, organ nadzoru) na uchwałę Rady Miasta Ustka z 30 grudnia 2013 r. nr XLI/357/2013 (dalej: uchwała, plan, plan miejscowy) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 18 odnoszącego się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 - wysokość projektowanej zabudowy (pkt 1.) oraz orzekł w przedmiocie kosztów (pkt 2.).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Rada Miasta Ustka (dalej: Rada) podjęła 30 grudnia 2013 r. uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Wczasowa i okolice" w Ustce.
W skardze do WSA w Gdańsku, Wojewoda zarzucił istotne naruszenie zasad sporządzania planu poprzez pominięcie w planie ustaleń określonych w art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.; dalej: u.p.z.p.). W uzasadnieniu wskazano, że w § 18 uchwały na karcie terenu numer: 05 sporządzonej dla terenów usług związanych z uzdrowiskiem w pkt 2. określającym parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w pozycji wysokości projektowanej zabudowy zawarto m.in. przepisy:
- gabaryty projektowanej zabudowy - nie określa się,
- wysokości projektowanej zabudowy - ustala się dla nowo projektowanej zabudowy nie mniej, niż 3 kondygnacje nadziemne z wyłączeniem obiektów typu: basen, hala sportowa itp.
Zdaniem Wojewody z regulacji planu dotyczącej wysokości zabudowy wynika, że określono jedynie wysokość minimalną (również w § 10 uchwały). W ocenie Wojewody Rada nie wprowadziła do planu jego obligatoryjnych elementów, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.. Wojewoda w części obejmującej postanowienia § 18 karta terenu numer: 05 wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie.
WSA w Gdańsku, we wskazanym na wstępie wyroku z 13 lipca 2022 r. stwierdził, że skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazano, że zaskarżona uchwała podjęta została z zachowaniem przepisanej ścieżki legislacyjnej. Natomiast zdaniem WSA w Gdańsku merytoryczna weryfikacja zarzutów skargi doprowadziła do potwierdzenia naruszeń zasad sporządzania planu w zakresie obligatoryjnych ustaleń, jakie zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. powinny się w niej znaleźć. Wskazano, że wynika to również z § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1587; dalej: rozporządzenie).
Sąd wojewódzki podzielił pogląd organu, że nie w każdym wypadku określenie analizowanego parametru jest obowiązkowe, jednak w tym wypadku zawarcie wskaźnika maksymalnej wysokości zabudowy było obowiązkowe, bowiem karta terenu nr 05 dotyczy terenów usług związanych z uzdrowiskiem, na których może być realizowana zabudowa kubaturowa usługowa – niewątpliwie w postaci budynków. W takim przypadku zdaniem sądu pierwszej instancji określenie w planie maksymalnej wysokości zabudowy jest bez wątpienia obowiązkiem organu gminy. Dalej wyjaśniono, że nie zastępuje go określenie minimalnej wysokości zabudowy ("nie mniej niż 3 kondygnacje"). Zdaniem sądu wojewódzkiego, rację ma Wojewoda, dostrzegając naruszenie zasad sporządzenia planu w analizowanym zakresie. Następnie zauważono, że plan miejscowy musi zawierać ustalenia precyzyjne i jednoznaczne. Zdaniem WSA w Gdańsku postanowienie planu, który dopuszcza zabudowę kubaturową o nieokreślonej maksymalnej wysokości, a więc w wysokości dowolnej, minimum 3 kondygnacje - pozostaje w sprzeczności z podstawową zasadą uwzględniania w planowaniu przestrzennym - ładu przestrzennego (art. 1 ust. 1 u.p.z.p.). Jako chybioną sąd wojewódzki ocenił argumentację organu planistycznego, odwołującego się do ogólnych postanowień planu tj. § 13 ust. 7 - wprowadzającego obowiązek uzgodnienia inwestycji o wysokości równej i większej niż 50 m nad poziomem terenu z Szefem Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych – jako regulacji uzupełniającej postanowienie dotyczące maksymalnej wysokości zabudowy w karcie terenu 05. W ocenie WSA w Gdańsku wymóg uzgodnienia zabudowy o określonej wysokości nie zastępuje określenia jego maksymalnej wysokości. Ponadto zaznaczono, że w pozostałych kartach terenu (poza kartą nr 05) organ planistyczny określił maksymalną wysokość zabudowy, mimo obowiązywania § 13 ust. 7 planu w odniesieniu do wszystkich kart terenu. Tym samym § 13 ust. 7 uchwały nie ma charakteru komplementarnego wobec postanowienia dotyczącego wysokości zabudowy w odniesieniu do karty terenu nr 05. Podsumowując, stwierdzono, że organ gminy nie sprostał obowiązkowi jednoznacznego ustalenia tego parametru wartością maksymalną – metryczną, czy też za pośrednictwem liczby kondygnacji naziemnych - i w ocenie sądu wojewódzkiego, uchybienie to ma charakter istotnego naruszenia zasad sporządzenia planu w rozumieniu art. 28 u.p.z.p..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda zaskarżając go w całości, zarzucając:
1) w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak określenia obligatoryjnego ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego maksymalnej wysokości zabudowy pozostaje bez znaczenia dla obowiązywania pozostałych postanowień dla danej jednostki planistycznej;
2) w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 p.p.s.a. w zakresie, w jakim sąd pierwszej instancji zobowiązany do zawarcia w wyroku rozstrzygnięcia, ograniczył się tylko do jego częściowego wskazania poprzez stwierdzenie nieważności pkt 2 tiret 5 karty terenu nr 05 zawartej w § 18 zaskarżonej uchwały, bez jednoczesnego rozstrzygnięcia, czy w pozostałym zakresie skargę uwzględnia czy też oddala.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie Wojewoda wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności w całości postanowień karty terenu nr 05 zawartej w § 18 zaskarżonej uchwały. Jednocześnie Wojewoda zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.
Pismem z 31 sierpnia 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną Wojewody Rada wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej Wojewody z uwagi na jej niedopuszczalność; ewentualnie w przypadku braku stwierdzenia przez sąd przesłanek do jej odrzucenia oddalenie skargi kasacyjnej Wojewody z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw do jej wniesienia oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika, według norm prawem przepisanych.
Skargę kasacyjną wniosła również Rada, zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucając:
- zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, iż w treści zaskarżonej uchwały brak jest "zapisów" dotyczących wyznaczenia wysokości maksymalnej dla terenu, do którego odnosi się § 18 karta terenu numer: 05 planu, podczas gdy w treści § 13 ust. 7 planu taki "zapis" się znajduje;
2) art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez błędne uznanie, iż w uchwale brak jest "zapisów" dotyczących wyznaczenia wysokości maksymalnej dla terenu, do którego odnosi się § 18 karta terenu numer: 05 planu, podczas gdy nie jest koniecznym określanie wysokości maksymalnej dla tego terenu;
3) art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.; dalej: u.s.g.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz stwierdzenie przez sąd nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 18 karta terenu numer: 05 pkt 2 tiret 5 - wysokość projektowanej zabudowy w sytuacji, gdy wobec wyznaczenia w treści przedmiotowej uchwały maksymalnej wysokości zabudowy brak było jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi oraz stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w ww. zakresie;
4) art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz stwierdzenie przez sąd nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 18 karta terenu numer: 05 pkt 2 tiret 5 - wysokość projektowanej zabudowy w sytuacji, gdy nie jest koniecznym określenie maksymalnej wysokości zabudowy w uchwale, a tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi oraz stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w ww. zakresie;
- zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz w zw. z § 13 ust. 7 zaskarżonej uchwały poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu przez sąd orzekający istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego polegającego na rzekomym braku określenia w planie maksymalnej wysokości zabudowy dla terenu objętego treścią postanowień § 18 - karta terenu numer: 05 planu w sytuacji, gdy w treści przedmiotowego planu miejscowego została dla ww. terenu określona maksymalna wysokość zabudowy, a więc brak było podstaw do zastosowania art. 28 ust. 1 u.p.z.p.;
2) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. polegające na błędnym uznaniu, że brak określenia maksymalnej wysokości terenu dla § 18 - karta terenu numer: 05 planu stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, podczas gdy naruszenie o tym charakterze nie stanowi naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p.;
3) art. 28 ust. 1 u.p.z.p. polegające na błędnym uznaniu przez sąd, że naruszenie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. związane z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. miało charakter istotny, podczas gdy nie miało ono charakteru istotnego.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie Rada wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego wg norm prawem przepisanych; ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie skargi na rozprawie.
Pismem z 20 października 2022 r. Rada uzupełniła odpowiedź na skargę kasacyjną Wojewody podtrzymując wszystkie zawarte w niej wnioski i twierdzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skargach kasacyjnych przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.
Skarga kasacyjna Rady Miejskiej w Ustce jest nieusprawiedliwiona.
Sąd wojewódzki przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonej uchwały w zakresie naruszenia przez § 18 odnoszący się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 zasad sporządzania planu miejscowego. Przy czym inną kwestią jest zakres przedmiotowy stwierdzenia nieważności tej uchwały, o czym będzie mowa przy argumentacji odnoszącej się do skargi kasacyjnej Wojewody. Sąd wojewódzki w zgodzie z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydał wyrok na podstawie akt planistycznych przekazanych przez organ, dokonując kontroli zaskarżonego aktu w odniesieniu do normy art. 15 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w swoim pierwotnym brzmieniu przewidywał, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Brzmienie tego przepisu uległo zmianie na mocy ustawy z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 1777). Zgodnie z art. 41 tej ustawy art. 28 ust. 1 u.p.z.p. otrzymał brzmienie: "Istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części." Zmiana ta weszła w życie z dniem 18 listopada 2015 r. (art. 54 ustawy o rewitalizacji). Słusznie przy tym skarżący kasacyjnie twierdzi, że ocena naruszeń przy uchwalaniu planu w zakresie zasad uchwalania winna odnosić się do istotnych naruszeń zasad (vide wyrok NSA z 26 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 515/22), co należy powiązać z normą ustawową określoną w art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., gdzie dla stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, wprowadzono wymóg ustalenia istotnego naruszenia prawa (vide wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r. sygn. akt II OSK 2251/22). W szczególności, stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała rady gminy pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu (por. np. wyrok NSA z 12 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2884/16 oraz wyrok NSA z 6 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 1733/23).
Przypomnieć dalej należy, że oceny zgodności z prawem planu miejscowego dokonuje się według stanu na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały (zob. art. 7 Konstytucji RP; por. np. wyrok NSA z 15 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 809/21). Oznacza to obowiązek zbadania, czy pominięcie obligatoryjnego elementu normatywnego planu według przepisów na datę podjęcia uchwały, stanowiło naruszenie zasad sporządzania planu. Pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (vide np. wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 3083/13). Plan jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), zatem merytoryczna zawartość planu musi zostać ujęta w reguły techniki prawodawczej, określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283 ze zm., dalej: z.t.p.). Przepisy tego rozporządzenia regulują także odpowiednio tworzenie projektów aktów prawa miejscowego (§ 143 z.t.p.).
Zgodnie z przywołanym w skardze kasacyjnej przepisem materialnym tj. art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. maksymalną wysokość zabudowy i od pierwotnego brzmienia u.p.z.p. wskaźnik ten został uznany za istotne narzędzie kształtowania ładu przestrzennego. Rada twierdzi, że obowiązek wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. został zrealizowany poprzez normę przyjętą w § 13 ust. 7 planu. Przepis ten stanowi, że dla całego obszaru opracowania ustala się wymóg uzgodnienia projektowanych inwestycji o wysokości równej i większej od 50 m nad poziomem terenu od Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP. Regulacja ta znajduje się w systematyce uchwały zawierającej szczególne warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy. Zdaniem NSA dekodowanie treści tej normy podjęte w zaskarżonym wyroku jest prawidłowe, a przepis ten nie zastępuje wymaganej przez u.p.z.p. maksymalnej wysokości zabudowy. Ustala zupełnie inną kwestie – mianowicie obowiązek uzgadniania przez właściwy organ (ze względu na specyfikę obszaru) inwestycji o wysokości równej lub przekraczającej 50 m nad poziomem terenu. Natomiast owa wysokość dla obiektu podlegającego uzgodnieniu wynikać powinna z innych przepisów planu, których w jednostce karta 5 zabrakło. Znajduje to potwierdzenie, co celnie wskazał WSA w Gdańsku, w innych jednostkach planistycznych wymienionych w § 18 planu, w których podano maksymalną wysokość zabudowy, jeśli takowa jest dopuszczona. Należy jedynie podkreślić, że przeznaczenie terenu karta numer: 5 to tereny usług związanych z uzdrowiskiem. W pkt 2. tabeli określono parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy, w tym wysokość projektowanej zabudowy. Przyjęto nie mniej niż 3 kondygnacje naziemne.
Prawidłowo skonstruowana norma planu to zwięzły i syntetyczny tekst przepisu (§ 5 z.t.p.) oraz precyzyjność i komunikatywność przepisu prawa (§ 6 z.t.p.). Po pierwsze wskazywany przepis § 13 ust. 7 planu nie jest komplementarny w stosunku do kwestionowanego przez Wojewodę przepisu, bowiem nie dotyczy ustalenia maksymalnej wysokości zabudowy, lecz ustala wymóg uzgodnienia inwestycji z podanym organem; po drugie konstrukcja § 18 odnoszącego się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 wskazuje, że maksymalna wysokość nie została ustalona, jedynie minimalna. Ten brak należy zakwalifikować jako naruszenie zasad sporządzania planu, bowiem w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z wymogiem ustawowym, jakim jest w razie dopuszczenia zabudowy - co tutaj ma miejsce - określenie jej maksymalnej wysokości.
W konsekwencji skarga kasacyjna Rady jest bezzasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a. (pkt 2. sentencji wyroku). Nie doszło bowiem do naruszenia zarówno przepisów procesowych w procesie kontroli tego planu przez WSA w Gdańsku, jak i materialnych.
Natomiast skarga kasacyjna Wojewody okazała się usprawiedliwiona.
Zgodnie z art. 138 p.p.s.a. sentencja wyroku powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie sądu, co w powiązaniu z unormowaniem zawartym w art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. oznacza, że musi to być rozstrzygnięcie zupełne, a więc takie, które obejmuje całość rozpoznanej przez sąd sprawy. Sąd bowiem uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Z kolei w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Łączne odczytanie tych przepisów prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że obowiązkiem sądu jest rozstrzygnięcie o całości skargi, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w sentencji wyroku. Porównanie skargi wniesionej do WSA w Gdańsku z rozstrzygnięciem wynikającym z sentencji wyroku WSA w Gdańsku prowadzi do wniosku, że sąd ten nie objął zakresem rozstrzygnięcia całości skargi. Wojewoda bowiem wnosił o stwierdzenie nieważności regulacji planu całej karty 5, czyli jednostek 10.U, 14.U, 17.U i 21.U i wszystkich norm regulujących ten teren. Tymczasem WSA w Gdańsku uwzględnił żądanie w części bowiem stwierdził nieważność § 18 odnoszącego się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 (czyli regulacji odnoszącej się do wysokości zabudowy), do czego był w pełni uprawniony wobec brzmienia art. 147 § 1 p.p.s.a., ale wiązało się to z obowiązkiem rozstrzygnięcia pozostałej części skargi, zmierzającej do wyeliminowania przepisu planu karta 5 w całości. Tymczasem WSA w Gdańsku nie podjął rozstrzygnięcia spełniającego ten warunek. W tej sytuacji Wojewoda wywiódł skargę kasacyjną zaskarżając zasadnie wyrok w całości. Konstrukcja bowiem skargi kasacyjnej polegająca na zaskarżeniu części nierozstrzygniętej wyrokiem nie jest możliwa procesowo.
Natomiast jako przedwczesny należało uznać zarzut naruszenia art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że brak określenia obligatoryjnego ustalenia dotyczącego maksymalnej wysokości zabudowy pozostaje bez znaczenia dla obowiązywania pozostałych postanowień dla danej jednostki planistycznej. Kwestia ta bowiem powinna stać się przedmiotem przy ponownym rozpatrzeniu skargi. Niewątpliwie natomiast stanowisko WSA w Gdańsku odnośnie podstaw faktycznych i prawnych do stwierdzenia nieważności § 18 odnoszącego się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 odpowiada prawu, co zostało wyłożone przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej Rady. Przedmiotem zatem ponownego rozpoznania skargi będzie pełne żądanie, przy czym WSA w Gdańsku ponownie stwierdzi nieważność § 18 odnoszącego się do karty terenu 05 pkt 2 tiret 5 planu, a w pozostałej części przeprowadzi sądową kontrolę legalności planu, co będzie skutkować zastosowaniem art. 147 § 1 p.p.s.a. lub art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna Wojewody jako usprawiedliwiona podlegała uwzględnieniu i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. sprawa została przekazana sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje podstawę prawną w normie art. 207 § 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI