II OSK 2339/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-04-24
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennezagospodarowanie terenuzmiana sposobu użytkowaniaparkingdecyzja administracyjnasamorządnieruchomościprawo administracyjneNSA

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu zagospodarowania terenu, uznając, że nawiezienie ziemi i kamieni pod parking stanowiło taką zmianę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję SKO w Nowym Sączu. Organy administracji umorzyły postępowanie dotyczące nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, uznając, że nawiezienie ziemi i kamieni na działkach rolnych i leśnych nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania. NSA uchylił wyrok WSA i decyzje administracyjne, stwierdzając, że utworzenie parkingu z nawiezionego materiału stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu, która wymagała interwencji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Sprawa dotyczyła wniosku o wszczęcie postępowania w celu nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania działek w Zakopanem. Burmistrz Miasta Zakopane umorzył postępowanie, uznając, że nawiezienie ziemi nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu, gdyż jego przeznaczenie pozostało rolne i leśne. SKO w Nowym Sączu utrzymało tę decyzję w mocy. WSA w Krakowie również oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. NSA uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że nawiezienie ziemi z kamieniami i przygotowanie gruntu pod parking, a następnie faktyczne funkcjonowanie parkingu z budką opłat i reklamami, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy i uzupełnienie materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu.

Uzasadnienie

Nawiezienie ziemi z kamieniami, przygotowanie gruntu pod parking, a następnie faktyczne funkcjonowanie parkingu z infrastrukturą (budka opłat, reklamy) jednoznacznie wskazuje na zmianę sposobu zagospodarowania terenu, która wyklucza dotychczasowe użytkowanie rolne lub leśne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nakazuje właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu lub wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy, jeśli doszło do zmiany zagospodarowania terenu wymagającej interwencji.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności procesowych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego na podstawie własnego przekonania.

k.p.a art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

k.p.a art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2

Zasada państwa prawa.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia wyroku.

p.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nawiezienie ziemi z kamieniami i przygotowanie gruntu pod parking, a następnie faktyczne funkcjonowanie parkingu z infrastrukturą, stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu w rozumieniu art. 59 u.p.z.p. Umorzenie postępowania w sytuacji, gdy doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, było nieprawidłowe.

Odrzucone argumenty

Nawiezienie ziemi nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu, gdyż jego przeznaczenie pozostało rolne i leśne. Nie doszło do powstania obiektu budowlanego. Dowody przeprowadzone w sprawie były wystarczające, a strona skarżąca nie przedstawiła przeciwdowodów.

Godne uwagi sformułowania

samo nawiezienie ziemi nie spowodowało zmiany sposobu zagospodarowania terenu nie doszło zatem do funkcjonalnej zmiany przeznaczenia terenu na terenie spornych działek funkcjonuje parking, a dodatkowo umieszczono tam budkę dla osoby pobierającej opłaty oraz banery reklamowe sposób uformowania podłoża takie wykorzystanie nieruchomości może w przyszłości wykluczać

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Anna Szymańska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zmiana sposobu zagospodarowania terenu' w kontekście tworzenia parkingów na terenach rolnych/leśnych oraz zasadności umarzania postępowań w takich przypadkach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego zasady mogą być stosowane do podobnych przypadków tworzenia nielegalnych parkingów lub innych form zagospodarowania terenu bez wymaganych decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak pozornie drobne działania (nawiezienie ziemi) mogą prowadzić do istotnych konsekwencji prawnych, gdy zmieniają charakter terenu i jego przeznaczenie. Jest to przykład walki o przestrzeń i zgodność z prawem w kontekście rozwoju lokalnego.

Nawiózł ziemi pod parking, a skończył przed NSA: co naprawdę oznacza zmiana sposobu zagospodarowania terenu?

Dane finansowe

WPS: 1587 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2339/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Anna Szymańska
Jerzy Stankowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Sygn. powiązane
II SA/Kr 227/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2022-05-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Pietraś-Skobel po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 227/22 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 października 2021 r. znak: SKO-ZP-415-184/21 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 15 lipca 2021 r. znak BPP.6731.2.2020, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1587 (tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 227/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 22 października 2021 r., znak: SKO-ZP-415-184/21.
Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.
Wnioskiem z dnia 5 listopada 2020 r. Skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta Zakopane o wszczęcie postępowania w celu nakazania posiadaczom działek nr [...], [...], [...] w obr. [...] m. Zakopane przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Decyzją z dnia 15 lipca 2021 r. znak BPP.6731.2.2020 Burmistrz Miasta Zakopane umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wymienionym na wstępie wnioskiem, nie dopatrując się przesłanek uzasadniających zarzut zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a co za tym idzie, także podstaw do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu w trybie art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 503; zwanej dalej: u.p.z.p.). Organ stwierdził w uzasadnieniu, że w toku postępowania nie stwierdzono śladów usuwania drzewostanu, czy runa leśnego, co świadczy, że ich brak nie jest efektem nawiezienia mas ziemnych. Organ uznał, że samo nawiezienie ziemi nie spowodowało zmiany sposobu zagospodarowania terenu, gdyż jego przeznaczenie jest nadal takie samo - grunt rolny na działkach [...] i [...] oraz grunt leśny na działce [...]. Nie doszło zatem do funkcjonalnej zmiany przeznaczenia terenu.
W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 59 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2021 r., Dz. U. poz. 735; zwanej dalej: k.p.a) podkreślając, że utwardzenie działki jest równoznaczne ze zmianą sposobu zagospodarowania, a nagromadzenie ziemi mieści się w dyspozycji art. 59 u.p.z.p. Usunięcie drzew i roślinności to nadto zmiana niezgodna z planem miejscowym, według którego są to tereny o symbolu "4.ZL" i "2.ZL/RZ".
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 22 października 2021 r. znak: SKO-ZP-415-184/21 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego nawiezienie ziemi z mieszanką kamieni i jej rozplantowanie na terenie przedmiotowych działek częściowo w formie nasypu od strony ulicy, nie spowodowało zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Zgodnie z ewidencją gruntów działki nr [...] i [...] są gruntem rolnym, a działka nr [...] gruntem leśnym w zrozumieniu przepisów ustawy o lasach. Nawiezienie ziemi w żaden sposób nie wyklucza możliwości dotychczasowego użytkowania gruntów i nie skutkuje zmianą tego sposobu, również w odniesieniu do terenu leśnego czasowo pozbawionego zadrzewienia. Na terenie objętym wnioskiem nie stwierdzono wykonywania jakichkolwiek robót podlegających reglamentacji przepisów prawa budowlanego, bowiem nie należy do nich także wykonany nasyp ziemny, wyjąwszy mury policzkowe tego nasypu związane z wykonaniem zjazdu z ulicy na teren działki. Jednakże nawet taki zjazd nie zmienia sposobu zagospodarowania działki. Na terenie trzech przedmiotowych działek nie było już żadnego zadrzewienia, co oznacza, że nawiezienie ziemi nie zmieniło stanu pokrycia terenu zielenią wysoką.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie:
- art. 59 ust. 3 pkt. 2 u.p.z.p. poprzez uznanie, że nie doszło do zmiany zagospodarowania terenu działek nr [...], [...] i [...] w obr. [...] m. Z. (rejon ul. D.), podczas, gdy należało orzec usunięcie nagromadzonego gruzu i ziemi, oraz zadrzewienia nieruchomości;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak postępowania wyjaśniającego, brak podjęcia niezbędnych czynności procesowych, niepełny materiał dowodowy (nadto zebrany bez udziału stron), brak ustaleń co do faktycznego zakresu wykonywanych prac, a także niewyjaśnienie celu ich wykonywania;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. podczas gdy należało orzec w sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 albo uchylić decyzję do ponownego rozpatrzenia;
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie oględzin w dniu 8 lipca 2021 r. bez udziału stron.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 227/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skargę oddalił. W ocenie Sądu I instancji organ prawidłowo ustalił, że jedynie nawieziono ziemię z kamieniami i rozplantowano ją, co nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Teren spornych działek jest nadal częściowo rolny i leśny pozbawiony roślinności. Nawiezienie ziemi w żaden sposób nie wyklucza możliwości dotychczasowego użytkowania gruntów i nie skutkuje zmianą tego sposobu, również w odniesieniu do terenu leśnego czasowo pozbawionego zadrzewienia. Dodatkowo organ oparł się w tej kwestii na ortofotomapie z 2018 r. (tj. przed nawiezieniem ziemi), z której wynika, iż na terenie trzech przedmiotowych działek nie było już wówczas żadnego zadrzewienia, co oznacza, że nawet zarzucane w skardze nawiezienie ziemi nie zmieniło stanu pokrycia terenu zielenią wysoką, drzewami.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze teren ten nie jest utwardzony i nie ma tam sugerowanego parkingu. Na spornym terenie nie stwierdzono wykonywania jakichkolwiek robót podlegających reglamentacji przepisów prawa budowlanego. Zjazd i betonowe mury z barierkami zostały wykonane poza działkami [...], [...] i [...], na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...], a nasyp ziemny jest połączony ze zjazdem z drogi publicznej na terenach gminnych w pasie drogowym ul. D. Zjazd z poziomu ulicy na poziom terenu objętych postępowaniem działek znajduje się na działkach nr [...], [...], [...] i [...], które są wg ewidencji gruntów działkami "dr" (pas drogowy D.), a więc "zjazd" jest zgodny z ewidencyjną funkcją terenu. Wbrew skardze dowody przeprowadzone w sprawie były wystarczające, strona skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych przeciwdowodów, jedynie kwestionując zakres stwierdzonego i udokumentowanego ww. fotografiami, czy ortofomapami, zagospodarowania terenu. Powyższe wyraźnie wskazuje na brak zmiany zagospodarowania terenu, stąd prawidłowym było umorzenie postępowania w tej kwestii.
Kwestia zmiany sposobu zagospodarowania terenu regulowanego w trybie art. 59 u.p.z.p. nie została także przesądzona przez organ nadzoru budowlanego, który jedynie sugerował ją w swojej decyzji nr 223/20 z 19 października 2020 r., ale nie stwierdził tego jednoznacznie, nie mając zresztą uprawnień do rozstrzygania tej kwestii.
Zarówno w ewidencji gruntów jak i w ustaleniach planu miejscowego działki nr [...] i [...] stanowią tereny użytków zielonych. Stąd nawieziona warstwa ziemi nie jest jakąkolwiek przeszkodą w jej użytkowaniu jako terenu zieleni, skoro teren po nawiezieniu zaczął porastać roślinnością łąkową, co wynika też z fotografii. W tym stanie rzeczy umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego należy uznać za prawidłowe.
W skardze kasacyjnej C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2021 r., poz. 329; zwanej dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja Kolegium nieprawidłowo utrzymywała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego;
2) art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 137 ) w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonywanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie funkcji kontrolnej działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, która utrzymywała w mocy decyzję obarczoną tak istotnymi wadami, jak:
- błędy w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (brak ustalenia kwestii tak istotnych dla postępowania jak to kto i kiedy: usunął drzewa, nawiózł gruz, utwardził teren, a także w jakim celu prace te wykonał) i oparcie rozstrzygnięcia o tak przeprowadzone postępowanie (czym organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.);
- błędy w ocenie stanu faktycznego i w efekcie uznanie, że wykonane prace nie stanowiły zmiany sposobu zagospodarowania terenu (czym organy obu instancji naruszyły przepisy art. 59 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 1 i 2 u.p.z.p.);
- nieprawidłowe podzielenie przedmiotu postępowania na pojedyncze prace, które z osobna mogą sprawiać wrażenie niepowiązanych ze sobą i mniej istotnych, ale w połączeniu ze sobą prowadzą w efekcie do wykonania jednego obiektu budowlanego o wspólnym celu, który aktualnie aktywnie wykorzystywany jest jako parking - do prowadzenia działalności gospodarczej (czym organy obu instancji w efekcie naruszyły art. 104 k.p.a. - zamiast załatwić poprzez wydanie decyzji sprawy jako całości, organy orzekły jedynie w przedmiocie jej części i to nie wydając rozstrzygnięcia merytorycznego);
- nieprawidłowe wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy de facto organy obu instancji orzekły merytorycznie (uznały, że nie została spełniona przesłanka dla uznania robót za zmianę sposobu zagospodarowania i odmówiły zastosowania normy, która wynika z art. 59 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p.;
3) art. 59 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 1 i 2 u.p.z.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że inwestycja objęta przedmiotowym postępowaniem nie stanowi zmiany zagospodarowania terenu, która wymagała by uprzedniego uzyskania stosownej decyzji w tym zakresie.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W ocenie skarżącej kasacyjnie Spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powielił w całości błędy w ocenie stanu faktycznego popełnione wcześniej przez organy obu instancji. Organy obu instancji uznały, że w sprawie nie można łącznie oceniać wszystkich prac wykonanych na terenie, którego dotyczy sprawa, lecz każdą czynność inwestora rozpatrywały osobno. Nie połączono w żaden sposób tego, że z działek zniknęły drzewa, następnie wykonano betonowe, kilkumetrowej wysokości fundamenty pod zjazd z drogi publicznej, kolejno wykonano sam zjazd i pochylnię łączącą drogę z działkami, następnie utwardzono plac o powierzchni pół hektara kamieniami i ziemią. Żaden z organów nie podjął jakichkolwiek czynności celem wyjaśnienia kto i kiedy usunął z terenu drzewa i runo leśne - mimo że dostarczono dowodów w postaci dokumentacji fotograficznej, że w przeszłości drzewa na tym terenie rosły, a dla terenu tego nie uzyskano żadnej decyzji o zgodzie na wycinkę drzew. Dodatkowo organy obu instancji stwierdziły, że "samo nawiezienie ziemi nie spowodowało zmiany sposobu zagospodarowania terenu", gdyż jego przeznaczenie jest nadał takie samo - grunt rolny oraz leśny i "nie doszło zatem do funkcjonalnej zmiany przeznaczenia terenu". Tymczasem dokonano nasypania i utwardzenia walcem wielu ton kamieni - na których oprócz trawy i chwastów nic od czasu ich wysypania nie rośnie. Żaden z organów nie zadał sobie trudu, by ustalić jaki był cel takich działań podmiotu, który dokonał nawiezienia tłucznia oraz utwardzenia terenu przy wykorzystaniu ciężarówek i spychacza i połączył ten teren z wykonanym wcześniej zjazdem i pochylnią. Na tym terenie rozpoczął działalność parking, gdzie w sposób regularny i stały prowadzona jest działalność gospodarcza. Utworzono duży plac o zwartej, twardej nawierzchni, na którym nie ma absolutnie żadnych szans, by kiedykolwiek mógł ten las odrosnąć - zmiana ta miała więc ewidentnie charakter trwały. Co więcej, plac ten aktualnie wykorzystywany jest już jako prywatny parking, na którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Dodatkowo umieszczono tam budkę dla osoby pobierającej opłaty, reklamy trwale połączone z gruntem, a także toaletę. Podmiot prowadzący parking posiada również stronę internetową, gdzie reklamuje tą działalność gospodarczą i umieszcza aktualne zdjęcia pełnego samochodów parkingu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.B. i B.B. wnieśli o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wskazali, że Skarżąca kasacyjnie co prawda sformułowała zarzuty względem wyroku Sądu I instancji, jednak ich treść nie pozwała na zakwalifikowanie ich jako prawidłowych podstaw kasacyjnych.
Wskazali również, że na spornej nieruchomości została nawieziona ziemia, jednak nie doszło do powstania obiektu budowlanego. Przedmiotowy teren został wzbogacony o dodatkową warstwę ziemi. Ewentualna zmiana stanu faktycznego, która nastąpiła po wydaniu decyzji przez organ II instancji, nie może uzasadniać twierdzenia o nieprawidłowości tych orzeczeń. Sąd I instancji słusznie zauważył, że wbrew twierdzeniom skargi dowody przeprowadzone w sprawie były wystarczające, a strona skarżąca nie przedstawiła zaś żadnych przeciwdowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że za niezasadny uznał wniosek o odrzucenie skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zawiera wad uniemożliwiających jej merytoryczne rozpoznanie (szerzej uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09).
Przechodząc natomiast do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wskazać trzeba, że Spółka zarzuca Sądowi I instancji wadliwe zaakceptowanie dokonanej przez organy administracji oceny materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania w sytuacji, gdy w sprawie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu i należało wydać decyzję na podstawie art. 59 ust. 3 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy może być niezbędne również dla zmiany zagospodarowania terenu, która nie polega na wykonywaniu żadnych robót budowlanych, np. w wyniku urządzenia na danej nieruchomości otwartego składowiska, czy miejsc postojowych (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2015 r., II OSK 49/14, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2008 r., II OSK 1485/07, uchwałą NSA z 3 października 2016 r. II OPS 1/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawowe znaczenie dla zastosowania przepisu art. 59 ust. 3 pkt. 2 u.p.z.p. ma kwestia, czy dochodzi do funkcjonalnego przekształcenia terenu. Oceny, czy dane zamierzenie skutkuje zmianą zagospodarowania terenu, należy dokonywać w każdym przypadku indywidualnie (wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., II OSK 2763/17, LEX nr 2502455; A. Despot-Mładanowicz [w:] Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 59).
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się także, że przepis art. 59 ust. 3 u.p.z.p. może mieć zastosowanie również do zmiany zagospodarowania terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzić bowiem trzeba, że bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie, dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie prawne należy ocenić jako bezprawne, zatem wymagające w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa (wyroki NSA z 21 stycznia 2009 r., II OSK 6/08, z 3 lutego 2017 r., II OSK 1250/15, z 18 lipca 2017 r., II OSK 2882/15 oraz 2 października 2024 r. II OSK 2663/21;http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kluczowym zagadnieniem w toku postępowania prowadzonego w trybie przepisów art. 59 ust. 3 u.p.z.p. jest niebudzące jakichkolwiek wątpliwości ustalenie przez właściwy organ, czy na terenie konkretnej nieruchomości doszło, czy też nie doszło, do zmiany sposobu zagospodarowania terenu (por. wyroki NSA z 10 marca 2020 r., II OSK 1224/18 oraz z 25 kwietnia 2018 r., II OSK 2763/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niespornym w sprawie pozostaje, że na działkach o nr ewid. [...], [...] oraz [...] dokonano nawiezienia ziemi z mieszanką kamieni. Zgodnie z ewidencją gruntów działki nr [...] i [...] są gruntem rolnym, a działka nr [...] gruntem leśnym. Na sąsiednich działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], stanowiących działki drogowe, znajduje się natomiast nasyp ziemny stanowiący zjazd na działki objęte postępowaniem i betonowe mury z barierkami. Do skargi kasacyjnej załączono natomiast dokumentację fotograficzną wykonaną już po wydaniu decyzji przez Kolegium, w sposób jednoznaczny wskazującą, że na terenie spornych działek funkcjonuje parking, a dodatkowo umieszczono tam budkę dla osoby pobierającej opłaty oraz banery reklamowe. Konfrontacja materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przez organy administracji publicznej, z materiałem fotograficznym załączonym do skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje, że na terenie działek [...], [...] oraz [...] doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a celem nawiezienia ziemi z mieszanką kamieni było przygotowanie gruntu pod przyszły parking. Nie można przy tym podzielić stanowiska Sądu I instancji, że nawiezienie mas ziemi z kamieniami nie wyklucza dalszego rolnego wykorzystania nieruchomości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sposób uformowania podłoża takie wykorzystanie nieruchomości może w przyszłości wykluczać. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny za błędne uznał stanowisko Sądu I instancji o zasadności umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu zagospodarowania terenu, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku oraz decyzji organów obu instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania obowiązkiem organu będzie uzupełnienie materiału dowodowego poprzez ustalenie aktualnego sposobu zagospodarowania terenu oraz ocena tak uzupełnionego materiału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero tego typu ustalenia pozwolą rozważyć organowi zasadność wydania decyzji na podstawie art. 59 u.p.z.p.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyroki i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI