II OSK 2339/21

II OSK 2339/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Jerzy Siegień /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II SA/Gl 467/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-07-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 185 par. 1, art. 207 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 49 b ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Siegień, Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ś. [...] w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 467/21 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 lipca 2021 r., sygn. II SA/Gl 467/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.(dalej [...]WINB) z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. (dalej też jako : PINB lub organ I instancji) z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] oraz zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego koszty postępowania.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wnioskiem z [...] września 2019 r. Z. S. wystąpił do PINB o legalizację przydomowej oczyszczalni ścieków wykonanej na jego posesji w drugiej połowie 2010r. Wyjaśnił, że w tym czasie nie wymagano pozwolenia na budowę tego typu urządzeń. Wskazał również, że zgodnie z opinią hydrogeologiczną z 2010r. nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na środowisko. W dniu [...] stycznia 2020r. PINB przeprowadził kontrolę na nieruchomości, w trakcie której ustalono m.in, że przydomowa oczyszczalnia ścieków została wykonana zamiast wcześniej użytkowanego zbiornika na nieczystości. Skarżący nie zna jej wydajności. Została wybudowana bez pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. W oświadczeniu z [...] lutego 2020 r. skarżący wyjaśnił m.in., że firma produkująca oczyszczalnię już nie istnieje. Wskazał, jaką przepustowość ma oczyszczalnia według jego wyliczeń.
Postanowieniem z [...] marca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. nałożył na E. i Z. S. obowiązek przedstawienia dokumentów określających rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót; projekt zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zagospodarowania terenu - w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. W kolejnych pismach z [...] czerwca 2020 r. i [...] lipca 2020r. organ wzywał inwestorów do przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z [...] marca 2020 r. wskazując na terminy do wykonania nałożonego obowiązku.
W piśmie do PINB z [...] lipca 2020r. skarżący wyjaśnił, że podjął decyzję o wykonaniu oczyszczalni ścieków z uwagi na uciążliwość korzystania z szamba. Zachętę dla skarżącego stanowiła szeroko nagłaśniana i propagowana kwestia ochrony środowiska. Wyjaśnił, że zgodnie z informacją uzyskaną w Wydziale Urbanistyki i Architektury nie była mu potrzebna zgoda lecz opinia hydrogeologiczna, co też zostało wykonane. W pismach z [...] lipca 2020 r. oraz z [...] października 2020 r. PINB w J. przedłużał terminy załatwienia sprawy. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2020r. po raz kolejny wezwał inwestorów do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem z [...] marca 2020r. wskazując, że dokumenty przedłożone przez inwestorów [..] lipca 2020 r. nie stanowią dokumentów określonych w postanowieniu.
Decyzją z [...] stycznia 2021 r. PINB nakazał inwestorom rozbiórkę przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej na działce nr [...] obręb [...] położonej w J. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wskazał, że kolejne wezwania nie doprowadziły do przedłożenia wymaganych dokumentów, a zatem zgodnie z art.49b ust. 3 zastosowanie znajdują przepisy art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333), dalej "p.bud." W dniu [...] stycznia 2021r. przy piśmie z [...] stycznia 2021r. skarżący uzupełnił dokumenty o opracowanie pn: Przydomowa oczyszczalnia ścieków typu Family 2020 dla budynku jednorodzinnego położonego w J. przy ul. [...] oraz opinię hydrologiczną dla dz. Nr [...] w J. przy ul. [...], wyjaśniając przyczyny opóźnienia. Dodatkowo w piśmie z dnia [...] stycznia 2021r skarżący ponownie opisał trudności związane z uzyskaniem stosownych dokumentów związane między innymi z pandemią. Podniósł, że miał nadzieję, że skoro po raz kolejny PINB wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2021 r. to jest szansa na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Pisma te PINB potraktował jako odwołanie od decyzji.
Opisaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2021 r. [...]WINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zastosowania znajduje art. 49b ust.1 w zw. z art. 49 ust. 3 p.bud. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo budowlane. Podkreślił, że inwestorzy przez 10 miesięcy nie poczynili istotnych starań celem skompletowania koniecznej dokumentacji. Skoro zatem nie przedłożyli stosownych dokumentów legalizacyjnych to obowiązkiem organu I instancji było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę oczyszczalni ścieków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a zatem co najmniej przedwcześnie. Podkreślił, że w toku postępowania nie unikał odbioru korespondencji, odniósł się do każdego pisma w możliwie szybkim terminie, na dzień złożenia skargi przedłożył wszystkie możliwe dokumenty. Dodatkowo stwierdził, że w ramach swoich uprawnień organ mógł zgromadzić niezbędną dokumentację. Ponadto, w jego ocenie za inwestycją przemawia interes społeczny i lokalny.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając skargę Z. S. wskazał, że to na inwestorów został nałożony nakaz przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] marca 2020 r. Skarżący został należycie uprzedzony przez organ I instancji, że niedostarczenie organowi dokumentów prawidłowo opisanych w postanowieniu, wywoła nakazanie mu rozbiórki. Zrealizowanie istniejących prawnych przesłanek legalizacji samowoli budowlanej uzależnione jest od czynności inwestora. Dalej Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie wielokrotnie zmieniano i przedłużano terminy, czy to przeprowadzenia kontroli przydomowej oczyszczalni ścieków, czy też załatwienia sprawy, co mogło być mylące dla osoby działającej bez pełnomocnika. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek inwestorów złożony po upływie [...] lat od daty realizacji oczyszczalni, co mogło wpłynąć na możliwość szybkiego uzyskania żądanej przez organy dokumentacji dodatkowo spotęgowaną ograniczeniami pandemicznymi. W niniejszej sprawie skarżący przejawiał zamiar uniknięcia nakazu rozbiórki, jednak jego czynności były chaotyczne. Skarżący wyjaśniał, że ma trudności z uzyskaniem żądanych dokumentów, wskazując na to, że firma produkująca oczyszczalnię ścieków nie istnieje. Wskazywał na trudności w znalezieniu osoby z odpowiednimi uprawnieniami do wykonania koniecznego opracowania oraz kłopotów wynikających z pandemii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał okoliczności podnoszone przez skarżącego za usprawiedliwione z punktu widzenia doświadczenia życiowego. Opracowanie p.n. "Przydomowa oczyszczalnia ścieków (...)" zostało sporządzone dopiero w grudniu 2020r. Natomiast zaświadczenie o zgodności budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest datowane na dzień [...] listopada 2020 r. Skarżący wyjaśniał też, że wobec wskazania przez organ I instancji przewidywanego terminu załatwienia sprawy na dzień [...] stycznia 2021 r. dokumenty złożone w dniu [...] stycznia 2021 r. zostały złożone skutecznie. Zdaniem Sądu nie można było też nie uwzględnić tego, że możliwość legalizacji wykonanej samowolnie przydomowej oczyszczalni ścieków będzie zbieżna z celami i kierunkami, jakie w tym zakresie wyznacza ustawa z dnia 13 września 1996 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2021 r., poz. 888), która w art. 5 ust. 1 pkt 2 nakłada na właścicieli nieruchomości alternatywny obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych. Przy tym przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z informacji ujawnionych przez skarżącego w toku postępowania wynika, że w związku z trudnościami i wysokimi kosztami korzystania z szamba zdecydował się na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, co miało być również działaniem proekologicznym, podjętym w interesie społecznym. W tym kontekście, zdaniem Sądu, uwadze organów przy kwalifikacji wykonanych robót nie powinna była umknąć również ocena niezbędności wymiany szamba na oczyszczalnię ścieków, której istnienie na nieruchomości jest konieczne. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego, mającego wydać decyzje w określonej sprawie, jest zebranie i ocena materiału dowodowego, który pozwoliłby ustalić wszystkie okoliczności istotne w sprawie (art. 7 i 77 k.p.a.). Ponieważ nie ma ustawowej definicji "okoliczności istotne w sprawie", ani nie jest możliwe sformułowanie uniwersalnej, zawsze poprawnej definicji tego określenia, organ jest zobowiązany zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a w szczególności powinien ustosunkowywać się do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swego postępowania (art. 78 i nast. k.p.a.). Konsekwencją tego dla organu jest obowiązek wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji wyboru faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz wskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a.). Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania i oceny pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Bez wyjaśnienia tej okoliczności rozstrzygnięcie tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego było przedwczesne. Wobec tego, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do rozpatrywania zarzutów naruszenia prawa materialnego podnoszonych w skardze. W jego ocenie organy naruszyły zatem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie dokonując ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia wymagań względem inwestorów w postępowaniu legalizacyjnym oraz prawo materialne poprzez zastosowanie sankcji rozbiórki na bazie niekompletnych ustaleń faktycznych i ich oceny. Sąd stwierdził, że wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przytoczonych wyżej uwag.
W skardze kasacyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zarzucił powyższemu wyrokowi:
1) na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 145 § 1 ust. 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uwzględnieniu skargi, pomimo że organy administracji podjęły wszelkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny, a ocena ta nie nosi cech dowolności; sama okoliczność, że wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami skarżącego nie może oznaczać, że decyzje organów naruszają prawo;
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 p.bud. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nieuzasadnione było zastosowanie sankcji rozbiórki, podczas gdy w niniejszym stanie faktycznym skarżący nie przedłożył wymaganej dokumentacji legalizacyjnej na żadnym etapie postępowania, co obligowało organy administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W oparciu o powyższe zrzuty [...]WINB w K. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez jego uchylenie i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz jej oddalenie, zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania przed Sądami obu instancji; zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że inwestor nie przedłożył dokumentacji legalizacyjnej, do czego został zobowiązany w postanowieniu PINB z dnia [...] marca 2020 r. Oceniając pozytywnie intencje skarżącego organ nie orzekł nakazu rozbiórki po 30 dniach od doręczenia ww. postanowienia, ale dopiero po pięciokrotnym wezwaniu. Dokumenty przedłożone w dniu [...] stycznia 2021 r., tj. po wydaniu decyzji przez organ I instancji, są niewystarczające i nie czynią zadość wezwaniom. Postępowanie legalizacyjne prowadzone jest w oparciu o sformalizowaną procedurę. Sama pozytywne ocena intencji stron nie może legitymizować braku przedstawienia żądanej dokumentacji. Niezrozumiały jest więc wniosek Sądu pierwszej instancji, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy w niniejszej sprawie są niekompletne. Podkreślono, że dokumenty przedłożone przez skarżącego [...] stycznia 2021r. tj. po wydaniu decyzji przez organ I instancji w postaci opracowania dotyczącego przydomowej oczyszczalni ścieków typu Family 2000 oraz opinii hydrogeologicznej dla działki nr [...] w J. są niewystarczające i nie czynią zadość wszystkim wezwaniom organu do złożenia dokumentacji celem legalizacji. Postępowanie legalizacyjne prowadzone jest w oparciu o sformalizowaną procedurę określoną przepisami prawa budowlanego. To na inwestorów został nałożony obowiązek przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu z [...] marca 2020r. Stąd niezrozumiały jest wniosek Sądu, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy w niniejszej sprawie są niekompletne. Brak przedłożenia dokumentów legalizacyjnych przez inwestorów skutkuje obowiązkiem wydania decyzji o rozbiórce.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zawiera usprawiedliwione podstawy.
Skarżący kasacyjnie trafnie zarzuca niezasadne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a., rozumianego jako brak wykazania, że podjęły się wszystkich niezbędnych czynności mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. pozwala Sądowi pierwszej instancji na uchylenie decyzji, o ile zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: wystąpi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (inne, aniżeli dające podstawę do wznowienia postępowania), a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a wpływ ten musiał być istotny. Nie każde zatem naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji, ale naruszenie charakteryzujące się istotnością wpływu na wynik sprawy. Ocena prawna prowadząca sąd administracyjny do stwierdzenia istnienia podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w omówionym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinna stanowić element uzasadnienia wyroku. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie przez organy nadzoru budowlanego art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz nie wykazał, że stwierdzone uchybienie przepisom prawa procesowego przez orzekające sprawie organy było na tyle istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji mogłoby być inne.
Sąd pierwszej instancji, po przywołaniu treści art. 48 p.bud., co już samo w sobie jest niezrozumiałe, skoro podstawą prawną wydania postanowienia z dnia [...] marca 2020 r. i decyzji rozbiórkowej był art. 49b p.bud., wskazał, że w niniejszej sprawie wielokrotnie zmieniano i przedłużano terminy, czy to przeprowadzenia kontroli przydomowej oczyszczalni ścieków, czy też załatwienia sprawy co mogło być mylące dla osoby działającej bez pełnomocnika. Wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek inwestorów złożony po upływie [...] lat od daty realizacji oczyszczalni, co mogło wpłynąć na możliwość szybkiego uzyskania żądanej przez organy dokumentacji dodatkowo spotęgowaną ograniczeniami pandemicznymi. Podkreślił, że skarżący przejawiał zamiar uniknięcia nakazu rozbiórki, wyjaśniał, że ma trudności z uzyskaniem żądanych dokumentów, ze znalezieniem osoby z odpowiednimi uprawnieniami do wykonania koniecznego opracowania, wskazywał oraz kłopotów wynikające z pandemii. Okoliczności te Sąd pierwszej instancji uznał za usprawiedliwione z punktu widzenia doświadczenia życiowego. Następnie stwierdził, że możliwość legalizacji wykonanej samowolnie przydomowej oczyszczalni ścieków będzie zbieżna z celami i kierunkami, jakie w tym zakresie wyznacza ustawa z dnia 13 września 1996 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W tym kontekście zarzucił organom, że przy kwalifikacji wykonanych robót nie powinna była im umknąć również ocena niezbędności wymiany szamba na oczyszczalnię ścieków, której istnienie na nieruchomości jest konieczne. Następnie przywołał treść art. 7, art. 77, art. 10 § 1, art. 78 i nast. oraz art. 107 § 3 k.p.a. po czym stwierdził, że zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania i oceny pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Wskazał, że bez wyjaśnienia tej okoliczności rozstrzygnięcie tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego było przedwczesne. W konsekwencji uznał, że organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie dokonując ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia wymagań względem inwestorów i przepisy prawa materialnego poprzez zastosowanie sankcji rozbiórki na bazie niekompletnych ustaleń faktycznych i ich oceny.
W świetle powyższego trzeba stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, jakich niezbędnych ustaleń dla prawidłowego określenia wymagań postepowania legalizacyjnego względem inwestorów organy nie dokonały. W istocie więc nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie przez organy przepisów postępowania, czy naruszenie to charakteryzowało się istotnością, oraz czy miało ono wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji wydał w dniu [...] marca 2020 r. na podstawie art. 49b ust. 2 pkt 1-3 p.bud. postanowienie, w którym umożliwił inwestorom legalizację przedmiotowej oczyszczalni poprzez przedłożenie wymienionych w tym postanowieniu dokumentów. Zgodnie z art. 49b ust. 1 p.bud., mającym wówczas zastosowanie w sprawie, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Stosownie zaś do art. 49b ust. 2 p.bud., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w pkt 1-3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, tj. rozbiórkę (art. 49b ust. 3).
Od strony formalnej PINB w J. zachował się prawidłowo. Pomimo kilkukrotnego przedłużenia terminu do przedłożenia wskazanych w postanowieniu z dnia [...] marca 2020 r. dokumentów, dokumenty te, w ocenie organu, nie zostały przedłożone i dlatego orzekł nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 p.bud. Sąd pierwszej instancji dopatrując się naruszenia przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jedynie ogólnikowo wskazał, że strona skarżąca powoływała się na określone i ważne dla niej okoliczności, oraz że organy nie dokonały ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia wymagań względem inwestorów. Nie wskazał jednak, na czym miałoby polegać nieprawidłowe określenie "wymagań względem inwestorów". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie ujęcie jest niewystarczające do dokonania oceny stanowiska Sądu pierwszej instancji, czy organy dopuściły się naruszenia ww. przepisów postępowania w sposób wskazany przez Sąd. W istocie nie wiadomo, czy rację mają organy nadzoru budowlanego twierdząc, że dokumenty przedłożone przez inwestorów celem zalegalizowania wybudowanej przydomowej oczyszczalni ścieków nie są wystarczające do jej legalizacji i jakie czynności powinien podjąć powiatowy organ nadzoru budowlanego aby w sposób prawidłowy prowadzić ponownie postępowanie w sprawie legalizacji przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynikają wskazania, co do dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego, ponieważ charakteryzuje się ono dużym stopniem ogólności.
W konsekwencji, skarżący kasacyjnie organ trafnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a.
W świetle powyższego zasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 49b ust. 1 i 3 p.bud. poprzez uznanie, że zastosowanie w niniejszej sprawie sankcji rozbiórki było przedwczesne. Skoro bowiem Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, na czym polegało naruszenie przez organy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., to nie mógł stwierdzić, że zastosowanie art. 49b ust. 1 i 3 p.bud. było przedwczesne.
Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 49b ust 1 i 3 p.bud. stanowiło podstawę do uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O odstąpieniu od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a., uznając, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony.
Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny dokona kontroli zaskarżonej decyzji uwzględniając przedstawione wyżej stanowisko prawne.
W razie dostrzeżenia wad procesowych i merytorycznych podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć w tej sprawie i uchylenia z tego powodu zaskarżonych decyzji, wyraźnie wskaże, na czym te uchybienia polegały.