II OSK 2335/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) dotyczących ustalenia stron postępowania, w szczególności spadkobierców zmarłego J.K. Skarżący podnosił, że organ administracji nie ustalił prawidłowo kręgu spadkobierców, opierając się jedynie na oświadczeniach, zamiast na formalnym postępowaniu spadkowym, co miało skutkować wadliwością decyzji. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku i brak odniesienia się do podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym i oddalił ją. Sąd wskazał, że kwestia ustalenia spadkobierców stanowi zagadnienie wstępne, jednakże organ administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania spraw cywilnych, a stwierdzenie nabycia spadku należy do właściwości sądów powszechnych lub notariusza. NSA podkreślił, że w postępowaniu administracyjnym dopuszczalne jest ustalenie następców prawnych na podstawie uprawdopodobnienia, np. zgodnych oświadczeń stron, jeśli nie jest to możliwe bez zawieszenia postępowania. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż ustalenie kręgu spadkobierców na podstawie zgodnych oświadczeń było wystarczające dla potrzeb postępowania o ustalenie warunków zabudowy i nie wymagało dalszych, formalnych ustaleń. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczące ustalenia stron i prawidłowego przeprowadzenia postępowania uznał za bezzasadne. Skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu spadkobierców w postępowaniu administracyjnym, dopuszczalność ustalenia stron na podstawie oświadczeń, zakres kontroli sądowej nad uzasadnieniem wyroku WSA.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy, ale zasady dotyczące ustalania stron i postępowania mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustalenie kręgu spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania administracyjnego, w celu zapewnienia mu czynnego udziału, wymaga formalnego postępowania spadkowego, czy wystarczające są zgodne oświadczenia stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające jest ustalenie kręgu spadkobierców na podstawie zgodnych oświadczeń stron, jeśli nie jest to możliwe bez zawieszenia postępowania, a organ administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania spraw cywilnych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organ administracyjny nie musi prowadzić formalnego postępowania spadkowego, a ustalenie następców prawnych na podstawie zgodnych oświadczeń jest wystarczające dla potrzeb postępowania administracyjnego, o ile nie jest to możliwe bez zawieszenia postępowania.
Czy naruszenie przepisów K.p.a. dotyczące braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym może być skutecznie podniesione przez inny podmiot niż ta strona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skuteczność powołania się na naruszenie przepisów dotyczących braku udziału strony w postępowaniu jest uzależniona od tego, czy na podstawę tę powołuje się strona, której interesu prawnego to dotyczy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zarzut braku udziału w postępowaniu może być podniesiony tylko przez stronę, której interes prawny został naruszony, a nie przez inne podmioty, w tym przez sąd z urzędu.
Czy uzasadnienie wyroku WSA, które stwierdza podział oceny prawnej organu odwoławczego i wskazuje na wystarczalność ustaleń organu, narusza art. 141 § 4 P.p.s.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji podał podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie, a także odniósł się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego, nawet jeśli stwierdził podział oceny organu odwoławczego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, wskazując na podstawę prawną i wyjaśniając ją, a stwierdzenie podziału oceny organu odwoławczego i wskazanie na wystarczalność ustaleń organu nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepisy (17)
Główne
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa regulująca postępowanie o ustalenie warunków zabudowy.
Pomocnicze
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy ustalenia stron postępowania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i rozważenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy możliwości zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego bez udokumentowania tego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczeniem dziedziczenia.
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zagadnienia wstępnego w rozumieniu K.p.a.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
Stwierdzenie nabycia spadku przez sąd.
k.c. art. 1025 § § 2
Kodeks cywilny
Domniemanie spadkobiercy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie kręgu spadkobierców na podstawie zgodnych oświadczeń stron jest wystarczające dla potrzeb postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów K.p.a. w zakresie ustalenia stron postępowania, w szczególności spadkobierców zmarłego J.K., poprzez brak formalnego postępowania spadkowego. • Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku i brak odniesienia się do podniesionych zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania w sprawach cywilnych. • Ustalenie następców prawnych na podstawie zgodnych oświadczeń jest wystarczające dla potrzeb postępowania administracyjnego. • Skuteczność powołania się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jest w postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu sądowym, uzależniona od tego, czy na podstawę tę powołuje się strona, której interesu prawnego to dotyczy.
Skład orzekający
Marzenna Linska-Wawrzon
przewodniczący
Roman Ciąglewicz
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu spadkobierców w postępowaniu administracyjnym, dopuszczalność ustalenia stron na podstawie oświadczeń, zakres kontroli sądowej nad uzasadnieniem wyroku WSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania warunków zabudowy, ale zasady dotyczące ustalania stron i postępowania mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – ustalania stron, zwłaszcza w przypadku śmierci uczestnika. Wyjaśnia praktyczne podejście sądów do kwestii spadkobrania w kontekście administracyjnym.
“Spadkobiercy w postępowaniu administracyjnym: czy wystarczą oświadczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.