II SA/KE 304/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KielcachKielcach2024-08-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacje bazowetelefonii komórkowejprawo administracyjnepostępowanie administracyjnestrona postępowaniaSKOWSAKielce

Podsumowanie

WSA uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie lokalizacji stacji bazowej, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd uznał, że SKO błędnie ustaliło, iż skarżący R. S. nie posiada przymiotu strony postępowania, opierając się na niezweryfikowanej odległości jego działki od terenu inwestycji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien dokładnie zbadać interes prawny wszystkich potencjalnych stron, a nie przedwcześnie umarzać postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Kielcach, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego – budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący R. S. odwołał się od decyzji Wójta Gminy K. ustalającej lokalizację inwestycji, jednak SKO umorzyło postępowanie, uznając, że R. S. nie posiada przymiotu strony, ponieważ jego działka znajduje się w odległości ponad 500 m od terenu inwestycji i nie jest objęta jej oddziaływaniem. Sąd administracyjny uznał to rozstrzygnięcie za przedwczesne i naruszające przepisy postępowania. Sąd wskazał, że SKO nieprawidłowo ustaliło odległość działki skarżącego, opierając się na niezweryfikowanych danych i nie wskazując precyzyjnie, której z działek skarżącego dotyczyło to stwierdzenie. Ponadto, sąd podkreślił, że krąg stron w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego powinien być ustalany szerzej, uwzględniając potencjalne oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, nawet jeśli nie graniczą one bezpośrednio z terenem inwestycji. Sąd zwrócił również uwagę na niejasności dotyczące tego, czy R. S. działał we własnym imieniu, czy też reprezentował inne osoby, w tym swoich rodziców, właścicieli sąsiedniej działki, co wymagało wyjaśnienia i ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości, na którą rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia, nawet jeśli nie graniczy ona bezpośrednio z terenem inwestycji, posiada interes prawny i tym samym przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że krąg stron w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego obejmuje nie tylko właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących, ale także właścicieli nieruchomości, na które inwestycja będzie oddziaływać. Kluczowe jest ustalenie zasięgu oddziaływania i stopnia uciążliwości dla tych nieruchomości, co wynika z prawa do niezakłóconego korzystania z nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 53 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 54 § 1 pkt 2 lit. d

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

K.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 2 § 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 53 § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

u.p.z.p. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne

K.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

p.b. art. null

Ustawa z dnia 27 czerwca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. null

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.g.n. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie ustalił odległość działki skarżącego od terenu inwestycji. Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Krąg stron w postępowaniu o lokalizację inwestycji celu publicznego powinien być ustalany szerzej, uwzględniając potencjalne oddziaływanie. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie interesu prawnego skarżącego i innych potencjalnych stron. Umorzenie postępowania odwoławczego było przedwczesne.

Godne uwagi sformułowania

przymiot strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego obszar oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości organ odwoławczy obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych ocena zgromadzonego materiału dowodowego miała charakter dowolny zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej

Skład orzekający

Krzysztof Armański

przewodniczący

Sylwester Miziołek

sprawozdawca

Agnieszka Banach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o lokalizację inwestycji celu publicznego, zwłaszcza w kontekście oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i dalsze."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w szczególności budowy stacji bazowych telefonii komórkowej. Interpretacja przepisów K.p.a. i u.p.z.p. w kontekście ustalania stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu lokalizacji stacji bazowych i praw właścicieli nieruchomości sąsiednich, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron w postępowaniu administracyjnym.

Czy Twój dom jest zagrożony przez budowę masztu 5G? Sąd wyjaśnia, kto ma prawo głosu w takich sprawach.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Ke 304/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Sylwester Miziołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 138 § 1 pkt 3, art. 107 § 3, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 28, art. 8, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1073
art. 53 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 marca 2024 r. znak: SKO.PZ-71/924/23/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz R. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 28.03.2024 r. znak SKO.PZ-71/924/23/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (zwane dalej "SKO"), po zapoznaniu się z odwołaniem R. S. od decyzji Wójta Gminy K. z 10.01.2024r. znak: RI.6733.1.5.2022.ZP ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na: budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. Sp. z o.o. nr WLS4421A wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o wysokości wieży z odgromnikiem 56,45 m n.p.t. na części działki nr ewid. [...], w granicach terenu inwestycji oznaczonych linią koloru czarnego na załączniku graficznym o współrzędnych środka wieży [...], umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte ww. odwołaniem.
SKO, uzasadniając wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. rozstrzygnięcie, wskazało że przy ocenie przymiotu strony należało uwzględnić zmiany stanu prawnego, gdyż aktualnie stacje bazowe telefonii komórkowej nie zostały wymienione w rozporządzeniu z 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Skoro aktualnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują, aby stacje bazowe telefonii komórkowej wraz z antenami nadawczymi sektorowymi i antenami radiolinii stanowiły inwestycje mogące choćby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a nadto z wniosku inwestora wynika, że ponadnormatywne oddziaływania planowanej inwestycji nie przekroczą terenu inwestycji i wystąpią na wysokości ponad 50 m nad poziomem terenu, to nie sposób uznać, że właściciel działki usytuowanej w odległości ponad 500 m od granic działki stanowiącej teren inwestycji, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego krąg stron tego postępowania należy określać na zasadach przewidzianych w art. 28 K.p.a. Zarówno w nauce, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, której podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), zwanej dalej "u.p.z.p.", będą mieli: wnioskodawcy; podmioty mające tytuł prawny do terenu inwestycji oraz nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie i w obszarze oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia, gdyż będą narażone na jego oddziaływanie. Z nadesłanego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że według ewidencji gruntów R. S. jest właścicielem sześciu działek na terenie gminy K. tj.: nr ewid. [...].
Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że R. S. nie posiada udokumentowanego w sprawie prawa własności ani innego prawa rzeczowego do terenu wnioskowanej inwestycji, jak również do terenu z nim bezpośrednio sąsiadującego oraz do terenu, na który ta inwestycja będzie oddziaływać. Planowana inwestycja nie należy do mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. Odwołujący się zaproponował realizację inwestycji na innej działce, będącej własnością jego rodziców, a do odwołania załączył kserokopię listy na której złożyły podpisy osoby wyrażające zgodę na nową lokalizację. W rezultacie odwołujący się nie posiada legitymacji strony w niniejszym postępowaniu – co uzasadniało wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. SKO wskazało ubocznie, że ewentualne ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego na innej działce (w tym także na zaproponowanej przez R. S. oraz osoby podpisane na załączonej do odwołania listy) może nastąpić wyłącznie na wniosek inwestora, a u.p.z.p. nie przewiduje, aby lokalizację inwestycji wskazywały organy I lub II instancji. Kwestia ta należy bowiem do wyłącznej decyzji wnioskodawcy, o czym przesądza treść art. 52 ust. 1 u.p.z.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach R. S. zarzucił decyzji SKO naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
1. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28 oraz art. 29 K.p.a., polegające na niewłaściwym stosowaniu tych przepisów, które sprowadzało się do niezasadnego przyjęcia, że odwołanie zostało wniesione przez osoby, które nie były stroną postępowania i umorzenia postępowania odwoławczego;
2. art. 7 i art. 77 § 1 w zw. art. 80 oraz art. 28 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dowolną ocenę materiału dowodowego, m.in. decyzji SKO z 28.03.2024 r. na okoliczność, iż skarżący mają w przedmiotowej sprawie indywidualny interes prawny lub obowiązek spełniający przesłanki określone w art. 28 K.p.a.
W uzasadnieniu zarzucono organowi odwoławczemu brak zwrócenia uwagi na to, że skarżący nie występuje w sprawie jako podmiot będący uczestnikiem postępowania, lecz jako pełnomocnik swoich rodziców J. i E. S. – którzy są właścicielami działki sąsiadującej bezpośrednio z planowaną inwestycją, polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. W rezultacie, organ dokonał błędnej oceny, że odwołującym się, działającym przez pełnomocnika, nie przysługuje przymiot strony tego postępowania, gdyż – jak wskazano w zaskarżonej decyzji – działka (będąca własnością ich pełnomocnika) nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, zaś podniesione argumenty nie wskazują na uzasadniony interes prawny. Natomiast obszar oddziaływania obiektu budowlanego określa się na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Skoro zatem ww. nieruchomość znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji w postaci masztu telefonii komórkowej, nie sposób przyjąć, że J. I E. S. nie są stronami postępowania ze wszystkimi przysługującymi prawami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z 29.07.2024 r. tut. Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony Stowarzyszenie [...].
W piśmie z 28.08.2024 r. ww. Stowarzyszenie zarzuciło organowi odwoławczemu brak wnikliwości i błędne ustalenia w zakresie odmowy przyznania skarżącemu przymiotu strony, podkreślając że działka skarżącego jest bliżej terenu inwestycji niż wskazywane przez SKO 500 m. W tym zakresie nie dokonano szczegółowej i wnikliwej analizy sprawy.
Na rozprawie sądowej 28.08.2024 r. R. S. poparł skargę i dodał, że jest właścicielem 6 działek, z których najbliższa działce inwestycyjnej jest położona w odległości 150 m – 200 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja SKO, którą "po zapoznaniu się z odwołaniem R. S. od decyzji Wójta Gminy K. z 10.01.2024 r.", wydanej w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, umorzono postępowanie odwoławcze wszczęte ww. odwołaniem.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o opisane na wstępie kryteria, doszedł do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania – to jest art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 28, art. 105 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. – które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest, czy skarżący mógł zostać uznany za stronę postępowania w przedmiocie lokalizacji ww. inwestycji celu publicznego, polegającej na budowy stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną o wysokości wieży z odgromnikiem 56,45 m n.p.t., przewidzianej do realizacji na części działki nr ewid. [...]. Konsekwencją stwierdzenia przez organ administracji, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu było bowiem wydanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. decyzji o umorzeniu postępowaniu odwoławczego.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego – wobec czego w każdej sprawie należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Rozpatrując odwołanie strony, organ administracji może wydać rozstrzygnięcie tylko na podstawie art. 138 k.p.a., co w wypadku bezprzedmiotowości postępowania organu drugiej instancji oznacza, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.). Wskazać także należy, że stosownie do treści art. 127 § 1 K.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje stronie. Prawo do wniesienia odwołania nie służy jednak tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania zobowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe, to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot, to jest przez stronę postępowania w sprawie. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący odwołania nie ma w sprawie interesu prawnego, organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania (art. 134 K.p.a.). W razie jednak gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym, nie można przyjąć, że organ tych ustaleń będzie dokonywał poza formami postępowania administracyjnego, bez zapewnienia udziału jednostki powołującej się na własny interes prawny. W takim przypadku organ odwoławczy obowiązany jest podjąć postępowanie odwoławcze, a w razie gdy ustali, że jednostka wnosząca odwołanie nie ma interesu prawnego, zakończy postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Przechodząc do powołanego przez SKO art. 28 K.p.a. należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), zwanej dalej "u.p.z.p.", o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z wyłączeniem inwestycji lokalizowanych na terenach zamkniętych. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się w sposób, o którym mowa w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego. Treść cyt. przepisu uzasadnia wniosek, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, czyli przez które inwestycja przebiega. Inne podmioty mogą być także stronami tego postępowania, ale tylko wówczas, gdy zachodzą warunki z art. 28 K.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie – co nie stanowi samoistnej normy prawnej i musi być zawsze interpretowane w związku z normami prawa materialnego zawartymi w ustawach szczególnych. Taką normą prawną jest art. 6 ust. 2 u.p.z.p. stanowiący, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przepis art. 6 ust. 2 u.p.z.p. przyznaje więc interes prawny właścicielowi działki przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Tak określony interes prawny nie zostaje ograniczony w zakresie ustalenia lokalizacji celu publicznego. Wynika to wprost z regulacji art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.z.p. – który nakazuje w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego określić wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich.
Na tle powyższych przepisów, w orzecznictwie wskazuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor, który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której wniosek dotyczy oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją (art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). Stronami tego postępowania mogą być również właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich oraz, w zależności od okoliczności, właściciele i użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z 24.01.2017 r., IV SA10/Wa 2802/16 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 19.04.2017 r., II SA/Po 842/16, dostępne w internetowej bazie CBOSA). Dla ustalenia stron postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, innych niż wnioskodawca, konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, przy czym przyjąć należy, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone dopuszczone prawem normy tego oddziaływania. Stroną analizowanego postępowania jest więc niewątpliwie właściciel każdej nieruchomości położonej na terenie objętym tak rozumianym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia (wynikającym z konkretnej normy prawnej). W tym sensie, o interesie prawnym tego podmiotu świadczy także prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, wynikające z art. 140 i art. 144 K.c. Tym samym, podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Zazwyczaj dotyczyć to będzie nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem inwestycji. Jednakże w każdym przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego winien należycie ustalić obszar oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę nie tylko dane wynikające z dokumentów dostarczonych przez inwestora.
Analizując charakter planowanej inwestycji niesporne jest, że należy do kategorii inwestycji celu publicznego. Zgodnie bowiem z art. 50 ust. 1 i art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 1 u.g.n. budowa stacji bazowej telefonii komórkowej jest inwestycją celu publicznego (por. wyroki: NSA z 10.05.2006 r., II OSK 811/05; WSA w Szczecinie z 9.02.2006 r., II SA/Sz 1189/04, dostępne j.w.). Dla tego rodzaju przedsięwzięć wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, która określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania terenu (art. 54 pkt 2 u.p.z.p.). Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter aktu związanego, organ przy jego wydawaniu bada stan faktyczny pod kątem zgodności z przepisami prawa. Nie można zatem odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 u.p.z.p.). Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ma jednak obowiązek dokonania konkretyzacji warunków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego w stosunku do planowanej inwestycji, która ma być zrealizowana na wskazanym przez inwestora terenie. Taki obowiązek przewiduje art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p., który stanowi, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Pod pojęciem "przepisów odrębnych" należy rozumieć zarówno przepisy innych ustaw, jak i przepisy u.p.z.p., o ile nakładają one w sposób wyraźny określone ograniczenia. W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że organy obowiązane są zatem zgromadzić w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, który należy następnie przeanalizować z uwzględnieniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Tymczasem w niniejszej sprawie SKO, uzasadniając podjęcie zaskarżonej decyzji, wskazało że R. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na odległość jego działki od granic działki stanowiącej teren inwestycji, wynoszącej ponad 500 m. Takie ustalenia – bez wątpienia mające istotny wpływ na wynik sprawy – zostały jednak poczynione z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. (statuującego wymogi dla uzasadnienia decyzji administracyjnej) bez wskazania, której – konkretnie – z licznych działek skarżącego, wskazanych na wypisach z ewidencji gruntów gminy K., obr. [...] (k.693-696) dotyczy powyższe stwierdzenie. W tym zakresie, jak trafnie podnosi skarżący – zwracający uwagę, że jego działka jest położona w odległości zaledwie 150 m – 200 m od inwestycji – ocena zgromadzonego materiału dowodowego miała charakter dowolny. Podobnie, Stowarzyszenie [...] w piśmie z 28.08.2024, zwróciło uwagę na cyt. "kolosalny błąd po stronie SKO", polegający na wskazaniu ww. odległości na 500 m, podczas gdy z danych geoportalu wynika, że jest to tylko 50 m. W rezultacie niemożliwe jest dokonanie kontroli poprawności ww. ustaleń faktycznych SKO – co do których tut. Sąd nie może zastępować organu administracji publicznej.
Jednocześnie, ze względu na powołane wyżej orzecznictwo – które odrzuca koncepcję zawężającą krąg stron postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego wyłącznie do podmiotów, których działki bezpośrednio sąsiadują z terenem inwestycji – za niewystarczające należy uznać skierowane, w związku z wniesionym odwołaniem, wyjaśnienia Wójta Gminy K. zawarte w piśmie z 26.03.2024 r. (k. 692) co do tego, że skarżący "nie posiada żadnej nieruchomości przylegającej bezpośrednio do działki, na której jest planowana w/w inwestycja".
Dodatkowo, powracając do okoliczności zakwestionowania rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, należy wskazać, że w aktach sprawy znajdują się, złożone przez R. S., dwa odwołania:
1. z 12.01.2024 r. (k. 678), w którym wyraża się w liczbie pojedynczej, cyt. "jestem z niej (tzn. decyzji) niezadowolony";
2. z 17.01.2024 r. (k. 683), w którym wskazuje – już w liczbie mnogiej, że cyt. "jesteśmy za inwestycją, ale w innym miejscu", "jesteśmy świadomi zainteresowania sprawą lokalnych mediów (...), dlatego chcemy polubownie załatwić sprawę", końcowo wnosząc by cyt. "przychylić się do Nas mieszkańców i obywateli naszej społeczności".
Ponadto, w załączeniu do odwołania przedstawiono listę, zatytułowaną "Oświadczenie właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowaną przez P. Sp. z o.o. inwestycją w postaci budowy masztu telekomunikacyjnego 5G na działce oznaczonej numerem [...], obręb ..., położoną w miejscowości [...], gmina K., województwo świętokrzyskie", podpisaną przez 12 osób, w tym rodziców skarżącego.
Pomimo powoływania się przez R. S. na ww. osoby i występowania – de facto – w ich imieniu, o czym świadczy używanie liczby mnogiej i załączenie ww. listy, organ nie wezwał skarżącego do wyjaśnienia, czy występuje wyłącznie w imieniu własnym, czy też w imieniu wszystkich ww. osób (w tym rodziców, na których działce wskazał nową lokalizację inwestycji), ewentualnie do nadesłania dokumentu stosownego pełnomocnictwa. Tym samym, nierozstrzygnięty pozostaje krąg osób, w imieniu których wniesiono odwołanie, a co za tym idzie, prowadzone postępowanie odwoławcze dotknięte jest istotnymi brakami, polegającymi na niezbadaniu ich interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie. Należące do tych osób działki nie zostały bowiem udokumentowane w sposób pozwalający na weryfikację ich interesu prawnego zgodnie z wymogami art. 28 K.p.a.
Tym samym, podjęte przez SKO rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego należy uznać za przedwczesne i naruszające wskazane na wstępie przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie akt sprawy nie można bowiem stwierdzić, aby organ II instancji dysponował wystarczającym materiałem dowodowym niezbędnym do ustalenia, czy skarżącemu należy przyznać status strony, czy też nie. Tymczasem, z uwagi na towarzyszące inwestycjom celu publicznego (jakimi są maszty telefonii komórkowej) konflikty społeczne, szczególnego szczególne znaczenie ma właściwe wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie i respektowanie określonej w art. 8 K.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ SKO zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w szczególności ustalając – w sposób bezsporny i podlegający weryfikacji w toku ewentualnej kontroli sądowej – krąg osób wnoszących odwołanie, jak również rzutującą na ocenę ich interesu prawnego kwestię odległości ich działek od terenu inwestycji, dając temu wyraz w szczegółowym uzasadnieniu podjętej decyzji, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie zawarte w pkt II, dotyczące zasądzenia od SKO na rzecz skarżącego kwoty 500 zł – tytułem zwrotu kosztów postępowania wyroku w postaci wpisu sądowego od skargi – znajduje oparcie w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę