II OSK 2333/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-06-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
odwołaniedyrektor instytucji kulturynaruszenie prawadyscyplina finansów publicznychprawo administracyjnesąd administracyjnyuchwałazarząd województwa

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dyrektora teatru odwołanego ze stanowiska z powodu naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Skarżący kasacyjnie dyrektor teatru kwestionował uchwałę o swoim odwołaniu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd pierwszej instancji oddalił jego skargę, uznając, że naruszenie dyscypliny finansów publicznych stanowiło wystarczającą podstawę do odwołania, niezależnie od jego skutków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok WSA, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące pominięcia dowodów i niewłaściwej interpretacji przepisów nie były zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jego skargę na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego o odwołaniu go ze stanowiska dyrektora Teatru [...]. Głównym zarzutem było naruszenie dyscypliny finansów publicznych, w tym brak podpisu głównego księgowego na umowach i brak zawiadomienia Zarządu Województwa o odmowie kontrasygnaty. Sąd pierwszej instancji uznał, że naruszenie przepisów prawa, nawet o charakterze formalnym, jest wystarczającą podstawą do odwołania dyrektora instytucji kultury, zgodnie z art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Sąd pominął jako dowody zeznania świadków i wyjaśnienia powoda z postępowania cywilnego, uznając je za nieistotne dla oceny legalności uchwały. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (pominięcie dowodu z protokołu rozprawy cywilnej) oraz prawa materialnego (niewłaściwa interpretacja art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k.) nie były zasadne. NSA podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do kwestii formalnych i materialnoprawnych podstaw odwołania, a nie do oceny skutków finansowych naruszeń czy aspektów politycznych. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił przesłanki odwołania, a skarżący nie wykazał, aby nie doszło do naruszenia prawa lub aby zawiadomił organ o realizacji zakwestionowanych operacji finansowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem, w tym dyscypliny finansów publicznych, stanowi podstawę do odwołania dyrektora instytucji kultury, nawet jeśli nie jest to naruszenie rażące lub istotne, a jego skutki finansowe nie są negatywne.

Uzasadnienie

Przepis art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej pozwala na odwołanie dyrektora w przypadku naruszenia przepisów prawa, bez wymogu istotności tego naruszenia. Naruszenie dyscypliny finansowej jest czynem formalnym, którego samo popełnienie jest istotnym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

o.p.d.k. art. 15 § ust. 6 pkt 3

Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej

Naruszenie przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem, nawet o charakterze formalnym, stanowi podstawę do odwołania dyrektora instytucji kultury.

Pomocnicze

u.s.w. art. 41 § ust. 2 pkt 6

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa

u.f.p. art. 54 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 54 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 53 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

K.p. art. 70 § § 2

Kodeks pracy

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie dyscypliny finansów publicznych przez dyrektora teatru stanowiło wystarczającą podstawę do jego odwołania. Kontrola sądu administracyjnego w sprawach odwołań dyrektorów instytucji kultury ogranicza się do kwestii formalnych i materialnoprawnych, a nie do oceny skutków finansowych czy politycznych. Organ prawidłowo wywiązał się z obowiązku zasięgnięcia opinii związków zawodowych i stowarzyszeń.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k.) przez odwołanie skarżącego z funkcji dyrektora. Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym pominięcie dowodu z protokołu rozprawy cywilnej (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Brak uzasadnienia wyroku WSA i nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skargi (art. 141 § 4 p.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie dyscypliny finansowej jest czynem formalnym niezwiązanym z jakimkolwiek skutkiem i samo jego popełnienie jest istotnym naruszeniem prawa. Kontrola w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do kwestii związanych z zachowaniem wymogów ich podjęcia, określonych w przepisach prawa o charakterze publicznym oraz przepisów prawa materialnego regulujących przyczyny uzasadniające zwolnienie z zajmowanego stanowiska przed czasem, na który nastąpiło powołanie. Argumentacja skargi, że miało miejsce naruszenie przepisów, ale ostatecznie teatr nie poniósł straty, bo przedstawienie osiągnęło zysk jest niemożliwa do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odwołania dyrektora instytucji kultury z powodu naruszenia dyscypliny finansów publicznych oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania dyrektora instytucji kultury i naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odwołania dyrektora instytucji kultury, co może być interesujące dla osób związanych z sektorem kultury i zarządzaniem. Podkreśla znaczenie dyscypliny finansowej w instytucjach publicznych.

Dyrektor teatru odwołany za naruszenie finansów publicznych – sąd potwierdza podstawy decyzji.

Sektor

kultura

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2333/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Rząsa
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6369 Inne o symbolu podstawowym 636
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 674/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-05-06
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 194
art. 15 ust. 6 pkt 3
Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tj
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 674/20 w sprawie ze skargi W. Z. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 17 lipca 2020 r. nr 731/20 w sprawie odwołania dyrektora [...] oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 674/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. Z. na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 17 lipca 2020 r., nr 731/20, w sprawie odwołania dyrektora Teatru [...].
Sąd w pierwszej kolejności wskazał na zasadność rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z wystąpieniem stanu epidemii.
Następnie uznał, że dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego aktu organizatora będącego organem jednostki samorządu terytorialnego o odwołaniu danej osoby ze stanowiska dyrektora instytucji kultury. Zdaniem Sądu, kontrola w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do kwestii związanych z zachowaniem wymogów ich podjęcia, określonych w przepisach prawa o charakterze publicznym oraz przepisów prawa materialnego regulujących przyczyny uzasadniające zwolnienie z zajmowanego stanowiska przed czasem, na który nastąpiło powołanie. Z tych też względów Sąd pominął jako dowody w sprawie załączone przy piśmie z 26 kwietnia 2021 r. wydruki protokołów z rozprawy z 2 marca 2021 r. odbytej w Sądzie Rejonowym [...], które zawierały zeznania świadka i wyjaśnienia powoda opisujące wg tych osób oceny i opisy powodów odwołania skarżącego. Sąd uznał, że bez znaczenia dla jego oceny jest czy naruszenia prawa spowodowały szkodę w jednostce, czy też nie. Naruszenie dyscypliny finansowej jest czynem formalnym niezwiązanym z jakimkolwiek skutkiem i samo jego popełnienie jest istotnym naruszeniem prawa. Również odniesienia do politycznych aspektów odwołania nie mogą wpłynąć na ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały.
Sąd stwierdził, że do wydania zaskarżonej uchwały nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym przy wydaniu tej uchwały nie mogło dojść do naruszenia przepisów K.p.a. Natomiast zaskarżona uchwała Zarządu Województwa została wydana na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 512 ze zm.), zwanej dalej "u.s.w.", art. 15 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 194), zwanej dalej "o.p.d.k.", w związku z art. 70 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.), zwanej dalej "K.p.".
Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. Literalne brzmienie ww. przepisu odnosi się do naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem, a zatem chodzi tu o jakiekolwiek naruszenie prawa, nie tylko o rażącym lub istotnym charakterze. Jednocześnie nie jest też wymagana wielość popełnionych naruszeń (por. wyrok WSA w Łodzi z 4 lutego 2020 r., II SA/Łd 756/19). Osoba pełniąca funkcję kierowniczą ponosi zwiększoną odpowiedzialność związaną z kierowaniem daną jednostką i również zwykłe naruszenie prawa może być podstawą do jej odwołania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 września 2019 r., IV SA/Wr 254/19). Przedstawiona przez skarżącego wykładnia, zgodnie z którą incydentalne i nieznaczne naruszenie prawa nie może stanowić dostatecznej podstawy odwołania ze stanowiska, jest wyrazem nadinterpretacji normy, nieznajdującej oparcia w jego jednoznacznym brzmieniu językowym. W sprawie bezspornym jest, że skarżący dopuścił się naruszenia prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem dyrektora Teatru [...] w postaci naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Przepis ten stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonego zarządzenia. Zgodnie z art. 15 ust. 6 o.p.d.k., dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu: pkt 1 - na własną prośbę; pkt 2 - z powodu choroby trwale uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków; pkt 3 - z powodu naruszenia przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem; pkt 4 - w przypadku odstąpienia od realizacji umowy, o której mowa w ust. 5; pkt 5 - w przypadku przekazania państwowej instytucji kultury w trybie art. 21a ust. 2-6.
Przywołana norma prawna precyzuje ściśle katalog przesłanek, których wystąpienie może stanowić podstawę odwołania dyrektora instytucji kultury. Zatem ocena, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 15 ust. 6 o.p.d.k. mieści się w zakresie kompetencji organizatora, jednak nie może mieć ona charakteru dowolnego i arbitralnego. W uzasadnieniu aktu odwołującego dyrektora z zajmowanego stanowiska dyrektora instytucji kultury ocena ta musi być dokładnie i szczegółowo umotywowana. Zaniedbania po stronie dyrektora, które mają prowadzić do odwołania go ze stanowiska dyrektora instytucji kultury, muszą być wykazane w postępowaniu poprzedzającym podjęcie uchwały. W uzasadnieniu zaś samego aktu odwołania dyrektora muszą zostać szczegółowo wskazane zarzucane mu nieprawidłowości oraz winno zostać przekonująco umotywowane wypełnienie przez nie ustawowych przesłanek.
W tej sprawie organ zwrócił uwagę na naruszenia prawa materialnego jako przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), zwana dalej "u.f.p.", a konkretnie art. 54 ust. 1 pkt 3, art. 54 ust. 6, 53 ust. 1 i 2 oraz § 9 ust. 4 regulaminu. Co prawda część z tych naruszeń została stwierdzona w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w okresie od 20.08.2019 r. do 10.09.2019 r., a okresem badania objęto czas 01.01.2017 r. - 31.07.2019 r., co znajduje odzwierciedlenie w wystąpieniu pokontrolnym, natomiast część została stwierdzona w 2020 r., co również ma oparcie w aktach sprawy.
Faktem również jest, że niektóre z uchybień dotyczą okresu, kiedy skarżący pełnił obowiązki Dyrektora Teatru, jako że oficjalnie został powołany na to stanowisko 10 lipca 2018 r. Lektura zaskarżonej uchwały dowodzi i wskazuje na naruszenia przepisów prawa, które miały miejsce również i głównie po tej dacie, a zatem to one uzasadniają zastosowanie procedury odwoławczej ze stanowiska Dyrektora.
Zarząd Województwa zasadnie podniósł zarzuty co do prawidłowości wykonywania czynności zawodowych przez W. Z. w 2020 r., a to naruszenie art. 54 ust. 1 pkt 3 u.f.p., poprzez brak podpisu głównego księgowego na umowach podpisanych przez dyrektora Teatru o numerach [...], [...] i [...] z [...] marca 2020 r. z J. K., przy jednoczesnym naruszeniu art. 54 ust. 6 u.f.p. poprzez brak zawiadomienia Zarządu Województwa o odmowie dokonania kontrasygnaty przez głównego księgowego. Mimo pisemnej odmowy złożonej przez głównego księgowego, dyrektor Teatru korzystając z uprawnień, jakie dają mu zapisy art. 54 ust. 5 u.f.p., 26.03.2020 r. wydał pisemne polecenie dotyczące "dokonania wszelkich operacji finansowych wynikających z treści umów". Powyższe działanie Dyrektora Teatru świadczy o naruszeniu przepisu prawa, tj. art. 54 ust. 6 u.f.p., ponieważ nie zawiadomił Zarządu Województwa Łódzkiego o realizacji zakwestionowanych przez głównego księgowego operacji finansowej.
Analiza skargi wskazuje również na zarzut braku odpowiednich opinii związków zawodowych działających w tej instytucji kultury oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez tę instytucję. Skarżący twierdzi że organ, przed podjęciem uchwały, naruszył w ten sposób art. 15 ust. 1 o.p.d.k., decydujący o skuteczności odwołania skarżącego.
Odnosząc się do zarzutów skargi pełnomocnik organu stwierdził, że konsultacje ze związkami zawodowymi oraz stowarzyszeniami twórczymi i zawodowymi zostały przez organ odwołujący dokonane prawidłowo. Organ odwołujący zwrócił się drogą mailową o takie opinie, do wybranych ze względu na rodzaj działalności stowarzyszeń i zgodnie z informacją uzyskaną wcześniej z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, że nie istnieje lista takich stowarzyszeń i jedynym spisem jest Krajowy Rejestr Sądowy. Teatr działa na terenie ogólnopolskim, a co najmniej na terenie województwa. Na terenie województwa jest zarejestrowanych w KRS 2835 podmiotów posiadających w nazwie słowo "stowarzyszenie", aby sprawdzić zakres działania każdego z nich, czyli czy jest stowarzyszeniem twórczym lub zawodowym w obszarze działalności powiązanej z teatrem, należałoby uzyskać odpis z KRS każdego z tych podmiotów oraz statut każdego z tych stowarzyszeń, ponieważ sam zestaw celów stowarzyszenia nie przesądza o charakterze jego działań. Przy założeniu, że można by dokonać sprawdzenia 50 stowarzyszeń dziennie, sprawdzenie to trwałoby około 2 miesięcy, zaś po tym czasie należałoby sprawdzić, czy lista jest aktualna. Wszystkich podmiotów z wyrazem "stowarzyszenie" w nazwie jest w Polsce zarejestrowanych 53104. Sprawdzenie takiej ilości podmiotów jest niewykonalne, według twierdzeń organu. Nadto oprócz stowarzyszeń wpisanych do KRS istnieją jeszcze stowarzyszenia zwykłe rejestrowane przez starostów, wobec czego zawsze organ odwołujący może spotkać się z zarzutem, że nie dokonał konsultacji z wszystkimi stowarzyszeniami. Jednocześnie organ nie jest związany opiniami stowarzyszeń, wobec czego art. 15 ust. 1 nie może być interpretowany w taki sposób, który czyniłby niemożliwym dokonanie odwołania. Skarżący nie wskazał nadto jakie stowarzyszenia zostały pominięte i dlaczego to pominięcie uważa za istotne, zaś to strona, która z danego faktu wywodzi skutki prawne powinna go udowodnić.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowanym na tle przywołanego wyżej art. 15 ust. 1 o.p.d.k. ugruntował się pogląd, podzielany w pełni przez Sąd I instancji, że ustawodawca wprowadzając obowiązek zasięgania opinii związków zawodowych oraz stowarzyszeń zawodowych i twórczych miał na uwadze przede wszystkim stworzenie możliwości wypowiedzenia się organizacji działających w dziedzinie szeroko pojętej kultury, co do powołania lub odwołania dyrektora instytucji kultury funkcjonującej na terenie działania tej instytucji. Ma to o tyle znaczenie, że w związku ze specyfiką działania takich instytucji kultury, konieczna jest współpraca ze stowarzyszeniami bądź innymi organizacjami, które działają w dziedzinie kultury. Z tego też względu nie bez znaczenia jest opinia takich organizacji przy ustalaniu obsady stanowiska dyrektora instytucji kultury. Brak jest podstaw do zawężającej wykładni art. 15 ust. 1 ww. ustawy, poprzez przyjmowanie, że chodzi w nim jedynie o stowarzyszenia, do których należy dyrektor, bądź podmioty działające w tej instytucji (por. wyroki NSA: z 8 sierpnia 2012 r., II OSK 1295/12; z 12 stycznia 2012 r., II OSK 2545/11; z 1 czerwca 2010 r., II OSK 598/10).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że obowiązkiem organizatora kultury jest dokładne ustalenie, jakie związki zawodowe oraz stowarzyszenia zawodowe i twórcze działają na terenie gminy. W dalszej kolejności powinien on zasięgnąć ich opinii w zakresie osoby odwoływanego dyrektora instytucji kultury.
W ocenie Sądu, w rozstrzyganej sprawie organ prawidłowo wywiązał się z tego obowiązku co również wyjaśnił i uzasadnił w odpowiedzi na skargę. Organ dołożył należytej staranności przy ustalaniu listy stowarzyszeń zawodowych i twórczych właściwych ze względu na rodzaj działalności prowadzonej przez instytucję kultury.
Zarzut skargi dotyczący braku uzasadnienia uchwały Sąd ocenił jako zupełnie nietrafiony. W motywach uchwały wyraźnie wyartykułowane zostały wszystkie zarzuty wobec skarżącego z przytoczeniem ich podstawy prawnej. Dotychczasowy dorobek artystyczny i zawodowy skarżącego, wykształcenie, jak i ranga jaką Teatr zyskał dzięki skarżącemu są bezdyskusyjne, aczkolwiek nie mają żadnego znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej uchwały, której główne zarzuty bazują na naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Argumentacja skargi, że miało miejsce naruszenie przepisów, ale ostatecznie teatr nie poniósł straty, bo przedstawienie osiągnęło zysk jest niemożliwa do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, tym bardziej, że realizacja przestawień i działalność teatru odbywa się z pieniędzy publicznych, a więc jest finansowana przez wszystkich podatników.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W pierwszej kolejności na zasadzie art. 105 p.p.s.a. skarżący zwrócił uwagę na uchybienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w zakresie przepisów postępowania, tj. art. 106 § 3 p.p.s.a. przez pominięcie wnioskowanego przez skarżącego dowodu z dokumentu, a to protokołu z rozprawy z 2 marca 2021 r., prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie o sygn. akt [...], podczas gdy wnioskowany dowód pozostawał niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak również nie powodował przedłużenia postępowania w sprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu wyroku argumentacji Sądu zawierającej wyjaśnienie podstaw dokonanego rozstrzygnięcia oraz nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej sformułowanych w wywiedzionej skardze, w szczególności, niewskazanie przez Sąd faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji, niesłuszne oddalenie skargi;
- art. 106 § 3 p.p.s.a. przez pominięcie wnioskowanego przez skarżącego dowodu dokumentu, a to protokołu z rozprawy z 2 marca 2021 r., prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie o sygn. akt [...], podczas gdy wnioskowany dowód pozostawał niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak również nie powodował przedłużenia postępowania w sprawie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. przez zaakceptowanie naruszenia przez organ art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. przez odwołanie skarżącego z funkcji Dyrektora Teatru [...] pomimo braku zaistnienia przesłanek do podjęcia takiej uchwały.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. przez przyjęcie, że odwołanie skarżącego z funkcji Dyrektora Teatru [...] w oparciu o wskazanego przez organ przesłanki było dopuszczalne, podczas gdyż powołane przez organ uchybienia nie zostały w żaden sposób wykazane, a ponadto jako takie nie mogły stanowić podstawy odwołania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Przede wszystkim brak jest podstaw do skutecznego twierdzenia, że zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 106 § 3 p.p.s.a. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, z tego względu, że Sąd I instancji przy rozpoznaniu skargi pominął wnioskowany przez skarżącego dowodu z dokumentu, tj. protokołu z rozprawy z 2 marca 2021 r., prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w sprawie o sygn. akt [...]. W tym zakresie Sąd I instancji wyłożył skarżącemu charakter prawny uchwały o odwołaniu dyrektora instytucji kultury, akcentując, że w tego rodzaju sprawie nie mają znaczenia zeznania świadka i wyjaśnienia powoda opisujące wg tych osób oceny i opisy powodów odwołania skarżącego. Ponadto Sąd I instancji uznał, że bez znaczenia dla jego oceny jest czy naruszenia prawa spowodowały szkodę w jednostce, czy też nie. Sąd I instancji mając na względzie przedmiot skargi wskazał, że naruszenie dyscypliny finansowej jest czynem formalnym nie związanym z jakimkolwiek skutkiem i samo jego popełnienie jest istotnym naruszeniem prawa. Sąd stwierdził także, że odniesienia do politycznych aspektów odwołania nie mogą wpłynąć na ocenę zgodności z prawem podjętej uchwały. W ten sposób Sąd I instancji niejako ocenił przydatność zawnioskowanego przez skarżącego dowodu jako niemającego wpływu na wynik sprawy, ponieważ – na co zasadnie wskazał Sąd – kontrola zaskarżonej uchwały ogranicza się wyłącznie do kwestii związanych z zachowaniem wymogów jej podjęcia, określonych w przepisach prawa o charakterze publicznym oraz przepisów prawa materialnego regulujących przyczyny uzasadniające zwolnienie z zajmowanego stanowiska przed czasem, na który nastąpiło powołanie. A zatem Sąd I instancji dokładnie wyjaśnił z jakich względów pominął jako dowody w sprawie załączone przy piśmie z 26 kwietnia 2021 r. wydruki protokołów z rozprawy z 2 marca 2021 r. odbytej w Sądzie Rejonowym [...]. W związku z taką oceną Sądu I instancji nie wystarczyło zatem samo argumentowanie w skardze kasacyjnej, że ww. dowody zostały pominięte, lecz wymagane było wykazanie najpóźniej w skardze kasacyjnej, że dowody te dotyczą przesłanki z art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k., tj. czy mają jakikolwiek wpływ na ocenę stwierdzonego przez Zarząd Województwa naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w związku z zajmowanym stanowiskiem.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W tym miejscu wskazania wymaga, że art. 105 p.p.s.a. nie znalazł zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ stosownych zastrzeżeń strona skarżąca nie zgłosiła temu Sądowi do protokołu. Formułując zaś zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest wymagane powoływanie się dodatkowo na art. 105 p.p.s.a., który dotyczy trybu zgłaszania sądowi procedującemu uchybień proceduralnych tegoż sądu w formie zastrzeżeń do protokołu.
Nie można nadto zgodzić się z twierdzeniami skargi kasacyjnej, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest argumentacji zawierającej wyjaśnienie podstaw dokonanego rozstrzygnięcia oraz nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącej sformułowanych w wywiedzionej skardze. W tym zakresie Sąd I instancji wprost wyłożył, że organ administracyjny prawidłowo zastosował art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k., ponieważ skarżący dopuścił się naruszenia art. 54 ust. 1 pkt 3 u.f.p. poprzez brak podpisu głównego księgowego na umowach podpisanych przez dyrektora Teatru o numerach [...], [...] i [...] z dnia [...] marca 2020 r. z J. K., przy jednoczesnym naruszeniu art. 54 ust. 6 u.f.p. poprzez brak zawiadomienia Zarządu Województwa o odmowie dokonania kontrasygnaty przez głównego księgowego. Jak wskazał Sąd, mimo pisemnej odmowy złożonej przez głównego księgowego, dyrektor Teatru korzystając z uprawnień, jakie dają mu zapisy art. 54 ust. 5 u.f.p. 26.03.2020 r. wydał pisemne polecenie dotyczące "dokonania wszelkich operacji finansowych wynikających z treści umów", jednak powyższe działanie Dyrektora Teatru świadczy o naruszeniu przepisu prawa, tj. art. 54 ust. 6 u.f.p., ponieważ nie zawiadomił Zarządu Województwa Łódzkiego o realizacji zakwestionowanych przez głównego księgowego operacji finansowej. Jeżeli zatem skarżący kontestuje ww. wskazane przez Sąd naruszenie przepisów prawa stanowiących podstawę do zaistnienia przesłanki z art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k., to powinien najpóźniej w skardze kasacyjnej wykazać, że to nie on wydał ww. pisemne polecenie, ewentualnie, że zawiadomił skutecznie Zarząd Województwa o realizacji zakwestionowanych przez głównego księgowego operacji finansowej. W kontekście zaś przedstawionego powyżej wywodu, w tym także dotyczącego naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., brak jest podstaw do skutecznego twierdzenia, że Sąd nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy, w tym te, które uzasadniały podjęcie rozstrzygnięcia o oddaleniu skargi "zwykłej".
Z przedstawionego powyżej wywodu wynika, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały przesłanki do zastosowania przez Zarząd Województwa art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. i wydania zaskarżonej uchwały o odwołaniu skarżącego ze stanowiska dyrektora Teatru. W tym zakresie należy zaakceptować stanowisko, zgodnie z którym art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. pozwala na odwołanie dyrektora instytucji kultury w przypadku naruszenia prawa przez osobę pełniącą funkcję kierownika instytucji kultury niezależnie od tego, czy takie naruszenie jest istotne, czy też nie jest to istotne naruszenie prawa. W tej sprawie właściwy organ stwierdził, że skarżący dopuścił się naruszenia prawa, o czym już wyżej była mowa. Taka zaś ocena czyni niezasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Po pierwsze, przepis ten nie został zastosowany przez Sąd I instancji, a więc nie mogło dojść do jego naruszenia; a po drugie, ocena co do istnienia przesłanki z art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. uprawniała Sąd I instancji do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi "zwykłej".
Mając powyższe na względzie nie zawiera sprawiedliwych podstaw zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 15 ust. 6 pkt 3 o.p.d.k. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji trafnie ocenił, że odwołanie skarżącego z funkcji dyrektora Teatru w oparciu o wskazane przez organ przesłanki było dopuszczalne. Przesłanki te zostały w sprawie wykazane, o czym już wyżej była mowa.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI