II OSK 2329/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Bolimów o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. H. W. złożył pismo zatytułowane "odwołanie", w którym kwestionował akt własności ziemi z 1976 r., domagając się przyznania gospodarstwa rolnego po dziadkach. Argumentował, że nie został prawidłowo pouczony i pozbawiono go udziału w postępowaniu. Organy administracji uznały jego pismo za wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza możliwość wzruszania ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w trybach nadzwyczajnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że akt własności ziemi z 1976 r. stał się ostateczny w 1976 r., a po wejściu w życie przepisów z 1991 r. brak jest prawnych możliwości jego wzruszenia. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i TK, które potwierdzają konstytucyjność i zgodność z prawem art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, mającego na celu zapewnienie stabilizacji stanów prawnych ukształtowanych na podstawie aktów własności ziemi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stabilności prawnej aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. i brak możliwości ich wzruszenia w trybach nadzwyczajnych po 1991 r.
Dotyczy wyłącznie ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pismo strony, zatytułowane "odwołanie", dotyczące aktu własności ziemi z 1976 r., powinno być traktowane jako odwołanie od decyzji, czy jako wniosek o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy zostało złożone po terminie do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pismo strony, niezależnie od jego tytułu, powinno być kwalifikowane na podstawie jego treści i okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy decyzja stała się ostateczna, a strona twierdzi, że została pozbawiona udziału w postępowaniu, właściwym trybem jest wniosek o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akt własności ziemi z 1976 r. stał się ostateczny w 1976 r. Pismo skarżącego z 2023 r. zostało złożone po terminie do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji, gdy strona twierdzi, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy, właściwym trybem jest wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Czy ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych podlegają wzruszeniu w trybach nadzwyczajnych po wejściu w życie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczne decyzje wydane na podstawie ustawy z 1971 r. nie podlegają wzruszeniu w trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, uchylenie lub zmiana decyzji) na mocy art. 63 ust. 2 ustawy z 1991 r.
Uzasadnienie
Przepis art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. nie stosuje się przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Celem tego przepisu jest zapewnienie stabilizacji stanów prawnych ukształtowanych na podstawie aktów własności ziemi.
Przepisy (5)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego prowadzenie, w tym sytuacja, gdy żądanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną, która nie podlega wzruszeniu.
u.g.n.r.S.P. art. 63 § 2
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Wyłącza stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
ustawa uchylająca art. 8 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Dotyczy przekazywania spraw sądowych, ale nie ma zastosowania do spraw zakończonych ostateczną decyzją administracyjną przed wejściem w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ostateczne decyzje wydane na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie podlegają wzruszeniu w trybach nadzwyczajnych na mocy art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. • Wniosek strony złożony po terminie do wniesienia odwołania, dotyczący decyzji ostatecznej, powinien być traktowany jako wniosek o wznowienie postępowania. • Odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona, gdy istnieją przeszkody prawne uniemożliwiające jego prowadzenie, w tym zakaz wzruszania ostatecznych decyzji.
Odrzucone argumenty
Pismo skarżącego powinno być traktowane jako odwołanie od aktu własności ziemi, a nie wniosek o wznowienie postępowania. • Organy administracji błędnie zakwalifikowały pismo jako wniosek o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
definitywną likwidację możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości rolnych w trybie ustawy z 1971 r. • Po uzyskaniu przez decyzję organu pierwszej instancji przymiotu ostateczności, strona, której organ nie doręczył rozstrzygnięcia może skutecznie bronić się tylko przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. • brak jest prawnych możliwości skutecznego wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką na gruncie rozpatrywanej sprawy jest akt własności ziemi.
Skład orzekający
Robert Adamczewski
przewodniczący
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
sędzia
Beata Czyżewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stabilności prawnej aktów własności ziemi wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. i brak możliwości ich wzruszenia w trybach nadzwyczajnych po 1991 r."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznych decyzji administracyjnych (akty własności ziemi z lat 70.) i ich niepodważalności w świetle późniejszych przepisów, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Akt własności ziemi z lat 70. – czy można go jeszcze podważyć? Sąd administracyjny odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.