II OSK 2325/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA, oddalając skargę kasacyjną Wojewody i skargę kasacyjną inwestora w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że niezabudowana działka sąsiednia nie jest chroniona przepisami o nasłonecznieniu.
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego. WSA uchylił decyzję Wojewody zatwierdzającą projekt, wskazując na naruszenie interesów osób trzecich w kontekście nasłonecznienia i zabudowy działki sąsiedniej. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że przepisy o nasłonecznieniu nie mają zastosowania do niezabudowanej działki sąsiedniej, a interesy osób trzecich muszą mieć umocowanie w przepisach prawa. NSA oddalił obie skargi kasacyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Wojewody Śląskiego, która zatwierdziła projekt budowlany i udzieliła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Sąd uznał, że projekt budowlany narusza interesy osób trzecich, w szczególności w zakresie nasłonecznienia i możliwości zabudowy działki sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargi kasacyjne Wojewody i inwestora, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że Sąd I instancji błędnie nakazał ocenę interesów osób trzecich w kontekście § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla niezabudowanej działki sąsiedniej. Sąd podkreślił, że ochrona przed zacienieniem dotyczy pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie hipotetycznej zabudowy. NSA uznał również, że interpretacja przepisów dotyczących szerokości elewacji frontowej i kąta nasłonecznienia przez WSA była prawidłowa, a zarzuty skargi kasacyjnej inwestora w tym zakresie były bezzasadne. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody i skargę kasacyjną inwestora, uchylając wyrok WSA i oddalając skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do istniejącej zabudowy i pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, a nie do hipotetycznej zabudowy na niezabudowanej działce.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że § 13 rozporządzenia dotyczy ochrony istniejących budynków i pomieszczeń, a nie możliwości zabudowy niezabudowanej działki sąsiedniej. Brak istniejącego okna uniemożliwia przeprowadzenie obliczeń wymaganych przez ten przepis.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymaga zapewnienia poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, interpretowanych obiektywnie i zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi.
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi.
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Określa wymogi dotyczące nasłonecznienia pomieszczeń, w tym kąt 60° od osi okna, który nie musi być symetryczny.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 28 § ust. 1
Dotyczy odprowadzania wód opadowych i roztopowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy o nasłonecznieniu nie mają zastosowania do niezabudowanej działki sąsiedniej. Interesy osób trzecich muszą mieć umocowanie w przepisach prawa. Szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Kąt 60° do analizy nasłonecznienia może być wyznaczany niesymetrycznie.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał naruszenie interesów osób trzecich w kontekście § 13 rozporządzenia dla niezabudowanej działki. WSA błędnie zinterpretował pojęcie 'szerokości elewacji frontowej'. WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące nasłonecznienia.
Godne uwagi sformułowania
ochronie przed zacienieniem podlegają wyłącznie pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, a nie niezabudowana działka pojęcie 'uzasadnionych interesów osób trzecich' powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami szerokość elewacji frontowej' określa linia prosta łącząca dwa najdalej oddalone od siebie punkty w widoku budynku od strony frontu działki
Skład orzekający
Wojciech Mazur
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony interesów osób trzecich w prawie budowlanym, w szczególności w kontekście niezabudowanych działek sąsiednich i przepisów o nasłonecznieniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezabudowanej działki sąsiedniej i interpretacji przepisów technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pozwolenia na budowę i potencjalnych konfliktów sąsiedzkich, a rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia ważne kwestie interpretacyjne przepisów technicznych.
“Niezabudowana działka sąsiada nie chroni przed słońcem? NSA wyjaśnia granice interesów osób trzecich w prawie budowlanym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2325/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-02-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Jerzy Stankowski Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 88/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-06-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 5 ust. 1 pkt 9 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2002 nr 75 poz 690 par. 13 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody Śląskiego i P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 88/22 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok ze skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego i oddala skargę, 2. oddala skargę kasacyjną P. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w C., 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 88/22, po rozpoznaniu skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. w C. (dalej: "skarżąca"), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Śląskiego z [...] listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. W. B., w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą F. B. "WB" W. B. (dalej: "inwestor"), złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działce nr [...], obręb [...] w C. przy ul. M.. Prezydent Miasta decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazał, że w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami projektu budowalnego wezwano inwestora do ich usunięcia (postanowienie z [...] lutego 2021 r., nr [...]). Inwestor nie uczynił zadość wszystkim nałożonym na niego obowiązkom. Z tego też powodu wydał decyzję negatywną dla Inwestora. Po rozpoznaniu odwołania inwestora Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu, na działce nr [...] obręb [...], położonej w C. przy ul. M.. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że projekt przedmiotowej inwestycji spełnia wszystkie wymagania przewidziane prawem, w tym jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Skarżący na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej: "P.b."), przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę; - art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b., przez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę pomimo braku zgodności zaprojektowanego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta Częstochowa z 2 lipca 2018 r., nr 436 w zakresie: szerokości elewacji frontowej, zapewnienia odprowadzania wód opadowych, zapewnienia ochrony interesów osób trzecich; - art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., przez zatwierdzenie projektu budowlanego w sytuacji istotnych wątpliwości w zakresie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich; - art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a to: możliwych ograniczeń w zabudowie nieruchomości sąsiednich w związku z planowanymi gabarytami nowej zabudowy oraz zagrożenia zalewaniem nieruchomości sąsiednich. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w powołanym na wstępie zaskarżonym wyroku uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu podał, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza projekt budowlany pod względem jego kompletności i zgodności z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 P.b. Następnie wskazał, że w niniejszej sprawie wydana decyzja o warunkach zabudowy dopuszcza szerokości elewacji frontowej nowej zabudowy na poziomie ok. 18 m. Przedmiotowa inwestycja spełnia to wymaganie - szerokość ściany wschodniej wynosi bowiem 13,99 m. Odnosząc się szerokości wskazywanej w skardze tj. 19,47 m podniósł, że do tej wielkości skarżąca błędnie zaliczyła widoczny od frontu wiatrołap i klatkę schodową. W ocenie Sądu skoro są one odsunięte względem ściany wschodniej – frontowej o ok. 11,5 m, to tym samym nie można ich zaliczyć do szerokości elewacji frontowej. Sąd wyjaśnił, że pod pojęciem "szerokości elewacji frontowej" uznać należy linię prostą łączącą dwa najdalej oddalone od siebie punkty w widoku budynku od strony frontu działki. Jednakże zasadę tą stosować należy do zasadniczej bryły budynku, a nie do tych elementów budynku, które niejako stanowią jej uzupełnienie, tj. wiatrołapy czy klatki schodowe, gdy są przesunięte w głąb nieruchomości (nawet gdy są widoczne od frontu działki). Następnie odnosząc się do kwestii prawidłowości przeprowadzenia analizy nasłonecznienia pomieszczeń i przesłaniania przez projektowany budynek w kontekście wymagań zawartych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"), Sąd zwrócił uwagę, że na tym tle jawią się dwa problemy. Pierwszy z nich odnosi się do odziaływania pomiędzy istniejącymi budynkami na działkach o nr [...] i [...] a planowanym budynkiem. Drugi związany jest z kolei z oceną możliwości realizacji w przyszłości podobnego budynku na działce nr [...]. Przystępując do rozważań w tym względzie Sąd podał, że o ile § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia nakazuje wyznaczanie kąta o promieniu 60° w osi okna (jego wierzchołku), a sam szczyt tego wierzchołka ma znajdować się w wewnętrznym licu ściany na osi okna, to z tego przepisu nie wynika, aby ramiona tego kąta musiały zawsze symetrycznie odchodzić od osi okna. Dozwolone jest wyznaczanie kąta (60°) także i w taki sposób, aby jego wierzchołek znajdował się na osi okna, ale ramiona samego kąta nie były symetryczne wobec tak poprowadzonej osi. Skoro zaś przepis ten nie stanowi o obowiązku takiego wyznaczania kąta, aby jego ramiona były symetryczne względem osi okna, to nie ma podstaw do nakładania tego obowiązku na inwestora. Oznacza to, że sposób przeprowadzenia analizy, gdzie wskazany kąt nie jest symetryczny względem osi nie może stanowić o jej wadliwości. Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem Wojewody, iż w niniejszej sprawie wykazano spełnienie wymagań wynikających z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Zajmując się drugim problem w ramach właściwej oceny nasłonecznienia Sąd podniósł, iż wiąże się on z ochroną interesów właścicieli działek sąsiednich, które nie zostały jeszcze zagospodarowane. W niniejszym przypadku dotyczy to działki nr [...], dla której nie sporządzono nawet projektu przyszłej zabudowy. W ocenie Sądu interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 u.p.b., tj., że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Wobec tego niedopuszczalnym jest zaprojektowanie takiego budynku, który pozbawiałby prawnych możliwości zlokalizowania podobnego budynku na nieruchomości sąsiedniej. Z tego też względu zachodzi konieczność przeprowadzenia ponownej oceny w zakresie wpływu projektowanej inwestycji na działkę nr [...] w zakresie wymagań wynikających z § 13 rozporządzenia w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b., przy uwzględnieniu przedstawionej powyżej uwag. Odnosząc się do kwestii braku przedstawienia rozwiązań mających na celu zabezpieczenie działek sąsiednich przed napływem wód opadowych i roztopowych z terenu inwestycji Sąd podał, że w kontekście § 28 ust. 1 rozporządzenia, najbardziej pożądanym rozwiązaniem jest odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej. W analizowanej sprawie brak jest tego rodzaju infrastruktury, a więc wykluczona jest ta metoda zagospodarowania tego rodzaju wód. Zatem pozostaje konieczność zastosowania innych środków - zbiornika gromadzącego. Jego lokalizacja oraz przebieg zewnętrznej kanalizacji deszczowej został zobrazowany w sposób graficzny na mapie projektu budowlanego. Natomiast opis owego rozwiązania zawarto w tomie III projektu budowlanego. Wynika z nich, że zbiornik w 100% odbierze nawalne odpady. Ponadto sama różnica poziomów gruntu pomiędzy działką inwestora, a działkami nr [...] i [...] nie stanowi zagrożenie dla przemieszczania się wód gruntowych na teren tych nieruchomości. Na przekrojach T2, T3, T4 i T5 widoczne jest ogrodzenie z podmurówką "wpuszczoną" w grunt. Taka przeszkoda stanowi zabezpieczenie przed odpływem z obszaru projektowanej inwestycji. Podsumowując stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien dokonać obiektywnej oceny uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.), przez dokonanie analizy możliwości zabudowy działki nr [...] budynkiem podobnym do tego projektowanego w kontekście § 13 rozporządzenia. Wojewoda Śląski złożył na powyższy wyrok skargę kasacyjną, w której wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów: prawa materialnego, przez błędną wykładnię tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia, przez przyjęcie, że § 13 rozporządzenia ma zastosowanie również w sytuacji gdy działka sąsiednia nie jest zabudowana, prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., tj. uznanie, że obiekt został zaprojektowany w sposób sprzeczny z uzasadnionymi interesami osób trzecich, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., przez błędne uznanie, że organ administracji odwoławczy naruszył ww. przepisy prawa materialnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez błędne uznanie, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a., przez sformułowanie uzasadnienia wyroku niezgodnego z sentencją orzeczenia, co czyni wyrok w sprawie niewykonalnym. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda przedstawił argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną złożyła także skarżąca, która wniosła o jego zmianę w zakresie jego uzasadnienia i wyrażenie właściwej oceny prawnej i wskazań, które będą wiążące dla Wojewody. Jednocześnie zwróciła się o odstąpienie zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., przez nieuwzględnienie interesów osób trzecich przy ocenie projektu budowlanego w zakresie zapewnienia budynkom sąsiednim naturalnego oświetlenia oraz zatwierdzenie projektu budowlanego w sytuacji istotnych wątpliwości w zakresie poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich i uznanie, że zapewnienie ochrony interesom osób trzecich pozwalają na dowolne obracanie, czy też przesuwanie kąta 60° wymaganego w § 13 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia w celu uzyskania pustego pola pomiędzy jego ramionami, co powoduje, że inwestorowi pozwala się na swojego rodzaju "poszukiwanie" dostępu dla promieni słonecznych, co nie było celem ustawodawcy; art. 35 ust. 1 pkt 1 ppkt a P.b., przez uznanie projektu budowlanego za zgodny z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta Częstochowa z [...] lipca 2018 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji, w zakresie: szerokości elewacji frontowej - z uwagi na błędną wykładnię pojęcia "szerokości elewacji frontowej" nieuwzględniającą przy jej obliczaniu wystających czy przesuniętych w głąb nieruchomości poszczególnych segmentów budynku, takich jak wiatrołapy czy klatki schodowe, ponieważ w przedmiotowej sprawie ww. elementy widoczne od frontu są odsunięte od ściany frontowej nawet o 11,5 m; zapewnienia ochrony interesów osób trzecich w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przez błędną wykładnię pojęcia "umożliwiania naturalnego oświetlenia pomieszczeń" dozwalającą dowolne obracanie, czy też przesuwanie kąta 60° w celu uzyskania pustego pola pomiędzy jego ramionami, co powoduje, że inwestorowi pozwala się na swojego rodzaju "poszukiwanie" dostępu dla promieni słonecznych, co nie było celem ustawodawcy; art. 35 ust 1 pkt 2 P.b., przez zatwierdzenie projektu budowlanego w sytuacji jego niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczącymi naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, czyli z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, co wynika z błędnej wykładni pojęcia "umożliwiania naturalnego oświetlenia pomieszczeń" dozwalającej dowolne obracanie, czy też przesuwanie kąta 60° w celu uzyskania pustego pola pomiędzy jego ramionami, co powoduje, że inwestorowi pozwala się na swojego rodzaju "poszukiwanie" dostępu dla promieni słonecznych, co nie było celem ustawodawcy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację mającą na celu wykazanie zasadności podniesionych w niej zarzutów. W piśmie procesowym z [...] maja 2023 r. inwestor poinformował, że działka [...]obecnie stanowi jego własność. Jednocześnie podał, że Prezydent Miasta Częstochowy decyzją z [...] marca 2023 r., nr [...] wydał decyzję o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca wskazała, że uzyskanie przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy działki nr [...] nie dowodzi w żaden sposób, iż sporna w niniejszej sprawie inwestycja nie spowoduje znacznego ograniczenia zabudowy ww. działki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w granicach wyznaczonych zarzutami skarg kasacyjnych. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał najdalej idący zarzut naruszenia przepisów postępowania podniesiony przez Wojewodę, tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące charakteru przedmiotowej sprawy, analizując i interpretując przepisy stanowiących podstawę do wydania pozwolenia na budowę. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku pozwala także na prześledzenie toku rozumowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i poznanie motywów, jakimi kierował się podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, które wbrew zarzutom organu, nie stoją w sprzeczności z wydanym rozstrzygnięciem Sądu. Za zasadne uznać natomiast należy pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty Wojewody, tj. zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., w związku z § 13 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia jak również art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie przyjął, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ winien dokonać obiektywnej oceny uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.) poprzez dokonanie analizy możliwości zabudowy działki nr [...] budynkiem podobnym do tego projektowanego w kontekście § 13 rozporządzenia. Niewątpliwie, organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę obowiązany jest ocenić, na podstawie przedłożonego projektu budowlanego, czy nie dojdzie do naruszenia, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących przesłaniania i zacieniania określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Projektowana zabudowa powinna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia określone w ww. przepisach rozporządzenia dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Zwrócić jednakże należy uwagę, że ochronie przed zacienieniem podlegają wyłącznie pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, a nie niezabudowana działka. Przepis § 13 rozporządzenia może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś do hipotetycznej, jak w przypadku działki nr [...]. Wynika to wprost z § 13 rozporządzenia, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Bez tego koniecznego elementu nie można zatem wyznaczyć odległości projektowanego budynku od "innego budynku" (por. wyroki NSA z: 30 maja 2014 r., II OSK 3105/12; 9 maja 2017 r., II OSK 2183/15; 12 czerwca 2019 r., II OSK 1945/17). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Wskazać należy, że pojęcie "uzasadnionych interesów osób trzecich" powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą zatem znajdować swoje umocowanie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. O naruszeniu interesów osób trzecich można mówić zatem jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy (por. W. Piątek [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 128). Skoro działka nr [...] jest działką niezabudowaną, to nie ma do niej zastosowania § 13 rozporządzenia, a więc nie można mówić o naruszeniu chronionego prawem interesu osoby trzeciej. Ponadto zwrócić należy uwagę, że w toku postępowania sądowego inwestor zakupił działkę nr [...] jak i uzyskał decyzję o warunkach zabudowy, tym samym brak jest podstaw do uznania, iż obecnie przedmiotowa inwestycja mogłaby w jakikolwiek sposób naruszać interes prawny osób trzecich w sposób wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W konsekwencji stwierdzić należy, że Sąd I instancji bezpodstawnie nakazał organowi dokonania oceny uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b.), przez dokonanie analizy możliwości zabudowy działki nr [...] budynkiem podobnym do projektowanego w kontekście § 13 rozporządzenia. Chybione okazały się natomiast zarzuty skargi kasacyjnej podniesione przez skarżącą. W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego bezzasadne są zarzuty skarżącej co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1 pkt 2 jak i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. w zakresie zapewniania - zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia - naturalnego oświetlenia budynków znajdujących się na działkach nr [...] i [...]. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji (które zgodne jest z orzecznictwem sądowym), iż o ile § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia nakazuje wyznaczanie kąta o promieniu 60° w osi okna (jego wierzchołku), a sam szczyt tego wierzchołka ma znajdować się w wewnętrznym licu ściany na osi okna, to z tego przepisu nie wynika, aby ramiona tego kąta musiały zawsze symetrycznie odchodzić od osi okna. Dozwolone jest wyznaczanie kąta (60°) także i w taki sposób, aby jego wierzchołek znajdował się na osi okna, ale ramiona samego kąta nie były symetryczne wobec tak poprowadzonej osi. Skoro zaś ww. przepis nie stanowi o obowiązku takiego wyznaczania kąta, aby jego ramiona były symetryczne względem osi okna, to nie ma podstaw do nakładania tego obowiązku na inwestora (por. wyroki NSA z: 20 maja 2021 r., II OSK 2352/18; 11 marca 2020 r., II OSK 1184/18). Obowiązkiem właściwego organu jest m.in. zbadanie, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego znajdująca się w aktach sprawy analiza nasłonecznienia względem budynków znajdujących się na działkach nr [...] oraz [...] (tom I projektu budowlanego, s. 83-87), pozwala na przyjęcie, iż przedmiotowa inwestycja spełnia wymagania wynikające z § 13 rozporządzenia. Podstawą do zakwestionowania stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie mógł także stanowić zarzut skarżącej co do naruszenia przez Sąd I instancji art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. W tym zakresie skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Sądu, iż planowana inwestycja zgodna jest z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta Częstochowa z [...] lipca 20218 r., o warunkach zabudowy co do szerokości elewacji frontowej budynku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sądu I instancji przyjął, iż szerokość planowanej inwestycji zgodna jest z decyzją o warunkach zabudowy, która dopuszcza jej szerokość na poziomie 18 m. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku "szerokość elewacji frontowej" określa linia prosta łącząca dwa najdalej oddalone od siebie punkty w widoku budynku od strony frontu działki. Z projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji wynika, że szerokość ściany, która znajduje się od strony frontu terenu, wynosi 13,99 m. Szerokość ta zgodna jest zatem z wymogiem zawartym w decyzji o warunkach zabudowy. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż przedmiotowa inwestycja posiada wystające elementy widoczne od frontu działki. Elementy te stanowią bowiem jedynie uzupełnienie zasadniczej bryły budynku, a ponadto odsunięte są w jego głąb o 11,5 m. Trudno zatem przyjąć, aby mogły zostać wliczone do szerokości ściany frontowej. Nie stanowią one bowiem zasadniczej bryły budynku. W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a P.b. uznać należy za bezzasadny. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna Wójta zasługiwała częściowo na uwzględnienie, jak również, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Skarga kasacyjna skarżącej podlegała natomiast oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI