II OSK 2325/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-12-15
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęrozbiórkasamowola budowlanaganektarasremontpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki zabudowy ganku i tarasu, uznając, że skarżący błędnie powołał się na przepisy Prawa budowlanego nieadekwatne do stanu prawnego sprawy.

Skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę zabudowy ganku i tarasu. Zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego, twierdząc, że sporne prace nie wymagały pozwolenia na budowę (ganek jako zwolniony z obowiązku, a zabudowa tarasu jako remont). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując na błędy skarżącego w powołaniu się na nieadekwatne brzmienia przepisów Prawa budowlanego, które uległy zmianie w trakcie postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. W. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę zabudowy ganku i tarasu wolnostojącego budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, argumentując, że zabudowa ganku była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na mocy art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a, a zabudowa tarasu stanowiła remont w rozumieniu art. 3 pkt 8, również zwolniony z pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarżący nie sprecyzował, którego brzmienia Prawa budowlanego dotyczy jego zarzut, a ustawa ta była nowelizowana. W brzmieniu właściwym dla sprawy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), przepis art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a nie istniał, a przepis dotyczący remontu (art. 29 ust. 4 pkt 2) odnosił się do terenów zabytkowych, a nie remontów. NSA zaznaczył, że nie mógł z urzędu domniemywać właściwych przepisów, a błędy skarżącego w powołaniu się na nieadekwatne regulacje uniemożliwiły uwzględnienie skargi. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. również uznano za bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy i przy zastosowaniu właściwego stanu prawnego, sporne prace nie były zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Skarżący kasacyjnie powołał się na przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu, które nie miało zastosowania do sprawy ze względu na nowelizację ustawy. Właściwe przepisy nie przewidywały zwolnienia dla tego typu prac, a argumentacja o remoncie również okazała się nieadekwatna do stanu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Pb art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

Pb art. 3 § pkt 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pb art. 29 § ust. 1 pkt 15 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten, powołany przez skarżącego, nie miał zastosowania w brzmieniu właściwym dla sprawy.

Pb art. 29 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten w brzmieniu właściwym dla sprawy odnosił się do terenów zabytkowych, a nie remontów.

Dz.U. 2020 poz 471 art. 25

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Przepis przejściowy stosujący dotychczasowe przepisy do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości uwzględnienia skargi kasacyjnej z powodu powołania się przez skarżącego na nieadekwatne brzmienie przepisów Prawa budowlanego, które uległy zmianie w trakcie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a Prawa budowlanego (zwolnienie ganku z pozwolenia na budowę) była niezasadna, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w brzmieniu właściwym dla sprawy. Argumentacja skarżącego dotycząca zabudowy tarasu jako remontu była niezasadna, gdyż przepis art. 29 ust. 4 pkt 2 P.b. w brzmieniu właściwym dla sprawy odnosił się do terenów zabytkowych. Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. był bezzasadny, gdyż nie został skutecznie powiązany z naruszeniem przepisów materialnego prawa.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej skutkuje tym, że wymaga się również od profesjonalnego pełnomocnika staranności w oznaczeniu nie tylko konkretnych przepisów, które zdaniem strony skarżącej kasacyjnie zostały naruszone, ale też sprecyzowania publikatora aktu prawnego z powołaniem Dziennika Ustaw, pozwalającego określić, jakiego brzmienia ustawy dotyczy zarzut. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł natomiast z urzędu ustalać i domniemywać, które przepisy naruszono i w jakim brzmieniu.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Małgorzata Miron

członek

Jan Szuma

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla zabudowy ganku i tarasu, a także znaczenie precyzyjnego powoływania się na obowiązujące brzmienie przepisów w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, z uwzględnieniem nowelizacji Prawa budowlanego. Kluczowe jest precyzyjne określenie stanu prawnego, który ma zastosowanie do danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i budowlanych ze względu na podkreślenie znaczenia precyzyjnego powoływania się na przepisy prawa w skardze kasacyjnej oraz interpretację przepisów Prawa budowlanego.

Błąd w skardze kasacyjnej: jak nieprecyzyjne powołanie się na przepisy może zniweczyć szanse na wygraną przed NSA.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2325/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma /sprawozdawca/
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 181/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-05-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 8, art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a, art. 29 ust. 4 pkt 2, art. 48 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2022 poz 329
art. 141 § 4, art. 151, art. 183 § 1, art. 183 § 2, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 181/21 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 maja 2021 r., II SA/Gl 181/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] listopada 2020 r., [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2020 r., [...] w przedmiocie skierowanego do skarżącego, jako inwestora, nakazu rozbiórki rozbudowanej części wolnostojącego budynku mieszkalnego na działce [...] przy ul [...] w [...], to jest zabudowy ganku na parterze od strony północnej oraz zabudowy tarasu na piętrze od strony południowej, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących przepisów.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie:
– art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na ustaleniu, że w sprawie zasadne było wydanie przez organ decyzji o rozbiórce zabudowy ganku na parterze wolnostojącego budynku na działce [...] przy ul. [...] w [...]z uwagi na brak posiadania wymaganego pozwolenia na budowę, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, iż sporne prace nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, o czym w odniesieniu do ganków stanowi wprost art. 29 ust. 1 pkt. 15 lit. a Prawa budowlanego;
– art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego polegające na ustaleniu, że w sprawie zasadne było wydanie przez organ decyzji o rozbiórce zabudowy tarasu na piętrze wolnostojącego budynku mieszkalnego na działce [...] przy ul. [...] w [...] z uwagi na brak posiadania wymaganego pozwolenia na budowę, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności, że wykonanie murowanej zabudowy tarasu w postaci budowy ściany miało na celu zastąpienie wcześniej istniejącej w tym miejscu drewnianej balustrady, wskutek czego mimo spełnienia przesłanek definiujących remont z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego Sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kwalifikacji wymienionych robót budowlanych;
– art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") polegające na bezpodstawnym oddaleniu przez Sąd pierwszej instancji skargi, pomimo iż prawidłowo dokonana wykładnia przepisów Prawa budowlanego nakazywała wydanie orzeczenia uchylającego zaskarżoną decyzję o rozbiórce w całości.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Zwrócił się także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Rozpoznanie zarzutów skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie należy rozpocząć od pewnej uwagi wstępnej. Otóż związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej skutkuje tym, że wymaga się również od profesjonalnego pełnomocnika staranności w oznaczeniu nie tylko konkretnych przepisów, które zdaniem strony skarżącej kasacyjnie zostały naruszone, ale też sprecyzowania publikatora aktu prawnego z powołaniem Dziennika Ustaw, pozwalającego określić, jakiego brzmienia ustawy dotyczy zarzut.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie spełnia powyższych standardów.
Podkreślić należy, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) była w ostatnich latach kilkukrotnie nowelizowana, przy czym jedna z poważniejszych reform została wprowadzona ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.). Wskazana tu nowelizacja weszła w życie 19 września 2020 r., a wiec w trakcie trwania postępowania administracyjnego, którego dotyczy niniejsza sprawa. Jak trafnie wyjaśnił Sąd pierwszej instancji stosownie do art. 25 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych przed tą datą stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do sprawy należało stosować przepisy zawarte w tekście jednolitym Prawa budowlanego ogłoszonym w Dz. U. z 2020 r., poz. 1333.
Skarżący w pierwszym zarzucie skargi wskazał na przepisy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a Prawa budowlanego, lecz nie sprecyzował, które brzmienie tego aktu prawnego ma na myśli. Nie wskazał bowiem w szczególności publikatora tego aktu.
Naczelny Sąd Administracyjny, jak podkreślono – związany zarzutami skargi kasacyjnej, nie miał innej możliwości jak zestawić wskazane przepisy z brzmieniem Prawa budowlanego ogłoszonym w Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, które miało zastosowanie do kontrolowanej sprawy. Akt ten, w takim brzmieniu, nie zawiera jednak art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a. Stąd nie sposób z uwagi na ten przepis uwzględnić zarzutu dotyczącego grupy regulacji art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 i art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a Prawa budowlanego i uznać, że rozbudowa frontowej części budynku na działce [...] przy ul. [...] w [...] była zwolnionym z pozwolenia na budowę, stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 15 lit. a Prawa budowlanego, gankiem. Przepis ten zwalniał ganki z pozwolenia na budowę, lecz w stanie prawnym nie mającym zastosowania do kontrolowanej sprawy.
Tylko na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Prawo budowlane w brzmieniu ogłoszonym w Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 przewidywało zwolnienie ganków z pozwolenia na budowę w art. 29 ust. 1 pkt 2. Zarzutu naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej jednak nie podniesiono.
Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 4 pkt 2 oraz art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. W tym przypadku skarżący kasacyjnie twierdzi, że objęta rozbiórką zabudowa tarasu na piętrze od strony południowej budynku na działce [...] przy ul. [...] w [...] była remontem zwolnionym z pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 29 ust. 4 pkt 2 P.b. Jednak taka jednostka redakcyjna w adekwatnym dla sprawy brzmieniu ustawy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) stanowiła nie o remoncie, a o robotach budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków.
Tak jak w odniesieniu do poprzedniego zarzutu, można wskazać, że w brzmieniu Prawa budowlanego ogłoszonego w Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, właściwego dla sprawy, też znajdował się przepis dotyczący zwolnienia remontu z pozwolenia na budowę – art. 29 ust. 2 pkt 1, jednakże przepis ten nie został wymieniony jako podstawa zarzutu skargi kasacyjnej.
Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. także nie mógł być uwzględniony. Skarżący nie powiązał go bowiem skutecznie z naruszonymi przez organy przepisami, co mogłoby świadczyć o zaistnieniu podstaw do uwzględnienia skargi.
Podsumowując Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie musiało zostać ograniczone, gdyż jako zarzuty podniesiono przepisy Prawa budowlanego właściwe dla innego, nie znajdującego zastosowania do sprawy, stanu prawnego, wprowadzonego nowelizacją z dnia 13 lutego 2020 r. Było to istotne, zwłaszcza że skarżący – a był to jego najważniejszy argument – powoływał się na zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla spornych robót w oparciu o przepisy nieadekwatne ustalonych okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł natomiast z urzędu ustalać i domniemywać, które przepisy naruszono i w jakim brzmieniu.
Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI