II OSK 2319/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta przeznaczyła działkę skarżącej pod zabudowę usługową – usługi sportu i rekreacji, podczas gdy sąsiednie nieruchomości wzdłuż tej samej ulicy zostały przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub mieszkaniowo-usługową. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 28 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, zarzucając przekroczenie władztwa planistycznego oraz naruszenie zasad proporcjonalności, równości i ochrony własności. Kwestionowano również sposób rozpoznania jej uwag do projektu planu (art. 20 ust. 1 u.p.z.p.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. W tej sprawie działka skarżącej w studium została oznaczona jako tereny zieleni naturalnej (Z). Przeznaczenie jej pod zabudowę usługową – usługi sportu i rekreacji zostało uznane za zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ było to dopuszczalne odstępstwo od funkcji podstawowej, o ile zachowano funkcję podstawową na co najmniej 50% powierzchni terenu objętego planem i nie kolidowało to z funkcją podstawową. Sąd uznał, że taka funkcja usługowo-rekreacyjna koreluje z funkcją zieleni naturalnej i służy interesowi publicznemu. Zarzuty naruszenia konstytucyjnych zasad własności i równości również uznano za niezasadne, wskazując, że sąsiednie działki zostały zabudowane na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydanych przed uchwaleniem planu, a sąd nie jest uprawniony do oceny zgodności przeznaczenia działek nienależących do skarżącej z ustaleniami studium. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad planowania przestrzennego, zgodność planu miejscowego ze studium, wyważenie interesu publicznego i prywatnego w kontekście prawa własności, zasada proporcjonalności i równości w planowaniu przestrzennym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i ustaleń konkretnego studium oraz planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada zgodności z prawem działek nienależących do skarżącego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę usługową (sport i rekreacja), podczas gdy sąsiednie działki przeznaczono pod zabudowę mieszkaniową, stanowi naruszenie zasady proporcjonalności, równości oraz ochrony prawa własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę usługową sportowo-rekreacyjną jest zgodne z zasadą proporcjonalności i nie narusza prawa własności ani zasady równości, jeśli jest uzasadnione interesem publicznym i zgodne ze studium uwarunkowań, nawet jeśli sąsiednie działki mają inne przeznaczenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeznaczenie działki pod usługi sportu i rekreacji było dopuszczalnym odstępstwem od funkcji podstawowej (tereny zieleni naturalnej) wskazanej w studium, o ile zachowano funkcję podstawową na co najmniej 50% terenu i nie kolidowało to z nią. Funkcja usługowo-rekreacyjna koreluje z zielenią naturalną i służy interesowi publicznemu. Różne przeznaczenie sąsiednich działek nie narusza zasady równości, jeśli wynika z odmiennych uwarunkowań faktycznych lub prawnych (np. zabudowa na podstawie decyzji o WZ przed uchwaleniem planu).
Czy organ planistyczny przekroczył tzw. władztwo planistyczne, uchwalając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie przekroczył władztwa planistycznego, ponieważ działał w granicach ustaleń studium i uwzględnił zasady planowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ planistyczny nie przekroczył władztwa planistycznego, gdyż ustalenia planu były zgodne ze studium, a przeznaczenie nieruchomości pod usługi sportu i rekreacji było uzasadnione interesem publicznym i nie naruszało zasady proporcjonalności.
Czy sposób rozpoznania uwag zgłoszonych do projektu planu miejscowego przez skarżącą był prawidłowy?
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut błędnej wykładni art. 20 ust. 1 u.p.z.p. okazał się nietrafny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut dotyczący nierozważenia uwag skarżącej był niezasadny, ponieważ ocena zgodności przeznaczenia działek nienależących do skarżącej z ustaleniami studium nie leży w kompetencji sądu w kontekście skargi na uchwałę rady gminy.
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa uwzględnia prawo własności w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy rozpoznania uwag zgłoszonych do projektu planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu, trybu lub właściwości organów powoduje nieważność uchwały.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności i praw następuje tylko w ustawie i tylko w zakresie niezbędnym dla ochrony wartości, dla których jest wprowadzane.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność podlega ochronie prawnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Plan miejscowy jest zgodny ze studium uwarunkowań. • Przeznaczenie nieruchomości pod usługi sportu i rekreacji jest uzasadnione interesem publicznym i nie narusza zasady proporcjonalności. • Nie doszło do naruszenia konstytucyjnej zasady równości ani prawa własności. • Sąsiednie działki miały inne podstawy prawne zabudowy (decyzje o WZ wydane przed uchwaleniem planu).
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i przekroczenie władztwa planistycznego. • Naruszenie art. 20 ust. 1 u.p.z.p. przez błędną wykładnię w zakresie rozpoznania uwag skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych • zachowanie funkcji podstawowej co najmniej w 50 % powierzchni terenu objętego planem • niekolizyjności odmiennego zagospodarowania terenu względem funkcji podstawowej • koreluje bowiem z funkcją podstawową, jaką jest zieleń naturalna • nie jest zatem uprawniony do oceny zgodności przeznaczenia działek nienależących do skarżącej kasacyjnie z ustaleniami obowiązującego studium
Skład orzekający
Mirosław Gdesz
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Tomasz Bąkowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad planowania przestrzennego, zgodność planu miejscowego ze studium, wyważenie interesu publicznego i prywatnego w kontekście prawa własności, zasada proporcjonalności i równości w planowaniu przestrzennym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i ustaleń konkretnego studium oraz planu miejscowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie bada zgodności z prawem działek nienależących do skarżącego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – konfliktu między interesem właściciela nieruchomości a interesem publicznym i ustaleniami planistycznymi. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i zasad.
“Czy gmina może przeznaczyć Twoją działkę pod usługi, gdy sąsiadom pozwala na mieszkanie? NSA wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.