II OSK 2316/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji w sprawie wznowienia postępowania o warunki zabudowy dla elektrowni wiatrowej, uznając potrzebę ponownej analizy statusu strony skarżącej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.O. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję SKO odmawiającą uchylenia w wznowionym postępowaniu decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni wiatrowej. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje organów niższych instancji, uznając, że WSA nieprawidłowo ocenił brak potrzeby przeprowadzenia szczegółowej analizy oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej, co było kluczowe dla ustalenia jej statusu strony w postępowaniu wznowieniowym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia w wznowionym postępowaniu decyzji o warunkach zabudowy dla elektrowni wiatrowej. Skarżąca kasacyjnie domagała się wznowienia postępowania, argumentując, że nie została uznana za stronę mimo zamieszkiwania w strefie oddziaływania inwestycji. Po analizie, NSA uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że WSA nieprawidłowo ocenił brak potrzeby przeprowadzenia szczegółowej analizy oddziaływania elektrowni wiatrowej na otoczenie, w tym na nieruchomość skarżącej, co było kluczowe dla ustalenia jej statusu strony w postępowaniu wznowieniowym. NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów niższych instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca mogła posiadać interes prawny, jeśli inwestycja oddziaływała na jej nieruchomość, co wymagało szczegółowej analizy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że WSA nieprawidłowo ocenił brak potrzeby analizy oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej, co jest kluczowe dla ustalenia jej statusu strony w postępowaniu wznowieniowym. Brak takiej analizy uniemożliwił prawidłowe rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada dobrego sąsiedztwa, która nie ma zastosowania do inwestycji infrastruktury technicznej.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi przez NSA po uchyleniu wyroku WSA.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyłączenie stosowania zasady dobrego sąsiedztwa do infrastruktury technicznej.
u.p.z.p. art. 54 § pkt 2 lit. d
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy określa warunki ochrony interesów osób trzecich.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § ust. 1
Określenie obszaru analizowanego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy art. 2 § pkt 7 lit. b
Wymagania dotyczące ochrony przed uciążliwościami (hałas, wibracje itp.).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów i sądów wykładnią prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Ochrona gruntów rolnych i leśnych.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy uniemożliwiające uchylenie decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek zawieszenia postępowania w związku z pytaniem prawnym do TK.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75, art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę braku potrzeby analizy oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej, co skutkowało błędnym ustaleniem braku statusu strony.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (zasada dobrego sąsiedztwa) i art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. (ochrona gruntów rolnych i leśnych). Naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. (przesłanki nieważności decyzji) w kontekście postępowania wznowieniowego. Naruszenie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. (obowiązek zawieszenia postępowania w związku z pytaniem prawnym do TK). Bezzasadność wniosku dowodowego o powołanie biegłego.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem sporu natomiast dotyczy posiadania przez skarżącą kasacyjnie statusu strony postępowania w sprawie warunków zabudowy, w którym nie brała ona udziału bez własnej winy, czyli zaistnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa... W pojęciu działki sąsiedniej mieszczą się nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z działką objętą wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale także te nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie oddziaływała. Istota zatem sprawy polega na tym, czy oddziaływanie generowane przez elektrownię wiatrową typu [...] o mocy do 1500 kW obejmuje działkę skarżącej. Zadaniem organu było ustalenie zakresu uciążliwości powodowanych przez hałas i wibracje, a także inne rodzaje negatywnego oddziaływania tej inwestycji na otoczenie, których źródłem może być rzeczona elektrownia.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniu o warunki zabudowy, analiza oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, znaczenie analizy urbanistycznej i opinii biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wznowieniowego i ustalania warunków zabudowy dla elektrowni wiatrowych w kontekście przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co ma szerokie implikacje praktyczne dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących z potencjalnymi inwestycjami.
“Czy sąsiad elektrowni wiatrowej zawsze ma prawo głosu? NSA wyjaśnia kluczowe zasady ustalania stron w postępowaniu o warunki zabudowy.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2316/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/ Anna Szymańska /sprawozdawca/ Marzenna Linska - Wawrzon Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Gl 53/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-05-26 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżony wyrok i decyzje I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 145 § 1 pkt 4, art. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 53/21 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 29 października 2020 r. nr SKO.4103.120.2020 w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Woźnik z dnia 21 lipca 2020 r. nr 14/2020; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz D. O. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wyrokiem z 26 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 53/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA w Gliwicach", "Sąd wojewódzki", "Sąd I instancji") po rozpoznaniu skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: "Kolegium", "SKO") z 29 października 2020 r., nr SKO.4103.120.2020 – oddalił skargę. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz W. (dalej: "Burmistrz") decyzją z 22 listopada 2013 r., nr 17/2013 (dalej: "decyzja WZ") ustalił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu na rzecz M. M. dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej typu [...] o mocy do 1500 kW przewidzianej do realizacji w północnej części działki nr [...], obręb [...], gmina [...]. Wnioskiem z 30 listopada 2015 r. D. O. (dalej: "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") wystąpiła na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a." o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją. Wniosek uzasadniła tym, że nie została uznana jako strona, pomimo zamieszkiwania w bezpośredniej strefie oddziaływania inwestycji (działka nr [...]), a o wydaniu decyzji WZ dowiedziała się 23 listopada 2015 r. Burmistrz, postanowieniem z 25 maja 2016 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją WZ, a decyzją z 13 października 2016 r., nr 14/2016 odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji WZ. Kolegium decyzją z 31 stycznia 2017 r., nr SKO.4103.144.2016 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Następnie, WSA w Gliwicach wyrokiem z 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 343/17 uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślono, że organy administracji nie przeprowadziły żadnej analizy dotyczącej obszaru oddziaływania inwestycji na otoczenie i tym samym nie ustaliły, czy skarżącej przysługuje status strony. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 26 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 41/18 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku. Ponownie prowadząc postępowanie Burmistrz, decyzją z 21 lipca 2020 r., nr 14/2020 - umorzył wznowione postępowanie zakończone ostateczną decyzją WZ. Na prośbę organu I instancji, Starostwo Powiatowe w L. pismem z 3 kwietnia 2020 r. przesłało dokładną wysokość elektrowni wiatrowej na działce nr [...] (tj. 112,12 m.). Dalej, na zlecenie Burmistrza, wykonano opinię urbanistyczną z 18 czerwca 2020 r. z której wynika, że działka skarżącej (nr [...]) znajduje się w bezpiecznej odległości od istniejącej elektrowni wiatrowej (ok. 867 m od granicy działki, budynek mieszkalny ok. 931 m). Zaznaczono, że część nieruchomości skarżącej przeznaczona w planie miejscowym - przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Woźnikach w dniu 30 grudnia 2004 r., nr 234/XXI/2004 (dalej: "Plan") pod zabudowę mieszkaniową może zgodnie z postanowieniami tego planu być wykorzystywana. Podkreślono, że przepisy ustawy z 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 981), dalej: "u.e.w." nie miały zastosowania, ponieważ nie obowiązywały w dniu wydania decyzji WZ. Zatem, skarżąca w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie jest stroną, bowiem nie posiada interesu prawnego. Kolegium, zaskarżoną decyzją - uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji WZ. SKO nie stwierdziło, istnienia ewentualnych uciążliwości i oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącej. W konsekwencji strona nie legitymuje się interesem prawnym w kwestionowaniu decyzji WZ, bowiem z wnioskiem wystąpił podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Wnioskodawczyni nie wykazała, aby inwestycja ta wpływała na jej prawa i obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego, natomiast te okoliczności, które podnosiła w swoich pismach odnoszą się do interesu faktycznego nieuprawniającego do skutecznego występowania w rozpoznawanej sprawie. W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że skoro przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wystąpiła, to brak jest podstaw do merytorycznej oceny decyzji WZ. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro strona nie legitymuje się interesem prawnym, to tym samym niezbędne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej z uwagi na brak występowania przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. WSA w Gliwicach stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazano, że organy odnosząc się do regulacji prawnych obowiązujących w 2013 r. wskazały, że zgodnie z art. 61 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 614 ze zm.), dalej: "u.p.z.p." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 164, poz. 1588), dalej: "rozporządzenie", obszar oddziaływania przewidzianej inwestycji wynosi 151 m, natomiast zgodnie z postanowieniami u.e.w. obszar ten wynosi dziesięciokrotność wysokości elektrowni, co daje wartość 1121 m. Zdaniem Sądu I instancji, gdy uwzględni się regulacje obowiązujące w 2013 r., to skarżąca nie spełniała wymogów do uznania jej za stronę przedmiotowego postępowania, ponieważ nieruchomość skarżącej nie znajduje się w sferze oddziaływania projektowanej inwestycji. Zatem, nie legitymuje się interesem prawnym do uznania jej za stronę tego postępowania. Następnie wyjaśniono, że skoro skarżąca nie jest w stanie wykazać się interesem prawnym uprawniającym do udziału w postępowaniu, to organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów w zakresie wyznaczenia kręgu stron tego postępowania. Zatem nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uprawniająca do wznowienia postępowania administracyjnego, tym samym Kolegium zasadnie odmówiło uchylenia decyzji WZ. W odniesieniu do zawartego w skardze wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 146 k.p.a. w zakresie zakazu uchylenia decyzji w ramach wznowionego postępowania, jeżeli od dnia jej wydania upłynęło 10 lat (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.) i 5 lat (pozostałe przepisy) – podniesiono, że byłoby ono zasadne, gdyby skarżącej przysługiwał status strony w pierwotnym postępowaniu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła D. O., zaskarżając go w całości, zarzucając naruszenie: I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." poprzez zaniechanie analizy sprawy i zarzutów skarżącej w aspekcie specyfiki przedmiotowej inwestycji wynikającej z lokalizacji elektrowni wiatrowej w wymiarze nie spotykanym na analizowanym obszarze, nieadekwatnej do istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i siedliskowej, oddziaływania elektrowni akustycznego i stroboskopowego, uzasadniającego przyznanie skarżącej statusu strony, z zastrzeżeniem, iż okoliczności te miały istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie reguł kontroli sądowoadministracyjnej prawidłowości ustaleń faktycznych oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego w sprawie poczynionych przez organ administracji, polegające na przyjęciu za prawidłowe ustaleń organu II instancji, w tym m.in. poprzez przyjęcie, iż słusznie skarżącej nie nadano statusu strony; 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego z pominięciem jego właściwej weryfikacji i oceny, skutkujące pominięciem kwestii wadliwego ustalenia, iż inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącej, tym samym brak jest podstaw do uznania jej za stronę postępowania, jak również pominięciem złożonego przed WSA w Gliwicach wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, oraz sanowanie przez Sąd I instancji braku oceny organów administracji sprawy na podstawie materiału dowodowego, którego zasadność uzupełnienia wskazał WSA w Gliwicach w wyrokach wydanych w sprawach o sygn. akt: II SA/GI 340/17, II SA/GI 341/17, II SA/GI 342/17, II SA/GI 343/17, II SA/GI 344/17, co niezasadnie skutkowało przyjęciem przesłanek warunkujących wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie oznaczenia w treści uzasadnienia pełnego stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd wojewódzki za podstawę oceny prawnej działań organu, co wskazuje, iż kontrola legalności postępowania organu administracji dokonana przed Sąd I instancji została ograniczona jedynie do wybranych dowolnie przez Sąd I instancji okoliczności; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 75, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo zaistnienia ku temu ustawowych przesłanek, w tym sanowanie naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w tym naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niezbadanie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, będących przedmiotem postępowań wznowieniowych, jak również poprzedzających je decyzji o ustaleniu oddziaływania decyzji na środowisko ze względu na rażące ograniczenie obszaru analizowanego i nie powiadomienie stron o toczących się postępowaniach; 6) naruszenie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pominięcie obowiązku zawieszenia postępowania w związku z zasadnością wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 146 § 1 k.p.a. jest zgodny z art. 2, art. 7, art 32 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie w którym zakazuje uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a., jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, także z przyczyn leżących po stronie organu administracji (w tym przewlekłości postępowania z winy organu), a wniosek o wznowienie postępowania został złożony znacznie przed terminem, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a, co ponadto skutkowało naruszeniem art. 2, art. 7, art 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 146 § 1 k.p.a., pomijając, iż termin na uchylenie decyzji został niedochowany z przyczyn leżących po stronie organu administracji (w tym przewlekłości postępowania z winy organu I instancji), oraz przyczyn od strony niezależnych (zawisłość sprawy przed sądami administracyjnymi), a wniosek o wznowienie postępowania został złożony znacznie przed terminem, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a.; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez: - przyjęcie, że planowane dla inwestycji powierzchnie zabudowy pozwalają na ustalenie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania i zagospodarowania terenu; - wadliwe ustalenie obszaru dla celów analizy poniżej wartości minimalnej oraz wbrew wytycznym nakazującym wyznaczenie obszaru wokół danej nieruchomości (w związku z naruszeniem § 3 rozporządzenia); 2) naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161, ze zm.), dalej: "u.o.g.r.l." poprzez jego niezastosowanie. Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Katowicach - tj. protokołów badań akustycznych prowadzonych od 3 kwietnia 2017 r. do 16 maja 2017 r. na okoliczność oddziaływania elektrowni wiatrowej objętej decyzją WZ na posesję skarżącej, co tym samym uzasadnia jej nadanie statusu strony w tym postępowaniu. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna okazała się usprawiedliwiona w części zarzutów w niej sformułowanych. Jako uzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75, art. 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a Przedmiotem postępowania jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją WZ ustalającą warunki dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej typu [...] o mocy do 1500 kW przewidzianej do realizacji w północnej części działki nr [...], obręb [...], gmina [...]. Spór natomiast dotyczy posiadania przez skarżącą kasacyjnie statusu strony postępowania w sprawie warunków zabudowy, w którym nie brała ona udziału bez własnej winy, czyli zaistnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jako podstawę wznowieniową skarżąca powołała bowiem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym decyzją WZ. Przepisy u.p.z.p. nie przewidują szczególnych zasad ustalania kręgu stron na gruncie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyroki NSA z 20 marca 2024 r. sygn. akt II OSK 204/23; 21 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1899/09; 9 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1791/10). W u.p.z.p. o interesie prawnym w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy mowa jest w art. 6 ust. 2 pkt 2. Stanowi on, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Jednocześnie w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mają właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (np. wyroki NSA z: 17 września 2014 r. sygn. akt II OSK 1261/13; z 29 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1358/14). Podmioty te mają uprawnienie, aby chronić swe prawa przed ingerencją sąsiedzką w ich uprawnienia związane z wykonywaniem prawa własności. Przy czym w pojęciu działki sąsiedniej mieszczą się nie tylko nieruchomości bezpośrednio graniczące z działką objętą wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale także te nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie oddziaływała (vide cyt. wyrok NSA z 20 marca 2024 r. sygn. akt II OSK 204/23). O interesie prawnym właścicieli tych nieruchomości przesądza zasięg oddziaływania planowanej inwestycji oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości, przy czym ów stopień uciążliwości nie może mieć subiektywnego charakteru. Jednocześnie nie jest uprawnione utożsamianie posiadania interesu prawnego z położeniem terenu w obszarze analizowanym w rozumieniu rozporządzenia. Tym samym fakt, że działka skarżącej nie została objęta analizą urbanistyczną, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia, nie ma decydującego znaczenia dla oceny legitymacji strony. Jak wynika z art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Z kolei stosownie do § 2 pkt 7 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1589) w decyzji zapisuje się wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich poprzez określenie warunków ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie. Zatem tego rodzaju oddziaływanie nowej inwestycji zostało uwzględnione przez prawodawcę jako mogące naruszać uprawnienia właścicielskie podmiotów sąsiadujących z inwestycją. Istota zatem sprawy polega na tym, czy oddziaływanie generowane przez elektrownię wiatrową typu [...] o mocy do 1500 kW obejmuje działkę skarżącej. Jednocześnie należy nadmienić, że postępowanie w sprawie warunków zabudowy toczyło się w 2013 r. i ocena jakie podmioty miały wówczas przymiot strony w tym postępowaniu może następować wyłącznie w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące. Tym samym z całą stanowczością należy stwierdzić, że przepisy u.e.w. nie mogą stanowić relewantnego stanu prawnego w niniejszej sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją wydaną w 2013 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą organy, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W wyroku WSA w Gliwicach z 6 września 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 343/17 zawarto wskazania zaakceptowane przez NSA w wyroku z 26 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 41/18, że konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej analizy dotyczącej obszaru oddziaływanie inwestycji na otoczenie, z uwzględnieniem jej parametrów. Odwołanie do raportu oddziaływania na środowisko nie jest wystarczające dla dokonania oceny interesu prawnego skarżącej. Znajdująca się w aktach administracyjnych "opinia urbanistyczna" z 18 czerwca 2020 r. nie spełnia warunków, aby na jej podstawie ustalić oddziaływania tej konkretnej elektrowni wiatrowej. Po pierwsze odwołanie do raportu złożonego na potrzeby decyzji środowiskowej - zgodnie z wiążącym wyrokiem NSA z 26 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 41/18 - nie jest adekwatnym źródłem wiedzy co do oddziaływań. Nie jest także dopuszczalne posiłkowanie się pewną praktyką, że elektrowni nie można realizować bliżej niż 400 m od zabudowy. Po dokonaniu bowiem obliczeń przyjęto, że działka skarżącej jest oddalona od elektrowni na odległość 820 m. Te kryteria odległościowe zadecydowały, że przyjęto brak oddziaływań wiatraka. Tymczasem zadaniem organu było ustalenie zakresu uciążliwości powodowanych przez hałas i wibracje, a także inne rodzaje negatywnego oddziaływania tej inwestycji na otoczenie, których źródłem może być rzeczona elektrownia. Te oddziaływania bowiem mogą naruszać interesy osób trzecich i tym samym legitymować jako strony postępowania w sprawie warunków zabudowy. Konieczne zatem było odniesienie się do tej konkretnej elektrowni, przy uwzględnieniu jej mocy oraz specyfikacji, nie zaś poprzestanie na ogólnych rozważaniach, niepopartych żadnymi konkretnymi danymi. Informacje te nie były wystarczającym materiałem, aby decydować o interesie prawnym skarżącej lub jego brakiem w sprawie wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wojewódzki nie dostrzegł tych braków w postępowaniu wyjaśniającym i oddalił skargę, zamiast uchylić zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. Jako niezasadne należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdzie przedmiotem sprawy była odmowa przyznania skarżącej kasacyjnie przymiotu strony, organy nie stosowały art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. Również jako nieadekwatny należy uznać zarzut nakierowany na naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, ustanowionej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie bowiem z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej. Wypracowane orzecznictwo NSA stoi na jednoznacznym stanowisku, że elektrownie wiatrowe mieszczą się w językowej definicji pojęcia "infrastruktura techniczna" (vide np. wyroki NSA z 20 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 798/15, z 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1070/14, z 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 567/12). Skutkuje to odstąpieniem od stosowania zasady dobrego sąsiedztwa przy tego rodzaju inwestycjach. Zaskarżone decyzje zostały wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. w postępowaniu wznowieniowym. Zarzuty naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. skierowane są natomiast do przesłanek innego postępowania nadzwyczajnego, tj. nieważnościowego. Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze prawniczej wskazuje się na niekonkurencyjność trybów wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. Tryby te nie mogą być co do zasady stosowane łącznie (zob. m.in. wyrok NSA z 19 września 2013 r. sygn. akt II OSK 533/12, z 23 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3131/14 oraz M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX/el. 2023, art. 145). Tym samym jakakolwiek argumentacja prawna mająca za przedmiot przepisy odnoszące się do nieważności pozostaje irrelewantna dla tej sprawy. Jako nieusprawiedliwiony należy uznać także zarzut naruszenia art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pominięcie obowiązku zawieszenia postępowania sądowego w związku z zasadnością wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 146 § 1 k.p.a. jest zgodny z art. 2, art. 7, art 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. ustala terminy, których upływ uniemożliwia uchylenie ostatecznej decyzji wówczas, gdy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, a decyzja ostateczna winna ulec uchyleniu z powodu jej wadliwości. Przepis ten stosuje się wyłącznie wówczas, gdyby organ miał uchylić decyzję ostateczną po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Tymczasem przedmiotem sporu w tej sprawie jest kwestia wstępna, tj. czy w ogóle skarżąca jest uprawniona, aby występować z wnioskiem o wznowienie postępowania z tej przyczyny, że nie brała w nim udziału. Przepis ten nie był stosowany przez organy, bowiem nie było takiej potrzeby. Z tego względu brak było jakichkolwiek przesłanek, aby Sąd wojewódzki miał na podstawie art. 193 Konstytucji RP oraz art. 33 ust. 3 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072) przedstawiać Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne i tym samym stosować obligatoryjnie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Jako także bezzasadny należało uznać zarzut nieuwzględnienia wniosku dowodowego zawartego w skardze o powołanie biegłego z zakresu budownictwa oraz akustyki. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Przedmiotowe ograniczenie zakresu postępowania dowodowego uniemożliwia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, jak wnioskowała skarżąca przed WSA w Gliwicach. Z tych wszystkich względów uznając, że część zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia przepisów procesowych jest uzasadniona, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył skargę. Uznając ją za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi (200 zł), opłata za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI