II OSK 2315/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneochrona środowiskazespół przyrodniczo-krajobrazowystaw rekreacyjnyzmiana stosunków wodnychuzgodnienieskarga kasacyjnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy stawu rekreacyjnego, uznając, że inwestycja naruszy zakaz zmian stosunków wodnych w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy stawu rekreacyjnego na działce położonej w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że inwestycja nie spowoduje zmian stosunków wodnych i że był nierówno traktowany w porównaniu do sąsiednich inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie było zasadne, a inwestycja faktycznie naruszałaby zakaz zmian stosunków wodnych wynikający z rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ). Sprawa dotyczyła uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy stawu rekreacyjnego na działce nr [...] w gminie [...], położonej w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza Piska, obszaru mającego znaczenie dla wspólnoty Ostoja Piska oraz zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Rzeka Babant i Jezioro Białe". Skarżący zarzucał Sądowi I instancji błędy w ustaleniach faktycznych, w tym bezpodstawne przyjęcie, że inwestycja spowoduje zmianę stosunków wodnych, umniejszanie znaczenia faktu uzgodnienia podobnej inwestycji na sąsiedniej działce oraz przyjęcie, że realizacja stawu wpłynie na walory przyrodnicze terenów polodowcowych. Podnosił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, poprzez jego błędną wykładnię, a także naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów Konstytucji RP dotyczących prawa własności i zasady równości. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał, że zarzuty nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że przepis § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie wymaga wskazywania konkretnych rozmiarów zmiany stosunków wodnych, a zakazuje dokonywania takich zmian, które nie służą ochronie przyrody. Stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż realizacja planowanego stawu spowoduje zmianę stosunków wodnych, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów chroniących zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące nierównego traktowania, wskazując, że każde zamierzenie inwestycyjne jest rozpatrywane indywidualnie, a prawidłowość wcześniejszych rozstrzygnięć nie przesądza o możliwości realizacji kolejnych inwestycji. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa stawu rekreacyjnego, który może spowodować zmianę stosunków wodnych, jest niedopuszczalna w obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis zakazujący zmian stosunków wodnych w obszarze chronionym nie wymaga określania konkretnych rozmiarów tych zmian, a sama inwestycja w postaci budowy stawu rekreacyjnego na podmokłym terenie może prowadzić do zaburzenia naturalnych stosunków wodnych i zniszczenia charakterystycznej roślinności, co jest sprzeczne z celami ochrony zespołu przyrodniczo-krajobrazowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie art. 3 § ust. 1 pkt 4

Rozporządzenie nr 26 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego

Zakazuje dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej. Nie wymaga wskazywania rozmiarów zmiany.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja polegająca na budowie stawu rekreacyjnego na działce położonej w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego narusza zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że inwestycja spowoduje zmianę stosunków wodnych. Umniejszanie znaczenia faktu uzgodnienia podobnej inwestycji na sąsiedniej działce. Naruszenie prawa materialnego, w tym błędna wykładnia § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Naruszenie przepisów Konstytucji RP dotyczących prawa własności i zasady równości. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi.

Godne uwagi sformułowania

Zasadnicza kwestia sporna w tej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy GDOŚ zasadnie uznał, iż skutkiem inwestycji ujętej w przedstawionym mu do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy [...] będzie zmiana stosunków wodnych w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Zdaniem Sądu, wnioskowi GDOŚ przyjmującemu, że taki skutek nastąpi w wyniku lokalizacji stawu, nie można w sposób uprawniony zarzucić jakiejkolwiek wadliwości. Zgodnie z tym przepisem, na obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, o którym mowa w § 1, zabrania się dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej. Przytoczone unormowanie nie wymaga wskazywania rozmiarów zmiany stosunków wodnych. Zabrania bowiem dokonywania zmian stosunków wodnych nie nakazując ustalania i wykazywania ich rozmiarów, ani na czym konkretnie naruszenie to miałoby polegać. Istotą tego zakazu jest zapewnienie ochrony istniejących stosunków wodnych.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Mirosław Gdesz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgadniania warunków zabudowy w obszarach chronionych, zwłaszcza w kontekście zakazu zmian stosunków wodnych i priorytetu ochrony przyrody nad interesem inwestora."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy stawu rekreacyjnego w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Interpretacja § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia może mieć szersze zastosowanie do innych inwestycji w podobnych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną przyrody, co jest tematem często pojawiającym się w kontekście planowania przestrzennego i inwestycji. Pokazuje, jak szczegółowe przepisy dotyczące ochrony środowiska mogą wpływać na realizację nawet pozornie niewielkich przedsięwzięć.

Budowa stawu rekreacyjnego zablokowana przez ochronę przyrody. Czy prawo własności zawsze przegrywa z ekologią?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2315/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 989/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-07-04
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 989/23 w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 14 marca 2023 r. znak DOA-WPPOH.612.385.2022.EK.4 w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., VII SA/Wa 989/23, oddalił skargę B. D. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ) z dnia 14 marca 2023 r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych:
Zaskarżonym postanowieniem GDOŚ na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U.2022.2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz.U.2022.503 ze zm.; dalej: u.p.z.p.), utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie (dalej RDOŚ) z 12 lipca 2022 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu rekreacyjnego na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...].
Skargę na to postanowienie GDOŚ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. D.
Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił wniesioną skargę.
Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na skutek rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie RDOŚ o odmowie uzgodnienia warunków zabudowy, wydane na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. w tzw. postępowaniu uzgodnieniowym, prowadzonym przez organy w trybie art. 106 k.p.a. W postępowaniu tym organy orzekające w tej sprawie w ramach swojej właściwości rzeczowej uzgadniały przedłożony im projekt decyzji Wójta Gminy P. o warunkach zabudowy z uwagi na położenie działki inwestycyjnej – co jest bezsporne - w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza Piska (PLB280008), obszaru mającego znaczenie dla wspólnoty Ostoja Piska (PLH280048) oraz zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Rzeka Babant i Jezioro Białe". Uzgodnienie to sprowadzać się miało do oceny, czy realizacja inwestycji obejmującej budowę stawu rekreacyjnego da się pogodzić z celami utworzenia ww. zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Zasadnicza kwestia sporna w tej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy GDOŚ zasadnie uznał, iż skutkiem inwestycji ujętej w przedstawionym mu do uzgodnienia projekcie decyzji o warunkach zabudowy, a więc inwestycji polegającej na budowie stawu rekreacyjnego o powierzchni do 1000 m² oraz głębokości do 3 m, wiążącej się z potencjalnym przekształceniem do 2477 m² powierzchni działki (zob. pkt 2.1.b oraz 2.1.g warunków zabudowy zakładanych projektem decyzji Wójta Gminy P.) będzie zmiana stosunków wodnych w obszarze chronionego zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Zdaniem Sądu, wnioskowi GDOŚ przyjmującemu, że taki skutek nastąpi w wyniku lokalizacji stawu, nie można w sposób uprawniony zarzucić jakiejkolwiek wadliwości.
W opinii WSA, akta sprawy potwierdzają ustalenia, że teren inwestycji jest podmokły (zalegająca woda, mocno uwilgotnione podłoże, obecność roślin wilgociolubnych). To, że planowana realizacja stawu jest zdarzeniem powodujących zmianę (zaburzenie) naturalnych stosunków wodnych, organ przekonująco wyjaśnił, stwierdzając, że planowany staw stanie się odbiornikiem wód, które spływają po powierzchni gruntu, czyli spowoduje zwiększony spływ powierzchniowy, jak również będzie gromadził wody gruntowe z terenu przedmiotowej działki i działek przyległych. Zdaniem Sądu, jednoznaczne wskazuje to na naruszenie w przypadku wykonania stawu zakazu wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nr 26 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 9 sierpnia 2007r. w sprawie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Rzeka Babant i Jezioro Białe" (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. 2007.122.1700; dalej: rozporządzenie) z uwagi na naruszenie obowiązku zachowania cech krajobrazu, dla którego ochrony został utworzony zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Zdaniem Sądu, kwestionowana skargą ocena GDOŚ odnośnie do prawnych warunków realizacji stawu rekreacyjnego ma na aktualnym etapie inwestycyjnym realny wymiar, jeśli uwzględni się systemowe warunki realizacji tego rodzaju obiektów. W realiach tej sprawy organ zasadnie rodzaj "planowego" obiektu ocenił dodatkowo w aspekcie uwarunkowań przyrodniczych występujących na terenie działki inwestycyjnej, jako położonej w obszarze przyrodniczo chronionym, wskazując, że następstwem budowy stawu – zasilanego, jak wynika z projektu decyzji o warunkach zabudowy, wodami gruntowymi (pkt 4.1. projektu decyzji), będzie zmniejszenie uwilgotnienia terenu przyległego do stawu, a więc osuszenie gruntów podmokłych oraz wypełnienie na stałe wodą miejsca, w którym wykopano staw, co oznacza, że dojdzie do trwałej zmiany stosunków wodnych. Jak ponadto wskazał organ, będzie to miało konsekwencje dla walorów przyrodniczych zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "Rzeki Babant i Jeziora Białe" w postaci zniszczenia charakterystycznej dla tamtych terenów roślinności. WSA stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie GDOŚ zawiera w sobie skonkretyzowane wnioski opierające się na indywidualnej ocenie uwarunkowań rozpatrywanego przypadku, która nie może, zdaniem Sądu, być zanegowana jako dowolna. Z oczywistych względów na obecnym etapie postępowania wskazanie, jak chce tego skarżący, "rozmiarów" zmiany stosunków wodnych nie jest w pełni możliwe, nie było jednak ono, zdaniem Sądu, konieczne, gdyż zastosowany w tej sprawie § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie odwołuje się do określonego stopnia zmian stosunków wodnych, zakazując, przykładowo, dokonywania zmian stosunków wodnych w sposób istotny wpływających na walory krajobrazowe.
Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie GDOŚ nie uchybia zasadzie proporcjonalności, we właściwy sposób wyważa bowiem konkurujące ze sobą interesy inwestora oraz interes publiczny w zakresie ochrony przyrody. Wniosek ten Sąd powziął mając na uwadze charakter obiektu, którego dotyczy postępowanie uzgodnieniowe, a którym jest obiekt rekreacji indywidualnej, uwzględniając, że w równolegle toczącym się postępowaniu (sprawa VII SA/Wa 999/23) przedmiotem sporu jest odmowa uzgodnienia innego przedsięwzięcia inwestora - również stawu rekreacyjnego planowanego do realizacji na sąsiedniej działce, w związku z czym nieuzasadnione jest nadanie w tej sprawie prymatu interesowi skarżącego, a nie interesowi publicznemu, wyrażającemu się potrzebą ochrony środowiska jako dobra wspólnego, ściśle wiążącego się z inną podstawową zasadą ustrojową, tj. przyjętą w art. 5 Konstytucji zasadą zrównoważonego rozwoju, która, jak się podkreśla w piśmiennictwie, wyznacza granice dla organów stanowiących oraz stosujących prawo.
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych poprzez pominięcie okoliczności, że właścicielowi działki przylegającej do działki inwestora, która również znajduje się na obszarze chronionej formy przyrody, organy środowiskowe uzgodniły inwestycję polegającą na budowie stawu rekreacyjnego, nie mógł – w ocenie Sądu - prowadzić do uwzględnienia skargi. Z akt sprawy istotnie wynika, że w sąsiedztwie działki inwestora zlokalizowano, m.in. zabudowę rekreacji indywidualnej oraz wody powierzchniowe, w tym zbiorniki wodne (pkt 3 analizy urbanistycznej), niemniej okoliczność ta nie stanowiła podstawy do uzgodnienia projektu decyzji, jeżeli takie działanie, co niesporne, w niniejszej sprawie było niedopuszczalne, jako że prowadziłoby do zmiany stosunków wodnych. Rozważana sytuacja nie stanowi przypadku, w którym prawna dopuszczalność uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, którą kształtują wiążąco przepisy prawa materialnego, powinna być wyznaczona w oparciu o inne jednostkowe rozstrzygnięcie, tym bardziej, gdy jego prawidłowość w zakresie stwierdzonego braku kolizji inwestycji z przepisami rozporządzenia nie została w stosownej procedurze kontrolnej potwierdzona.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i uchylenia postanowień organów I i II instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na:
a) bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd I instancji za organem II instancji, że inwestycja polegająca na budowie stawu rekreacyjnego na działce nr [...] w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...] spowoduje zmianę stosunków wodnych a tym samym koliduje z zakazem wynikającym z § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, podczas gdy z prawidłowo zweryfikowanego stanu faktycznego wynikałyby odmienne wnioski, w tym ustalenie, iż wskutek realizacji inwestycji nie dojdzie do naruszenia przedmiotowego zakazu;
b) na umniejszaniu przez Sąd I instancji znaczenia okoliczności sprawy, tj. faktu, że w odległości zaledwie 24m na działce nr [...], bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] organy środowiskowe uzgodniły dla poprzedniego właściciela M. D. (obecnie właścicielami są Państwo K.) inwestycję polegającą na budowie stawu rekreacyjnego o powierzchni znacznie przewyższającej inwestycję wnioskowaną, podczas gdy staw ten również znajduje się na obszarze objętym rozporządzeniem, co świadczy o braku podstaw do twierdzenia, że na wnioskowanym terenie dojdzie do naruszenia stosunków wodnych oraz świadczącym o nierównym traktowaniu obywateli w tożsamym stanie prawnym;
c) na przyjęciu, że realizacja inwestycji wpłynie również na walory przyrodnicze terenów polodowcowych o zróżnicowanej rzeźbie, które występują w granicach terenu inwestycji poprzez m.in. zniszczenie roślinności charakterystycznej dla terenów podmokłych przy jednoczesnym braku wskazania jakie dokładnie gatunki flory występują na nieruchomości skarżącego, a których rzekome istnienie uniemożliwia uzgodnienie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
a) § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż:
- wskazanie rozmiarów zmiany stosunków nie było konieczne, gdyż przepis rozporządzenia nie odwołuje się do określonego stopnia zmian stosunków, podczas gdy wskazanie, na czym sugerowane naruszenie stosunków wodnych miałoby konkretnie polegać, jakie przyjąć rozmiary i jakie negatywne skutki dla ochrony przyrody wywoływać jest niezbędne dla wydania sprawiedliwego rozstrzygnięcia;
- zakazy obowiązujące mocą wskazanego przepisu mogą ograniczać właściciela gruntu w prawie zabudowy nieruchomości, podczas gdy ta forma ochrony nie wprowadza, mocą przepisów ustawowych, zakazu budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych;
b) art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., poprzez błędne uznanie przez Sąd, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była zasadna, podczas gdy w rzeczywistości zachodzą przesłanki do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek skarżącego;
c) art. 64 ust. 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa własności skarżącego i wydanie wyroku w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, a który prawidłowo zgłębiony skutkowałby uznaniem, że w niniejszej sprawie winno zostać wydane rozstrzygniecie uzgadniające przedmiotowy projekt decyzji oraz poprzez zaniechanie dokonania oceny planowanej inwestycji pod kątem zgodności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności;
d) art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa poprzez odmienne traktowanie obywateli w tożsamym stanie prawnym;
3. naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.259 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi wskutek uznania przez Sąd I instancji iż organ II instancji nie naruszył prawa materialnego pomimo że w niniejszej sprawie naruszono przepisy prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi przez Sąd I instancji, wskutek podzielenia zapatrywań organu II instancji, iż przedmiotowa inwestycja naruszy zakaz zmiany stosunków wodnych, podczas gdy takie wnioski nie wynikają z okoliczności sprawy;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na zaakceptowaniu przez Sąd I instancji dokonania przez organ II Instancji błędnych ustaleń faktycznych dokonanych na nieruchomości co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi w konsekwencji nieuwzględnienia przez Sąd I instancji naruszeń postępowania, do których doszło w toku postępowania administracyjnego w sprawie, podczas gdy rozstrzygnięcia wydane przez organu obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wskutek braku dołożenia należytej staranności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wnikliwego załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi w sytuacji, gdy postanowienie organu II instancji zostało wydane z naruszeniem art. 6 k.p.a. wobec naruszenia wyrażonej w tym przepisie zasady legalności, polegające na wydaniu postanowienia naruszającego przepisy prawa materialnego i procesowego;
f) art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie przez Sąd I instancji skargi w sytuacji, gdy postanowienie organu II instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów o dwuinstancyjności postępowania, polegającej na wydaniu postanowienia odmownego w oparciu o inną podstawę prawną, tj. § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, podczas gdy organ I instancji wydał postanowienie w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podniesienie zatem w skardze kasacyjnej zarzutu dokonania błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia jako niezależnego od podniesionych następnie zarzutów naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania jest wadliwe. Ewentualne zaś niesłuszne przyjęcie przez WSA, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego nie oznacza, że Sąd ten naruszył przepisy postępowania. Z tych przyczyn zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w jej punkcie 1 (błąd w ustaleniach faktycznych) oraz w punkcie 3 ppkt a (naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. jako naruszenie przepisów postępowania) uznać należy za wadliwie sformułowane i przez to bezzasadne.
Mając jednak na uwadze treść zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych, wiążącą się w istocie z podniesionymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie zaakceptował stanowisko GDOŚ, iż przedmiotowa inwestycja naruszy zakaz zmiany stosunków wodnych, ponieważ – w przeciwieństwie do twierdzeń skarżącego kasacyjnie – wnioski takie wynikają z okoliczności sprawy, co zostało wystarczająco wykazane przez organ II instancji. GDOŚ, jako organ wyspecjalizowany w problematyce ochrony środowiska, należycie przeanalizował stan faktyczny sprawy i zasadnie uznał, że realizacja przedmiotowej inwestycji wiązać się będzie ze złamaniem zakazu zawartego w § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia.
Zgodnie z tym przepisem, na obszarze zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, o którym mowa w § 1, zabrania się dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej.
Przytoczone unormowanie nie wymaga wskazywania rozmiarów zmiany stosunków wodnych. Zabrania bowiem dokonywania zmian stosunków wodnych nie nakazując ustalania i wykazywania ich rozmiarów, ani na czym konkretnie naruszenie to miałoby polegać. Istotą tego zakazu jest zapewnienie ochrony istniejących stosunków wodnych. Jeżeli zatem jakaś inwestycja nie prowadziłaby do zmiany stosunków wodnych, to powyższy przepis nie stanowiłby podstawy do zakazu jej realizacji.
Zarzut naruszenia § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie znalazł w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw.
Z uwagi na powyższe nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., bowiem odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była zasadna i w realiach niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek skarżącego.
Mając zatem na uwadze, że powyższa odmowa była zasadna, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 64 ust. 3, art. 31 ust. 3 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, a także jej art. 32 ust. 1. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie nie było możliwe dokonanie kontroli prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w innych sprawach, przy czym każde zamierzenie inwestycyjne jest rozpatrywane indywidualnie. Abstrahując od realiów niniejszej sprawy, zauważyć wypada, że podobne zamierzenia, nawet lokalizowane blisko siebie, mogą mieć miejsce w odmiennych warunkach. Istotne znaczenie może mieć także to, kiedy była oceniana możliwość ich realizacji. Ponadto gdyby jakaś inwestycja została zrealizowana wadliwie, to nie byłoby to podstawą do umożliwienia realizacji innych, podobnych inwestycji. Powoływanie się zatem na inne inwestycje zrealizowane w innym czasie i w innym miejscu nie może spowodować, że będzie możliwe tylko z tego powodu uzyskanie warunków zabudowy dla podobnej inwestycji.
Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić trzeba, że zaskarżone postanowienie zostało podjęte zgodnie z obowiązującymi przepisami, co sprawia, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 6 k.p.a. nie mają usprawiedliwionych podstaw.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia "art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." przyjąć należy, uwzględniając treść tego zarzutu i art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., że w zarzucie tym w rzeczywistości chodzi o naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania tego zarzutu stwierdzić należy, że nie jest naruszeniem przepisów o dwuinstancyjności postępowania przyjęcie przez organ II instancji innego punktu tego samego paragrafu i ustępu rozporządzenia. Istotą prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, a nie jedynie kontrola rozstrzygnięcia organu I instancji sprowadzająca się – w sytuacji, gdy organ II instancji stwierdzi niewłaściwą podstawę prawną przyjętą przez organ I instancji – do uchylenia tylko z tego powodu rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi jedynie w celu zastosowania prawidłowej podstawy prawnej, chociaż sama treść rozstrzygnięcia pozostanie taka sama. Uchybienie takie nie ma bowiem wpływu na wynik sprawy i nie wymaga przeprowadzania jakichkolwiek dalej idących czynności lub ustaleń. Jeżeli zatem – jak w niniejszej sprawie – treść postanowienia organu I instancji jest prawidłowa, bowiem w realiach rozpoznawanej sprawy należało odmówić uzgodnienia warunków zabudowy objętej wnioskiem inwestycji, to chociaż za przyczynę tej odmowy należało przyjąć § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, a nie jego § 3 ust. 1 pkt 5, taka zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowi naruszenia przepisów o dwuinstancyjności postępowania. Zarzut naruszenia "art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." nie jest w tej sytuacji uzasadniony.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI