II OSK 2314/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-02-13
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneroboty budowlanepozwolenie na budowęsamowola budowlanaplac postojowyutwardzenie gruntunadzór budowlanyskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego, uznając, że jego rozmiar i funkcja wymagają pozwolenia na budowę.

Skarżący kwestionował wyrok WSA, który utrzymał w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego. Zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że utwardzenie gruntu nie wymaga pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że rozmiar i funkcja placu postojowego (dla kilkudziesięciu pojazdów, w tym ciężarowych) jednoznacznie wskazują na potrzebę uzyskania pozwolenia na budowę, a wykonane prace stanowią obiekt budowlany.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.D. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ ten, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujące wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego na działkach skarżącego oraz przedstawienie dokumentów legalizacyjnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego (art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 10, art. 48 ust. 2 i 3) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, twierdząc, że utwardzenie gruntu nie wymaga pozwolenia na budowę, a nieruchomość nie pełni funkcji placu postojowego dla więcej niż 10 pojazdów. Podnosił również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było prawidłowe, a organy nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy. NSA podkreślił, że wykonane utwardzenie betonowe, stanowiące jedną całość techniczno-użytkową, ogrodzone i oświetlone, o powierzchni przekraczającej 95% działek, służące jako plac postojowy dla kilkudziesięciu pojazdów, w tym ciężarowych, nie może być traktowane jako zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 10 ani art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego. Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że miejsca postojowe dla więcej niż 10 pojazdów oraz utwardzenie gruntu o znacznym rozmiarze wymagają pozwolenia na budowę. Podkreślono, że decydująca jest funkcja obiektu, a w tym przypadku była to funkcja placu postojowego dla pojazdów związanych z działalnością gospodarczą. NSA nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, takie utwardzenie stanowi obiekt budowlany, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a zwolnienia z art. 29 Prawa budowlanego nie mają zastosowania.

Uzasadnienie

Rozmiar i funkcja placu postojowego, obejmującego znaczną powierzchnię i przeznaczonego dla dużej liczby pojazdów, w tym ciężarowych, kwalifikują go jako obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Zwolnienia dotyczące utwardzenia gruntu lub miejsc postojowych dla do 10 samochodów osobowych nie mają zastosowania w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.b. art. 48 § 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna do wstrzymania robót budowlanych w przypadku samowoli budowlanej i określenia wymagań dotyczących legalizacji.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczące utwardzenia powierzchni gruntu nie dotyczy robót prowadzących do powstania obiektu budowlanego, jakim jest plac postojowy dla więcej niż 10 pojazdów.

p.b. art. 29 § 1 pkt 10

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dotyczące miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie nie ma zastosowania, gdy plac jest przeznaczony dla większej liczby pojazdów.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny przez organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Utwardzenie gruntu nie wymaga pozwolenia na budowę. Nieruchomość nie pełni funkcji placu postojowego dla więcej niż 10 pojazdów. Organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego i naruszyły zasady postępowania. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

charakter spornego obiektu sprzeciwia się zarówno dopuszczalności uznawania go za grupę miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie (art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.), jak również kwalifikowania go jako rodzaju utwardzenia powierzchni gruntu na działce budowlanej w rozumieniu, jakie temu rodzajowi zamierzenia budowlanego nadaje art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. ustawodawca nie uznaje za wykonanie obiektu budowlanego (budowli) robót budowlanych skutkujących powstaniem miejsca przeznaczonego do postoju do 10 samochodów osobowych, co a contrario oznacza, że zrealizowanie miejsca dostosowanego do postoju na nim pojazdów w liczbie większej niż wskazana w art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. prowadzi do powstania obiektu budowlanego, którego budowa wymaga wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej o udzielenie pozwolenia na budowę. decydującym kryterium zakwalifikowania samowolnie wykonanego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych powinna być, obok warunku spełniania przez wykonany obiekt przesłanek wskazanych w art. 3 p.b., zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu. roboty te powinny dotyczyć umocnienia bezpośrednio gruntu, co ma wpływ na dopuszczalny rodzaj materiałów budowlanych, które mogą być w tym celu użyte, oraz zastosowany sposób wykonania tychże robót.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla placów postojowych i utwardzeń gruntu, zwłaszcza w kontekście ich rozmiaru i funkcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie plac postojowy jest znaczący pod względem rozmiaru i przeznaczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących placów postojowych, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i inwestorów.

Czy utwardzenie terenu pod parking dla kilkudziesięciu ciężarówek wymaga pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 2314/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Po 818/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-04-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 10, art. 48 ust. 2 i 3,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Po 818/21 w sprawie ze skargi M.D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr WOA.7722.150.2021.HG w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 22 kwietnia 2022 r., II SA/Po 818/21 oddalił skargę M.D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z 25 sierpnia 2021 r., nr WOA.7722.150.2021.HG, którym wskazany organ w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z 1 czerwca 2021 r., nr PINB/WOA/432/56/2017/5039 nakazujące skarżącemu na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), wstrzymanie robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego (wraz z instalacjami) zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w D., gmina [...], a także przedstawienie w terminie 40 dni od daty doręczenia postanowienia zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz zaświadczeniami i oświadczenia o posiadanym tytule prawnym do tych nieruchomości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a., uchylił ww. postanowienie PINB w zakresie terminu wykonania obowiązku, określając go na nowo (5 listopada 2021 r.), utrzymując równocześnie w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w pozostałej części.
M.D. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła do bezpodstawnego uznania, że utwardzenie powierzchni gruntu przez skarżącego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu skutkowałaby wysunięciem przeciwnego wniosku;
2) art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, będące wyrazem błędnego przyjęcia, że nieruchomość skarżącego pełni funkcję placu postojowego dla więcej niż 10 pojazdów, podczas gdy jest to utwardzony grunt wykorzystywany dla celów działalności gospodarczej prowadzonej przez A.D.;
3) art. 48 ust. 2 i 3 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na tle stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że utwardzony teren należący do skarżącego został wykonany w ramach samowoli budowlanej, a w konsekwencji uznanie nakazania wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego za zasadne;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z wymienionymi w skardze przepisami prawa materialnego, w szczególności art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. poprzez niezastosowanie określonego w ustawie środka kontroli legalności i nieuchylenie zaskarżonej decyzji WWINB oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w związku z nieuprawnionym prowadzeniem postępowania na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że organy administracji I i II instancji przeprowadziły w sposób wystarczający postępowanie dowodowe w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy i w konsekwencji nie ustaliły tegoż stanu faktycznego, w wyniku czego Sąd I instancji zaakceptował fakt, iż organy administracji obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy w toku postępowania administracyjnego art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., polegającego na błędnym przyjęciu, że organy administracyjne prowadzące postępowanie w I i II instancji zebrały pełny materiał dowodowy, wyprowadzając z niego prawidłowy wniosek, iż w sprawie występują przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 10 i art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b., mimo że zgromadzony materiał dowodowy nie wyjaśnia w sposób dokładny stanu faktycznego, co skutkowało wydaniem decyzji naruszającej słuszny interes obywatela;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo że organ l i II instancji w toku postępowania dowodowego naruszył art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów, opartej na analizie całego zebranego materiału dowodowego w sprawie i dokonanie tej oceny z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, a tym samym dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy, czego wyrazem było: a) bezzasadne uznanie przez organy obu instancji, że na działkach skarżącego objętych postanowieniem PINB z 1 czerwca 2021 r. i WWINB z 25 sierpnia 2021 r. są prowadzone roboty budowlane polegające na budowie placu postojowego; b) bezzasadne uznanie przez organy obu instancji, że utwardzenie gruntu przez skarżącego było i jest wykorzystywane na miejsce postojowe; c) pominięcie okoliczności, że o charakterze danego urządzenia budowlanego może przesądzać nie tylko sama technologia wykonania, ale przede wszystkim jego funkcja, czyli przeznaczenie; d) dowolne ustalenie co do funkcji wykonanych robót budowlanych w postaci utwardzenia powierzchni przedmiotowych działek; e) nieuwzględnienie bezpośredniego związku funkcjonalnego pomiędzy utwardzeniem powierzchni przedmiotowych działek a prowadzeniem działalności gospodarczej oraz rolniczej przez żonę skarżącego A.D,, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą "[...]" "[...]" A.D.; f) brak rozróżnienia sytuacji chwilowego przetrzymywania pojazdu na nieprzeznaczonej do tego powierzchni od regularnego i długotrwałego przetrzymywania pojazdu na tej samej powierzchni;
5) art. 3 § 1, art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy w toku postępowania przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu za prawidłowe działanie organu w sytuacji, gdy z powodu błędnych ustaleń poczynionych przez organy postępowanie doprowadziło do nakazania wstrzymania robót budowlanych polegających na budowie placu postojowego zlokalizowanego na działkach skarżącego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie postanowienia WWINB i poprzedzającego je postanowienia PINB wraz z umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, ze zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącego na uzasadnionych podstawach.
Materialnoprawną podstawę wydania postanowienia WWINB poddanego w niniejszej sprawie kontroli Sądu I instancji stanowił art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli budowa mająca za przedmiot obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 p.b.
Zastosowanie powyższej regulacji w niniejszej sprawie Sąd I instancji trafnie oparł na zaakceptowaniu ustalenia WWINB, że budowa spornego obiektu budowlanego na działkach nr ew. [...] w D. nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego inwestor, nie dysponując stosowną zgodą budowlaną, dopuścił się samowoli budowlanej, której legalizacja jest kształtowana regulacją ujętą w art. 48-49a p.b.
Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej przypisujący Sądowi I instancji niezwrócenie uwagi na naruszenie w sprawie kodeksowych zasad ogólnych oraz reguł kształtujących prowadzenie postępowania wyjaśniającego umożliwiającego ustalenie przez organ podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu co do tego, że organy nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, formułując na jego podstawie prawidłowe wnioski umożliwiające w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji odstąpił od rzetelnej oceny przyjętych przez WWINB ustaleń. Wbrew ocenie skarżącego, wszystkie kwestie związane z przedmiotem podjętych na terenie działek inwestycyjnych czynności oraz funkcją przypisaną obiektowi budowlanemu powstałemu wskutek ich wykonania, mające wpływ na prawną kwalifikację zrealizowanych robót budowlanych, zostały przez Sąd poddane wnikliwej analizie, co przeczy twierdzeniu, że kontrola sądowa działania organu nadzoru budowlanego sprowadzała się do bezkrytycznego przyjęcia przez Sąd stanowiska, które organ ten zajął w zaskarżonym postanowieniu z 25 sierpnia 2021 r.
Nie posiadają w konsekwencji usprawiedliwionych podstaw zarzuty przypisujące Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym przez skarżącego, że oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, Sąd powinien był w kontrolowanej sprawie zarzucić WWINB nieprawidłowe zastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., będące konsekwencją naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 5 p.b. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że na terenie działek nr ew. [...] w D. zostało wykonane utwardzenie betonowe stanowiące jedną całość techniczno-użytkową. Cały teren placu został ogrodzony płytami betonowymi wraz z wykonaniem jego oświetlenia zamontowanego na ustawionych słupach. W kontekście potrzeby określenia zasad reglamentacji wykonania tego rodzaju robót budowlanych w świetle wskazanego w art. 29 ust. 1-2 p.b. katalogu przedsięwzięć zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę WWINB zwrócił uwagę na wielkość przekształconego terenu działek – betonowe utwardzenie terenu ma obejmować więcej niż 95% powierzchni działek (działka nr ew. [...] – pow. 0,1139 ha; nr ew. [...] – pow. 0,0236 ha; nr ew. [...] – pow. 0,1121 ha; nr ew. [...] – pow. 0,79 ha; nr ew. [...] – pow. 0,060 ha), a także pełnioną przez niego funkcję, którą odnosić należy do zorganizowania przez inwestora na wskazanej nieruchomości placu postojowego. Potwierdzać to ma znaczna liczba (dochodząca do kilkudziesięciu) pojazdów, które na nim parkują, przy czym znaczna ich część to samochody ciężarowe o dużym tonażu wraz z przyczepami (naczepami). Ich obecność była stwierdzana wielokrotnie w toku przeprowadzanych kontroli budowy, co nakazuje opisanemu stanowi przypisać cechę trwałości.
Względom, które nakazywały Sądowi I instancji odrzucić możliwość traktowania spornego przedsięwzięcia jako niewymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, mając na uwadze powyższe ustalenia, trudno jest przypisać jakąkolwiek istotną wadliwość, nie może bowiem budzić wątpliwości, że charakter spornego obiektu sprzeciwia się zarówno dopuszczalności uznawania go za grupę miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie (art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.), jak również kwalifikowania go jako rodzaju utwardzenia powierzchni gruntu na działce budowlanej w rozumieniu, jakie temu rodzajowi zamierzenia budowlanego nadaje art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b.
W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ustawodawca nie uznaje za wykonanie obiektu budowlanego (budowli) robót budowlanych skutkujących powstaniem miejsca przeznaczonego do postoju do 10 samochodów osobowych, co a contrario oznacza, że zrealizowanie miejsca dostosowanego do postoju na nim pojazdów w liczbie większej niż wskazana w art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. prowadzi do powstania obiektu budowlanego, którego budowa wymaga wystąpienia do organu administracji architektoniczno-budowlanej o udzielenie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 18 maja 2023 r., II OSK 1716/20). Tenże wniosek należy odnieść również do sytuacji, w której realizacja miejsc przeznaczonych do postoju samochodów osobowych w liczbie większej niż 10 następuje poprzez utwardzenie powierzchni gruntu działki budowlanej. Zwolnienie, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b., nie dotyczy bowiem robót prowadzących do powstania tego rodzaju obiektu (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2022 r., II OSK 606/22). Argumentacja skargi kasacyjnej stoi w sprzeczności z powyższym stanowiskiem interpretacyjnym, ponieważ oparta jest na niezasadnym założeniu, że objęcie przez ustawodawcę utwardzenia powierzchni gruntu zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ma charakter bezwarunkowy, co znaczy, iż rozciąga się również na sytuację, gdy utwardzenie powierzchni gruntu z uwagi na swój znaczny rozmiar umożliwia postój na nim kilkunastu, czy też kilkudziesięciu pojazdów.
Stanowisko sformułowane w skardze kasacyjnej nie dostarcza rzeczowych argumentów, których rozważenie pozwalałoby przyjąć, że sporne działanie inwestycyjne powinno się wpisywać w kategorię robót prowadzących do powstania urządzenia budowlanego (art. 3 pkt 9 p.b.) związanego z obiektem budowlanym i zapewniającym możliwość użytkowania go zgodnie z jego przeznaczeniem. Decydującym kryterium zakwalifikowania samowolnie wykonanego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych powinna być, obok warunku spełniania przez wykonany obiekt przesłanek wskazanych w art. 3 p.b., zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu (por. wyrok NSA z 14 września 2023 r., II OSK 1059/22). W kontrolowanym przypadku nie budzi wątpliwości wykorzystywanie placu jako miejsca postoju pojazdów użytkowanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i wniosku tego nie zmienia to, czy chodzi tu o "długotrwałe przetrzymywanie" nieużytkowanych pojazdów, jak ujmuje tenże stan skarga kasacyjna, czy też postój w danym czasie na placu postojowym wynika z ich czasowego unieruchomienia podyktowanego określonymi względami odnoszonymi do sposobu wykorzystania (użycia) konkretnego pojazdu (m.in. oczekiwania na załadunek). Podobny charakter do placu postojowego należy przypisać placowi składowemu czy też manewrowemu, jeżeli na określonym terenie odbywa się załadunek i rozładunek towarów.
Wymaga podkreślenia, że stanowisko skarżącego abstrahuje równocześnie od tego, iż parametry techniczne i eksploatacyjne placu postojowego objętego niniejszym postępowaniem legalizacyjnym pozostają całkowicie odmienne od przystosowania określonego terenu działki budowlanej do zagospodarowania poprzez jego utwardzenie w znaczeniu, do jakiego odwołuje się art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. Pojęcia niezdefiniowane przez prawodawcę, a za takie trzeba traktować "utwardzenie" powierzchni gruntu, należy interpretować oraz ustalać ich sens zgodnie z ich znaczeniem przyjętym w języku ogólnym (powszechnym). W wyroku z 3 lipca 2023 r., II OSK 272/21 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zwrócił uwagę, że ocena możliwości kwalifikowania określonych robót jako utwardzenia powierzchni gruntu powinna uwzględniać, iż roboty te powinny dotyczyć umocnienia bezpośrednio gruntu, co ma wpływ na dopuszczalny rodzaj materiałów budowlanych, które mogą być w tym celu użyte, oraz zastosowany sposób wykonania tychże robót. O ile niewątpliwie mieścić się będzie w zakresie zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. nawiezienie na nieruchomość tłucznia, kruszywa lub innego materiału utwardzającego podłoże i wyrównanie nim terenu w celu poprawienia warunków użytkowych działki budowlanej, o tyle odmienny charakter przypisać trzeba robotom budowlanym (pracom betoniarskim) takim, jak zrealizowane w niniejszej sprawie, gdy na gruncie, stanowiącym ulepszone podłoże, jest wykonywana warstwa z betonu cementowego, pełniąca funkcję nawierzchni o parametrach umożliwiających poruszanie się po niej i postój wielkogarbarytowych pojazdów o dużym ciężarze. Podobnie do zbudowania placu z monolitycznych płyt betonowych ocenić trzeba wykorzystanie na wykonanej podbudowie betonu asfaltowego (nawierzchni bitumicznej), zdolnego do przenoszenia obciążenia od kół pojazdów na podłoże w sposób zapewniający odpowiednią (wieloletnią) trwałość tak zrealizowanej budowli.
Następstwem podjęcia tego rodzaju czynności wykonawczych bez wątpienia jest powstanie samodzielnego obiektu budowlanego. Potwierdza dodatkowo tenże wniosek spójny układ przestrzenno-funkcjonalny nadany przekształconemu przez skarżącego terenowi, który, stanowiąc jedną całość zrealizowaną na kilku sąsiadujących ze sobą działkach ewidencyjnych, został ogrodzony wraz z wykonaniem wokół placu postojowego instalacji oświetleniowej.
Nie można się dopatrzeć, aby zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi, jakie z punktu widzenia procedury sądowoadministracyjnej powinno spełniać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku z 22 kwietnia 2022 r. posiada wszystkie konieczne elementy, w szczególności określa podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 151 p.p.s.a.) oraz zawiera jej wyjaśnienie, które w pełni realizuje swój cel, wskazując motywy, które stały za uznaniem przez Sąd, że objęte skargą postanowienie WWINB nie uchybia prawu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI