II OSK 2308/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając zasadność uchylenia przez WSA postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji jednemu ze współwłaścicieli.
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając, że doręczenie decyzji jednemu ze współwłaścicieli (J. K.) nie było skuteczne, a tym samym termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA co do nieskuteczności doręczenia i zasadności uchylenia postanowienia.
Sprawa wywodzi się z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych. Organ pierwszej instancji (PINB) wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, która została odebrana przez L. K. dla siebie i swojej żony, J. K. Odwołanie zostało wniesione po terminie. Pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu, argumentując, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżących, wskazując na podeszły wiek L. K. i pomyłkę co do daty odbioru, a także na nieskuteczne doręczenie decyzji J. K. przez męża bez pełnomocnictwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu, uznając, że L. K. wykazał się brakiem należytej staranności, a doręczenie J. K. przez męża było skuteczne. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie WINB, uznając, że choć w przypadku L. K. brak winy nie został wykazany, to doręczenie J. K. nie było skuteczne, ponieważ nie zweryfikowano, czy L. K. złożył wymagane oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem zgodnie z Prawem pocztowym. NSA oddalił skargę kasacyjną WINB, potwierdzając, że WSA prawidłowo uchylił postanowienie organu. Sąd kasacyjny podkreślił, że ocena WSA co do nieskuteczności doręczenia J. K. jest wiążąca, a zarzuty organu dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 145 p.p.s.a., art. 62 k.p.a., art. 59 § 2 k.p.a., art. 134 k.p.a.) są bezzasadne. NSA wskazał, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu na podstawie art. 134 k.p.a., nawet jeśli odmówił przywrócenia terminu na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., a połączenie tych rozstrzygnięć w jednym postanowieniu jest dopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Doręczenie jest skuteczne, jeśli spełnione są warunki określone w Prawie pocztowym, w tym złożenie przez odbiorcę oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i brak zastrzeżenia ze strony adresata. W przypadku braku weryfikacji tych warunków przez organ, doręczenie nie może być uznane za skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z Prawem pocztowym, doręczenie przesyłki rejestrowanej dorosłemu domownikowi jest możliwe po złożeniu przez niego oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i braku zastrzeżenia ze strony adresata. Brak dowodów na złożenie takiego oświadczenia przez męża J. K. uniemożliwia uznanie doręczenia za skuteczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 58 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo pocztowe art. 37 § ust. 2 pkt 3 lit. b
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 43
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 44
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo pocztowe art. 38
Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 153
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie decyzji J. K. z powodu braku weryfikacji przez organ pocztowy złożenia przez męża oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem, zgodnie z Prawem pocztowym. Obowiązek organu odwoławczego do wydania odrębnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu na podstawie art. 134 k.p.a., nawet po odmowie przywrócenia terminu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi w całości, mimo że część dotycząca L. K. miała być niezasadna. Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca naruszenia art. 62 k.p.a. poprzez sformułowanie przez Sąd oceny prawnej naruszającej ten przepis. Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca zakwestionowania dopuszczalnej wykładni art. 59 § 2 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. choroba czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego. nie można więc było przyjąć, że decyzja PINB została skutecznie doręczona J. K., nie ma bowiem dowodów na jej skuteczne doręczenie. wydanie postanowienia na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie wyłącza potrzeby wydania odrębnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a.
Skład orzekający
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Tomasz Bąkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście Prawa pocztowego i doręczeń przez domowników. Wyjaśnienie obowiązku organu w zakresie stwierdzania uchybienia terminu na podstawie art. 134 k.p.a. oraz dopuszczalności łączenia rozstrzygnięć w jednym postanowieniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z doręczeniem decyzji administracyjnej i wnioskiem o przywrócenie terminu. Interpretacja przepisów Prawa pocztowego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych, takich jak skuteczne doręczenie i przywrócenie terminu, które są częstym problemem w praktyce. Wyjaśnienie zasad doręczeń przez domowników i obowiązków organów jest bardzo praktyczne dla prawników.
“Czy doręczenie przez męża bez pełnomocnictwa jest skuteczne? NSA wyjaśnia zasady doręczeń w postępowaniu administracyjnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 2308/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-12-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Robert Sawuła Tomasz Bąkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Po 877/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-07-27 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 8, art. 43, art. 44, art. 58, art. 77 par. 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 877/20 w sprawie ze skargi L. K. i J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną; zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz L. K. i J. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 27 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 877/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. K. i J. K. (dalej: "skarżący" lub "inwestorzy") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB" lub "Wojewódzki Inspektor") z [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania: I. uchylił zaskarżone postanowienie, II. zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 2. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. 2.1. Pismem z [...] czerwca 2017 r. Wojewoda [...] przekazał do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. (dalej: "PINB") pismo dotyczące legalności zabudowy w gminie S. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. organ zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy nieruchomości – legalności posadowionych obiektów budowlanych, usytuowanych na działce gruntu oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę K., pod numerem [...] oraz [...] w miejscowości M., w gminie S., stanowiących współwłasność skarżących. 2.2. Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], PINB nakazał inwestorom (skarżącym) rozbiórkę obiektów budowlanych: a) obiektu rekreacyjnego, posadowionego w 2009 r., o powierzchni zabudowy 31,5 m², wraz z tarasem o powierzchni zabudowy 24,0 m², b) obiektu gospodarczego, posadowionego w 2003 r., o powierzchni zabawowy: 9,6 m², c) wiaty posadowionej w 2010 r., o powierzchni zabudowy 8,0 m², usytuowanych na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] oraz [...], w miejscowości M., w gminie S. Decyzja ta została odebrana w urzędzie pocztowym przez L. K. [...] lipca 2020 r., tj. L. K. odebrał zarówno korespondencję adresowaną do niego, jak i korespondencję adresowaną do żony, J. K. 2.3. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie od ww. decyzji pismem z [...] lipca 2020 r. (nadanym w placówce pocztowej [...] lipca 2020 r.). 2.4. W dniu [...] sierpnia 2020 r. do [...]WINB wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących z wnioskiem o przywrócenie terminu, wraz z załączonym odwołaniem z [...] lipca 2020 r. W piśmie tym wskazano, że o uchybieniu terminu pełnomocnik dowiedział się z pisma PINB z [...] sierpnia 2020 r. (doręczonego [...] sierpnia 2020 r.) o przekazaniu odwołania skarżących wraz z informacją o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podniesiono też, że w sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia przesyłki J. K., ponieważ jej mąż, L. K., nie miał pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłki w jej imieniu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazano, że uchybienie nastąpiło bez winy skarżących, a na skutek omyłki L. K., spowodowanej problemami wynikającymi z podeszłego wieku (88 lat) co do daty odbioru decyzji. Był on bowiem przekonany, że odebrał przesyłkę w czwartek, [...] lipca 2020 r. i taką informację przekazał małżonce, synowi i pełnomocnikowi. Pełnomocnik wskazał, że tym bardziej winy w uchybieniu terminu nie ponosi J. K., która nie odebrała w ogóle przesyłki, a nie można mówić o skutecznym doręczeniu, w sytuacji gdy mąż nie miał pełnomocnictwa pocztowego. 2.5. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] października 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 59 § 2 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku skarżących, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] czerwca 2020 r., znak: [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie [...]WINB wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję dla J. K. oraz L. K. była awizowana w Urzędzie Pocztowym O. Powyższa korespondencja dla J. K. oraz L. K. została odebrana [...]lipca 2020 r. przez L. K. Odwołanie zaś wniesione zostało po upływie terminu, ponieważ nadano je w placówce pocztowej [...] lipca 2020 r. Odnosząc się do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu organ wskazał, że przytoczona przez pełnomocnika skarżących argumentacja nie spełnia przesłanki braku własnej winy. Niepodjęcie działań w sprawie w ustawowym terminie, czy też błąd co do daty odbioru decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r., stanowi o braku należytej staranności, jest zatem winą własną, która leży po stronie wnioskodawców. Odnosząc się do zarzutu braku skutecznego doręczenia decyzji J. K., organ wskazał, że w przypadku wydania przesyłki w Urzędzie Pocztowym, L. K. mógł odmówić odebrania korespondencji adresowanej do jego małżonki, jednak tego nie uczynił i to na nim spoczywał obowiązek doręczenia odebranej korespondencji małżonce. Mając na uwadze treść wniosku oraz treść odwołania, należy wskazać, że korespondencja odebrana przez L. K. została przekazana jego małżonce. Również wiek wnioskodawców, na który powołuje się pełnomocnik oraz związane z nim dolegliwości, nie zwalnia od zachowania należytej staranności. [...]WINB wskazał też, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia (na podstawie art. 134 k.p.a.), skoro już samo rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego z przyczyn podawanych w jego uzasadnieniu wskazuje, że strona wniosła środek odwoławczy z uchybieniem terminu. 2.6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyniku rozpoznania skargi L. K. i J. K., uchylił zaskarżone postanowienie [...]WINB oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. Sąd wojewódzki przypomniał, że L. K. argumentował, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jak wskazał Sąd, przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę. Jak wskazuje się w orzecznictwie, choroba czy podeszły wiek, nie są równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowanego. Tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. W okolicznościach sprawy takiego braku winy w uchybieniu terminu, zdaniem Sądu, dopatrzyć się nie można. Skarżący powołał się na przesłankę podeszłego wieku i pomyłkę co do daty odbioru przesyłki z poczty, jednak nie stanowią one okoliczności nadzwyczajnych, usprawiedliwiających dokonanie czynności procesowej z uchybieniem terminu. W orzecznictwie podkreśla się, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności nie zachodziły, wobec czego [...]WINB zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast w odniesieniu do J. K. zasadnicze znaczenie dla sprawy miała odpowiedź na pytanie, czy zasadnie [...]WINB uznał za skuteczne doręczenie przesyłki podjętej przez dorosłego domownika (męża) w siedzibie operatora pocztowego bez dodatkowego upoważnienia. WSA w Poznaniu zwrócił uwagę na wzajemny stosunek przepisów k.p.a. dotyczących doręczeń oraz ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (aktualny t.j. Dz.U z 2022 r., poz. 896; dalej: "Prawo pocztowe"). Stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b tej ustawy przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Doręczenie pisma w tych warunkach skutkuje przyjęciem, że dniem doręczenia pisma adresatowi w taki zastępczy sposób jest dzień jego doręczenia do rąk dorosłego domownika (osobie pełnoletniej stale zamieszkałej z adresatem), pod warunkiem złożenia przez odbiorcę oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem i w sytuacji, gdy przesyłka nie została nadana na poste restante oraz adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia takiej przesyłki w placówce pocztowej. Zdaniem WSA w Poznaniu, mąż skarżącej z dużym prawdopodobieństwem mieszka z nią, a więc jest "dorosłym domownikiem". Co do zasady nie musiał więc legitymować się pełnomocnictwem pocztowym (art. 38 Prawa pocztowego) do odbioru przesyłki, o ile złożyłby oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego w placówce pocztowej. Z akt sprawy nie wynika, aby powyższe warunki, uregulowane w ustawie Prawo pocztowe, zostały przez organ zweryfikowane. Organ uznał bowiem, że pracownik poczty był uprawniony do wydania przesyłki mężowi skarżącej i doręczenie należy traktować jako skuteczne. Z przywołanego art. 37 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa pocztowego wynika konieczność złożenia oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem, a z akt sprawy, ani zaskarżonego postanowienia, nie wynika, by L. K. takie oświadczenie złożył. Nie można więc było przyjąć, że decyzja PINB została skutecznie doręczona J. K., nie ma bowiem dowodów na jej skuteczne doręczenie. Zdaniem WSA w Poznaniu, zarzuty skargi w zakresie, w jakim odnosiły się do skuteczności doręczenia skarżącej decyzji PINB należało więc uznać za zasadne. Skoro nie zweryfikowano tych kwestii, to przedwczesnym było stwierdzenie, ze doszło do uchybienia terminu przez J. K. Brak skutecznego doręczenia skutkuje tym, że bieg terminu do wniesienia odwołania jeszcze się nie rozpoczął. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, nie miał racji również [...]WINB twierdząc, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie siedmiu dni od jego uchybienia, skoro skarżący o uchybieniu terminu dowiedzieli się dopiero z pisma PINB z [...] sierpnia 2020 r. (doręczonego [...] sierpnia 2020 r.), a więc składając podanie [...] sierpnia 2020 r. uczynili to zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. Ponadto Sąd nie podzielił stanowiska [...]WINB, że wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu organ jest zwolniony z obowiązku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Aktualne orzecznictwo sądowe, jak i judykatura wskazuje na konieczność wydania przez organ dwóch postanowień, ponieważ każde z nich dotyczy odrębnego postępowania i wywołuje odrębne skutki procesowe. Nie jest natomiast naruszeniem przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy, połączenie rozstrzygnięcia w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez jego odmowę ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Daje to pełną podstawę do oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz zasadności odmowy jego przywrócenia. Odrębny przedmiot rozstrzygnięcia oraz różnica trybu weryfikacji (do postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie mają zastosowania nadzwyczajne tryby weryfikacji decyzji – art. 126 k.p.a. ogranicza ich stosowanie do postanowień wydanych na podstawie art. 134 k.p.a.) uzasadnia wykładnię art. 134 k.p.a., która przesądza o obowiązku organu odwoławczego wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. 3.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie w całości zarówno skargi L. K., jak i J. K., mimo że w uzasadnieniu wyroku Sąd jednoznacznie przesądził, że skarga L. K. jest niezasadna: "w rozpoznawanej sprawie (...) WINB zasadnie odmówił L. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania" (str. 9-10 uzasadnienia wyroku), zaś skarga J. K. jest zasadna: "zarzuty skargi w zakresie w jakim odnosiły się do skuteczności doręczenia skarżącej decyzji PINB Sąd uznał za zasadne." (str. 12 uzasadnienia wyroku). Zatem skarga L. K. i J. K. powinna zostać oddalona w części skargi L. K.; art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 62 k.p.a. poprzez sformułowanie przez Sąd oceny prawnej naruszającej art. 62 k.p.a.: "nie jest natomiast naruszeniem przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy, połączenie rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez jego odmowę ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania." (str. 12 uzasadnienia wyroku), art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. poprzez zakwestionowanie dopuszczalnej wykładni tego przepisu, zgodnie z którą wydanie postanowienia na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącza potrzebę wydania odrębnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania: "odrębny przedmiot (...) uzasadnia wykładnię art. 134, która przesądza o obowiązku organu odwoławczego wydania postanowienia o uchyleniu terminu do wniesienia odwołania po wydaniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania." (str. 12-13 uzasadnienia wyroku). Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi L. K. oraz uchylenie postanowienia [...]WINB z [...] października 2020 r. co do J. K., przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie organ oświadczył też, że zrzeka się rozprawy i wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. 2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący, reprezentowani przez adwokata, wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 4.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 4.3. Bezzasadny okazał się zarzut sformułowany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Poznaniu nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylając zaskarżone postanowienie [...]WINB z [...] października 2020 r. w całości. Należy zauważyć, że postanowienie to rozstrzygało wspólny wniosek inwestorów dotyczący przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która nakazywała im rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący kasacyjnie organ nie skorzystał z możliwości zakwestionowania ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w kwestionowanym wyroku, a dotyczących potrzeby poczynienia dodatkowych ustaleń w sprawie ewentualnego złożenia na piśmie odrębnego oświadczenia przez L. K. o wspólnym zamieszkiwaniu z żoną, J. K. W świetle art. 153 p.p.s.a., oceny te i wskazania będą wiążące dla organu na kolejnych etapach postępowania. Równocześnie trzeba wskazać, że wspomniana zasada związania ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego, w realiach niniejszej sprawy, znajdzie zastosowanie również do tej części uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu, w której Sąd ten przesądził, że w odniesieniu do L. K. nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (s. 9-10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Warto dodać, że L. K. nie skorzystał z możliwości zaskarżenia wyroku WSA w Poznaniu skargą kasacyjną, pomimo tego, że sformułowane w uzasadnieniu tego wyroku oceny i wskazania co do dalszego postępowania są dla niego niekorzystne (co do możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w takim przypadku zob. np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101 oraz wyrok NSA z 24 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2345/18, CBOSA). Zatem, rozpoznając sprawę ponownie, [...]WINB będzie m. in. związany oceną prawną co do tego, że w odniesieniu do L. K. nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Reasumując ten fragment uzasadnienia można stwierdzić, że zarzuty z punktu 1 petitum skargi zostały sformułowane z pominięciem instytucji związania ocenami prawnymi oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, uregulowanej w art. 153 p.p.s.a. 4.4. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za bezzasadne również zarzuty sformułowane w punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, wydanie postanowienia na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie wyłącza potrzeby wydania odrębnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. Z treści art. 134 k.p.a. nie wynika zakaz stosowania tej regulacji, gdy do organu wraz ze spóźnionym odwołaniem wpływa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego. W przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu konieczne jest zakończenie postępowania poprzez wydanie postanowienia z zastosowaniem art. 134 k.p.a. Treść tej regulacji wskazuje, że w przypadku uchybienia terminu, ustawodawca nałożył na organ odwoławczy jednoznaczny obowiązek wydania postanowienia. Artykuł 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania i ta regulacja nie zawiera żadnego odwołania do art. 58 i 59 k.p.a. ani innego przepisu, który miałby wskazywać, że zastosowanie art. 134 k.p.a. jest wyłączone w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a. jest ostateczne i podlega odrębnemu zaskarżeniu, a działanie organu nie jest tu zależne od zaistnienia w stanie faktycznym innych przesłanek niż złożenie odwołania po terminie (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 901/14 i cyt. tam orzeczenia; por. np. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, teza 20 do art. 134). 4.5. Bezzasadny okazał się również zarzut z punktu 2 petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim, powołany w skardze kasacyjnej art. 62 k.p.a. reguluje instytucję współuczestnictwa formalnego w postępowaniu administracyjnym, czyli sytuację, w której dwie (lub więcej) sprawy administracyjne połączone zostają przez organ w celu wspólnego ich prowadzenia i ewentualnego rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z 7 października 2014 r., sygn. akt II OSK 683/13, CBOSA; A. Skóra [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 61-126, tom II, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, Olsztyn 2020, teza 1 do art. 62). Przepis art. 62 k.p.a. nie znajduje natomiast zastosowania w przypadku, w którym przymiot strony przysługuje wielu podmiotom, ale rozpoznawana jest tylko jedna sprawa administracyjna i wydawana jest jedna decyzja (por. np. J. Wegner [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, teza 4 do art. 62). Ponadto, w realiach niniejszej sprawy przedmiotem zaskarżenia było postanowienie rozstrzygające określone kwestie proceduralne w ramach jednej sprawy administracyjnej. Również z tego powodu art. 62 k.p.a. nie mógł mieć w ogóle zastosowania. Już te okoliczności, w świetle wspomnianej wyżej zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej, przesądzają o bezzasadności zarzutu ujętego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej. W tym kontekście, tylko uzupełniająco, trzeba wskazać, że WSA w Poznaniu nie naruszył prawa, wskazując na s. 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że nie jest naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ewentualne rozstrzygnięcie przez [...]WINB w jednym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tego rodzaju praktyka, akceptowana w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 278/18 oraz wyrok NSA z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1737/11 - CBOSA), realizuje zasadę szybkości i prostoty postępowania, przewidzianą w art. 12 k.p.a. Trzeba mieć na uwadze, że oba postanowienia są ostateczne z chwilą ich wydania (art. 59 § 2 oraz art. 134 k.p.a.). Ponadto, żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje zakazu rozstrzygania o dwóch lub więcej kwestiach procesowych w jednym postanowieniu. Zakazu takiego nie sposób w szczególności wyinterpretować z art. 123 § 2 k.p.a., zgodnie z którym postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Reasumując, w świetle art. 59 ust. 2 oraz art. 134 w zw. z art. 123 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a., możliwe jest rozstrzygnięcie w jednym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. 4.6. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. 4.7. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI