Orzeczenie · 2025-09-23

II OSK 2305/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego. Skarżąca kwestionowała decyzję, zarzucając organom administracji powierzchowne i tendencyjne rozpatrzenie sprawy oraz celowe działania mające na celu pozbawienie jej prawa do lokalu. Argumentowała, że opuściła mieszkanie z powodu złego stanu technicznego i braku możliwości remontu, a także problemów sąsiedzkich i rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, wskazując, że skarżąca nie mieszkała w lokalu od 2016 roku, a okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie nosiły znamion przymusu. Sąd podkreślił, że matka skarżącej mieszkała w lokalu do śmierci, co świadczyło o jego zdatności do zamieszkania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Analizując zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, NSA uznał, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy i Sąd I instancji były prawidłowe. Potwierdzono, że skarżąca dobrowolnie i trwale opuściła lokal przy ul. [...] [...] w [...] co najmniej od 2016 roku, a posiadanie kluczy czy doglądanie lokalu nie świadczy o zamiarze stałego zamieszkiwania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wymeldowanie było zasadne w celu zapewnienia zgodności ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej przesłanek wymeldowania z miejsca pobytu stałego, w szczególności oceny dobrowolności opuszczenia lokalu i znaczenia koncentracji życia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie skarżąca podnosiła argumenty o złym stanie technicznym lokalu i przymusie opuszczenia. Interpretacja przepisów o ewidencji ludności jest standardowa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego, takie jak zły stan techniczny lokalu czy brak możliwości remontu, mogą stanowić podstawę do uznania, że opuszczenie to nie było dobrowolne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli matka skarżącej mieszkała w lokalu do śmierci, co świadczy o jego zdatności do zamieszkania, a skarżąca miała możliwość wykonywania pracy zarobkowej poza lokalem, koncentrując swoje centrum życiowe gdzie indziej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że argumenty o złym stanie technicznym i braku możliwości remontu nie były wystarczające do uznania opuszczenia lokalu za przymusowe, zwłaszcza że matka skarżącej mieszkała w nim do śmierci. Skarżąca sama zdecydowała o przeniesieniu centrum życiowego do wynajmowanej pracowni, co świadczy o dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Czy posiadanie kluczy do lokalu, doglądanie go oraz kontakt z administratorem świadczą o zamiarze stałego zamieszkiwania w tym lokalu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie okoliczności nie świadczą o zamiarze stałego zamieszkiwania, zwłaszcza gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na faktyczne opuszczenie lokalu i koncentrację życia w innym miejscu.

Uzasadnienie

Posiadanie kluczy i doglądanie lokalu nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem w nim z zamiarem stałego pobytu, szczególnie gdy inne dowody wskazują na trwałe opuszczenie miejsca zameldowania.

Czy organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy w sprawie wymeldowania, opierając się na całokształcie zgromadzonych dowodów, a nie tylko na jednym dokumencie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji przeprowadziły własne postępowanie i zebrały materiał dowodowy, który pozwolił na dokonanie swobodnej oceny, czy okoliczności dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu zostały udowodnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie oparły się wyłącznie na jednym dowodzie, lecz przeprowadziły własne postępowanie wyjaśniające, zbierając materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z zasadami k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A.D. od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, gdy strona zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

u.e.l. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Podstawa do wydania decyzji o wymeldowaniu obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.

Pomocnicze

u.e.l. art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Definicja pobytu stałego jako zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

u.e.l. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Podmioty uprawnione do żądania wydania decyzji o wymeldowaniu.

u.e.l. art. 28 § ust. 4

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Potwierdzenie ewidencyjnego charakteru zameldowania.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania niezbędnych kroków do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny, czy okoliczności istotne dla stosowanych przepisów prawa materialnego zostały udowodnione.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi przez WSA.

p.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu od Skarbu Państwa.

p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres spraw rozpoznawanych przez referendarza sądowego, w tym wnioski o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 133 p.p.s.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że skarżąca opuściła lokal trwale i dobrowolnie.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Aby uznać pobyt danej osoby za stały, konieczne jest fizycznie zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem i jednocześnie wyrażanie woli stałego w nim przebywania, czyli koncentracji spraw życiowych. • Ocena zaistnienia tychże przesłanek powinna mieć na uwadze charakter decyzji o wymeldowaniu, której rozstrzygnięcie wywiera skutki wyłącznie na płaszczyźnie ewidencyjnej, służąc jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do wymaganej zgodności pomiędzy rzeczywistym miejscem zamieszkania danej osoby a miejscem jej zameldowania. • W kontrolowanej sprawie niewątpliwie tego rodzaju stan rzeczy nie zaistniał. • Posiadanie kluczy do przedmiotowego lokalu, doglądanie go przez nią i kontaktowanie się administratora budynku ze skarżącą (...) w żaden sposób nie świadczą o zamieszkiwaniu przez skarżącą w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego. • Zasadne zatem było wymeldowanie jej w celu zapewnienia zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem jej pobytu.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Rząsa

członek

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej przesłanek wymeldowania z miejsca pobytu stałego, w szczególności oceny dobrowolności opuszczenia lokalu i znaczenia koncentracji życia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie skarżąca podnosiła argumenty o złym stanie technicznym lokalu i przymusie opuszczenia. Interpretacja przepisów o ewidencji ludności jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia wymeldowania, ale przedstawia interesujący spór o interpretację 'dobrowolności' opuszczenia lokalu i znaczenia stanu technicznego nieruchomości.

Czy zły stan mieszkania usprawiedliwia brak wymeldowania? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst